SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG RÈN LUYỆN
KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ MẦM NON THÔNG QUA HOẠT
ĐỘNG VUI CHƠI"
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
Bộ Giáo dục - Đào tạo đã phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện -
học sinh tích cực”, với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh ở
các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động
và ý thức sáng tạo. Trong năm nội dung thực hiện có nội dung giáo dục kỹ năng sống
(GDKNS) cho học sinh.
Giáo dục kỹ năng sống là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại, xây
dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi thói quen tiêu cực nhằm rèn
luyện một nhân cách tốt. Vì vậy, GDKNS là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ. Trẻ thiếu
kinh nghiệm sống dễ bị kích động, lôi kéo vào các hành vi tiêu cực, bạo lực, vào lối sống
ích kỉ, lai căng, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách, thoái hóa về đạo đức.
Việc hình thành và rèn luyện kỹ năng sống (KNS) có ý nghĩa hết sức quan trọng
giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước sức ép của cuộc sống, xây dựng mối
quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người. Sống an toàn, lành mạnh và phát triển
tốt.
Thạc sĩ Lê Thanh Nga – Vụ giáo dục Mầm non có viết:
“Đối với trẻ Mầm non trong quá trình phát triển, nếu được uốn nắn, giáo dục tốt các
em sẽ có một nhân cách phát triển toàn diện, bền vững, có khả năng thích ứng và chống
chọi với mọi biến động xã hội, biết tự khẳng định mình trong cuộc sống Trẻ em là giai
đoạn học, tiếp thu, lĩnh hội những giá trị sống để phát triển nhân cách, do đó cần giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ để trẻ có nhận thức đúng và có hành vi ứng xử phù hợp ngay từ
khi còn nhỏ”
Trong thực tế tại các trường Mầm non việc GDKNS cho trẻ không phải là nội dung
mới. Tuy nhiên, hiện nay một số giáo viên chưa hiểu một cách sâu sắc, thấu triệt tầm
quan trọng của việc rèn luyện KNS cho trẻ. Một số giáo viên lựa chọn nội dung giáo dục
KNS để vận dụng vào thực tế vẫn chưa thực sự hiệu quả như tổ chức còn áp đặt, nặng nề,

2. Cơ sở thực tiễn ( thực trạng)
Trường Mầm non Sơn Ca mới thành lập, huy động được 06 nhóm lớp (05 lớp mẫu
giáo và 1 lớp nhà trẻ với sĩ số 156 cháu). Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên: 22 đ/c
Trong đó: CBQL : 03 Đ/c
Giáo viên : 12 Đ/c
Nhân viên: 07 Đ/c
Trình độ giáo viên đạt chuẩn : 3 giáo viên.
Trình độ giáo viên trên chuẩn: 9 giáo viên
Thực hiện chủ đề năm học 2011 – 2012 “Đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất
lượng giáo dục”; Tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh”, gắn với cuộc vận động “Hai không” với 04 nội dung trọng tâm,
cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” ;
và thực hiện phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
Thực hiện nhiệm vụ năm học và tiếp tục thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực”, cụ thể hóa bằng các biện pháp dạy kỹ năng
sống cho trẻ. Trường Mầm non Sơn Ca có những thuận lợi và gặp phải một số khó khăn
sau:
2.1. Thuận lợi:
Hoạt động của nhà trường được sự quan tâm chỉ đạo chặt chẽ của Đảng ủy, UBND,
HĐND Thị trấn Tô Hạp và sự chỉ đạo sâu sát về chuyên môn của Sở GD&ĐT Khánh
Hòa, Phòng GD& ĐT huyện Khánh Sơn.
- Được sự quan tâm hỗ trợ của các cơ quan ban ngành, đoàn thể, sự quan tâm của Ban đại
diện cha mẹ học sinh.
- Đội ngũ giáo viên trẻ, khỏe, nhiệt tình, tâm huyết, yêu nghề yêu trẻ, tích cực học tập,
bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực sư phạm. Có nhiều biện
pháp trong việc nâng cao chất lượng CS - GD trẻ.
- Một số phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng về việc học tập của con em, trẻ được
bố mẹ đưa đến trường lớp thường xuyên, duy trì tốt tỉ lệ chuyên chăm.
- BGH nhà trường dành nhiều thời gian đầu tư cho công tác chuyên môn, công tác phong
trào.

