TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QTKD
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG
KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG CÔNG
THƯƠNG
CHI NHÁNH TỈNH BẠC LIÊU
Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện
Th.S. THÁI VĂN ĐẠI THÁI HÁN BÍCH
Mssv: 4043402
Lớp: Tài chính-Ngân hàng
2_K30
i
Năm 2008
ii
LỜI CẢM TẠ
Được sự phân công của quý thầy cô khoa Kinh Tế và QTKD trường Đại
học Cần Thơ, sau hai tháng rưỡi thực tập, em đã hoàn thành xong luận văn tốt
nghiệp “Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Công Thương
Chi nhánh tỉnh Bạc Liêu”. Để hoàn thiện luận văn tốt nghiệp của mình, ngoài sự
nỗ lực học hỏi của bản thân còn có sự hướng dẫn tận tình của các thầy cô và các
anh chị trong ngân hàng.
Em xin chân thành cám ơn Ban lãnh đạo Ngân hàng Công Thương Chi
nhánh Bạc Liêu đã tạo cơ hội cho em được tiếp xúc với môi trường làm việc tại
ngân hàng. Em cũng xin chân thành cám ơn các anh chị, đặc biệt là tổ Hành chánh
đã giúp em hiểu biết thêm về các quy chế trong ngân hàng, các anh chị Phòng
Khách hàng đã tạo điều kiện thuận lợi cho em trong việc nghiên cứu thực tế các
lĩnh vực hoạt động của ngân hàng.
Em vô cùng biết ơn quý Thầy Cô của khoa Kinh tế & Quản trị kinh doanh
trường Đại học Cần Thơ đã tận tình truyền đạt những kiến thức cơ bản cho chúng
..................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
................................................................................................
Ngày …. tháng …. năm …
Giám đốc chi nhánh
v
BẢN NHẬN XÉT LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
• Họ và tên người hướng dẫn: ....................................................................................
• Học vị: .....................................................................................................................
• Chuyên ngành: .........................................................................................................
• Cơ quan công tác: ....................................................................................................
• Tên học viên: ...........................................................................................................
• Mã số sinh viên: .......................................................................................................
• Chuyên ngành: .........................................................................................................
• Tên đề tài: ................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
NỘI DUNG NHẬN XÉT
1. Tính phù hợp của đề tài với chuyên ngành đào tạo:
.....................................................................................................................................
1.2.1. Mục tiêu chung................................................................................... 2
1.2.2. Mục tiêu cụ thể ..................................................................................2
1.3. Câu hỏi nghiên cứu .....................................................................................3
1.4. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................3
1.4.1. Không gian .........................................................................................3
1.4.2. Thời gian ............................................................................................3
1.4.3. Đối tượng nghiên cứu .........................................................................3
1.5. Lược khảo tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu .................................3
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......5
2.1 Phương pháp luận .......................................................................................5
2.1.1. Khái niệm phân tích hoạt động kinh doanh .........................................5
2.1.2. Ý nghĩa phân tích hoạt động kinh doanh .............................................5
2.1.3. Nội dung phân tích hoạt động kinh doanh ...........................................5
2.1.4. Nhiệm vụ phân tích hoạt động kinh doanh ..........................................6
2.1.5. Thu nhập của Ngân hàng ....................................................................6
2.1.6. Chi phí của Ngân hàng .......................................................................6
2.1.7. Lợi nhuận của Ngân hàng ...................................................................7
2.1.8. Các chỉ tiêu đánh giá lợi nhuận ...........................................................7
2.1.9. Các chỉ tiêu đánh giá rủi ro .................................................................9
