Sáng kiến kinh nghiệm - Lý Kim Dung: Đề tài ““Một số biện pháp hình thành tính tự lập cho trẻ”. – năm học 2012 –
2013.
MỤC LỤC
I- MỞ ĐẦU: ( Trang 2 – 3 )
- Sơ lược về cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
- Ý nghĩa của đề tài
II- NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: ( Trang 3 – 7)
1- Cơ sở lí luận của đề tài.
2- Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
+ Đặc điểm tình hình
+ Thuận lợi, khó khăn
3- Các biện pháp để thay đổi thực trạng.
Biện pháp cô làm gương cho trẻ.
Biện pháp rèn trong hoạt động tiết học
Biện pháp rèn ở mọi lúc mọi nơi
Biện pháp kết hợp với gia đình
III- KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ: ( Trang 7 – 9)
1- Kết luận:
2- Kiến nghị:
- Đối với cơ sở GDMN
Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm - Lý Kim Dung: Đề tài ““Một số biện pháp hình thành tính tự lập cho trẻ”. – năm học 2012 –
2013.
I- MỞ ĐẦU:
Giáo dục mầm non là ngành học hàng đầu trong hệ thống giáo dục quốc dân,
có nhiệm vụ xây dựng những cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân
cách con người đã xác định mục tiêu chăm sóc, giáo dục trẻ "Cần phát triển một số
Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm - Lý Kim Dung: Đề tài ““Một số biện pháp hình thành tính tự lập cho trẻ”. – năm học 2012 –
2013.
giá trị, nét tính cách phẩm chất cần thiết phù hợp với lứa tuổi như: Mạnh dạn, tự

giao cho, đó là học tập - một hoạt động nghiêm túc.
Bản thân tôi là giáo viên mầm non trực tiếp giảng dạy trẻ 5-6 tuổi. Ngay từ
đầu năm học tôi nhận thức rõ vai trò của mình là người hướng lái cho các cháu có
thói quen tốt về việc lao động tự phục vụ bản thân. Trong thời gian đầu, qua quá
trình làm quen trò chuyện, cùng hoạt động và gần gũi tôi thấy các cháu lớp mình còn
nhiều nhúc nhác, ỉ lại, lười vận động, các cháu chưa có nề nếp và thói quen tốt trong
tập thể, chưa có tính tự lập. Mọi hoạt động của trẻ đều do cô giáo phục vụ hay nhắc
nhở thì trẻ mới làm, làm lại không đến nơi đến chốn, nếu không nhắc nhở thì trẻ
đụng đâu bỏ đó. Trẻ chưa có tính tự giác, chưa chủ động trong mọi hoạt động, chưa
phát huy được tinh thần trách nhiệm của mình với bản thân và tập thể. Vì vậy tôi
thấy rằng cần hình thành cho trẻ một thói quen, một nề nếp tốt nhằm giúp trẻ có ý
thức biết thực hiện hành vi trách nhiệm với bản thân mình ở khả năng tự phục vụ
bản thân.
Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp hình
thành tính tự lập cho trẻ”.
II- NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Trang 4
Sáng kiến kinh nghiệm - Lý Kim Dung: Đề tài ““Một số biện pháp hình thành tính tự lập cho trẻ”. – năm học 2012 –
2013.
1. Cơ sở lí luận của đề tài:
Qua nghiên cứu của các chuyên gia và thực tế đã chứng minh những đứa trẻ sớm
được cha mẹ giáo dục tính tự lập từ nhỏ thì nhanh nhẹn và hoạt bát nổi trội hơn hẳn
so với những trẻ khác. Tôi xin đưa ra một dẫn chứng đã được minh chứng sau:
“Thực ra tính tự lập cho trẻ nên hình thành từ rất sớm, đặc biệt là từ khi trẻ
đã có thể ngồi và cầm nắm đồ vật.
