SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO
GIẢNG DẠY MÔN LỊCH SỬ I-LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào
các lĩnh vực trong đời sống không còn xa lạ nữa. Và ngành giáo dục cũng từng bước tiếp
cận với công nghệ hiện đại.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường như một công cụ lao động
giúp Ban giám hiệu nhà trường nâng cao chất lượng quản lí, giúp các thầy cô giáo nâng
cao chất lượng dạy học, trang bị cho học sinh kiến thức về công nghệ thông tin, học sinh sử

dạy học lịch sử bằng giáo án điện tử giúp giáo viên hạn chế bớt phần thuyết giảng, có thời
gian thảo luận và tăng cường kiểm soát đối với học sinh. Giáo án đện tử giúp đa dạng hoá

việc cung cấp kiến thức cho học sinh thông qua các công cụ trình diễn, người giáo viên có
thể cung cấp cho học sinh một khối lượng hình ảnh, phim tài liệu lịch sử… liên quan đến
nội dung bài học lịch sử mà học sinh được học, như vậy mà giờ học trở nên sôi nổi và sinh
động hơn
Đối với học sinh, việc học tập lịch sử thông qua bài giảng điện tử tạo nhiều hứng thú
cho các em trong học tập, các em được tiếp cận, nhận thức các sự kiện lịch sử và bài học
lịch sử sống động hơn, gần với qúa khứ hơn. So với những bài giảng thông thường, học
sinh phải mường tượng trong đầu những sự kiện, nhân vật mà thầy cô thuyết giảng thì với
việc học trên bài giảng điện tử học sinh đã được trực quan sinh động với những sự kiện,
nhân vật lịch sử một cách cụ thể giúp kích thích quá trình tư duy của học sinh, từ đó, nội
dung kiến thức lịch sử học sinh thu thập đủ hơn và in sâu hơn vào trong trí nhớ của các
em.
III-THỰC HIỆN: SỬ DỤNG PHẦN MỀM POWER POINT VÀO VIỆC XÂY DỰNG
BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
1 Giới thiệu khái quát về phần mềm PowerPoint.
Để thiết kế bài giảng điện tử trong dạy học các bộ môn ở trường phổ thông, giáo
viên có thể chọn lựa nhiều phần mềm khác nhau như: Flash, PowerPoint, Violet (tiếng
Việt)… kết hợp với các phần mềm hổ trợ khác. Tuy nhiên, xuất phát từ đặc trưng, yêu cầu
của bộ môn lịch sử cũng như khả năng tiếp cận của giáo viên, việc lựa chọn phần mềm
PowerPoint qua thực tế sử dụng đã khẳng định được ưu thế so với các phần mềm khác.
PowerPoint là phần mềm đồ họa diễn hình có trong bộ Microsoft Office. Phần mềm
PowerPoint hầu như đã hiện diện sẵn trong hầu hết máy tính của người sử dụng Việt Nam
và giao diện của nó cũng rất quen thuộc khi phần lớn giáo viên biết sử dụng Word để đánh
văn bản.
Phần mềm Powerpoint có thể đáp ứng tốt nhiều yêu cầu khác nhau trong dạy học
lịch sử ở trường phổ thông: từ việc xây dựng bài giảng điện tử của bài nghiên cứu kiến
thức mới, cho đến khâu củng cố, ôn tập, sơ kết, tổng kết, kiểm tra đánh giá và cả hoạt động

Vua Louis XVI (1774-1792)
có quyền lực Tuyệt đối và vô hạn
Tạo các biểu đồ, đồ thị, sơ đồ (Insert Chart), niên biểu, bảng so sánh (Insert Table)…
với nhiều màu sắc, độ chính xác cao, có hiệu ứng hoạt hình và được trình chiếu theo trình
tự nội dung vấn đề, theo xu hướng phát triển… giúp học sinh hiểu được bản chất, các mối
liên hệ, vận động, phát triển của các sự kiện, hiện tượng lịch sử, hay hệ thống, khái quát

( Thực hiện liên minh công
nông )
- Tập hợp mọi lực lượng yêu nư
ớc
không phân biệt giai cấp .
- Thành lập Mặt trận nhân dân
phản đế Đông Dương ( tháng 3 –
1938 đổi thành Mặt trận dân chủ
thống nhất Đông Dương ) .