2.2 Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................11
2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu .............................................................11
2.2.2 Phương pháp phân tích ......................................................................11
vii
Chương 3: KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG
BẠC LIÊU ......................................................................................................12
3.1. Quá trình hình thành và phát triển của
Ngân hàng Công Thương Bạc Liêu ..................................................................12
3.2. Lĩnh vực kinh doanh .................................................................................13
3.3. Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ, quyền hạn của từng bộ phận ........................13
3.3.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động ......................................................13
Chương 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ........................................................42
6.1 KẾT LUẬN ..............................................................................................42
6.2 KIẾN NGHỊ .............................................................................................42
6.2.1. Đối với chính quyền địa phương ......................................................42
6.2.2. Đối với Hội sở chính .......................................................................43
6.2.3. Đối với ngân hàng ...........................................................................43
ix
DANH MỤC BIỂU BẢNG
Trang
Bảng 1 : Khái quát kết quả kinh doanh qua 3 năm............................................17
Bảng 2: Thu nhập của ngân hàng Công Thương Bạc Liêu
ba năm vừa qua (2005 - 2007)....................................................................... 22
Bảng 3: Tốc độ tăng trưởng dư nợ ...................................................................24
Bảng 4: Chi phí của ngân hàng Công Thương Bạc Liêu
ba năm vừa qua (2005 - 2007) .........................................................................26
Bảng 5: Tốc độ tăng trưởng vốn huy động
và vốn điều hòa ...............................................................................................28
Bảng 6: Lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng lợi nhuận..........................................30
Bảng 7: Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả
hoạt động kinh doanh.......................................................................................31
Bảng 8: Tỷ trọng nợ quá hạn theo ngành kinh tế ..............................................34
Bảng 9: Tốc độ tăng trưởng nợ quá hạn .........................................................................34
Bảng 10: Tài sản và nguồn vốn nhạy cảm lãi suất.............................................35
Bảng 11: Hệ số nhạy cảm lãi suất ....................................................................36
x
DANH MỤC HÌNH
Trang
Hình 1: Sơ đồ bộ máy tổ chức của ngân hàng Công Thương Bạc Liêu ............14
Hình 2: Biểu đồ tương quan giữa thu nhập và chi phí ......................................29
xi
Chi nhánh ở nước ta vì họ thấy nước ta là một nước đầy tiềm năng để phát triển.
Sự cạnh tranh ngày càng diễn ra gay gắt, nó đòi hỏi các Ngân hàng phải tự nỗ lực,
phấn đấu, cải thiện tốt hơn để có thể phát triển bền vững.
Một trong những tiêu chuẩn để xác định vị thế đó là hiệu quả hoạt động
kinh doanh của chính Ngân hàng. Phân tích hoạt động kinh doanh là việc làm hết
sức cần thiết đối với mỗi Ngân hàng, Ngân hàng phải thường xuyên kiểm tra, đánh
giá đầy đủ, chính xác mọi diễn biến kết quả hoạt động kinh doanh của mình, tìm ra
những mặt mạnh để phát huy và những mặt còn yếu kém để khắc phục, trong mối
quan hệ với môi trường xung quanh tìm ra những biện pháp để không ngừng nâng
cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của mình. Mặt khác, qua phân tích kinh doanh
giúp cho các Ngân hàng tìm ra các biện pháp sát thực để tăng cường các hoạt động
kinh doanh và quản lý, nhằm huy động mọi khả năng về vốn, lao động,… vào quá
trình kinh doanh, nâng cao hiệu quả kinh doanh. Ngoài ra, phân tích hiệu quả hoạt
động kinh doanh còn là những căn cứ quan trọng phục vụ cho việc dự đoán, dự
báo xu thế phát triển trong tương lai của Ngân hàng. Từ đó, các nhà quản trị sẽ đưa
ra những quyết định về chiến lược kinh doanh có hiệu quả hơn.
Chính vì tầm quan trọng của vấn đề, em đã chọn đề tài “ Phân tích hiệu
quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Công Thương - Chi nhánh Bạc Liêu
” để làm đề tài luận văn tốt nghiệp.