Từ 18 tháng tuổi trẻ đã có mong muốn tự lập, tự làm lấy những việc mà trẻ
thích. Khi trẻ có thể tự ngồi và cầm nắm được đồ vật thì hầu như trẻ đã có thể tự ăn
một mình. Bố mẹ hãy cho trẻ một ghế ăn riêng xếp cùng bàn ăn với gia đình, khi cả
nhà ăn cũng khuyến khích trẻ tự xúc thức ăn của mình mặc dù còn rơi vãi và vụng
về nhưng bố mẹ hãy cho trẻ cơ hội. Nếu trẻ không ăn nữa thì cho trẻ ngừng, đừng cố

nhóm mức độ khả năng tự lập kém.
Nhóm trẻ có mức độ khả năng tự lập tốt: bao gồm những trẻ hiểu và tự giác
thực hiện các công việc của hoạt động vui chơi và hoạt động tự phục vụ. Những trẻ
này không cần có sự giúp đỡ của một ai ngoài chính mình. Trẻ có khả năng tự tổ
Trang 6
Sáng kiến kinh nghiệm - Lý Kim Dung: Đề tài ““Một số biện pháp hình thành tính tự lập cho trẻ”. – năm học 2012 –
2013.
chức và tự thực hiện quá trình chơi, cũng như trẻ thực hiện các hành động tự phục
vụ, có khả năng giải quyết các tình huống nảy sinh trong suốt quá trình hoạt động, và
cố gắng thực hiện hoạt động từ đầu tới cuối. Trẻ nhóm này nhanh nhẹn, hoạt bát và
rất hứng thú khi thực hiện hoạt động vui chơi, hoạt động tự phục vụ.
Nhóm trẻ có mức độ khả năng tự lập trung bình: thể hiện trẻ chưa thực sự cố
gắng thực hiện hành động chơi và hành động tự phục vụ. Trong quá trình thực hiện
hành động chơi và quá trình lao động tự phục vụ, trẻ còn cần sự giúp đỡ và gợi ý của
giáo viên, bạn bè. Khả năng tiến hành hoạt động của trẻ còn chậm chạp, chưa biết
cách xử lý tình huống nảy sinh cũng như điều chỉnh hành vi khi không phù hợp.
Nhóm trẻ có mức độ khả năng tự lập kém: bao gồm các trẻ không tự giác, không chủ
động thực hiện các công việc của hoạt động vui chơi cũng như hoạt động tự phục vụ.
Trẻ còn trông chờ, ỷ lại vào giáo viên và bạn bè. Giáo viên phải nhắc nhở, giúp đỡ
trẻ thường xuyên.
* Thuận lợi:
Bản thân là giáo viên trực tiếp đứng lớp nên tôi có rất nhiều thuận lợi, tôi có
nhiều thời gian gần gũi, tiếp xúc với trẻ, mọi hoạt động học tập và sinh hoạt cô và trẻ
cùng nhau thực hiện. Trẻ 5 tuổi đã có đủ sức khỏe và khả năng thực hiện công việc
tự phục vụ bản thân, các cháu thích làm những công việc để giúp đỡ người lớn. Trên
một nửa cháu trong lớp đã học qua mầm chồi nên việc đi vào nề nếp cũng nhanh
chóng được tiếp thu thực hiện.
* Khó khăn:
Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm - Lý Kim Dung: Đề tài ““Một số biện pháp hình thành tính tự lập cho trẻ”. – năm học 2012 –

Trong mọi hoạt động học tập và sinh hoạt cô luôn là tấm gương trong việc giữ
gìn môi trường lớp học sạch sẽ, bỏ rác vào thùng. Thường xuyên cùng trẻ vệ sinh
trong và ngoài lớp vào ngày cuối tuần, lau dọn đồ dùng đồ chơi, nhổ cỏ, chăm sóc
các chậu hoa kiểng ở góc thiên nhiên của lớp và vườn hoa, vườn rau trong sân
trường, nhặt rác và lá rơi để tạo mĩ quan trường học “xanh - sạch - đẹp”. Được giúp
cô trẻ cảm thấy mình đang làm việc quan trọng và rất có ích, trẻ thích được làm việc
cùng cô và nhiệm vụ cô phân công… từ đó hình thành cho trẻ thói quen, nề nếp giữ
vệ sinh chung.
