Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy phân môn Luyện từ và câu lớp 4
Nguyễn Thị Tâm- Trường Tiểu học Chu Văn An - 1 -
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Ngày nay, khi công nghệ thông tin càng phát triển thì việc phát huy ứng
dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào tất cả các lĩnh vực là một điều tất yếu.
Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, CNTT bước đầu đã được ứng dụng trong công tác
quản lý, một số nơi đã đưa tin học vào giảng dạy, học tập.
Đối với giáo dục và đào tạo, CNTT có tác dụng mạnh mẽ, làm nổi bật được
nội dung, phương pháp dạy và học. CNTT là phương tiện để tiến tới “xã hội học
tập”. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo
dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng dẫn học CNTT
như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp dạy học ở các
môn”.
Chính vì thế, ngay từ năm học 2008-2009 nhiệm vụ trọng tâm được xác định
là “Năm học đẩy mạnh ứng dụng CNTT, đổi mới quản lí tài chính và xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Ngành giáo dục đã xác định phải đẩy
mạnh ứng dụng CNTT trong trường học để tạo bước đột phá về ứng dụng CNTT
trong giáo dục và tạo tiền đề phát triển CNTT trong những năm tiếp theo.
Ứng dụng CNTT có thể đưa vào tất cả các môn học, đặc biệt là các môn có
sử dụng nhiều tranh ảnh. Trong 4 năm học gần đây, giáo viên trường
Tiểu học Chu Văn An chúng tôi đã ứng dụng CNTT vào giảng dạy ở nhiều môn
học. Bản thân tôi cũng đã tự thiết kế được một số giáo án điện tử để đưa vào việc
giảng dạy. Riêng đối với phân môn Luyện
từ và câu (LTVC) mặc dù kênh chữ chiếm
phần lớn song tôi vẫn mạnh dạn đưa ứng
dụng CNTT vào giảng dạy. Kết quả đã tạo
được không khí học tập thoải mái và hứng
thú cho học sinh, từ đó giúp các em vận
dụng kiến thức tốt vào các bài tập thực
hành.
(Hình ảnh bên cho thấy các em rất

soạn giáo án điện tử mất khá nhiều thời gian.
- Cở sở vật chất của trường vẫn còn hạn chế, chưa có phòng máy riêng phục vụ
dạy bằng giáo án điện tử, toàn trường chỉ có 02 Laptop, 01 đèn chiếu, 02 màn
chiếu.
3/ Số liệu thống kê .
Kết quả khảo sát việc học tập phân môn LTVC và môn Tiếng Việt giữa HKI
năm học 2010 – 2011 của lớp 4C do tôi trực tiếp giảng dạy như sau:
Phân loại điểm kiểm tra
Môn/
phân
môn
Sĩ số
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
LTVC
40
6
7
8
9
6
4

Số
lượng
Tỉ lệ
Số
lượng
Tỉ lệ
Tiếng
Việt
40
14
35,0%
18
45,0%
8
20,0%
0
0,0%
Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy phân môn Luyện từ và câu lớp 4
Nguyễn Thị Tâm- Trường Tiểu học Chu Văn An - 3 -
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI:
1/ Cơ sở lý luận:
* CNTT là tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ
kĩ thuật hiện đại - chủ yếu là kĩ thuật máy tính và viễn thông - nhằm tổ chức khai
thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm
năng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội. (Nghị quyết Chính phủ
số 49/CP kí ngày 04/08/1993) .
Trong những năm gần đây, khi CNTT trở nên phổ biến, là xu hướng phát
triển của thời đại thì ứng dụng CNTT là một điều tất yếu. Công nghệ thông tin với
những ưu việt của nó thực sự góp phần giải phóng sức lao động cho con người và
nâng cao chất lượng cuộc sống. Trong giáo dục, CNTT góp phần nâng cao tiềm lực

Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy phân môn Luyện từ và câu lớp 4
Nguyễn Thị Tâm- Trường Tiểu học Chu Văn An - 4 -
Tăng cường soạn giảng bằng CNTT để thành thạo và nâng cao tay nghề hơn.
Trong khối, trong trường, khi có giáo viên thiết kế tiết dạy ứng dụng CNTT, tôi đều
tham gia nhiệt tình để hỗ trợ đồng nghiệp từ khâu sưu tầm, chụp hình làm tư liệu
đến thiết kế, chọn hiệu ứng,
Trong quá trình thiết kế bài dạy, tôi thực hiện các bước như sau:
- Trước hết phải soạn giáo án văn bản word để làm cơ sở định hình của việc
thiết kế giáo án điện tử.
- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh, âm thanh,… phù hợp với nội dung bài dạy.
- Chọn cỡ chữ khoảng 28- 32.
- Chọn màu chữ sậm trên nền trắng, màu sáng nhạt hoặc ngược lại.
Ví dụ: Nếu chọn màu nền trắng, vàng nhạt, xanh nhạt thì chữ màu đen, xanh
đậm, tím đậm, đỏ đô.
- Slide nội dung chỉ đưa những kiến thức trọng tâm của bài, không nên đưa
hình ảnh động vào vì sẽ phân tán sự chú ý tiếp thu bài của học sinh.
- Với nội dung cần nhấn mạnh, tôi chọn hiệu ứng đổi màu hoặc gạch chân.
- Chèn âm thanh khi cần thiết.
- Chú ý cách bố trí nội dung, hình thức cũng như chèn hình ảnh vào slide
phải hài hòa, phù hợp với từng hoạt động và nội dung từng bài học.
2.2. Mạnh dạn đề xuất với tổ khối và nhà trường về kế hoạch dạy học và
trang thiết bị dạy CNTT.
Do máy chiếu và màn chiếu của nhà trường có ít, chúng tôi đề nghị trường
cho đăng kí dạy tiết học ứng dụng CNTT ngay từ đầu năm học để khỏi trùng lặp.
Vì bàn ghế đặt máy chiếu rườm rà mất không gian học của học sinh, chúng
tôi đề nghị nhà trường cho làm giá đỡ bằng khung sắt, nhìn rất gọn và tiện di
chuyển.
Ngoài ra chúng tôi cũng đề nghị nhà trường cho mua những tấm vải trắng
lớn, may thành màn chiếu không cần giá đỡ mà chỉ cần vài cục nam châm lớn gắn
lên bảng từ.

- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài
c) Bà thương không muốn bán
Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làm
Đến khi về thấy lạ:
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
Phan Thị Thanh Nhàn
Rõ ràng, chỉ mới khai thác bài mới mà giáo viên đã phải vất vả chuẩn bị khá
nhiều đồ dùng trực quan để tiết dạy đạt hiệu quả.
Với ứng dụng CNTT, thay vì trình bày bảng phụ, tôi chỉ việc kích chuột là
có, chữ viết to, rõ, chuẩn, giúp cho việc khai thác bài tiện lợi hơn, ngoài ra còn
giúp thuận tiện trong việc nhấn mạnh nội dung cần khai thác.
Ví dụ slide sau:
Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy phân môn Luyện từ và câu lớp 4
Nguyễn Thị Tâm- Trường Tiểu học Chu Văn An - 6 -
Trong các câu văn, câu thơ sau đây, dấu hai
chấm có tác dụng gì?
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói
b) Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò
“ Tôi chỉ có một sự
ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta
hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng
bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động
trong suốt cuộc đời của Người.
Theo Trường Chinh