1.1.2. Căn cứ khoa học và thực tiễn
Trong thực tế thì đề tài này được phục vụ cho những đối tượng sau: Ngân
hàng Công Thương - chi nhánh Bạc Liêu, Hội sở chính Ngân hàng Công Thương
Việt Nam, và là cơ sở tham cho các NHTM khác.
1
Đối với Ngân hàng Công Thương - Chi nhánh Bạc Liêu: Đề tài này sẽ giúp
cho Ngân hàng thấy được những mặt đã đạt được và những mặt còn hạn chế. Từ
đó mà Ngân hàng sẽ có những chính sách để phát huy những mặt đã đạt được và
khắc phục những mặt còn hạn chế và làm cho Ngân hàng hoạt động ngày càng
hiệu quả hơn. Ví dụ như kiểm toán nội bộ sẽ kiểm tra phát hiện những sai sót để
khắc phục kịp thời.
1.4. Phạm vi nghiên cứu
1.4.1. Không gian
Đề tài này được thực hiện tại Ngân hàng Công Thương - Chi nhánh Bạc
Liêu.
1.4.2. Thời gian
Thời gian thực hiện đề tài từ ngày 11/02/2008 cho đến ngày 25/04/2008
cũng chính là thời gian mà em thực tập tại Ngân hàng Công Thương Bạc Liêu.
Số liệu được sử dụng để phân tích đề tài được lấy trong ba năm từ ngày
01/01/2005 cho đến ngày 31/12/2007 từ Phòng Tín dụng của Ngân hàng Công
Thương Bạc Liêu.
1.4.3. Đối tượng nghiên cứu
Các thu nhập, chi phí và lợi nhuận của Ngân hàng Công Thương Bạc Liêu
từ năm 2005 đến năm 2007.
1.5. Lược khảo tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu
Dưới đây là một số tài liệu có liên quan:
1. "Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Xuất Nhập
Khẩu Việt Nam Chi nhánh Cái Khế" của Trần Trung Hiếu, sinh viên lớp Kế Toán
02-K29. Trong đề tài này chủ yếu đi sâu vào phân tích hiệu quả tín dụng, còn hiệu
quả hoạt động kinh doanh thì chỉ phân tích một cách khái quát.
2. "Phân tích đánh giá hiệu quả hoạt động Ngân hàng Đầu Tư và Phát Triển
Hậu Giang" của sinh viên Phạm Thanh Trúc. Đề tài này thì đi giới thiệu về đặc
điểm tự nhiên và đặc điểm kinh tế - xã hội của Tỉnh Hậu Giang. Nội dung trọng
tâm được đi sâu phân tích hoạt động tín dụng và hoạt động huy động vốn mà
không đi sâu vào hiệu quả hoạt động kinh doanh.
3
Đề tài của tôi sẽ phân tích sâu hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân
hàng chứ không đi sâu phân tích hiệu quả hoạt động tín dụng và hoạt động huy
động vốn. Qua phân tích sẽ giúp ta thấy được những nguyên nhân ảnh hưởng đến
hiệu quả hoạt động kinh doanh. Từ đó, có những giải pháp xác với tình hình thực
tế nhằm giúp cho Ngân hàng hoạt động hiệu quả hơn.
tác động đến sự biến động của chỉ tiêu.
5
2.1.4. Nhiệm vụ phân tích hoạt động kinh doanh
Kiểm tra, đánh giá một cách chính xác, toàn diện và khách quan tình hình
thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch kinh doanh đã xây dựng của ngân hàng.
Xác định các nhân tố ảnh hưởng của các chỉ tiêu và tìm nguyên nhân gây
nên các mức độ ảnh hưởng đó.
Đề xuất các giải pháp nhằm khai thác khả năng tiềm tàng, khắc phục những
tồn tại yếu kém của NH, góp phần mang lại hiệu quả KT cho địa phương.
Xây dựng phương án kinh doanh căn cứ vào mục tiêu đã định.
