Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
PHẦN 1- PHẦN LÍ LỊCH
Họ và tên: Nguyễn Văn Oanh
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Hoàn Long
Tên đề tài SKKN: Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9
PHẦN 2- PHẦN NỘI DUNG
A: MỞ ĐẦU
I- Đặt vấn đề:
Môn toán trong nhà trường THCS đặc biệt là chương trình toán 9 có nhiệm vụ chuẩn
bị cho học sinh những kiến thức, kĩ năng cơ bản nhất, những phương pháp tư duy cần
thiết để hoàn chỉnh bậc học. Muốn đạt được điều đó đòi hỏi người học phải tích cực,
sáng tạo bởi: “Tích cực hoá hoạt động của học sinh, khơi dậy năng lực tự học của học
sinh. Nhằm hình thành cho học sinh tư duy tích cực, độc lập sáng tạo, nâng cao năng
lực phát hiện và giải quyết vấn đề, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào hoạt động
thực tiễn tác động đến tình cảm, đem lại niềm tin hứng thú cho học sinh”. Để đạt được
điều đó đòi hỏi người giáo viên phải thể hiện rõ phương pháp dạy học mới. Phương pháp
của người thầy rất quan trọng, có tác dụng kích thích sự hứng thú học tập toán, khơi dạy
và phát huy năng lực hoạt động nhận thức độc lập, năng lực tự học của học sinh.
Năm học 2013-2014 trường THCS Hoàn Long tiếp tục nâng cao chất lượng dạy
học, mỗi giáo viên thực hiện đổi mới trong phương pháp dạy học theo hướng xây
dựng môi trường sư phạm thân thiện , bồi dưỡng tình cảm , hứng thú, tinh thần chủ
động, thái độ tích cực trong học tập của học sinh, coi trọng thực hành, rèn luyên
năng lực tự học, tự nghiên cứu của học sinh. Tăng cường ứng dụng công nghệ
thông tin vào đổi mới phương pháp dạy học. Xuất phát từ yêu cầu đó mà vấn đề
sử dụng công nghệ thông tin hỗ trợ vào đổi mới phương pháp dạy học được các
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
1
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
cấp lãnh đạo và nhiều giáo viên quan tâm. Hiểu được điều này, bằng những kinh
nghiệm dạy và học Toán, tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến : “Ứng dụng công nghệ thông

phần, từng bài mà lựa chọn phần mềm sao cho thích hợp, đủ và đúng lúc phù hợp với nội
dung kiến thức của bài . Điều quan trọng cơ bản là phải biết ứng dụng công nghệ thông
tin đưa kiến thức thực tế vào bài giảng.
Do đặc thù bộ môn toán thường được coi là bộ môn khô khan nên một số em ít có hứng
thú say mê học tập.Tuy nhiên thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy
học môn toán, thông qua phần mềm Geometter Sketchpad, Violet, Microsoft Powrpoint
2003 có thể tạo ra các hiệu ứng như hình ảnh, hình chuyển động nhằm kích thích sự tò
mò của học sinh từ đó học sinh sẽ hứng thú hơn với môn học.
- Trong thực tế giảng dạy và học Toán ở trường THCS hiện nay, tôi thấy : Đổi mới
phương pháp dạy học là nội dung quan trọng được quan tâm chỉ đạo thường xuyên, được
giáo viên hăng hái tham gia. Công nghệ thông tin phát triển , giáo viên có điều kiện tự
học tập để tiếp cận với những phương pháp dạy học mới và kinh nghiệm giảng dạy của
các giáo viên ở các vùng miền khác trong nước và trên thế giới. Tuy nhiên việc sử dụng
công nghệ thông tin vào hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học các môn nói chung và môn
toán nói riêng còn gặp nhiều khó khăn vì hiện nay ứng dụng công nghệ thông tin vào
môn toán cũng mới đang ở bước khởi đầu do vây hầu hết giáo viên mới chỉ vận dụng
Microsoft Powerpoint vào việc thiết kế và trình diễn các bài giảng điện tử là chủ yếu,
việc ứng dụng còn ở nhiều mức độ khác nhau: Từ việc vận dụng vào dạy học tương tác
giữa giáo viên và học sinh khi chưa quen với lối học chủ động, tích cực với thông tin trên
máy vào trình diễn các bài dạy của giáo viên …
- Các biện pháp tiến hành:
+ Nghiên cứu tài liệu, sách hướng dẫn giảng dạy, sách bài soạn, sách giáo khoa,
hướng dẫn và phát triển đại sốvà hình học cũng như những phần mềm hỗ trợ toán
học của công nghệ thông tin
+ Phát hiện và giải quyết vấn đề, vấn đáp,luyện tập, hoạt động hợp tác nhóm.
+ Điều tra thực nghiệm khảo sát kết quả học tập của học sinh
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
3
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
+ Tiến hành thực nghiệm ngay trong các tiết học, rút kinh nghiệm giờ dạy của chính

