C M NH N V TH I GIAN TRONG O N TH SAU C A BÀI TH "V I VÀNG" (XUÂN
DI U)
“Xuân ang t i, ngha là xuân ang qua
…
Mau i thôi ! mùa ch a ng chi u hôm”
H N G D N C A TH Y PHAN DANH HI U - LTHI H NG V N. BIÊN HÒA. N G
NAI.
I. M BÀI
Xuân Di u la nha th cua tinh yêu va tuôi tre. Ông c mê nh danh la “ông hoang cua thi
ca tinh yêu”. Tr c cach mang, v i hai tâp “Th Th ” va “G i h n g cho gio”, Xuân Di u !
a chinh th c tr tha nh “nha th m i nhât trong cac nha th m i” (Hoài Thanh). Bai th “Vôi " # $
Vang” n m trong tâp “Th Th ” la bai th rât tiêu biêu cho phong cach th tinh yêu cua %
Xuân Di u vi t v mùa xuân, tu i tr . o n th ta s p phân tích sau ây là o n th th & ' ( ) * ) +
hi n quan ni m nhân sinh c a Xuân Di u v th i gian và tu i tr và ni m khao khát c , $ ' (
s ng mãnh li t, s ng có ý ngha, s ng h t mình v i mùa xuân tu i tr , th i gian cu c i :- - - & ' ( $ . $
“Xuân ang t i, ngha là xuân ang qua
…
Mau i thôi ! mùa ch a ng chi u hôm”
II. THÂN BÀI
1. Khái quát: Bai th “Vôi Vang” n m trong tâp “Th Th ”, xuât ban n m 1938 la bai th tiêu % /
biêu cua tâp th noi riêng, cua hôn th Xuân Di u noi chung. “V i vàng” là m t trong nh ng . . 0
bài th tiêu bi u c a Xuân Di u. Bài th th hi n t p trung s tr n g c a Xuân Di u trong + , + 1 2 $ ,
vi c b c l cái tôi và cách c m nh n thiên nhiên, s s ng. Ca bai th thê hiên môt nhân sinh . . 1 3 -
quan mang y nghia nhân ban sâu s c. o n th ta phân tích n m ph n gi a c a bài th " * ) % 2 4 0 ,
“V i vàng”. o n này thi s t p trung th hi n quan ni m v th i gian ) 1 + $
Th i gian trong thi ca trung i là “th i gian tu n hoàn”, ngha là th i gian c hình dung $ ) $ 4 $
nh m t vòng tròn liên t c tái di n, h t m t vòng l i quay v i m xu t phát, c tr i r i tr . 5 6 & . ) + 7 # 2 8 2
l i mãi mãi. Mà ã là vòng tu n hoàn thì th i kh c, th i o n có ra i thì c ng quay tr v . ) 4 $ * $ ) 9 2
Quan ni m “th i gian tu n hoàn” xu t phát t cái nhìn tnh có ph n siêu hình, l y sinh m nh $ 4 7 : 4 7
v tr làm th c o th i gian.9 5 + $
Cách th c trình bày c a Xuân Di u là “ch ng i”, “tranh cãi” l i quan ni m x a; ng th i # , - - ) 8 $
Nói làm chi r ng xuân v n tu n hoàn% > 4
N u tu i tr ch ng hai l n th m l i& ' ( F 4 * )
Còn tr i t nh ng ch ng còn tôi mãi$ 7 F
Nên bâng khuâng tôi ti c c t tr i ”& 7 $
Ch “Xuân” c i p i i p l i c n m n sáu l n (trong ba câu u ã có t i n m l n). 0 ) / & 4 4 / 4
“Xuân” y v a là xuân c a t tr i v a là “xuân” c a cu c i , c a tu i tr . M i l n nh c l i 7 : , 7 $ : , . $ , ' ( ? 4 * )
là m i l n ta b t g p cái ng m ngùi c a thi nhân. Xuân c a thiên nhiên thì còn mãi mà ? 4 * C 1 , ,
“xuân” c a i ng i ã “h t” thì “tôi c ng m t”. Dù lòng yêu có “r ng” n bao nhiêu thì , $ $ & 9 7 . &
“l n g tr i” v n c ch t. Nên “tu i tr nhân gian” không th “dài” thêm mãi. ây, h th ng $ > # 1 ' ( + -
t ng , hình nh c t trong th t n g ph n i l p cao (t i – qua, non –già, r ng – : 0 C & - 1 . .