2.1.5. Thu nhập của Ngân hàng
Thu nhập Ngân hàng là khoản tiền thu được từ hoạt động kinh doanh của
ngân hàng như: cho vay, đầu tư, cung cấp dịch vụ,...
Các khoản thu nhập của Ngân hàng:
Thu từ hoạt động tín dụng: Tín dụng là nguồn tạo ra khoản thu nhập chủ
yếu, quan trọng nhất cho Ngân hàng, chiếm khoản 80% tổng thu nhập của ngân
hàng.
Thu từ hoạt động kinh doanh: ví dụ như đầu tư chứng khoán, hùn vốn góp
vốn liên doanh,...
Thu từ các khoản tiền gửi tại NHNN và các tổ chức tín dụng khác.
Thu từ các dịch vụ ngân hàng.
Phân tích tỷ trọng từng khoản mục này giúp xác định được cơ cấu thu nhập,
để từ đó có những biện pháp phù hợp để tăng lợi nhuận của ngân hàng; đồng thời
có thể kiểm soát được rủi ro trong kinh doanh.
2.1.6. Chi phí của Ngân hàng
Chi phí là toàn bộ tái sản, tiền bạc bỏ ra để thực hiện một quá trình sản xuất
kinh doanh.
Các khoản chi phí của ngân hàng:
Chi phí trả lãi tiền gửi, tiền vay: đây là khoản chi phí lớn nhất từ trước đến
nay và sẽ là chi phí lớn nhất trong tương lai và sẽ thay đổi khi lãi suất thay đổi.
HSLR =
LR
TN
2.1.8.2. Suất sinh lời của tài sản (ROA: Return on asset)
Thể hiện 1 đồng tài sản trong thời gian nhất định tạo ra được bao nhiêu lợi
nhuận ròng. Tỷ số này phản ánh năng lực quản trị cuả ngân hàng về sử dụng tài
chính và những nguồn vốn thực sự đem lại lợi nhuận. Do đó, hệ số này càng cao
thì càng tốt.
Trong đó: ROA: suất sinh lợi của tài sản
LR: Lãi ròng
TTS: Tổng tài sản
Chỉ tiêu này càng cao thể hiện sự sắp xếp phân bổ và quản lý tài sản hợp lý
và hiệu quả. Còn càng thấp thì thể hiện vốn đang được sử dụng càng không hiệu
quả.
2.1.8.3. Mức lợi nhuận biên tế
Tỷ số này cho ta biết tất cả tài sản sinh lời của NH có thể tạo ra bao nhiêu
tiền lãi cho NH. Nó phản ánh hiệu quả hoạt động của NH. Do đó, hệ số này càng
cao càng tốt.
Tài sản sinh lời = Tổng tài sản – (Tiền mặt + Tiền dự trữ + TSCĐ và thiết
bị).
Trong đó:
- Tài sản sinh lời là tất cả tài sản đầu tư đem lại tiền lãi.
- Thu nhập lãi suất bao gồm: thu lãi cho vay.
- Chi phí lãi suất bao gồm: chi trả lãi tiền gửi, chi trả tiền vay.
8
ROA =
LR
TTS
Rủi ro lãi suất là rủi ro khi thay đổi lãi suất thị trường sẽ dẫn đến tài sản
sinh lời giảm giá trị.
9
Hệ số nhạy cảm lãi suất =
Tài sản nhạy cảm với lãi suất
Nguồn vốn nhạy cảm với lãi suất
Ta có: GAP = Tài sản nhạy cảm - Nguồn vốn nhạy cảm
Tài sản nhạy cảm với lãi suất là các loại tài sản mà trong đó thu nhập về lãi
suất sẽ thay đổi trong một khoảng thời gian nhất định khi lãi suất thay đổi.
Nguồn vốn nhạy cảm với lãi suất (= Tất cả các khoản ký thác) là các khoản
nợ mà trong đó chi phí lãi suất sẽ thay đổi trong thời gian nhất định khi lãi suất
thay đổi.