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn, từ những thuận lợi và khó khăn tại địa phương, nhằm
tạo điều kiện thuận lợi giúp giáo viên, các bậc cha mẹ dạy trẻ Mầm non các KNS, tôi
mong rằng qua đề tài: “Giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng rèn luyện kỹ năng sống
cho trẻ trong trường Mầm non thông qua hoạt động vui chơi” sẽ trao đổi thêm những
kinh nghiệm với các đồng nghiệp và phụ huynh học sinh, góp phần đưa hoạt động
GDKNS cho trẻ Mầm non ngày càng đi vào đúng quỹ đạo.
III. BIỆN PHÁP:
Đối với trẻ Mầm non khả năng ghi nhớ có chủ định chưa cao. Ngược lại, khả năng
bắt chước tái tạo lại các hoạt động của người lớn rất nhanh. Trẻ học được kinh nghiệm
sống chủ yếu là nhờ bắt chước hành động thực của người lớn diễn ra trong cuộc sống
hàng ngày. Vì vậy, giáo dục KNS cho trẻ không chỉ sử dụng lý thuyết mà phải vận dụng
cả thực hành, trải nghiệm thì mới có hiệu quả tốt.
Nội dung giáo dục KNS cho trẻ được giáo viên đưa vào trong các hoạt động giáo
dục hằng ngày. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện giáo viên chỉ chú trọng đến giáo dục
KNS cho trẻ qua hoạt động học nhiều hơn, mà chưa quan tâm đến giáo dục KNS cho trẻ
thông qua hoạt động vui chơi, dẫn đến kết quả đạt được chưa cao. Trẻ chưa biết tự chào
hỏi, cảm ơn, xin lỗi, chưa bỏ rác đúng nơi quy định…Trẻ chỉ thực hiện các hành vi đúng
khi giáo viên yêu cầu hoặc nhắc nhở. Giáo viên giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống,
biết được những điều nên làm và không nên làm; giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách xử
lý các tình huống trong cuộc sống, khơi gợi khả năng tư duy sáng tạo của trẻ; giúp trẻ
thực hành trải nghiệm, xử lý một số tình huống trong cuộc sống với thái độ tự giác và ý
thức cao. Muốn đạt hiệu quả cao khi giáo dục KNS cho trẻ cần phải gắn với việc làm,
tình huống cụ thể. Vì vậy, tùy từng trò chơi, giáo viên lựa chọn, sử dụng phương pháp
giáo dục linh hoạt như: Gợi ý, hướng dẫn, nhập vai chơi cùng trẻ, tạo tình huống khác
nhau cho trẻ tự giải quyết. Tạo cơ hội cho trẻ được thực hành, trải nghiệm nhiều vai chơi
khác nhau và tiến hành lồng giáo dục KNS vào từng hành động vui chơi cụ thể, uốn nắn kịp
thời khi trẻ có biểu hiện chưa đúng. Giúp trẻ nhớ và vận dụng hành vi đúng vào xử lý tình
huống trong cuộc sống hàng ngày một cách tự ý thức, mà không cần người lớn nhắc.
Để nâng cao hiệu quả giáo dục KNS cho trẻ cần:
- Chuẩn bị tốt nội dung kế hoạch và xác định rõ vai trò của giáo viên khi tổ chức hoạt động