Hoặc:
Giữa hai chiến lược Chiến tranh đặc biệt và Chiến tranh cục bộ, có điểm gì
giống nhau và khác nhau
* Giống nhau : Đều là chiến tranh xâm lược thực dân mới của Mỹ, nhằm chống lại
cách mạng, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới.
* Khác nhau :

Chiến tranh đặc biệt Chiến tranh cục bộ
Âm mưu
Được tiến hành bằng quân đội
tay sai, dưới sự chỉ huy của cố vấn
quân sự Mỹ, dựa vào vũ khí, trang
bị kỹ thuật, phương tiện chiến tranh
của Mỹ, âm mưu cơ bản là : “
Dùng người Việt đánh người Việt”,
Được tiến hành bằng quân viễn
chinh Mỹ + chư hầu và quân ngụy
tay sai, trong đó quân Mỹ giữ vai trò
quan trọng.Tiến hành hàng loạt cuộc
hành quân “ tìm diệt ” và “ bình định

chủ yếu
Các cơ quan
chuyên môn
Các cơ quan
khác
Đại hội đồng

Hội đồng bảo
an
Hội đồng KT
- XH
Hàng không
ICAO
Hàng hải
IMO
Hội đồng tài
chính IFC
Lao động
quốc tế ILO
Giáo dục,
khao học,
văn hoá
UNESCO
Bưu chính
IPU
L thực, n.nghiệp
FAO
Quỹ tiền tệ quốc
tế IMF
Y tế thế giới

đối tượng mới trên slide nên chọn hiệu ứng Fader, Fly In, Wipe, Diamond, Dissovle In…

* Xây dựng bài giảng điện tử bằng PowerPoint đòi hỏi phải đầu tư nhiều thời gian và
công sức nhưng khi tiến hành bài giảng điện tử trên lớp lại rất dễ dàng, thuận tiện. Giáo
viên chỉ cần click chuột hay nhấn phím Enter hay phím  là có thể trình chiếu lần lượt nội
dung của bài giảng đã được thiết kế trước đó trên Powerpoint. Điều này cho phép giáo viên
trình bày nội dung bài học một cách đa dạng, phong phú, sinh động nhưng vẫn tiết kiệm
được thời gian mà GV bỏ ra cho việc ghi chép, kẻ vẽ lược đồ… trên bảng đen theo lối dạy
truyền thống.

* Tuy nhiên khi ứng dụng tiện ích của Powerpint vào việc thiết kế bài giảng điện tử
giáo viên cần phải chú ý đến những hạn chế dễ mắc phải, đó là:
Quá lạm dụng đến hiệu ứng, kỹ thuật trình diễn trên bài giảng điện tử ví dụ như: tạo
các hiệu ứng “bay nhảy” kèm theo âm thanh, trang trí các slide với mầu sắc sặc sỡ, loè loẹt,
kết nối với các phim, ảnh lôi cuốn người học, nhưng chuyển tải nội dung rất ít, có khi
phản tác dụng giáo dục; lựa chọn nhiều background, phông chữ, màu sắc khác nhau…
thiếu tính nhất quán, ít hài hòa và nhất là không thể hiện được tính sư phạm trong cả hình
thức lẫn nội dung trình bày.
Một hạn chế khác mà giáo viên thường hay mắc phải là ít chú ý tính hệ thống của
kết cấu bài giảng (cách trình bày bảng đen truyền thống thường bảo đảm được yêu cầu này
cho đến khi kết thúc tiết học), nội dung trình bày trên các slide gần như độc lập nên khi
trình chiếu sang một đề mục mới thì các đề mục trước đó hầu như không còn xuất hiện nữa
khiến cho nhận thức lịch sử của học sinh dễ rơi vào sự tản mạn thiếu tính hệ thống
Các dạng thông tin trình bày trên slide của một số bài giảng điện tử còn nghèo nàn,
chủ yếu là trình bày một văn bản để trình chiếu trên màn hình thay cho việc ghi chép, mà
chưa chú ý đến kiến thức cơ bản, trọng tâm hay sơ đồ hóa các nội dung văn bản. Ngược lại
nhiều giáo viên ôm đồm, muốn đưa nhiều dạng thông tin phương tiện để trình chiếu cùng
một lúc trên các slide khiến cho bố cục trình bày rối rắm và các thông tin đến với học sinh
bị nhiễu loạn, khó nhận ra đâu là kiến thức cơ bản, trọng tâm. Từ đó, những kiến thức còn
đọng lại nơi học sinh sau giờ học không rõ ràng, thiếu tính hệ thống và không bền vững.