2.1.9.2. Rủi ro về tín dụng
Rủi ro tín dụng là rủi ro do một hoặc một nhóm khách hàng không thực
hiện được các nghĩa vụ tài chính đối với Ngân hàng hay nói cách khác rủi ro tín
dụng là rủi ro xảy ra khi xuất hiện những biến cố không lường trước được do
nguyên nhân chủ quan hay khách quan mà khách hàng không trả đươc nợ cho
Ngân hàng một cách đầy đủ cả gốc và lãi khi đến hạn, từ đó tác động xấu đến hoạt
động và có thể làm cho Ngân hàng bị phá sản.
Rủi ro tín dụng =
Nợ xấu
Tổng dư nợ
Chỉ tiêu này phản ánh chất lượng tín dụng của Ngân hàng, chỉ số này càng
nhỏ thì chất lượng tín dụng của Ngân hàng càng cao.
Hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị
trường là một hoạt động rất nhạy cảm, mọi biến động trong nền kinh tế xã hội đều
tác động đến hoạt động Ngân hàng, có thể gây nên những xáo động bất ngờ và
hiệu quả của Ngân hàng có thể bị giảm sút. Do vậy, hoạt động kinh doanh của
Ngân hàng thương mại luôn chứa đựng những rủi ro tiềm ẩn, nếu lơ là khó có thể
Chi nhánh Ngân hàng Công Thương Bạc Liêu có trụ sở đặt tại số 01 – Hai
Bà Trưng, Phường 3, Thị xã Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu. Trong bối cảnh nền kinh tế
chuyển sang cơ chế thị trường, các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ, nhất là
thương mại sôi động đã đặt ra nhiều yêu cầu đối với nền kinh tế nói chung và
ngành Ngân hàng nói riêng. Do đó Ngân hàng công thương Bạc Liêu đã nổ lực đa
dạng hoá các mặt hoạt động phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế, NHCT Bạc Liêu
không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động, tạo niềm tin cho khách hàng. ngoài ra,
NHCT Bạc Liêu còn có hai Phòng giao dịch trực thuộc ở các huyện, thị thuộc tỉnh
Bạc Liêu.
1. Phòng Giao dịch Trung tâm – Ngân hàng Công Thương Bạc Liêu
Địa chỉ: 29B, Hai Bà Trưng, phường 3, TX Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu
Điện thoại: 0781.822688
2. Phòng Giao dịch Hộ Phòng – Ngân hàng Công Thương Bạc Liêu
Địa chỉ: 29, Quốc lộ 1A, TT Hộ Phòng, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu
Điện thoại: 0781.850423.
Ngân hàng Công Thương Bạc Liêu là chi nhánh trực thuộc NHCT Việt
Nam là một trong những Ngân hàng thương mại Nhà nước lớn của tỉnh và giữ một
vị thế quan trọng trong hệ thống Ngân hàng thương mại Nhà nước với chức năng
kinh doanh tiền tệ, tín dụng, dịch vụ Ngân hàng và góp phần quản lý lưu thông tiền
tệ trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu. Trong hơn 10 năm hoạt động chi nhánh Ngân hàng
Công Thương Bạc Liêu đã có những bước trưởng thành khá vững chắc. Mở rộng
12
cho vay đối với các lĩnh vực kinh doanh, thành phần kinh tế. Tạo mọi điều kiện
cho các đơn vị cơ sở kinh tế có thêm nguồn vốn để mở rộng hoạt động, góp phần
giải quyết công ăn việc làm cho người tại địa phương.
3.2. Lĩnh vực kinh doanh
Để đáp ứng nhu cầu về sự phát triển của nền kinh tế thị trường đồng thời
nhằm đem lại lợi nhuận, Ngân hàng Công Thương Bạc Liêu đã mở rộng và đa
dạng hoá các loại hình hoạt động cụ thể như sau:
Huy động vốn bằng đồng Việt Nam và ngoại tệ đối với các tổ chức kinh tế