ch t, xuân tu n hoàn, - tu i tr ch ng hai l n, còn – ch ng còn) làm n i b t tâm tr ng 1 4 ' ( F 4 F + ' 1 )
nu i ti c th i gian, cu c i . V tr có th vnh vi n, mùa xuân r i c ng tu n hoàn nh ng - & $ . $ 9 5 + 6 8 9 4
tu i xuân c a con ng i ch có m t l n, ã qua là qua mãi. Cho nên Xuân Di u ã n ng ' , $ D . 4 8
nhi t ph nh: , <
“Nói làm chi r ng xuân v n tu n hoàn,% > 4
N u tu i tr ch ng hai l n th m l i !”& ' ( F 4 * )
Th c o th i gian c a thi s là tu i tr . Tu i tr m t i không tr l i “ch ng hai l n th m l i” $ , ' ( ' ( . 2 ) F 4 * )
thì làm chi có s tu n hoàn ! Trong cái mênh mông c a t tr i, cái vô t n c a th i gian, s 3 4 , 7 $ 1 , $ 3
có m t c a con ng i th t là ng n ng i, h u h n. Ngh v tính h n ch c a ki p ng i , C , $ 1 * , 0 ) ) & , & $
Xuân Di u ã em n m t n i ng m ngùi th t m i m : & . ? 1 1 (
“Còn tr i t , nh ng ch ng còn tôi mãi$ 7 F
Nên bâng khuâng tôi ti c c t tr i”& 7 $
c hai câu th , ta c m nghe r t rõ ti ng th dài b t l c c a thi nhân. Ta nghe rõ c cái ; 7 & 2 7 3 ,
bâng khuâng, nu i ti c c a nhà th ph vào t tr i. D n g nh tr c m t ng i c là c - & , 7 $ $ * $ ;
m t tr i ti c nu i. Tâm tr ng y c a Xuân Di u ta c ng b t g p trong bài th “Gi c giã”:. $ & - ) 7 , 9 * C 5
“ i trôi ch y lòng ta không vnh vi n$ 6
V a x ch g i ch n m ng vàng tan bi n: < - / . &
Dung nhan xê ng s c p tan tành. * G
Vàng son ang l ng l y bu i chi u xanh . > '
V a ngo nh l i c l u chi u ã v ”: ) 4 H
nh h p lí cho mình và cho t t c m i ng i “Tôi không ch n ng h m i hoài xuân”.< 7 ; $ $ * )
d. K t thúc o n th là m t ti ng th t:& ) . & -
“Ch ng bao gi ôi! ch ng bao gi n aF $ F $ 0
Mau i thôi mùa ch a ng chi u hôm”
Thi s b ng th t lên l i than. Ti c nu i, lo l ng và ch t t nh vì "mùa ch a ng chi u hôm", ? - $ & - * D
ngh a là v n còn tr trung, ch a già. Lên ng! Ph i v i vàng, ph i h i h “Mau i thôi”. > ( $ . -
Câu c m thán v i cách ng t nh p bi n hóa làm n i b t n i lòng v a lo l ng b n kho n v a * < & ' 1 ? : * / / :
lu ng cu ng ti c r , bâng khuâng. Th y, không th “bu c gió”, không th “t t n ng”, c ng- - & ( & 7 + . + * * 9
không th c m gi c th i gian, thì ch có cách th c t nh t là ch y ua v i th i gian, là + 4 0 $ D 3 & 7 ) $
ph i tranh th s ng . X a kia, Nguy n Trãi vi t trong chùm "Th ti c c nh": , - 6 & &
"Xuân xanh ch a d hai phen l i 6 )
Th y c nh càng thêm ti c thi u niên".7 & &
Nh ng v n th c a Nguy n Trãi giúp ta c m nh n s c i u tr tình trong "V i vàng" v màu 0 4 , 6 1 * 0 .
th i gian, v s c th i gian, v tu i tr . C ng qua ó hi u thêm v lòng ham s ng n $ * $ ' ( 9 + + - &
nhi t cu ng c a nhà th “m i nh t trong các nhà th m i”. 8 , 7
e. ánh giá chung v quan ni m th i gian: $
Cách c m nh n v th i gian nh v y xét n cùng là xu t phát t ý th c sâu xa v giá tr 1 $ 1 & 7 : # <
c a s s ng cá th . M i kho nh kh c trong i m i ng i u vô cùng quý giá, chính vì m t, 3 - + ? * $ ? $ .
khi ã m t i là v nh vi n m t i! Quan ni m y khi n cho con ng i bi t quý t ng giây phút 7 6 7 7 & $ & :
c a i mình. Và ng i ta bi t làm cho m i kho nh kh c c a i mình c n ph i tràn y ý , $ $ & ? * , $ 4 4
ngh a. Có nh th m i là bi t s ng. ây là c s sâu xa c a thái s ng “V i Vàng”. & & - 2 , . - .
Rõ ràng toàn b quan ni m, thái v “th i gian tuy n tính” ph i s ng “V i Vàng” cho cu c . . $ & - . .
i tuy ng n ng i nh ng tràn y ý ngh a, ã th hi n r t tích c c, r t áng trân tr ng c a t$ * , 4 + 7 3 7 ; ,
t ng Xuân Di u.2
3. T ng k t ngh thu t: S d ng phép i p ng , i p c u trúc; gi ng i u th sôi n i nh ng ' & 1 ! 5 0 7 ; '
không t o c ni m vui vì không che gi u s nu i ti c, xót xa, h n d i (nói làm chi, n u, ) 7 3 - & $ ? &
ti c…); H th ng t ng , hình nh c t trong th t ng ph n i l p cao . T t c ã & - : 0 C & - 1 . 7
t o nên m t o n th hay và giàu ý ngh a mang m d u n Xuân Di u.) . ) 1 7 7
III. K T BÀI:
Tóm l i, o n th th hi n tâm tr ng nu i ti c th i gian và cu c i c a m t nhà th v n ) ) + ) - & $ . $ , . -