thiếu.
Trong đề tài này, tôi đi từ nghiên cứu lý luận đến thực tiễn, khảo sát chất lượng,
đánh giá tình hình học tập của học sinh trước và sau khi tiến hành thực nghiệm. Tôi cũng
mạnh dạn đưa ra một số biện pháp đã và đang tiến hành, kết quả và nêu những kiến nghị,
giải pháp cho đề tài.
II: Nội dung vấn đề nghiên cứu
Năm học 2013 - 2014 tôi được phân công dạy Toán lớp 9B, trường THCS hoàn
Long. Dưới sự chỉ đạo của nhà trường tôi đã điều tra và thu được kết quả như sau: Tổng
số học sinh của lớp: 34 trong đó 19 học sinh nam và 15 học sinh nữ
Qua khảo sát chất lượng đầu năm môn toán tôi thu được kết quả sau:
Môn
Toán
Lớp
9B
Thống kê điểm
Điểm 8,9,10 Điểm 5,6,7 Điểm 3,4 Điểm 1,2
SL % SL % SL % SL %
8 24% 18 52% 8 24% 0 0%
Để đánh giá rõ hơn về năng lực của học sinh khi giải toán tôi cho học sinh làm 3 bài tập
cơ bản ở các dạng khác nhau trong điều kiện bình thường, kết quả như sau: Có 8 học
sinh đạt từ 8 điểm, có 18 học sinh đạt từ 5 đến 7 điểm, có 8 học sinh đạt điểm 3 và 4
Tìm hiểu nguyên nhân tôi thấy :
* Về phía học sinh: Có những học sinh nắm được kiến thức cơ bản nhưng sử dụng các
kiến thức đó chưa được móc lối lôgic với nhau hoặc có những học sinh chưa nắm được
kiến thức cơ bản, chưa nắm vững được phương pháp để giải một bài toán… Chính vì vậy
mà năng lực học toán của học sinh còn nhiều hạn chế. Học sinh học yếu toán là do
phương pháp học tập thụ động , mơ hồ, thiếu tính trực quan cụ thể. Chưa thực hiện được
quy trình từ trực quan, trực giác đến dự đoán ,tìm tòi.
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
5

Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
 Biện pháp thứ nhất: Khi học lý thuyết: Để việc cung cấp kiến thức lý thuyết được nhẹ
nhàng mà học sinh hứng thú thì giáo viên cần phân loại theo kiểu bài hình thành định
lý hay khái niệm để lựa chọn phương pháp dạy phù hợp.
Trong tiết dạy khái niệm có thể bắt đầu bằng việc dẫn dắt đến khái niệm mới. Làm thế
nào để học sinh tiếp thu khái niệm mới một cách tự nhiên, hứng thú để các em tự mình
khai thác và tìm tòi kiến thức mới.
Ví dụ 1: Khi dạy bài góc nội tiếp: Để đưa ra được kết luận góc nội tiếp bằng
1
2
số đo
cung bị chắn, tôi cho học sinh đo góc và cung bị chắn. Học sinh tiến hành đo đạc và
thông báo kết quả, sau đó tôi cho học sinh quan sát trên màn hình cách đo và kết quả của
thầy làm thông qua mô phỏng để kiểm chứng.
+ Thứ nhất: Mô phỏng đo cung bị chắn bằng cách đo góc ở tâm chắn bởi cung đó.
+ Thứ hai: Mô phỏng đo góc nội tiếp:
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
7
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
+ Thứ ba: So sánh và rút ra kết luận.
VÝ dô 2: Khi dạy bài góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung : Để đưa ra được kết luận
góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung có số đo bằng
1
2
số đo cung bị chắn, tôi cho học
sinh đo góc và cung bị chắn . Học sinh tiến hành đo và thông báo kết quả, sau đó giáo
viên cho học sinh quan sát trên màn hình cách đo và kết quả của thầy làm thông qua lập
trình mô phỏng để kiểm chứng. Khi đó cả lớp cùng quan sát được từng thao tác và số đo
độ của góc một cách rõ dàng, chính xác , đẹp. Giáo viên có thể trình chiếu lại thao tác
nào cần lưu ý để học sinh quan sát lại.

