PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN LƯƠNG SƠN
TRƯỜNG TIỂU HỌC HOÀ SƠN A
- - - - - - - o0o - - - - - - -
SÁNG KIẾN
KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
MÔN TOÁN Ở LỚP 5
HỌ VÀ TÊN: Trương Thị Ân
CHỨC VỤ: Giáo viên
ĐƠN VỊ : Trường tiểu học Hoà Sơn A
LƯƠNG SƠN, THÁNG 05 NĂM 2006
Phần thứ nhất
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai. Chúng ta luôn phải dào tạo được
những lớp người kế tục xã hội có trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến. Do đó con
người phải có cơ sở kiến thức là toán học. Toán học là chìa khóa mở đường cho
con người đi vào tất cả các lĩnh vực khoa học khác. Giáo dục tiểu học ở nước ta
đang thực hiện đồng bộ những đổi mới toàn diện, góp phần phổ cập giáo dục có
chất lượng. Trong những đổi mới về giáo dục và đào tạo thì đổi mới về “
Phương pháp dạy học” có vị trí đặc biệt quan trọng, vì hoạt động dạy học là hoạt
động chủ yếu ở trường học, để góp phần đào tạo những con người “ lao động tự
chủ và sáng tạo” có khả năng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày.
Để đảm bảo về chất lượng dạy và học hiện nay, phải cụ thể hóa việc dạy
học để phát hiện những nằng lực tiềm ẩn oqử mỗi học sinh và phát triển cho học
sinh những tri thức và kỹ năng cơ bản thiết thực với đời sống cộng đồng,
phương pháp suy nghĩ về học tập, lòng tự tin, sự năng động và linh hoạt, cách
ứng xử đúng mức, hợp đạo lý. Tăng cường sức lực và ý chí mơ ước, đem sức
mình góp phần làm cho cuộc sống bản thân, gia đình, đất nước trở nên giàu có,
lành mạnh và hạnh phúc. Đây là những tri thức, kỹ năng vừa đáp ứng cho họch
tập tiến lên, học tập thường xuyên của con người trong thời đại khoa học công
nghệ, vừa đáp ứng cho ứng dụng thiệt thực trong cuộc sống cộng đồng.
khoá để học các môn học khác, đồng thời môn Toán còn có khả năng như phát
triển tư duy lôgic, những thao tác trí tuệ cần thiết giúp con người trong hoạt
động thực tiễn đạt hiệu quả như mong muốn.
Trong giờ Toán, bên cạnh việc tìm và sáng tạo phương pháp giảng dạy
phù hợp với yêu cầu bài học và đối tượng học sinh, chúng ta cần phải giúp các
em có phương pháp lĩnh hội tri thức toán học, làm cho các em chủ động hơn
trong việc lĩnh hội tri thức toán học. Học sinh có phương pháp học toán phù
hợp với từng dạng bài thì kết quả học Toán cũng sẽ cao, hiểu bài sâu. Điều đó
kích thích tinh thần học tập ngày càng hăng say.
3
II. THỰC TRẠNG:
Đầu năm học 2005 - 2006, tôi được phân công giảng dạy lớp 5B, tôi nhận
thấy tình hình học tập của học sinh trong lớp một số em được sự quan tâm của
gia đình và với ý thức học tập tốt do vậy đạt được kết quả cao, nhất là môn
Toán. Còn những em có kết quả học tập chưa cao là do chưa có ý thức được việc
học, gia đình chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình. Nhưng
điều đặc biệt quan trọng hơn cả là các em chưa có một phương pháp học phù
hợp với từng dàng toán. Hay cùng một đề bài có nhiều có nhiều cách giải khác
nhau. Các em chưa tự tìm ra cho mình một phương pháp giải ngắn gòn và nhanh
nhất. Tất cả những điều đó thôi thúc tôi tìm hiểu, nghiên cứu đưa ra một số biện
pháp nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy học môn Toán.
III. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TOÁN 5
- Căn cứ vào trình độ nhận thức của từng đối tượng học sinh.
- Căn cứ vào sự chuẩn bị ở nhà, khả năng áp dụng kiến thức đã học vào
việc giải Toán.
- Các kiến thức học sinh cần học:
+ Hệ thống hóa toàn bộ kiến thức toán học, các em đã học ở lớp dưới.
+ Nắm được các kiến thức sau:
* Số học:
- Nắm được khái niệm Phân số và Số thập phân, biết đọc và viết các số
làm việc tự giác, chủ động, biết tự đánh giá kết quả học tập của bản thân và của
các bạn. Tạo cho học sinh niềm tin, niềm vui trong học tập. Từ đó các em có
hứng thú trong học tập, tự tin vào khả năng của bản thân và dần hình thành
phương pháp tự học, tự nghiên cứu độc lập và sáng tạo, tự phát hiện ra các tình
huống có vấn đề trong học tập và trong cuộc sống. Việc lập kế hoạch và chọn kế
hoạch hợp lý nhất để giải quyết vấn đề.
Giáo viên kết hợp với gia đình các em để tổ chức việc học ở nhà được tốt.