thực hiện dạy trẻ các KNS cơ bản. Biện pháp giúp trẻ phát triển các KNS qua việc tổ
chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh trong nhà trường.
2. Biện pháp giúp giáo viên xác định những KNS cơ bản cần dạy trẻ ở lứa tuổi Mầm
non:
* Nhóm kỹ năng chăm sóc bản thân:
- Kỹ năng tự phục vụ bản thân: Tự đi giày dép, uống nước, tự lấy nệm, lấy gối cho mình
(trẻ nhà trẻ)…tự mặc quần áo, cùng với cô và các bạn kê dọn bàn ăn, tự đánh răng sau khi
ăn, tự rửa mặt …(trẻ mẫu giáo)
- Kỹ năng nhận biết và tự bảo vệ trước những tình huống nguy hiểm, tránh nơi không an
toàn.
- Cho trẻ nhận thấy giá trị của bản thân, mạnh dạn, tự tin tham gia các hoạt động vui chơi.
Thể hiện khả năng, năng khiếu của bản thân trước tập thể (tự giới thiệu, tham gia các
chương trình văn nghệ, biểu diễn thời trang…)
* Nhóm kỹ năng quản lý cảm xúc:
- Học cách cảm thông và chia sẻ với mọi người
- Kiểm soát tình cảm
- Nâng cao lòng tự trọng của trẻ
- Yêu thương mọi người,
- Phân biệt đúng sai, cảm ơn xin lỗi
* Nhóm kỹ năng giao tiếp:
- Kỹ năng xây dựng quan hệ với mọi người xung quanh
- Tự tin, lắng nghe và nói lên suy nghĩ
- Kỹ năng thay đổi hành vi, thái độ, việc làm của mình khi người khác không hài lòng.
- Kỹ năng giao tiếp
* Nhóm kỹ năng đảm nhận trách nhiệm:
- Ý thức trách nhiệm, có những quyết định mạnh mẽ, hòa đồng với người khác và khắc
phục khó khăn.
- Kỹ năng thiết lập và thực hiện mục tiêu
* Nhóm kỹ năng lãnh đạo:
- Kỹ năng tổ chức hoạt động

Bé tham gia hoạt động ngoài trời
Hiệu quả giáo dục KNS thông qua hoạt động vui chơi cao hơn hẳn những phương thức
giáo dục KNS khác.
3. Biện pháp xác định nhiệm vụ cơ bản và phân công trách nhiệm trong việc dạy trẻ
KNS:
3.1. Trách nhiệm của nhà trường:
- Ban giám hiệu trao đổi với giáo viên để xác định mục tiêu, kết quả mong đợi phù hợp
với tiềm năng phát triển của trẻ, xây dựng kế hoạch dạy kỹ năng cho từng độ tuổi phù
hợp với đặc điểm tâm sinh lý trẻ.
- Chỉ đạo các giáo viên dạy trẻ một số hành vi đúng khi tham gia giao thông (đội mũ bảo
hiểm khi ngồi xe máy, đi bên phải, tuân theo tín hiệu đèn giao thông). Dạy trẻ tránh xa
những vật sắc nhọn, những nơi nguy hiểm, không an toàn. Đặc biệt Khánh Sơn là địa bàn
miền núi có nhiều sông suối, giáo viên cần tuyên truyền giáo dục trẻ tránh chơi ở các khu
vực gần sông suối, không tắm và lội suối khi không có người lớn đi cùng để tránh trường
hợp tai nạn, đuối nước.
- Tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức tốt các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục
trẻ theo thời gian biểu của nhà trường đã đưa ra.
- Tập huấn cho giáo viên về các kỹ năng làm việc với cha mẹ, tạo cơ hội tổ chức nhiều
hoạt động nhằm giúp giáo viên tăng cường phối hợp nhất quán với gia đình để dạy trẻ
KNS đạt hiệu quả.
- Ngoài ra, ở trường Mầm non giáo viên cần dạy trẻ nghi thức văn hóa trong ăn uống, rèn
tính tự lập: Biết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng
những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn. Ăn uống gọn gàng, không rơi
vãi, ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, biết tự dọn, cất đồ dùng. Biết
giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn, ăn hết suất. Không làm ảnh hưởng đến người
xung quanh.
Đặc biệt quán triệt một số điều cần tránh khi dạy KNS cho trẻ:
- Không hạ thấp trẻ, không dọa nạt, bắt trẻ hứa hẹn. Không bao bọc trẻ một cách thái quá
sẽ làm trẻ yếu đuối, không nên yêu cầu trẻ phục tùng ngay lập tức.
- Không yêu cầu những điều không phù hợp với lứa tuổi của trẻ, không nên giáo huấn,

- Phối hợp với phụ huynh, hướng dẫn phụ huynh cách rèn luyện KNS cho trẻ thông qua
hoạt động vui chơi tại gia đình. Phụ huynh không nên gò ép trẻ, nên tạo cơ hội cho trẻ
được vui chơi, vì thông qua hoạt động vui chơi trẻ sẽ lĩnh hội được nhiều KNS cần thiết
trong cuộc sống.
5. Phát triển các KNS qua việc tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh
trong nhà trường:
Nhà trường cần tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách thiết thực,
khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của trẻ. Tổ chức các trò chơi dân gian và các
hoạt động vui chơi giải trí tích cực. Tổ chức các buổi lao động phù hợp với lứa tuổi của
trẻ.
Bé chơi bật vòng