sinh tập đặt nhiều câu kể dùng để miêu tả, kể, giới thiệu về sự vật, sự việc hoặc nói
lên tâm tư tình cảm của con người Từ đó các em vận dụng tốt vào các bài tập
thực hành và tích hợp tốt vào mơn Tiếng Việt.
Đối với một số học sinh yếu, học sinh còn thụ động, nhút nhát hay học sinh
dân tộc thiểu số , ngơn ngữ của các em còn hạn chế, tơi có điều kiện gần gũi,
động viên các em luyện nói nhiều hơn, rèn cho các em sự tự tin khi đứng trước tập
thể lớp, rèn kĩ năng biết dùng từ để đặt câu một cách lưu lốt. Từ đó hướng các em
có thói quen tích cực tham gia vào các hoạt động học tập. Khơng những thế, hoạt
động luyện nói trước tập thể còn giúp các em có điều kiện học hỏi lẫn nhau về cách
dùng từ, đặt những câu văn hay
Đối với học sinh năng khiếu, với dạng bài đặt câu theo u cầu, thay vì đặt
câu thì tơi dành thời gian gợi ý để các em viết thành đoạn văn ngắn theo u cầu
trên nhằm phát huy thêm kĩ năng viết văn cho các em. (Ví dụ: bài 2 SGK /161).
Ứng dụng CNTT vào giảng dạy còn giúp giáo viên thuận lợi trong việc tập
hợp được nhiều thơng tin kênh chữ, kênh hình (tĩnh, động), cung cấp các thơng tin
cho học sinh một cách tiện lợi, nhanh chóng (điều mà trước đây ta khó có thể thực
hiện được.)
Ví dụ minh họa: Bài Mở rộng vốn từ: Dũng cảm (tuần 26)
Ở hoạt động kiểm tra bài cũ: Sau khi gọi 2 học sinh lên đặt câu kể Ai là gì?,
tơi đã thay đổi hình thức bằng cách trình chiếu câu: Ga-vrốt là một thiếu niên dũng
cảm., u cầu học sinh yếu tìm bộ phận chủ ngữ, vị ngữ của câu (nêu miệng). Lớp
nêu nhận xét, giáo viên trình chiếu kết quả để học sinh so sánh.
Liên hệ từ ngữ trong câu trên, u cầu học sinh giải nghĩa từ dũng cảm và
giáo viên có thể trình chiếu thêm nghĩa của từ dũng cảm để khắc sâu thêm kiến
thức cho một số học sinh yếu, học sinh dân tộc thiểu số. Qua hoạt động trên, giáo
viên liên hệ giới thiệu bài một cách tiện lợi.
Ví dụ slide sau:
Thứ ba, ngày 13 tháng 3 năm 2012
Luyện từ và câu
Ga-vrốt là một thiếu niên dũng cảm.

Bạn sẽ nhận được
một tràng pháo tay.
Kể một số trò chơi
rèn luyện trí tuệ.
Nêu một vài câu tục ngữ
thành ngữ có ý nghĩa khun
chúng ta phải biết chọn bạn
mà chơi, chọn nơi sinh sống.
Kể một số trò chơi
rèn luyện sự
khéo léo.
MỜI BẠN
CHỌN Q
Với cách làm trên, giáo viên đã tạo sự hứng thú cho học sinh ngay từ hoạt
động đầu tiên, kích thích sự chú ý của các em, giúp các em củng cố bài sâu sắc hơn
và còn tiết kiệm được thời gian.
Hoạt động thực hành. Bài Mở rộng vốn từ: Dũng cảm (tuần 26)
Bài tập 3: Sau khi tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi tìm bạn, tơi trình
chiếu kết quả một cách nhanh gọn và hấp dẫn để gây thêm sự chú ý và khắc sâu
kiến thức cho tất cả các em (sử dụng hiệu ứng cho chữ rơi xuống).
Ví dụ slide sau:
Chọn từ thích hợp trong các từ sau đây để điền
vào chỗ trống :
anh
anh
dũng
dũng
dũng
dũng
ca

ca
ca
û
û
m
m
,
,
dũng
dũng
mãnh
mãnh
Ba
Ba
ø
ø
i
i
ta
ta
ä
ä
p
p
3 :
3 :
Luyện từ và câu
Thứ ba , ngày 13 tháng 3 năm 2012
Bài tập 4: Trong các thành ngữ sau, những thành ngữ nào nói về lòng dũng
cảm?

