SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"THỰC HÀNH TIẾT KIỆM TRONG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ HỌC
SINH Ở TRƯỜNG THCS"
- 1 -
I. Phần mở đầu
Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đã luôn đề cao
đạo đức tác phong của người cách mạng. Bốn đức tính mà Người xem là “gốc của đạo
đức cách mạng” là: cần, kiệm, liêm, chính.
Trong cuộc họp Giám đốc và Chủ tịch các Uỷ ban công sở ở Hà Nội, ngày
17/01/1946, Hồ Chủ Tịch nói: “Để giúp công việc Chính phủ một cách đắc lực, để nâng
cao tinh thần kháng chiến, anh em viên chức bây giờ phải có bốn đức tính là: cần, kiệm,
liêm, chính. Cần là anh em viên chức phải tận tâm làm việc ; kiệm phải biết tiết kiệm
đồng tiền kiếm được cũng như các vật liệu đồ dùng trong các công sở… có cần, có kiệm
mới trở nên liêm chính để cho người ngoài kính nể được”.
Để nhấn mạnh hơn tầm quan trọng và mối quan hệ mật thiết lẫn nhau của bốn đức
tính này, tháng 6 năm 1949 Người đã viết bài “Cần, kiệm, liêm, chính” :
Trời có bốn mùa : Xuân, Hạ, Thu, Đông.
Đất có bốn phương : Đông, Tây, Nam, Bắc.
Người có bốn nết : Cần, Kiệm, Liêm, Chính.
Thiếu một mùa thì không thành trời.
Thiếu một phương thì không thành đất.
Thiếu một đức thì không thành người.
Như vậy, theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một trong bốn đức tính không
thể thiếu được của con người là phải biết tiết kiệm. Thừa hưởng truyền thống của quê
hương, ý thức cao về lợi ích của sự tiết kiệm, Người luôn tiết kiệm ở mọi lúc, mọi nơi,
trong công việc cũng như trong cuộc sống thường ngày. Bên cạnh đó Người vẫn luôn
- 2 -
nhắc nhở, kêu gọi mọi người tiết kiệm. Tiết kiệm trở thành phương châm sống của
Người. Tiết kiệm cũng đã trở thành chính sách hàng đầu của Đảng và Nhà nước suốt
trong những năm kháng chiến trường kỳ gian khổ. Không chỉ trong thời chiến mà ở ngay

Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu", tác phẩm "sửa đổi
lối làm việc".
Ngày 11 tháng 3 năm 2008 Ban Tuyên giáo Trung ương có hướng dẫn số 32-
HD/BTGTW về tổ chức học tập chuyên đề “Tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí”. Cuộc vận động đã được các ngành
các cấp và đông đảo cán bộ công chức cùng với quần chúng nhân dân ủng hộ.
Hưởng ứng cuộc Vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,
là một Phó Hiệu trưởng được phân công phụ trách chuyên môn, tuy công việc không liên
quan nhiều đến nguồn tài chính và tài sản công nhưng tôi vẫn luôn suy nghĩ, học hỏi và
áp dụng các biện pháp nhằm tiết kiệm tối đa các chi phí không cần thiết, sử dụng tiết
kiệm và có hiệu quả cơ sở vật chất hiện có. Qua hơn bốn năm học tập và làm theo tấm
gương đạo đức của Bác, tôi đã rút ra nhiều kinh nghiệm thực hành tiết kiệm trong quản lý
chuyên môn, từ khâu dự kiến, phân công công việc cho cán bộ giáo viên, xếp thời khoá
biểu giảng dạy đến việc tổ chức sử dụng trang thiết bị giảng dạy và học tập đặc biệt là
khâu tổ chức kiểm tra đánh giá học sinh. Trong đề tài kinh nghiệm này, tôi xin đề cập nội
dung Thực hành tiết kiệm trong tổ chức kiểm tra đánh giá học sinh ở trường trung
- 4 -
học. Đề tài tuy không lạ với nhiều đơn vị, cá nhân nhưng với những điều chỉnh trong
cách tổ chức kiểm tra và những thay đổi trong in ấn hy vọng rằng sẽ giúp nhiều đơn vị có
thể tiết kiệm phần nào chi phí hoạt động chuyên môn.
II. Phần nội dung
1. Cơ sở lý luận
1.1. Tầm quan trọng của kiểm tra đánh giá
Định hướng phát triển giáo dục được Đảng ta khẳng định qua nhiều kỳ đại hội và
tiếp tục được khẳng định trong văn kiện hội nghị lần thứ 9 khoá X “Tập trung nâng
cao chất lượng giáo dục- đào tạo toàn diện, phát triển nguồn nhân lực… tiếp tục đổi
mới chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục và công tác quản lý giáo dục ”.
