Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”
PHẦN MỘT
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong xu thế đổi mới dạy học – giáo dục hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học là
một nhiệm vụ quan trọng. Một trong những tư tưởng đổi mới GD&ĐT hiện nay là luôn
phấn đấu để đạt tới một nền giáo dục tiên tiến nhằm tạo ra con người năng động, sáng tạo
có năng lực để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và
đáp ứng được nhu cầu của một xã hội mới. Giáo dục công dân là môn học trực tiếp góp
phần hình thành nhân cách của học sinh. Nó đến với các em làm thức dậy và nuôi dưỡng ý
thức công dân trong các em một cách thiết thực, gần gũi. Nó chỉ ra cho các em thấy được
những phẩm chất đạo đức, trách nhiệm công dân cốt yếu nhất mà còn giúp các em tự điều
chỉnh những hành vi nếp sống của các em. Chính vì vậy, môn Giáo dục công dân nếu được
dạy dỗ tốt sẽ tạo những cơ hội rất tốt để khắc vào tâm não các em những nguyên tắc về lối
sống và cách sống sao cho có hiếu, có trung, có nghĩa, có lễ, có tín đối với cha mẹ ông bà,
đối với anh em, bạn bè,…vv giữ các em khỏi bị cuốn hút vào vòng xoay đầy cám dỗ của
lối sống thực dụng đang có nguy cơ tràn lan trong thế hệ trẻ hiện nay. Việc dạy học môn
Giáo dục công dân không chỉ đơn giản là truyền thụ tri thức, mà phải tổ chức vận dụng các
phương pháp trong quá trình giảng dạy. Qua hoạt động hình thành cho các em tình cảm,
niềm tin đạo đức, pháp luật và đặc biệt là hình thành hành vi, thói quen đạo đức, ý thức
pháp luật ở mỗi học sinh.
Vì vậy, cần tránh lối dạy thiên về lý thuyết khô khan, xa rời thực tế mà phải từ việc
khai thác những chất liệu thực tiễn của cuộc sống và việc thông qua thực tế, tư liệu tranh
ảnh có thật trong cuộc sống để học sinh dễ hiểu, có thể tiếp thu và vận dụng vào cuộc sống
thường ngày. Giáo viên cần sử dụng linh hoạt và kết hợp các phương pháp dạy học, đặc
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 1 GV: Trường THCS Ngũ phụng

Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”
biệt chú trọng khâu thực hành, gắn lý thuyết với thực tiễn, coi trọng và nêu gương đạo đức
tốt cho học sinh noi theo. Bằng các tư liệu thực tế được tích tụ, giáo viên cần khéo léo, tế

sự… Những kiến thức này không phải giáo viên dễ dàng cập nhật được nó một sớm một
chiều. Đó phải là kết quả của một năng lực, một học thức, một quá trình khiêm tốn học hỏi,
suy ngẫm, rèn luyện thường xuyên qua nhà trường, qua đồng nghiệp, qua thực tế vốn sống,
qua sách báo thường ngày.
Đặc biệt, người giáo viên Giáo dục công dân phải lưu ý tích tụ được cho mình một
vốn hiểu biết thực tế thật cụ thể sâu rộng, toàn diện, nhất là thực tế ở lớp mình, trường
mình, địa phương mình trực tiếp giảng dạy.
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 3 GV: Trường THCS Ngũ phụng

Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”
Có thể khẳng định rằng các kiến thức của môn Giáo dục công dân THCS rất gần gũi với
cuộc sống học sinh, diễn ra hàng ngày xung quanh các em. Đó là những vấn đề đạo đức và
pháp luật, những vấn đề về hội nhập quốc tế, về phát triển kinh tế - xã hội, về an ninh quốc
phòng, các truyền thống của dân tộc, về hôn nhân và gia đình… Trong đó có nhiều mặt
tích cực và cũng không thể tránh được những hạn chế vốn có của nó.
Để thực hiện được bài dạy hay đạt hiệu quả cao, cũng như phát huy được các mặt
tích cực trong các phương pháp dạy học trên lớp thì người giáo viên cần phải biết cách vận
dụng phương pháp đó vào từng nội dung, hay từng giai đoạn của bài học một cách thích
hợp.
Trong quá trình giảng dạy bản thân rút ra được một số phương pháp có thể coi là
mang lại kết quả rất cao trong tiết dạy, học sinh nắm được vấn đề nội dung đạt khoảng
85% đến 90%. Đó là phương pháp thảo luận nhóm nhỏ.
Thảo luận theo nhóm nhỏ ( khoảng từ 4- 8 HS) cùng nhau làm việc và thảo luận về
một chủ đề, một tình huống học tập nào đó.
Thảo luận theo nhóm nhỏ là một trong các phương pháp mang lại hiệu quả cho học sinh
tiếp thu kiến thức.
* Ưu điểm:
Tăng cường tối đa cơ hội để học sinh trong lớp được làm việc và thể hiện khả năng của
mình, phát huy cao tinh thần hiểu biết, học hỏi và khả năng hợp tác, thi đua giữa các thành