Trong các giờ ăn cô chuẩn bị khăn ướt, dĩa đựng cơm rơi, bình hoa, bàn ghế
sạch sẽ. Trước giờ ăn cô rữa tay sạch sẽ trước khi chia cơm, thức ăn… và cho cháu
thực hiện rữa tay sạch trước và sau khi ăn, sau vài lần như thế tôi lập danh sách chia
nhóm cho trẻ trực nhật hàng ngày trong tuần, nhóm nào cháu biết tự phân công lẫn
nhau thực hiện công việc thì tôi không can thiệp, nhóm nào trẻ còn lúng túng thì tôi
giao nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm. Mỗi ngày tôi theo dõi và nhắc nhỡ
cháu thực hiện tròn nhiệm vụ của mình, cuối ngày trong giờ bình cờ có nhận xét
tuyên dương tổ trực nhật nên cháu rất thích.
* Biện pháp rèn trong hoạt động tiết học:
Trang 9
Sỏng kin kinh nghim - Lý Kim Dung: ti Mt s bin phỏp hỡnh thnh tớnh t lp cho tr. nm hc 2012
2013.
Trong các tiết học cô luôn khuyến khích động viên trẻ tự tin, mạnh dạn, biết hoạt
động độc lập và hoàn thành sản phẩm của mình. Cô giáo là ngời dẫn dắt trẻ hoạt
động từ đó trẻ nắm đợc vai trò nhiệm vụ của mình. Trẻ hứng thú và tích cực hơn hoạt
động vận động nhanh nhẹn hoạt bát hơn, rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay. Phát
triển năng lực hoạt động trí tuệ, trẻ sẽ chủ động trong mọi hoạt động không ỷ lại ngời
khác. Biết tự mình hoàn thành một bức tranh theo ý tởng của mình, một bài tập, một
vai chơi. Mạnh dạn đa ra ý kiến của mình về một sự vật hiện tợng
VD:
Trong giờ VH, MTXQ, Toán, Chữ cái: Nhờ sự dẫn dắt của cô trẻ có thể nói lên
ý kiến của mình, nhận định của mình về nội dung, vấn đề ú

VD: Trẻ đến lớp tự cất cặp, lấy ghế, biết xếp bàn ăn, dải thảm
- Ngay trong giờ ăn, ngủ, đi vệ sinh cần hình thành cho trẻ thói quen đúng giờ
giấc, nề nếp lớp học. Hình thành cho trẻ khả năng tự kiềm chế, thói quen tốt. Trong
các giờ hoạt động ngoài trời, vệ sinh cá nhân cô luôn là ngời hớng dẫn và thực hiện
cùng trẻ. Cô vừa hớng dẫn, vừa làm vừa trò chuyện với trẻ tạo cho trẻ môi trờng gần
gũi, thân mật và từ đó trẻ tự tin, mạnh dạn và hoạt bát hơn
VD:
Cô cùng trẻ nhổ cỏ, chăm sóc cây cảnh, nhặt rác sân trờng, lau rửa, sắp xếp giá
đồ chơi, gấp chăn, chiếu, tự rửa mặt phơi khăn
- Nh Bác Hồ đã nói: Tuổi nhỏ làm việc nhỏ tuỳ theo sức của mình . Vì vậy tôi
luôn khuyến khích động viên trẻ tự hoạt động, tự phục vụ bản thân mình từ những
công việc nhỏ nhất. Và từ đó hình thành cho trẻ tính tự lập.
* Bin phỏp kt hp vi gia ỡnh:
- Gia đình và nhà trờng là nhân tố quan trọng trong việc hình thành nhân cách
cho trẻ. Vì vậy việc giáo dục trẻ phải kết hợp nhà trờng với gia đình, vì phụ huynh là
trợ thủ đắc lực trong việc chăm sóc và giáo dục các cháu
Trang 11
Sỏng kin kinh nghim - Lý Kim Dung: ti Mt s bin phỏp hỡnh thnh tớnh t lp cho tr. nm hc 2012
2013.