và nhận định trên tôi đã áp dụng vào một số dạng bài tập toán líp 9 trong khi dạy với hy
vọng tìm được biện pháp giúp các em giải bài tập toán líp 9 tốt hơn , đặc biệt với môn
hình học . Tôi thấy: Công nghệ thông tin giúp cho giáo viên có nhiều cơ hội để truyền
đạt kiến thức cho học sinh một cách trực quan sinh động thông qua các lập trình mô
phỏng chính xác các thao tác vẽ hình, chuẩn xác theo các dữ liệu của đề bài đưa ra. Khi
chưa có công nghệ thông tin , việc dạy hình học THCS gặp rất nhiều bất cập ví dụ để vẽ
độ dài đoạn thẳng 2 cm thì giáo viên thường phải quy ước nhưng nay thì giáo viên làm
việc đó trên màn hình một cách đơn giản. Nhờ có công nghệ thông tin giáo viên có
nhiều điều kiện để rèn kỹ năng cho học sinh ( các lập trình mô phỏng) giáo viên có thể
trình bày nhiều lần để học sinh quan sát hoặc có thể dừng lại ở bất kỳ thời điểm nào để
phân tích hoặc nhấn mạnh khắc sâu cho học sinh. Công nghệ thông tin giúp giáo viên tiết
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
10
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
kiệm được thời gian ghi bảng, vẽ hình. Công nghệ thông tin tạo được hứng thú cho học
sinh cuốn hút được học sinh tập trung vào bài học.
Ví dụ 1: Tiết 40- GIẢI BÀI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP HỆ PHƯƠNG TRÌNH
Slide 1: ?1: Hãy nhắc lại các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình .
Slide 2: Bước 1: Lập phương trình:
- Chọn ẩn số và đặt điều kiện thích hợp cho ẩn số
- Biểu diễn các đại lượng chưa biết theo ẩn và các đại lượng đã biết
- Lập phương trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng
Bước 2: Giải phương trình: Giải phương trình thu được
Bước 3: Trả lời: Kiểm tra xem các nghiệm của phương trình, nghiệm nào
thỏa mãn điều kiện của ẩn, nghiệm nào không, rồi kết luận.
Slide 3: Ví dụ 1 (SGK-Tr 20): Tìm số tự nhiên có hai chữ số, biết rằng hai lần chữ số
hàng đơn vị lớn hơn chữ số hàng chục 1 đơn vị, và nếu viết hai chữ số ấy theo thứ tự
ngược lại thì được số mới (có hai chữ số) bé hơn số cũ 27 đơn vị.
Bảng phân tích bài toán
Chữ số

y
5
Xe tải x
14
5
14
x
5
Ví dụ 2: Tiết 29 - LUYỆN TẬP
( Tính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau)
Slide 1: Kiểm tra bài cũ
Ta có
∆
ABC ngoại tiếp đường tròn tâm (O) như hình vẽ.
Hãy tìm các cặp đoạn thẳng bằng nhau ?
Slide 2: Bài 31 tr 116 SGK.
GV: Để chứng minh : 2AD =AB + AC - BC ta làm như thế nào?
VP =AB+AC-BC
= AD + DB+ AF+FC-BE-EC
= AD+ DB+AD +FC – BD - FC
= 2AD=VT
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
12
0
A
B
C
D
F
E