Ba thành tố quan trọng trong quá trình dạy học là người dạy, người học và nội
dung, phương tiện, phương pháp dạy học. Như vậy, với nội dung dạy học là chương trình
giáo dục trung học phổ thông đã được ban hành. Với đặc điểm hiện nay của lực lượng

tiết kiệm là tích cực, chứ không phải là tiêu cực”.
Điều 23, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí quy định cụ thể việc Quản lý,
sử dụng văn phòng phẩm, sách, báo, tạp chí như sau:
- 6 -
1. Việc mua sắm văn phòng phẩm, sách, báo, tạp chí của cơ quan, tổ chức phải xuất
phát từ nhu cầu công việc và trong phạm vi dự toán được duyệt; thực hiện khoán chi văn
phòng phẩm, sách, báo, tạp chí đến người sử dụng.
2. Người quyết định mua sắm văn phòng phẩm, sách, báo, tạp chí và những người
có liên quan vi phạm quy định tại khoản 1 Ðiều này gây lãng phí
thì phải bồi thường và bị xử lý kỷ luật.
Như vậy, thực hành tiết kiệm trong tổ chức kiểm tra đánh giá học sinh vừa nhằm
đảm bảo hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục, vừa thực hiện tốt Luật Thực hành tiết kiệm
chống lãng phí và phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Ở
góc độ đơn vị, điều này sẽ góp phần giảm chi trong đơn vị, chống lãng phí chi tiêu xã hội.
2. Kiểm tra, đánh giá trong hoạt động giáo dục hiện nay
Để đánh giá khách quan hiệu quả giảng dạy và học tập các địa phương, đơn vị cần
có một mức chuẩn chung hay nói cách khác là cần có đề chung. Bộ Giáo dục và Đào tạo
hằng năm tổ chức kỳ thi Tốt nghiệp trung học phổ thông qua đó có thể đánh giá hiệu quả
dạy- học của các địa phương và công nhận thành quả học tập của học sinh trung học phổ
thông trong cả nước. Ở cấp tỉnh, Sở giáo dục và Đào tạo Kiên Giang thường xuyên tổ
chức kiểm tra theo đề chung cho học sinh trung học phổ thông toàn tỉnh qua đó các
trường có thể tự đánh giá và điều chỉnh quá trình dạy học của đơn vị mình. Ở hầu hết các
huyện, Phòng Giáo dục cũng tổ chức kiểm tra chung cho học sinh vào cuối mỗi học kỳ,
nhất là với khối lớp cuối cấp (học sinh lớp 5 và lớp 9).
Trong các cuộc hội thảo chuyên môn, các phòng chuyên môn của Sở cũng khuyến
khích các trường trung học phổ thông tổ chức kiểm tra định kỳ sử dụng đề chung cho học
sinh toàn trường. Qua việc sử dụng đề chung toàn trường, giáo viên và học sinh các lớp
có thể tự so sánh kết quả và điều chỉnh quá trình dạy- học của mình. Hiệu quả của việc tổ
- 7 -
chức kiểm tra theo đề chung đã được khẳng định ở chất lượng tốt hơn của đề kiểm tra,

phổ biến trước đây là photo đề thi và học sinh làm bài trên giấy thi riêng biệt, thường là
giấy đôi dùng trong kiểm tra, thi học kỳ. Qua khảo sát, các trường như THPT Gò Quao,
THCS Bình An, THPT Châu Thành huyện Châu Thành… vẫn thực hiện theo cách thức
này.
Vấn đề đặt ra là cần tổ chức kiểm tra sử dụng đề chung toàn trường với chi phí thấp
nhất trong in ấn đề, giấy thi và công tác tổ chức coi kiểm tra. Với nguồn kinh phí hoạt
động thường xuyên có hạn, qua nhiều năm tổ chức kiểm tra định kỳ theo hình thức tập
trung cho học sinh toàn trường tôi đã rút ra một số giải pháp hiệu quả nhằm tiết kiệm tối
đa chi phí, đảm bảo chất lượng của kỳ kiểm tra.