trong nhóm tuy nhiên nó cũng dễ tạo ra tình trạng mệt mỏi, trì trệ.
Chính vì vậy để thảo luận nhóm nhỏ mang lại hiệu quả cao, trong quá trình giảng
dạy bản thân đã rút ra được kinh nghiệm.
Có thể nói việc tổ chức thảo luận có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào
vai trò của người điều khiển, người điều khiển có thể là trọng tài phân xử ý kiến của các
học sinh, cũng có thể là người định hướng, dẫn dắt học sinh khám phá và phát hiện những
điều mới trong các ý kiến khác với mình. Sự thành công của cuộc thảo luận phụ thuộc rất
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 5 GV: Trường THCS Ngũ phụng

Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”
nhiều vào thái độ và nghệ thuật dẫn dắt của người điều khiển. Trong đó câu hỏi được coi là
phương tiện trong việc điều khiển thảo luận, các câu hỏi nên dựa vào thực tế, vốn kinh
nghiệm đã có của học sinh, tránh sử dụng các câu hỏi hàm ý, mỉa mai, xúc phạm người trả
lời khi các em có câu trả lời chưa đúng. Để khuyến kích học sinh tham gia thảo luận, xoá
bỏ những cản trở về tâm lý của học sinh, người điều khiển nên biết thể hiện thái độ của
mình chẳng hạn mặt thân thiện, gật đầu tán thưởng, đến gần các em trả lời và sử dụng
nhiều câu khích lệ, động viên. Lời nói mạnh mẽ, hùng hồn thể hiện sự quan tâm, nhiệt tình
trao đổi….vv.
Để năng cao chất lượng giảng dạy, giáo viên cần có khả năng hiểu biết về phương
diện của kiến thức, phải có khả năng truyền đạt kiến thức đến học sinh một cách hiệu quả,
phải trao dồi kiến thức thường xuyên phải biết chuyển tiếp những kiến thức sư phạm thành
những ví dụ thực tế… là nhà giáo thì phải tận tâm với nghề, thân mật, gần gũi giúp đỡ học
sinh, thúc đẩy tinh thần học tập hăng say đồng thời không ngừng đổi mới, bổ sung, cải tiến
và hoàn thiện phương pháp giảng dạy để thích ứng với một nền giáo dục đang thay đổi
hiện nay, nếu làm được như thế thì phương pháp thảo luận nhóm nhỏ nó sẽ mang lại hiệu
quả rất cao trong tiết dạy của mình.
Ngoài phương pháp thảo luận nhóm thì cũng còn rất nhiều phương pháp mang lại
hiệu quả tốt trong giảng dạy đối với đặc trưng của bộ môn Giáo dục công dân mà những
môn khác không áp dụng đó là phương pháp sắm vai.

cho các em tiết học thoải mái và tạo không khi lớp học sôi nổi và hứng thú, và rèn luyện
cho các em tính mạnh dạng, rèn ngôn ngữ và những cử chỉ, cách xử lý tình huống khi đứng
trước đám đông.
Bên cạnh đó để sử dụng phương pháp này mang lại hiệu quả cao thì trong qúa trình
sử dụng người giáo viên phải chú ý khi đưa ra tình huống phải thật rõ ràng, tình huống phải
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 7 GV: Trường THCS Ngũ phụng

Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”
dễ đóng vai, không nên quá phức tạp. mọi học sinh đều được tham gia vào quá trình thảo
luận, xây dựng kịch bản, được đóng vai hoặc phục vụ cho việc đóng vai của các bạn trong
nhóm. Nên khích lệ những học sinh nhút nhát cùng tham gia. Trong khi các nhóm thảo
luận. Giáo viên phải đến từng nhóm, quan sát, lắng nghe, kịp thời phát hiện những khó
khăn và những lúng túng của học sinh để có sự hỗ trợ giúp đỡ điều chỉnh kịp thời.
Và mọi người chúng ta có lẽ cũng biết ngày nay công nghệ thông tin là một thành
phần quan trọng và không thể thiếu trong trường học. và đặc biệt công nghệ thông tin phục
vụ trong việc giảng dạy đối với bộ môn Giáo dục công dân nói riêng, theo quan sát và theo
dõi trong quá trình bản thân ứng dụng vào trong những tiết giảng dạy bằng máy chiếu, học
sinh học rất tích cực và hăng say, điều đặc biệt là trong sử dụng máy chiếu phương pháp
mang lại bài dạy hay và có sự lôi cuốn học sinh học tích cực không thể nói đến phưong
pháp sử dụng đồ dụng trực quan (quan sát tranh ảnh cụ thể trong thực tế), và đây cùng là
phương pháp không thể thiếu trong bộ môn Giáo dục công dân.
Ví dụ: Dạy bài 17 “Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc”. (lớp 9)
Ở bài này thì giáo viên có thể vào bài bằng cách sử dụng đồ dùng trực quan (tranh ảnh cụ
thể), để truyền thụ, Một số chiến sỹ đã tình nguyện tham gia vào quân đội để bảo vệ tổ
quốc… vv
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 8 GV: Trường THCS Ngũ phụng

Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”

lại thành quả cho chính bản thân mình, gia đình và đem lại niềm vinh dự cho đất nước Việt
Nam.
Thầy Nguyễn Ngọc ký – Nhà giáo Ưu tú – Nhà văn đầu tiên viết bằng chân.
Qua đó sẽ đập vào mắt các em những kiến thức và học sinh sẽ hiểu được giá trị của
tính tự lập trong cuộc sống như thế nào. Và các em sẽ hiểu được mình nên làm gì. Hay ở
chương trình lớp 6 và lớp 7 có tiết ngoại khoá về chủ đề bảo vệ môi trường.
Giáo viên có thể lấy những hình ảnh thực tế của đia phương về vấn đề ô nhiễm môi trường.
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 11 GV: Trường THCS Ngũ phụng

Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”
Qua đó giáo dục các em phải ý thức bảo vệ môi trường sống của mình, cần giữ gìn vệ sinh
cá nhân, làm trong sạch môi trường sống ở gia đình, trường học và địa phương…vv
PHẦN THỨ BA
KẾT LUẬN
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 12 GV: Trường THCS Ngũ phụng

31
Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”
Tuy nhiên theo bản thân, để một tiết học có thành công hay không còn phụ thuộc
vào nhiều yếu tố. Song một trong những yếu tố có tính chất quyết định là kết hợp các
phương pháp, cách thức tổ chức tiết dạy hợp lý, nhịp độ của giờ dạy phải nhịp nhàng có sự
tương tác hài hoà giữa thầy và trò. Cách hướng dẫn và sử dụng đồ dùng dạy học của giáo
viên phải phù hợp với từng bài học.
Không nên lạm dụng quá nhiều tranh ảnh, hình ảnh thiếu tính giáo dục cao. Hay sử
dụng quá nhiều các phương pháp thảo luận nhóm hoặc phương pháp sắm vai….vv
Có những giáo viên dạy môn Giáo dục công dân chéo ban có lần tâm sự với Tôi
rằng: Dạy môn này nhìn bề ngoại có vẻ rất đơn giản, dễ ăn và rất dễ dạy, song đi sâu vào
thực tế lại rất khó và cực.

rằng nếu trong quá trình giảng dạy mỗi giáo viên luôn dạy bằng chính cái tâm của mình và
làm hết khả năng thì chắc chắn tiết dạy sẽ đem lại hiệu quả cao trong quá trình dạy và học.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo dục những vấn đề tâm huyết của Nguyễn Ngọc Ký– NXB đại học sư phạm
TP. Hồ Chí Minh năm 2011
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 14 GV: Trường THCS Ngũ phụng

Đề tài “Vận dụng một số phương pháp và kết hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDCD
THCS”
2. Phương pháp giảng dạy và tâm lý giáo dục trong trường học kỹ năng quản lý và
giảng dạy đạt hiệu quả cao – NXB Lao động năm 2011
3. Tài liệu bồi dưỡng giáo viên dạy Giáo dục công dân năm 2004
4. Tài liệu tập huấn pháp luật dành cho giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân
năm 2011.
5. Sách chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Giáo dục công dân THCS – NXB Giáo dục
Việt Nam năm 2009.
6. Sách giáo khoa bộ môn Giáo dục công dân THCS.
7. Tranh ảnh lấy trên mạng.
Người viết: Đặng Thị Hồng Bảo Trang 15 GV: Trường THCS Ngũ phụng