Slide 4: Khai thác bài toán:
1) Cho AM cắt OC tại E, BM cắt OD tại F. Cmr Tứ giác OEMF là hình chữ nhật.
2) Tìm vị trí của điểm M để CD có độ dài nhỏ nhất nhỏ nhất.
3) Cmr:AB là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp
∆
OCD.
Khi giải bài tập cần chú ý những điểm sau:
- Giáo viên nên cho học sinh nhắc lại kiến thức đã học và tìm ra mối liên hệ giữa
các kiến thức với nhau.
- Chọn nội dung bài tập, tổng hợp liên quan đến nhiều kiến thức để có điều kiện
khắc sâu kiến thec đã vận dụng, phát triển năng lực tư duy cần thiết cho giải toán.
- Hãy để học sinh có thời gian làm quen với bài toán để cùng với học sinh nghiên
cứu tìm tòi lời giải của bài toán để học sinh có hứng thú, tìm thấy niềm vui khi tự
mình tìm được chìa khóa của lời giải .
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
13
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
Trên đây là một số dạng bài tập mµ t«i ®· thùc nghiÖm , tất nhiên không chỉ có
những bài tập đó mà còn có nhiều dạng bài tập khác trong chương trình mà tôi đã và
đang thực hiện khi giảng dạy trong từng tiết học để giúp học sinh có cách giải bài toán
chính xác và ngắn gọn, sáng tạo nhất.
 Biện pháp thứ ba: Khi dạy tiết ôn tập chương:
Mục tiêu của tiết ôn tập chương là HS ôn tập và hệ thống hoá các kiến thức đã
học trong chương và biết vận dụng các kiến thức đã học vào các bài tập để vẽ hình, tính
toán, chứng minh, ứng dụng trong thực tế. Vì thế, để dạy được tiết ôn tập chương đạt
hiệu quả thì việc thiết kế giáo án của GV trong tiết ôn tập là rất quan trọng cho nên ta
phải thiết kế tiết ôn tập chương như thế nào để phù hợp với mục tiêu của chương, phù
hợp với từng đối tượng học sinh. Để dạy học tiết ôn tập chương môn Hình học đạt hiệu
quả thì GV phải tiến hành như sau:
+ Yêu cầu học sinh chuẩn bị thật kĩ phần đề cương ôn tập, giáo viên giao nhiệm vụ

Slide 8:

Slide 9:
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
18
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
Tóm lại: Việc sử dụng công nghệ thông tin hỗ trợ tốt cho cách dạy học truyền thống , tạo
được sự cân bằng giữa việc sử dụng công nghệ với các hoạt động bình thường khác của
lớp, khuyến khích học sinh, thảo luận thông qua các slide, phát huy được tính tích cực
của học sinh , tạo được sự giao tiếp thày – trò trong khi trình chiếu máy tính; Giúp học
sinh tiếp thu các khái niệm phức tạp tốt hơn cách dạy học khác, góp phần đổi mới
phương pháp dạy học bộ môn , nâng cao chất lượng giáo dục.
Kết quả nghiên cứu:
+ Sau khi nghiên cứu xây dựng sáng kiến này ,tôi đã sử dụng công nghệ thông tin làm
phương tiện hỗ trợ trong quá trình giảng dạy trực tiếp qua những tiết học để giáo viên
cùng học sinh vận dụng vào từng dạng bài cho phù hợp của một năm học lớp 9 - THCS
nhằm giúp học sinh có được phương pháp học toán khoa học chính xác , ngắn gọn và
sáng tạo nhất .
Tôi thấy : Công nghệ thông tin đã hỗ trợ việc dạy học như: Trình bày chính xác kiến
thức, kênh chữ, kênh hình rõ ràng và đẹp mắt . Hình vẽ chuẩn xác đặc biệt với bộ môn
Hình học. Đưa lên màn hình nội dung phù hợp, đúng lúc, khả năng chuyển đổi hình ảnh
nhanh chóng, sinh động. Học sinh có thể ghi chép bài học rõ ràng, hệ thống .
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
19
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
Giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm, giao công việc cho học sinh về làm
ở nhà để các em tự khám phá, tự giải quyết, góp phần nâng cao năng lực ‘‘tự học’’, nhờ
thế làm tăng cường tính tự học và học tập một cách độc lập của học sinh.
Tiết kiệm được nhiều thời gian khi truyền đạt lý thuyếtcho học sinh , nhờ thế mà thời
gian luyện tập, vận dụng kiến thức được nâng lên, kiến thức khắc sâu hơn.