3. Giải pháp đã thực hiện
3.1. Xếp phòng kiểm tra phù hợp
Để việc tổ chức kiểm tra theo đề chung toàn trường mang lại hiệu quả cao nhất
thiết phải sắp xếp lại học sinh giữa các lớp thành các đơn vị phòng kiểm tra với số lượng
học sinh có giới hạn (thường là 24 học sinh/ phòng như phòng thi tốt nghiệp). Học sinh
tất cả các lớp sẽ được chia đều ở các phòng theo thứ tự A,B,C. Thông thường, khi xếp
phòng kiểm tra sẽ có phòng cuối cùng không đủ 24 học sinh. Vì vậy, để tiết kiệm nhân
lực giám thị coi kiểm tra phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn nên chia đều số học sinh
ở các phòng kiểm tra, nên các phòng có thể có đến 25 hoặc 26 học sinh. Với số học sinh
- 9 -
này vẫn đảm bảo cho giám thị thực hiện tốt nhiệm vụ coi thi, không để xảy hiện tượng
quay cóp.
Các trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện, xã thường có hiện tượng học
sinh bỏ học trong học kỳ 1. Tỉ lệ bỏ học đặc biệt cao ở học sinh đầu cấp vì vậy sau thi
học kỳ 1, bộ phận chuyên môn nên sắp xếp lại phòng kiểm tra nhằm loại bỏ tên những
học sinh đã bỏ học. Với tỉ lệ bỏ học phổ biến ở các trường huyện là 5% ở khối lớp 10 thì
số học sinh bỏ học đến sau thi học kỳ 1 tương đương với 01 phòng kiểm tra. Khi loại học
sinh bỏ học khỏi danh sách phòng kiểm tra sẽ giảm được 01 phòng kiểm tra tức là tiết
kiệm được 16 giờ làm việc của giáo viên. Bên cạnh đó, sẽ tiết kiệm được trên 350 đề
kiểm tra so với không loại những học sinh bỏ học (khoảng 24 học sinh X 16 bài kiểm
tra).

vẫn theo cách thức truyền thống, gây nhiều tốn kém, lãng phí. Khi tổ chức kiểm tra, nhà
trường in đề và phát cho học sinh. Học sinh sử dụng giấy kiểm tra thông thường được
bán trên thị trường với giá từ 300 đến 350 đồng/tờ. Đây là loại giấy đôi thường được sử
dụng trong tất cả các kỳ thi. Qua 3 năm khảo sát thực tế bài làm của học sinh từ năm
2006 đến 2008, có đến hơn 99% các em chỉ viết khoảng hơn 1 trang đến gần 2 trang giấy
- 11 -
của bài kiểm tra 45 phút thông thường. Như vậy, ở mỗi bài kiểm tra một học sinh đã lãng
phí 50% số tiền giấy đã bỏ ra.
Theo các nghiên cứu, khảo sát khoa học vào năm 1995 của Amundson, một nhà
khoa học người Mỹ, cho thấy tốc độ viết tay trung bình của học sinh tăng dần đến cuối
bậc học phổ thông đạt 16 chữ trong 1 phút. Tuy nhiên đây là mức trần cho tốc độ viết liên
tục, không cần suy nghĩ và được nghiên cứu ở dạng sao chép văn bản. Trong một nghiên
cứu vào năm 1998 của Graham, Berninger, Weintraub và Schafer cho thấy, khi làm bài
kiểm tra hoặc làm các công việc thành phần khác cần phối hợp suy nghĩ và viết thì tốc độ
viết giảm đi chỉ còn gần một nữa tốc độ tối đa.
Như vậy, với khoảng thời gian 45 phút dành cho làm bài kiểm tra định kỳ nếu học
sinh khá giỏi thì có thể viết khoảng 500 từ. Những học sinh khác thì sẽ viết được ít hơn vì
phải dành thời gian suy nghĩ, nhất là với những câu hỏi khó, những nội dung cần tổng
hợp kiến thức để giải quyết vấn đề. Từ đó có thể khẳng định học sinh chỉ sử dụng chưa
đầy hai trang giấy A4 cho mỗi bài kiểm tra 45 phút với đề bài yêu cầu trả lời bằng ngôn
ngữ chữ viết.
Với các đề kiểm tra trắc nghiệm, trước đây học sinh thường trả lời ở một tờ giấy
riêng (không phải đề thi) bằng cách ghi lại số của câu hỏi và chữ cái của đáp án nên rất
khó thực hiện cắt phách. Ví dụ : 1. A ; 2. B…. Mỗi bài kiểm tra cần 01 tờ giấy đề thi và
từ ½ đến 1 tờ giấy làm bài cho một học sinh. Thông thường, học sinh sử dụng cả tờ giấy
để trả lời câu hỏi vì yêu cầu thẩm mĩ.
Làm sao hạn chế tiêu cực, đảm bảo khách quan trong kiểm tra và thực hiện được
tiết kiệm chi tiêu văn phòng phẩm ?