slide, kiểu và thứ tự trình bày các hiệu ứng… cho hợp lý hơn với mục tiêu, kế hoạch sư
phạm mà giáo án và kịch bản đã đề ra.
Ghi lại tập tin Powerpoint của bài giảng điện tử lên USB, CD để lưu trữ, sử dụng
trên lớp và phòng tránh tình trạng máy tính có tập tin lưu trữ bị gặp sự cố. (Lưu ý: phải ghi
lại các tập tin có liên kết, nhất là các tập tin âm thanh, phim tư liệu có sử dụng trong bài
giảng điện
3. KHAI THÁC TƯ LIỆU QUA INTERNET PHỤC VỤ CÁC BÀI GIẢNG LỊCH
SỬ
Những tư liệu được lựa chọn sẽ làm cho bài giảng trở nên phong phú, sống động,
hấp dẫn hơn, học sinh sẽ tiếp thu bài giảng một cách tự nhiên. Internet là một thành tựu có
tính đột phá của nhân loại cuối thế kỷ XX mà lịch sử sẽ ghi nhận có vai trò tương đương
với việc phát minh ra lửa, máy hơi nước, điện năng hay năng lượng hạt nhân, là một công
cụ vô cùng hiệu quả cho việc khai thác tư liệu phục vụ cho các bài giảng lịch sử.
Nội dung của phần này sẽ tập trung trả lời các câu hỏi: Tại sao Internet lại là công cụ
hiệu quả cho việc khai thác tư liệu phục vụ cho bài giảng Lịch sử? Nên tập trung khai thác
những loại tư liệu nào xung quanh nội dung của bài giảng cho phù hợp? Để làm được điều
đó người phải làm việc gì và cần có yêu cầu gì?
3.1. Internet – Nguồn tư liệu vô tận cho các bài giảng lịch sử
a. Về dung lượng: những số liệu, báo cáo thống kê cho thấy cho đến cuối thế kỷ
XX, Internet đã trở thành kho thông tin khổng lồ và phong phú nhất trong lịch sử nhân loại
với hàng trăm triệu websites liên quan đến mọi lĩnh vực, ngõ ngách của đời sống xã hội.
Có nhà nghiên cứu đã từng khẳng định rằng xét về khối lượng, thông tin trên Internet đã
vượt qua rất xa so với tổng khối lượng thông tin được in thành sách của loài người kể từ
khi phát minh ra chữ viết cho đến năm 1990. Khối lượng đó lại được tăng lên với tốc độ
chóng mặt hàng năm.
b. Về khả năng truy cập: Internet có ưu thế tuyệt đối, trừ một số ít thông tin được
bảo vệ nhằm mục đích thương mại hoặc bí mật, mỗi người sử dụng Internet đều có thể truy
cập bất kỳ một thông tin nào trên Internet dù thông tin đó được đặt ở Mĩ, Nga, Châu Âu,

Châu Phi, Nhật Bản hay Việt Nam mà không phải rời khỏi bàn làm việc của mình. Đó là