- Tuyên truyền với phụ huynh về sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ, nội
quy nề nếp lớp học. Trao đổi thực tế nhận thức và khả năng của từng cháu cho phụ
huynh thấy khả năng của con mình và từ đó tìm ra giải pháp tốt nhất để hình thành
cho trẻ một thói quen một nề nếp tốt.
VD: Trong các giờ đón và trả trẻ, họp phụ huynh cô trao đổi và nắm bắt tình hình
của các cháu ở nhà và từ đó cô sẽ có những biện pháp với từng đối tợng từng học sinh
- Cô trao đổi với phụ huynh về thời gian của trẻ ở nhà, phụ huynh luôn khuyến
khích trẻ tự phục vụ không nên làm hộ trẻ để trẻ không ỉ lại. Phụ huynh khuyến
khích trẻ biết giúp bố,mẹ những công việc nhà vừa sức với trẻ nh trông em, nhặt rau,
quét nhàCô thờng xuyên trao đổi với phụ huynh để nắm bắt đợc tình hình của trẻ
động viên khuyến khích trẻ kịp thời.

cần phải có một vai trò lãnh đạo hướng dẫn và những yêu cầu của người lớn. Điều
cần quan tâm và đặc biệt chú ý ở đâu là trẻ càng lớn lên thì sự tác động của người
lớn càng cần phải ít bộc lộ một cách lộ liễu, trực tiếp hơn. Nếu trẻ thường xuyên
phải buộc mình tuân theo những yêu cầu của người lớn thì dần dần nó bắt đầu tự
định hướng theo những yêu cầu này, coi như đó là những chuẩn mực hành vi cần
phải tuân theo. Càng hiểu rõ luật lệ, giới hạn thì trẻ sẽ càng biết cách tự lập. Chỉ khi
nào dựa trên những cơ sở, những thói quen tương ứng, tức là những định hình đã
được hình thành, đáp ứng yêu cầu của người lớn thì chúng ta mới có thể giáo dục
cho trẻ tự lập một cách đúng đắn nhất, hình thành nên một trong những nét nhân
cách quý báu cho trẻ.
Trang 13
Sỏng kin kinh nghim - Lý Kim Dung: ti Mt s bin phỏp hỡnh thnh tớnh t lp cho tr. nm hc 2012
2013.
Vengher nghiờn cu kh nng t lp trờn c s tỏc ng ca nh giỏo dc:
Kh nng t lp khụng phi t nhiờn m cú. Nú ch c to nờn trong nhng iu
kin cn thit cho vic hỡnh thnh kh nng t lp di s hng dn ca mi
ngi. T lp l s suy ngh, s t chc hnh ng v hot ng khụng da vo s
giỳp bờn ngoi.
Kh nng t lp l mt phm cht quan trng ca nhõn cỏch. S thnh cụng
ca vic nghiờn cu kh nng t lp c hỡnh thnh s xỏc nh phn ln xu hng
phỏt trin ca nhõn cỏch mt con ngi.
2. Kin ngh:
i vi trng: Cn cung cp cỏc dựng nh: Khn, xụ, thau, ca cng
nh x phng, nc ra chộn y hn tin cho vic s dng hng ngy ca
lp. Chỳ ý vic rốn tớnh t lp cho tr khi n trng nh mt nhim v bt but ch
khụng phi tựy tõm ca giỏo viờn.
Trong thời gian thực hiện đề tài này tôi rút ra đợc kinh nghiệm nh sau: Giáo
viên phải nắm đợc khả năng nhận thức và tâm lý riêng của từng trẻ, dành thời gian
gần gũi với trẻ, tạo một môi trờng thân thiện với trẻ. Cô là tấm gơng tốt để trẻ noi
theo, trẻ làm cùng cô, làm theo cô. Kịp thời nắm bắt để chấn chỉnh, nhắc nhở trẻ