Tùy từng nội dung bài học mà giáo viên có thể sử dụng nhiều phương pháp,
song phần lớn trong tiết họcdành cho học sinh thực hành làm bài tập trong sách
5
giáo khoa. Đối với học sinh khá giỏi cần khuyến khích cho học sinh giải bài toán
bằng nhiều cách khác nhau và chọn cách giải hay nhất để ghi vào vở.
Thường xuyên đi sâu đi sát những học sinh yếu để có những biện pháp
giúp đỡ kịp thời.
Giáo viên sử dụng các hình thức học tập theo định hướng đổi mới phương
pháp dạy học toán.
* Học cá nhân ( ở trên lớp).
- Học sinh hoạt động theo hướng dẫn của giáo viên.
- Học sinh tự học với tài liệu, đồ dùng học toán để chiếm lĩnh tri thức
mới, luyện tập thực hành theo khả năng của học sinh. Trong khi học cá nhân,
từng học sinh có thể hỏi ý kiến, trao đổi với giáo viên. Giáo viên cũng có thể
theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra một số học sinh
* Học theo nhóm:
Tùy từng bài giáo viên có thể chia nhóm như sau:
- Nhóm hỗn hợp : Loại nhóm này thường hoạt động đều trong các tiết học
để các em có thể giúp đỡ lẫn nhau.
- Nhóm theo trình độ: Thường áp dụng vào các tiết thực hành.
- Giáo viên có thể bồi dưỡng học sinh yếu, kém đồng thời cũng bồi dưỡng
học sinh khá giỏi bằng cách cho các em làm thêm một số bài toán nâng cao.
- Nhóm theo sở trường: Dành cho những đối tượng đặc biệt. Những hoạt
( )
m120
100
20X600
=
ĐS = 120m
Nhóm 1 - 2 - 4 giải.
1% số vải là: 600 : 100 = 6 (m)
Số vải cửa hàng đã bán cả ngày là:
6 x (12 + 8) = 120 (m).
ĐS = 120m
Giáo viên gọi học sinh các nhóm lên nhận xét 2 cách giải trên. Từ đó học
sinh tự rút ra cách giải đơn giản hơn nhóm 1 - 3 - 4.
VD2: Tính : 17,42 + 36,5 + 12,58
7
+ Học cá nhân: Học sinh tự suy nghĩ tìm ra cách giải rồi thực hiện.
+ Học theo nhóm: Học sinh trao đổi ý kiến trong nhóm thựcc hành tính
theo nhóm.
+ Học lớp: Giáo viên gọi đại diện các nhóm lên trình bày.
+ Cụ thể nhóm 1làm như sau:
17,42 + 36,5 + 12,58 =
53,92 + 12,58 = 66,5
Nhóm 2, 3, 4: áp dụng tính chất giao hoán của phép cộng.
17,42 + 36,5 + 12,58 =
17,42 + 12,58 + 36,5 =
30 + 36,5 = 66,5
Giáo viên gọi học sinh đại diện các nhóm lên nhận xét cách tính của
nhóm bạn. Từ đó học sinh tìm ra cách tính nhanh nhất nhóm 2, 3, 4 đã làm.
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI.
Sau khi nghiên cứu và thực hiện đề tài áp dụng đề tài trên vào giảng dạy
6. Thầy và trò thường xuyên tiến hành luyện tập ôn luyện có hệ thống
khoa học, logic.
7. Phân chia được đối tượng học sinh để có kế hoạch cụ thể trong việc bồi
dưỡng và phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh.
8. Cần gắn chặt kiến thức giảng dạy vào thực tế cuộc sống, sinh hoạt văn
hóa của Việt Nam nói riêng và Quốc tế nói chung. Đặc biệt vào sinh hoạt văn
hóa, khoa học kỹ thuật của địa phương.
Nếu thực hiện được những bài học trên đây tôi tin chắc rằng chất lượng
dạy và học của thầy và trò sẽ được nâng cao.
9
Phần thứ ba
KẾT LUẬN
I. Ý NGHĨA:
Đối với người giáo viên tiểu học, vấn đề quan trọng là không chỉ truyền
thụ cho học sinh những tri thức toán học mà còn phải tìm cách để học sinh lĩnh
hội tri thức một cách toàn diện, đó chính là phương pháp học. Nếu không có
phương pháp học đúng thì người học sẽ rơi vào tình học vẹt theo một cách máy
móc, nhắc lại kiến thức bài học mà không hiểu hoặc hiểu một các máy móc mơ
hồ, nhanh quên.
II.KẾT LUẬN CHUNG
Trong hoạt động dạy học, người giáo viên ngoài việc tìm tòi phương pháp
học đúng để lĩnh hội tri thức mới hình thành nên kỹ năng, ký xảo từ đó hoàn
thành nhiệm vụ dạy học.
Muốn học tốt môn toán nhưng lại không có phương pháp học đúng thì kết
quả học toán sẽ không cao. Do vậy, muốn có phương pháp học tốt phù hợp với
môn Toán là rất cần thiết. Đặc biệt là ở lứa tuỏi học sinh tiểu học. Có kết quả
môn Toán cao là nhờ biết kết hớp các phương pháp học đúng giúp học sinh hiểu
bài nhanh, sâu sắc và nhớ lâu.
III. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
1. Đối với nhà trường:
12