hai, cụ thể slide sau:
Ba chìm bảy nổi
Sống phiêu bạt, long đong, chịu
nhiều khổ sở vất vả.
Vào sinh ra tử
Cày sâu cuốc bẫm
Gan vàng dạ sắt
Nhường cơm sẻ áo
Chân lấm tay bùn
Đùm bọc, giúp đỡ, nhường nhịn, san
sẻ cho nhau trong khó khăn hoạn nạn
Chỉ sự lao động vất vả, cực nhọc nơi
đồng ruộng.
Chỉ người làm nông làm ăn cần cù,
chăm chỉ.
Gan dạ, anh dũng, không nao núng
trước khó khăn, nguy hiểm.
Trải qua nhiều trận mạc, đầy nguy
hiểm, kề bên cái chết.
Trong các thành ngữ sau, thành ngữ nào nói về lòng dũng cảm?
Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy phân môn Luyện từ và câu lớp 4
Nguyễn Thị Tâm- Trường Tiểu học Chu Văn An - 10 -
Học sinh suy nghĩ đưa ra đáp án, giáo viên sử dụng hiệu ứng làm mất một số
thành ngữ không đúng với yêu cầu, chỉ để lại một số thành ngữ cần tìm như sau:
V à o sin h ra tử
G a n và n g d ạ sắ t
G an d ạ , a n h d ũ n g , k h ôn g n a o n ú n g
trư ớ c k h ó k h ă n , n g u y h iểm .
T rả i q u a n h iều trậ n m ạ c , đ ầ y n g u y
h iể m , k ề b ên cá i ch ết.

tâm hồn của mỗi học sinh, bồi dưỡng tình cảm, từ đó các em dễ toát lên những câu
văn, những đoạn văn hay để nói về một người giàu ý chí nghị lực. Không những
thế, thông qua hình ảnh trên giáo viên liên hệ giáo dục học sinh phải có ý chí nghị
lực vươn lên trong cuộc sống như bạn Hồ Hữu Hạnh.
Trong tiết dạy hôm đó, chính những hình ảnh người thật việc thật trong cuộc
sống đời thường đã tạo ấn tượng mạnh mẽ cho học sinh lớp tôi, khiến cho giờ học
sôi nổi, học sinh nắm vững bài học và liên hệ thực tế tốt. Nhiều em học yếu sau đó
đã có tiến bộ rõ rệt.
Bài Mở rộng vốn từ: Du lich- Thám hiểm( tuần 13)
Để giúp học sinh dễ dàng giải nghĩa đúng từ thám hiểm. Trước tiên tôi trình
chiếu hai hình ảnh sau:
Ứng dụng cơng nghệ thơng tin vào giảng dạy phân mơn Luyện từ và câu lớp 4
Nguyễn Thị Tâm- Trường Tiểu học Chu Văn An - 13 -
u cầu học sinh quan sát, nêu những gì em biết qua hình ảnh trên. Qua đó,
tơi dẫn dắt để học sinh hiểu những hoạt động trên là hoạt động thám hiểm, từ đó
các em dễ dàng làm bài tập:
Bài tập 2: Theo em, thám hiểm là gì? Chọn ý đúng nhất để trả lời:
a. Tìm hiểu về đời sống của nơi mình ở.
b. Đi chơi xa để xem phong cảnh.
c. Thăm dò, tìm hiểu những nơi xa lạ, khó khăn, có thể nguy hiểm.
* Đối với những tiết ơn tập, tơi tổ chức
cho học sinh tham gia một số trò chơi
“Vui để học” đã tạo sự hứng trong học tập của
tất các em. Các em tham gia vào học tập rất
tích cực.
*Trước đây, sau mỗi bài học, phần củng cố kiến thức cho học sinh, giáo viên
thường xây dựng dạng bài tập trắc nghiệm, viết bảng phụ nhiều. Còn giờ đây, tơi dễ
dàng thiết kế với nhiều hình thức khác nhau qua các trò chơi học tập giúp học sinh
động não một cách thoải mái, khơng áp lực, lớp học sinh động, các em hứng thú
hơn trong học tập, từ đó giúp khắc sâu thêm kiến thức một cách nhẹ nhàng.