Trò chơi “Chồng nụ, chồng hoa” Trò chơi “Ô ăn quan”
Bé
thi
hát
dân
ca
Bé nhổ cỏ sân trường
Bé lao động dọn vệ sinh Bé “vui hội trăng rằm”

Xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện nhiều hoạt động một cách thiết thực,
khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của trẻ. Phát động phong trào làm đồ dùng
dạy học, đồ chơi dân gian bằng nguyên vật liệu phế thải. Tổ chức hội thi sáng tác bài hát,
điệu múa, thơ ca, hò vè lứa tuổi Mầm non. Tổ chức hội thi “Bé tài năng” nhằm tìm ra các
“tài năng nhí” để có kế hoạch bồi dưỡng kịp thời.
Ngoài ra nhà trường còn giáo dục văn hóa, truyền thống, giáo dục lòng yêu nước,

bảng đánh giá trẻ ở lớp sau mỗi giai đoạn, và qua kết quả kiểm tra đánh giá chất lượng
cuối năm.
- 90% trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp.
- 90% trẻ có kỹ năng hoạt động nhóm.
- Cha mẹ trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục, hoạt động ngoại khoá do nhà
trường tổ chức. Phối hợp chặt chẽ với cô giáo trong việc dạy trẻ các KNS.
- Khi tổ chức các hoạt động giáo dục KNS, giáo viên đã mạnh dạn tự tin, sáng tạo, linh
hoạt và có kinh nghiệm hơn khi tổ chức các hoạt động cho trẻ. Trẻ có khả năng độc lập
cao hơn, mạnh dạn, tự tin, năng động, tích cực hơn, biết cách giao tiếp và biểu đạt bằng
ngôn ngữ, có thói quen lao động tự phục vụ. Hành động của trẻ ngày càng chuẩn mực.
Những kết quả tốt đẹp bước đầu của việc dạy KNS có sự chung tay góp sức của
từng thành viên trong tập thể sư phạm Sơn Ca, sự nổ lực gương mẫu của mỗi cán bộ giáo
viên, công nhân viên trong trường. Phát huy sức mạnh của tập thể sẽ trở thành điểm tựa
vững chắc trong việc nâng cao chất lượng rèn luyện KNS đạt hiệu quả hơn trong những
năm tiếp theo.
2. Bài học kinh nghiệm:
Để việc giáo dục và rèn luyện KNS đi vào nề nếp, trở thành một hoạt động thường
xuyên cần phải có sự tham gia, tiếp sức mạnh mẽ của các cấp lãnh đạo, chính quyền địa
phương, sự ủng hộ của Hội cha mẹ học sinh, các ban ngành liên quan và các tổ chức xã
hội khác. Tranh thủ sự giúp đỡ của các mạnh thường quân trong hoạt động tạo môi
trường rèn luyện KNS.
Nhà trường phải chỉ đạo thường xuyên và sâu sắc, theo dõi và biểu dương kịp thời
những tiến bộ, phê bình các cá nhân, khối lớp làm chưa tốt. Đánh giá chính xác, thực chất
việc rèn luyện KNS của trường mình đang ở mức độ nào từ đó có kế hoạch cải thiện.
Không chạy theo bệnh thành tích nhưng phải đưa ra chỉ tiêu cụ thể.
Làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về mục tiêu, yêu cầu, nội dung
cốt lõi của vấn đề. Huy động sự tham gia của cộng đồng, cụ thể
hóa các nội dung sao cho phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường, địa phương.
Chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên thực hiện tốt các mục tiêu đề ra. Trong quá trình dạy
học giáo viên phải thể hiện hết trách nhiệm. Linh hoạt, lựa chọn phương pháp phù hợp

Trên đây, là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân, những vấn đề đạt được là nền
tảng cho những năm tiếp theo. Sáng kiến của tôi thực hiện áp dụng rất hiệu quả tại
trường và có thể nhân rộng ở các trường bạn. Rất mong nhận được sự góp ý, nhận xét
của hội đồng khoa học các cấp để bản thân có được những kinh nghiệm quý báu trong
việc quản lý, chỉ đạo ngày càng tốt hơn.
Xin chân thành cảm ơn !
Tô Hạp, ngày 10 tháng 04 năm 2012
NGƯỜI THỰC HIỆN