Trên cơ sở nghiên cứu tốc độ viết tay của học sinh phổ thông và khảo sát bài làm
của học sinh các năm học 2006-2007, 2007- 2008, tôi đã thực hiện đổi mới trong sao in

bộ tất cả các biện pháp và tiết kiệm trên 6.400.000 đồng. Hiệu quả của giải pháp nêu trên
còn tiết kiệm được hơn 40 giờ làm việc của giáo viên, cụ thể như sau:
Đối với các môn Ngữ văn và Toán do thời gian làm bài có thể đến 90 phút và thường
yêu cầu vẽ hình nên vẫn thực hiện in đề và học sinh làm bài trên giấy thi như cách làm
thông thường.
Năm học 2007- 2008 số tiền hỗ trợ cho việc coi kiểm tra vượt giờ quy định là hơn 50
tiết tương đương 3.000.000 đồng. Với cách xếp phòng kiểm tra và phân công giám thị
như đã nêu trên, năm học 2011- 2012 nhà trường không phải chi cho công tác coi kiểm
tra vượt giờ quy định. Số tiền tiết kiệm hơn 3.000.000 đồng.
Qua việc loại những học sinh bỏ học khỏi danh sách kiểm tra ở học kỳ 2, tôi đã giúp
nhà trường tiết kiệm gần 1000 tờ giấy thi ở khối lớp 10 (24 học sinh X 40 bài) với giá tối
thiểu hiện nay là 300 đồng/ tờ thì đã tiết kiệm khoảng 300.000 đồng mỗi học kỳ. Bên
cạnh đó, mỗi bài kiểm tra giảm được 1 giám thị nên tổng số giờ làm việc của giám thị
được giảm là 40 giờ.
Với giải pháp 2 trong 1 được áp dụng ở các bài kiểm tra trắc nghiệm đã tiết kiệm
01 tờ giấy làm bài cho mỗi bài kiểm tra trắc nghiệm khối 12. Ở các bài kiểm tra tự luận
thì ứng với mỗi học sinh vừa tiết kiệm tiền giấy làm bài, vừa tiết kiệm được ½ tờ giấy đề
cho mỗi lần kiểm tra các môn Lịch sử, Địa lý, Hoá học, Vật lý, Sinh học và Tiếng Anh.
Với yêu cầu thực hiện kiểm tra tập trung để có cơ sở đánh giá, so sánh và điều chỉnh việc
- 14 -
dạy học các môn này, trường đã thực hiện kiểm tra tập trung tất cả các bài định kỳ nên đã
tiết kiệm được 3500 đồng/ học sinh ở mỗi năm học (20 bài kiểm tra X 175 đồng/ lần).
Tổng số tiền tiết kiệm chi phí mua giấy hằng năm ở giải pháp này là 3.150.000 đồng. Đó
là chưa tính số tiết kiệm ở các môn trắc nghiệm khối 12. (Xem bảng so sánh)
Bảng So sánh chi phí giấy kiểm tra
4.2. Khi được áp dụng trong toàn tỉnh
Hiện nay, tất cả các trường trung học phổ thông trong toàn tỉnh đều đã thực hiện
kiểm tra theo hình thức tập trung với đề chung toàn trường nên việc phổ biến áp dụng
giải pháp nêu trên sẽ góp phần rất lớn trong thực hành tiết kiệm. Giải pháp “2 trong 1”
khi biên soạn đề có thể áp dụng ở hầu hết các bài kiểm tra với hình thức tự luận có thời

IV. Đề xuất, kiến nghị
- 16 -
1. Đối với trường THPT
- Tiếp tục tổ chức kiểm tra định kỳ theo hình thức đề chung toàn trường, tiến dần
đến việc tổ chức kiểm tra tập trung ở tất cả các môn học.
- Tuỳ theo điều kiện nhà trường, có thể áp dụng đồng bộ các giải pháp nêu trên hoặc
áp dụng một trong các giải pháp, với giải pháp sử dụng tiết kiệm giấy, mực thì hầu
như trường nào cũng thực hiện được.
- Có thể vận động xã hội hóa trong tổ chức kiểm tra. Chi phí tiết kiệm được là tiết
kiệm cho học sinh, chống lãng phí trong xã hội học tập.
2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo:
a. Tăng cường tổ chức hội thảo về kiểm tra đánh giá cho cán bộ giáo viên theo từng
cụm trường, từng vùng.
b. Tiếp tục tổ chức kiểm tra tập trung toàn tỉnh nhất là với học sinh khối 12 để rèn
luyện học sinh cách làm bài thi.
Người viết sáng kiến
Löu Vaên Bình
- 17 -