Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN1
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN2
CHƯƠNG III
I. Vị trí, ý nghĩa của lứa tuổi thiếu niên trong quá trình
phát triển tâm lý trẻ
II. Điều kiện phát triển tâm lý ở lứa tuổi học sinh THCS
III. Hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ
IV. Hoạt động giao tiếp của lứa tuổi học sinh THCS
V. Sự phát triển nhân cách ở lứa tuổi học sinh THCS
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN3
1. Vị trí, ý nghĩa
•
Vị trí: Đặc biệt quan trọng trong thời kì phát triển của
trẻ
•
Ý nghĩa: là giai đoạn đầu tiên cho trẻ phát triển tâm lý
Vị trí, ý nghĩa của giai đoạn phát triển
tâm lý ở lứa tuổi học sinh THCS
I
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN4
2. Những yếu tố của hoàn cảnh kìm hãm sự phát
triển tính người lớn
•
Cha mẹ chăm sóc con cái một cách chu đáo quá
mức
•
Trẻ chỉ hướng vào việc học tập mà không tham gia

II
•
Người lớn phải thận trọng
trong khi giao tiếp và khi
đánh giá các em
Hệ tim mạch
Hệ thần kinh
Hệ xương cơ
Tuyến nội tiết
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN7
1.2. Dậy thì
•
Là một hiện tượng bình thường, diễn ra theo quy
luật sinh học và chịu ảnh hưởng của môi trường tự
nhiên và xã hội
•
Gồm 2 giai đoạn
–
Tiền dậy thì (nữ 11- 13 tuổi)
–
Dậy thì chính thức (nữ 13- 15 tuổi)
•
Nam thường dậy thì chậm hơn nữ 1- 2 năm
 XH phát triển, có hiện tượng gia tốc phát triển của
tuổi dậy thì. Trẻ em dậy thì sớm hơn nhưng trưởng
thành về mặt xã hội muộn hơn  nguy cơ (cần thiết
phải giáo dục giới tính)
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN8

III
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN10
2. Sự phát triển trí tuệ của học sinh THCS
•
Tính chất
•
Hình thức hoạt động
•
Khối lượng tri giác tăng lên  tri giác trở nên
có kế hoạch, có tư duy và có trình tự hơn
•
Trí nhớ cũng được thay đổi về chất
•
Sự phát triển chú ý của học sinh THCS diễn ra
rất phức tạp
•
Hoạt động tư duy cũng có những biến đổi cơ
bản
Thay đổi  hoạt động
trí tuệ phát triển cao
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN11
1. Sự hình thành kiểu quan hệ mới
•
Học sinh THCS có nhu cầu mở rộng quan hệ với
người lớn. Chúng mong muốn được bình đẳng như
người lớn
•
Ở giai đoạn này thường xảy ra những xung đột giữa

Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN14
1.1. Tự ý thức là gì?
Là sự tự đánh giá và so sánh phẩm chất
nhân cách bản thân mình với người khác
 Hình thành nên mẫu nhân cách tương lai
1. Sự hình thành tự ý thức
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN15
1.2. Nguyên nhân tự ý thức hình thành
•
Sự phát triển trí tuệ của các em
•
Nhu cầu của cuộc sống
–
Mong muốn của người lớn
–
Nhận xét của những người xung quanh
–
Bản thân các em
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN16
1.3. Quá trình hình thành ý thức
1.3.1. Về nội dung
•
Không nhận thức toàn bộ những phẩm chất nhân
cách cùng một lúc
–
Nhận thức hành vi của mình nói chung
–

của mọi người với thiếu niên cho tốt
LƯU Ý
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN19
•
Đặc điểm
–
Sâu sắc và phức tạp hơn so với lứa tuổi tiểu học
–
Tình cảm bắt đầu biết phục tùng lý trí
–
Tình cảm đạo đức phát triển mạnh, tình bạn bè,
tình đồng chí, tình yêu tổ quốc
•
Tuy nhiên tình cảm vẫn còn bồng bột và sôi nỗi, dễ
bị kích động
2. Sự hình thành tình cảm
Chương III. Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS
Nguyễn Xuân Long- ĐHNN- ĐHQGHN20
KẾT LUẬN SƯ PHẠM
•
Giúp các em hiểu được khái
niệm tình cảm đạo đức chính
xác
•
Khéo léo khắc phục những
quan điểm không đúng đắn ở
các em
•
Tổ chức hoạt động để các em