Tiết 101
Ôn tập văn nghị luận
GV thực hiện: Nguyễn Thị Phương Lan
Trường THCS Nguyễn Đăng Đạo

STT Tên bài Tác giả Đề tài
nghị luận
Luận điểm Phương
pháp lập
luận
1 Tinh thần
yêu nước
của nhân
dân ta
Hồ Chí
Minh
Tinh thần
yêu nước
của dân
tộc Việt
Nam
Dân ta có một
lòng nồng nàn
yêu nước. Đó
là truyền thống
quý báu của ta
Chứng minh
2 Sự giàu đẹp
của tiếng
Việt

trong mọi
phương diện,
bữa cơm (ăn),
cái nhà (ở), lối
sống, (cách)
nói và viết. Sự
giản dị ấy đi
liền với sự
phong phú rộng
lớn về đời sống
tinh thần ở Bác
Chứng minh
(kết hợp giải
thích và
bình luận)

4 Ý nghĩa
văn
chương
Hoài
Thanh
Nguồn
gốc công
dụng và ý
nghĩa
của văn
chương
đối với
cuộc
sống của

- Bố cục chặt chẽ, mạch lạc
- Dẫn chứng toàn diện, chọn lọc, tiêu biểu và sắp xếp
theo trình tự thời gian lịch sử, rất khoa học, hợp lý
Sự giàu đẹp của
Tiếng Việt
- Kết hợp chứng minh với giải thích ngắn gọn.
-
Luận cứ và luận chứng xác đáng toàn diện phong phú
và chặt chẽ.
Đức tính giản dị
của Bác Hồ
-Kết hợp chứng minh với giải thích bình luận ngắn gọn
-Dẫn chứng cụ thể, toàn diện, đầy sức thuyết phục.
-Lời văn giản dị tràn đầy nhiệt tình, cảm xúc.
Ý nghĩa văn
chương
-Kết hợp giải thích với bình luận ngắn gọn.
-Trình bày vấn đề phức tạp một cách dung dị, dễ hiểu.
-Lời văn giàu cảm xúc, hình ảnh.

TT Thể loại Yếu tố chủ yếu Tên bài ví dụ
3. So sánh đặc trưng của nghị luận qua sự so sánh với loại
hình trữ tình và tự sự
1 Tự sự
(truyện, ký)
-Cốt truyện
-Nhân vật
-Nhân vật kể
chuyện
-

Ghi nhớ:
Nghị luận là một hình thức hoạt động ngôn
ngữ phổ biến trong đời sống và giao tiếp
của con người để nêu ý kiến, đánh giá,
nhận xét bàn luận về các hiện tượng sự
vật, vấn đề xã hội, tác phẩm nghệ thuật,
hay về ý kiến của người khác.

Văn nghị luận phân biệt với các thể loại tự
sự, trữ tình chủ yếu ở chỗ nghị luận dùng lý
lẽ, dẫn chứng và bằng cách lập luận nhằm
thuyết phục nhận thức của người đọc. Bài
văn nghị luận nào cũng có đối tượng (hay
đề tài) nghị luận, các luận điểm, luận cứ và
lập luận. Các phương pháp lập luận chính
thường gặp là chứng minh, giải thích.

•
Ghi nhớ:
Nghị luận là một hình thức hoạt động ngôn ngữ
phổ biến trong đời sống và giao tiếp của con
người để nêu ý kiến, đánh giá, nhận xét bàn luận
về các hiện tượng sự vật, vấn đề xã hội, tác phẩm
nghệ thuật, hay về ý kiến của người khác.
Văn nghị luận phân biệt với các thể loại tự sự, trữ
tình chủ yếu ở chỗ nghị luận dùng lý lẽ, dẫn
chứng và bằng cách lập luận nhằm thuyết phục
nhận thức của người đọc. Bài văn nghị luận nào
cũng có đối tượng (hay đề tài) nghị luận, các luận
điểm, luận cứ và lập luận. Các phương pháp lập

Huệ (đã học ở lớp 6) là tác phẩm:
a. Thơ trữ tình: vì thể hiện tâm trạng của các
nhân vật trữ tình (Bác Hồ, anh đội viên) lại
có vần nhịp…
b. Tự sự bằng văn vần: vì có cốt truyện, có
nhân vật, có chi tiết, có hành động…
c. Thơ tự sự: vì có sự kết hợp các yếu tố của
hai thể loại nhưng yếu tố trữ tình vẫn đậm
hơn, vẫn là chủ yếu.
d. Tự sự-trữ tình.