Trường THCS Mỹ Hòa
0Chuyên đề : ĐỂ ĐẠT KẾT QUẢ CAO TRONG CÁC KÌ THI HỌC SINH
GIỎI MÔN NGỮ VĂN
I. LÍ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ:
- Bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị và
của ngành giáo dục đào tạo, là một hoạt động dạy học mang tính đặc thù cao: Người học là
học sinh giỏi, có năng khiếu theo môn học;
- Qua kết quả thi học sinh giỏi các cấp chất lượng học sinh giỏi văn của trường chưa
cao.
- Học sinh chưa thật sự yêu thích môn văn khi được chọn vào đội tuyển của trường,
nếu được chọn vào môn văn thì các em miễn cưỡng đi học.
- Để có được học sinh giỏi văn thì cần có một thời gian bồi dưỡng nhất định.
- Việc bồi dưỡng chưa được thực hiên liên tục, mà còn mang tính phong trào, đến hẹn
lại lên.
- Xuất phát từ những lí do trên tôi quyết định chọn chuyên đề “ Để đạt kết quả cao
trong các kì thi học sinh giỏi môn Ngữ văn ” để giáo viên cùng nhau trao đổi kinh nghiệm
bồi dưỡng cho học sinh vào những năm sau đạt hiệu quả hơn.
II. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Để đạt hiệu quả cao trong quá trình bồi dưỡng trên lớp, người giáo viên cần làm một
số việc như sau:
1. Xây dựng kế hoạch :
- Khi được phân công giảng dạy giáo viên phải xây dựng kế hoạch bồi dưỡng HSG
thông qua tổ chuyên môn, Ban giám hiệu kí duyệt. Các kế hoạch này phải mang tính kế
thừa.
- Kế hoạch cần phải chi tiết, cụ thể từng nội dung.
- Kế hoạch cần có sự đóng góp xây dựng của tổ trưởng, đặc biệt là những người
được phân công bồi dưỡng HSG.
2. Thành lập đội tuyển :
Việc thành lập đội tuyển phải dựa trên cơ sở năng lực thật sự của các em. Ngoài ra ,
chúng ta cần chú ý đến tâm lí của các em, tìm hiểu xem các em có yêu thích môn văn
không? Vì HSG thì đa số là các em đều giỏi ở nhiều môn, ta cần chọn các em vào đội tuyển

- Mục đích: Nhằm để hiểu
+ Bước 1: Làm rõ vấn đề được dẫn trên đề. Nếu vấn đề thể hiện dưới dạng là một câu
trích dẫn khá nổi tiếng nào đó hoặc một ý tưởng do người ra đề đề xuất, người viết cần lần
lượt giải nghĩa, làm rõ nghĩa của vấn đề theo cách đi từ khái niệm đến các vế câu và cuối
cùng là toàn bộ ý tưởng được trích dẫn. Khi vấn đề được diễn đạt theo kiểu ẩn dụ bóng bẩy
thì phải giải thích cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng của từ ngữ. Nếu vấn đề là một hiện tượng đời
sống, người viết cần cho biết đó là hiện tượng gì? hiện tượng đó biểu hiện ra sao? dưới các
hình thức nào (miêu tả, nhận diện) Làm tốt bước giải nghĩa này sẽ hiểu đúng vấn đề, xác
định đúng vấn đề (hoặc mức độ) cần giải thích để chọn lí lẽ cần thiết.
+ Bước 2: Tìm hiểu cơ sở của vấn đề: Trả lời tại sao có vấn đề đó (xuất phát từ đâu có
vấn đề đó). Cùng với phần giải nghĩa, phần này là phần thể hiện rất rõ đặc thù của thao tác
giải thích. Người viết cần suy nghĩ kĩ để có cách viết chặt chẽ về mặt lập luận, lô gíc về mặt
lí lẽ, xác đáng về mặt dẫn chứng.
+ Bước 3: Nêu hướng vận dụng của vấn đề: Vấn đề được vận dụng vào thực tiễn cuộc
sống như thế nào. Hiểu nôm na, phần này yêu cầu người viết thể hiện quan điểm của mình
về việc tiếp thu, vận dụng vấn đề vào cuộc sống của mình như thế nào.
Lưu ý khi thực hiện thao tác giải thích: Nên đặt trực tiếp từng câu hỏi (Là gì, tại sao,
như thế nào vào đầu mỗi phần (mỗi bước) của bài văn. Mục đích đặt câu hỏi: để tìm ý (phần
trả lời chính là ý, là luận điểm được tìm ra) và cũng để tạo sự chú ý cần thiết đối với người
đọc bài văn. Cũng có thể không cần đặt trực tiếp ba câu hỏi (Là gì, tại sao, như thế nào) vào
bài làm nhưng điều quan trọng là khi viết, người làm bài cần phải có ý thức mình đang lần
lượt trả lời từng ý, từng luận điểm được đặt ra từ ba câu hỏi đó. Tuỳ theo thực tế của đề và
thực tế bài làm, các bước như thế nào có khi không nhất thiết phải tách hẳn riêng thành một
phần bắt buộc.
2.2.2 Thứ hai về thao tác chứng minh:
- Mục đích: Tạo sự tin tưởng.
+ Bước 1: Xác định chính xác điều cần chứng minh, phạm vi cần chứng minh.
+ Bước 2: Dùng dẫn chứng trong thực tế cuộc sống để minh hoạ nhằm làm sáng tỏ
điều cần chứng minh, phạm vi cần chứng minh.
2.2.3 Thứ ba về thao tác bình luận:

trong xã hội phong kiến.”
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý
Dàn ý:
1.Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Nêu chủ đề: Vũ Nương và Thúy Kiều là hai người phụ nữ
2.Thân bài
- Đẹp về tâm hồn, phẩm chất:
* Vũ Nương:
+ Đảm đang, tháo vát
+ Hiếu thảo, thủy chung .
* Thúy Kiều:
+ Tài sắc vẹn toàn (mặn mà về nhan sắc, sắc xảo về tâm hồn)
+ Nhân hậu, vị tha ,
Cả hai luôn khát vọng tự do, công lí. Và được sống hạnh phúc.
- Số phận:
Chuyên đề: Nâng cao chất lượng học sinh giỏi môn Ngữ văn 3
Trường THCS Mỹ Hòa
+Đau khổ, oan khuất: Vũ Nương bị nghi oan, không minh oan được, phải gieo
mình xuống sông Hoàng Giang tìm đến cái chết.
+ Tình yêu tan vỡ: Thúy Kiều và Kim Trọng đã từng thề nguyền dưới trăng
vậy mà bỗng chốc mối tình tan vỡ.
+ Nhân phẩm bị chà đạp: Vũ Nương bị chồng mắng mỏ, bị bức tử; Thúy Kiều
bị coi như một món hàng đem ra mua bán, bị giam ở lầu Ngưng Bích trong nỗi cô đơn, tuyệt
vọng.
* Nêu suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến
3. Kết bài:
- Đánh giá chung vấn đề
- - Liên hệ
Giáo viên cung cấp tư liệu về tác giả, tác phẩm: Cung oán ngâm khúc của Nguyễn

Chuyên đề: Nâng cao chất lượng học sinh giỏi môn Ngữ văn 4