8
D Ũ N G M Ã N H
6
N
Q
U
A N G T R U N G
13
D Ũ
2
9
C H U V Ă N A N
D Ũ
4
11
N G Ô Q U Y Ề N
Câu ho
Câu ho
û
û
i 2
i 2
: Ng
: Ng
ư
ư
ơ
ơ
ø
ø

û
û
i 3
i 3
: Mo
: Mo
ä
ä
t trong nh
t trong nh
ư
ư
õng t
õng t
ừ
ừ
đ
đ
o
o
à
à
ng ngh
ng ngh
ó
ó
a
a
vơ
vơ

ch
ch
Đ
Đ
a
a
è
è
ng do ai lãnh
ng do ai lãnh
đ
đ
a
a
ï
ï
o?
o?
D Ũ N G C Ả M
TỪ KHÓA
Câu ho
Câu ho
û
û
i 5
i 5
: Tên go
: Tên go
ï
ï

i lên
i lên
”
”
nha
nha
ï
ï
c va
c va
ø
ø
lơ
lơ
ø
ø
i Phong Nhã.
i Phong Nhã.
Câu ho
Câu ho
û
û
i 6
i 6
: Vò vua co
: Vò vua co
ù
ù
công
công

ä
ä
t trong nh
t trong nh
ư
ư
õng ng
õng ng
ư
ư
ơ
ơ
ø
ø
i
i
Đ
Đ
o
o
ä
ä
i viên
i viên
đ
đ
a
a
à
à

Môn/
phân
môn
Sĩ số
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
LTVC
40
10
8
9
7
4
1
0
0
0
0
Tiếng
Việt
40
12

40
22
56,4%
13
33,3 %
4
10,3 %
0
0,0%
Qua khảo sát thực tế, cuối học kì I năm học 2011- 2012, tôi nhận thấy tất cả
học sinh đều hứng thú khi được học các tiết LTVC có ứng dụng CNTT. Các em
vận dụng tốt kiến thức vào các bài tập thực hành, tích hợp tốt vào môn Tiếng Việt,
nâng cao tỉ lệ điểm khá giỏi, giảm điểm trung bình.
Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy phân môn Luyện từ và câu lớp 4
Nguyễn Thị Tâm- Trường Tiểu học Chu Văn An - 15 -
So với kết quả của năm học trước thì hiệu quả cuối học kì I năm học này (khi
đưa nhiều tiết có ứng dụng CNTT vào dạy học) đạt kết quả cao hơn.
Đặc biệt năm học 2011-2012, lớp 4D có 1 học sinh đạt giải Giao lưu
Olympic Tiếng Việt cấp tỉnh.
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Qua quá trình nghiên cứu áp dụng, bản thân thấy muốn đưa ứng dụng
CNTT vào giảng dạy phân môn LTVC ở lớp 4 nói riêng, trong các môn học nói
chung có hiệu quả cần chú ý:
- Giáo viên phải không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn, tin
học Tăng cường trao đổi trong tổ khối, nhà trường và bạn đồng nghiệp.
- Tích cực tra cứu, sưu tầm thông tin trên mạng đồng thời thường xuyên
chụp hình, quay phim để làm tư liệu.
- Soạn giáo án văn bản thật tốt để làm cơ sở cho việc thiết kế giáo án điện tử.
- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh, âm thanh, phù hợp với nội dung bài dạy.
- Thiết kế ngắn gọn, khoa học, cỡ chữ vừa phải, màu chữ tương phản với

5. Trang web: vn.answers.yahoo.com.
Định Quán, ngày 02 tháng 04 năm 2012
Người thực hiện
Nguyễn Thị Tâm