Đối với công tác giảng dạy tôi thấy đổi mới phương pháp dạy học là cần thiết và
phải thường xuyên. Mọi phương pháp của giáo viên đều nhằm mục đích nâng cao chất
lượng bộ môn. Việc sử dụng cụng nghệ thụng tin vào hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy
học cũn gặp nhiều khú khăn nhưng không phải là không thực hiện đựơc.
Trong quá trình làm sáng kiến tôi rút được một số vấn đề sau:
• Về phía học sinh:
Mỗi học sinh cần rèn cho mình phương pháp học chủ động ,tích cực.
Trong lớp cần chú ý nghe giảng, chuẩn bị bài đầy đủ trước khi đến lớp.
Chuẩn bị những kiến thức có liên quan đến bài học. Phân tích, khái quát kiến thức để
nhận biết đặc điểm của từng loại, từng dạng bài. Các em cần được thực hành làm các bài
tập áp dụng ngay sau khi học lý thuyết để rèn kỹ năng.
• Về phía giáo viên::
Người thầy phải bao quát được toàn bộ kiến thức cơ bản của chương trình mình dạy, dẫn
dắt các em từng bước làm nổi bật được kiến thức trọng tâm của mỗi bài, cả giáo viên và
học sinh cần phải linh hoạt sáng tạo tùy theo đặc điểm của từng bài. Giáo án điện tử chỉ
là phương tiện hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học cho nên không nhất thiết bài học nào
chúng ta cũng thực hiện soạn giảng bằng giáo án điện tử. Nhiều bài cần kết hợp ứng
dụng công nghệ thông tin với phương phỏp giảng dạy truyền thống tức là kết hợp ghi
bảng với cụng nghệ phần mềm trong dạy học. Tuỳ theo kiến thức của từng phần, từng
bài mà lựa chọn phần mềm sao cho thích hợp, đủ và đúng lúc phù hợp với nội dung kiến
thức của bài. Tuy nhiên giáo viên cần lưu ý: Để có những Slide có chất lượng cần thiết
kế cẩn thận và hợp lớ trờn những ý tưởng sư phạm của giáo viên . Trong các Slide nên
tận dụng hình, biểu tượng kết hợp với chữ, chữ càng ít càng tốt vì chữ phải đọc còn hình
tượng tốt có thể nhìn là hiểu ngay.
Giáo viên phải biết kết hợp giữa việc tiếp thu và sử dụng có chọn lọc, có hiệu quả
các phương pháp dạy học tiên tiến, hiện đại với việc khai thác những yếu tố tích cực của
phương pháp dạy học truyền thống. Nếu làm tốt ứng dụng cụng nghệ thụng tin vào bài
GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
21
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.

Violet, Microsoft Powrpoint 2003.
6) Một số tài liệu khác.
GV: Nguyn Vn Oanh - Trng THCS Hon Long - Yờn M - Hng Yờn
23
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
MỤC LỤC
Nộidung Trang
PHẦN I: PHẦN LÍ LỊCH 1
PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG 1
A- MỞ ĐẦU 1
I- Đặt vấn đề 1
II- Phương pháp tiến hành 2
B- NỘI DUNG 4
I- Mục tiêu 4
II- Nội dung vấn đề nghiên cứu 5
C- KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 21

GV: Nguyễn Văn Oanh - Trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên
24
Sáng kiến kinh nghiệm - Ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Toán lớp 9.
XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
TRƯỜNG THCS HOÀN LONG
Tổng điểm: Xếp loại:
TM. HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
HIỆU TRƯỞNG

XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
PHÒNG GD&ĐT YÊN MỸ
Tổng điểm: Xếp loại:
TM. HỘI ĐỒNG KHOA HỌC