3.3 Một số yêu cầu và điều kiện để khai thác Internet:
Là một công cụ rất hiệu quả và một kho thông tin vô tận, nhưng Internet cũng đòi
hỏi giáo viên phải được trang bị những kiến thức, kỹ năng và những điều kiện nhất định
như những hiểu biết cơ bản dù chỉ ở mức đại cương như truy cập vào Internet thế nào? làm
thế nào để sử dụng những công cụ tra cứu tìm kiếm như YAHOO, GOOGLE, ? hay kỹ
năng chọn lọc những từ khóa tìm kiếm (keywords) phù hợp với mục đích tra cứu tìm kiếm
tư liệu lịch sử, sẽ giúp ích rất nhiều cho việc tìm kiếm tư liệu Điểm cuối cùng cũng rất
quan trọng đó là muốn khai thác Internet thì cần phải truy cập được vào Internet bằng cách

nào đó. Vấn đề này đã trở nên dễ dàng hơn với các điểm truy cập Internet được mở ở nhiều
nơi.

3.4. Cách khai thác Internet phục vụ dạy học Lịch sử tìm kiếm tài liệu văn bản:
a. Kích đúp chuột trái (hoặc chuột phải chọn Open Home Page) vào biểu tượng
Internet Explorer trên desktop. b. Ở thanh Address: gõ địa chỉ của trang tìm kiếm vào: www.google.com.vn ->
Enter

c. Gõ cụm từ chìa khoá cần tìm kiếm vào, ví dụ: “Tư liệu lịch sử”,… Enter
Ưu điểm đối với giáo viên khi sử dụng giáo án điện tử là : cá nhân hóa quá trình dạy,
thích ứng việc dạy với khả năng từng người học, cải tiến hoặc thay thế những phương pháp
truyền thống về dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, có những kỹ
năng sư phạm mới, có triển vọng áp dụng công nghệ thông tin có tính sư phạm. Tuy nhiên
còn nhiều giáo viên rất ngại phải làm chủ kỹ thuật phức tạp của máy tính, sự ngần ngại nầy
có thể khắc phục, nếu giáo viên biết rõ là không cần thiết tất cả mọi giáo viên phải nắm
vững những kỹ năng điện tử phức tạp khi sử dụng giáo án điện tử, sử dụng phần mềm soạn
đề kiểm tra, cộng điểm đánh giá xếp loại học sinh.
Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học lịch sử trong trường
THPT hiện nay cho phù hợp với “xã hội thông tin” là xu hướng tất yếu ngày nay. Một số
trường và giáo viên đã mạnh dạn đi tiên phong trong việc soạn giáo án điện tử, phần mềm
dạy học, giảng dạy bằng máy chiếu … song do nặng tính tự phát nên thiếu chiều sâu và bề
rộng. Thực tế cho thấy các buổi học bằng giáo án điện tử sinh động, thu hút, tạo điều kiện
thuận lợi hơn trong việc trao đổi, thảo luận giữa thầy – trò, trò – trò.
Việc ứng dụng các phương tiện thông tin điện tử hiện đại trong dạy và học đã làm
xuất hiện khái niệm mới là học tập điện tử hoặc bài giảng điện tử mà internet là một yếu tố
cấu thành trong phương pháp dạy và học. Nếu ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, thì
internet sẽ đóng vai trò rất ton lớn trong việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới dạy-học bằng giáo án điện tử là
một tất yếu trong xu thế chung của ngành giáo dục, đã làm thay đổi toàn bộ cách thức dạy
học truyền thống “đọc – chép”. Khi đưa công nghệ thông tin vào dạy học, công tác đào tạo
học sinh sẽ theo đa chiều, cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Cách thức nghiên cứu khoa học
cũng sẽ thay đổi, bởi máy tính đã hỗ trợ. Máy tính có thể nối dài bộ óc của con người.
Công tác giáo dục là đào tạo kiến thức cho bộ óc con người, vì vậy việc ứng dụng công
nghệ thông tin kết hợp đổi mới kiểm tra đánh giá với phương pháp giảng dạy theo hướng
tích cực, nếu vấn đề đó rất cần thiết và cấp bách hiện nay ở trường THPT.
Do vậy, việc “Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học Lịch sử” mà tôi trình bày
trong đề tài nầy còn nhiều thiếu sót. Rất mong quí đồng nghiệp nhiệt tình đóng góp để cho
đề tài hoàn thiện hơn.