Phân tích bài H i tr ng c thành trích Tam qu c di n ngh a c a La Quán ồ ố ổ ố ễ ĩ ủ
Trung

H i tr ng C Thành là tên do ng i biên so n t cho o n trích ng n gi a h i 28, có hai câuồ ố ổ ườ ạ đặ đ ạ ắ ở ữ ồ
th làm tiêu :ơ đề

Chém Sái D ng anh em hòa gi i,ươ ả
H i C Thành tôi chúa oàn viên.ồ ổ đ

Ch h i trong câu th này có ngh a là tr v , ch không ph i là h i tr ng nh trông tên o n ữ ồ ơ ĩ ở ề ứ ả ồ ố ư đ ạ
trích.

Tam qu c di n ngh a c a La Quán Trung có nhi u nhân v t, nh ng sinh ng nh t, gây n ố ễ ĩ ủ ề ậ ư độ ấ ấ
t ng sâu s c nh t cho ng i c là Tào Tháo, Kh ng Minh, Quan Công và Tr ng Phi.ượ ắ ấ ườ đọ ổ ươ

Lúc m i d ng nghi p, nhà Th c còn y u, trong khi quân Tào r t m nh, vì th nên quân Th c ớ ự ệ ụ ế ấ ạ ế ụ
thua liên ti p. L u B cùng ng Th a, V ng T Ph c, Quan Công, Tr ng Phi bàn m u k ế ư ị Đổ ừ ươ ử ụ ươ ư ế
ch ng l i Tào Tháo. B b i l , Tào Tháo gi t b n ng Th a r i kéo hai m i v n quân ánh ố ạ ị ạ ộ ế ọ Đổ ừ ồ ươ ạ đ
L u B . Ba anh em L u, Quan, Tr ng thua tr n, m i ng i ch y m t ng . L u B ch y sang ư ị ư ươ ậ ỗ ườ ạ ộ ả ư ị ạ
Nh Nam nh Viên Thi u, Quan Công b kh n Th S n, Tr ng Phi tá túc C Thành. ữ ở ờ ệ ị ố ở ổ ơ ươ ở ổ
Trong lúc ho n n n, Quan Công theo l i Tr ng Liêu a hai ng i v c a L u B là Cam phu ạ ạ ờ ươ đư ườ ợ ủ ư ị
nhân và Mi phu nhân sang nh Tào Tháo. T m hàng Tào Tháo nh ng Quan Công ra i u ở ờ ạ ư đ ề
ki n r ng n u bi t L u B âu thì s i tìm ngay.ệ ằ ế ế ư ịở đ ẽđ

Bi t tin L u B ang trên t Viên Thi u, Quan Công a hai ch dâu i tìm. Tào Tháo vì ế ư ịđ ở đấ ệ đư ị đ
mu n l u gi Quan Công dùng nên không c p gi y qua i, nh ng c ng không sai t ng ố ư ữ để ấ ấ ả ư ũ ướ
u i b t. Các t ng c a Tào Tháo không cho Quan Công qua i nên ông ph i m n g máu đ ổ ắ ướ ủ ả ả ởđườ
mà i: Quan Công ã ph i chém sáu t ng Tào v t qua n m c a i: Qua i ô ng L nh đ đ ả ướ để ượ ă ử ả ả Đ ĩ
chém Kh ng Tú. n i L c D ng chém Hán Phúc và M nh Th n. Qua Nghi Th y gi t Bi n ổ Đế ả ạ ươ ạ ầ ủ ế ệ
H . V t i Hu nh D ng chém V ng Th c. n b Hoàng Hà gi t Tân K .ỷ ượ ả ỳ ươ ươ ự Đế ờ ế ỳ


ào u n n n thái quá khích c a Tr ng Phi, không ng l i nh thêm d u vào l a, đ để ố ắ độ ủ ươ ờ ạ ưđổ ầ ử
càng làm cho Tr ng Phi thêm ph n n . Theo Tr ng Phi, Quan Công chung v i Tào Tháo ươ ẫ ộ ươ ở ớ
m t th i gian, nh n t c v Tào Tháo phong cho ã là ph n b i; ã ph n b i mà còn dám ng ộ ờ ậ ướ ị đ ả ộ đ ả ộ độ
n chuy n k t ngh a v n ào thì l i càng áng c m thù và ph nh . Quan Công ph n b i thì đế ệ ế ĩ ườ đ ạ đ ă ỉ ổ ả ộ
ph i x úng nh l i th tr c ây: N u ai b i ngh a quên n thì tr i, ng i c ng gi t. Nh ng ả ửđ ư ờ ề ướ đ ế ộ ĩ ơ ờ ườ ũ ế ữ
l i thanh minh cho Quan Công c a hai ch dâu và Tôn Càn không làm d u b t c n thnh n c a ờ ủ ị ị ớ ơ ị ộ ủ
Tr ng Phi.ườ
- Khoan ã chú Ba, khoan ã! Ch h p t p mà làm càn bây gi . Chú Hai không bi t tin t c đ đ ớ ấ ấ ờ ế ứ
m i ng i nên ph i t m n ng mình bên Tào. Nay ã bi t anh nhà Nh Nam, không ng i ọ ườ ả ạ ươ đ ế ở ữ ạ
hi m tr , a b n ta n ây. Chú không c ngh l m nh th !ể ở đư ọ đế đ đượ ĩ ầ ư ế

Mi phu nhân c ng nói:ũ

– Chú Hai tr c H a ô, th c là b t c d .ướ ở ứ Đ ự ấ đắ ĩ

Phi nói:

– Hai ch b l a d i y. Trung th n thà ch u ch t không ch u nh c. Có l âu i tr ng phu ị ị ừ ố đấ ầ ị ế ị ụ ẽđ đạ ượ
l i th hai ch ?ạ ờ ủ

Quan Công nói:

– Hi n n g nói nh v y, oan u ng quá.ề đệđừ ư ậ ổ

Tôn Càn c ng nói:ũ

– Vân Tr ng n ây là c t tìm t ng quân.ườ đế đ ố để ướ

Tr ng Phi m ng:ươ ắ


Trong o n trích H i trông c Thành, Quan Công t ra r t l ng và t t n, th hi n qua các đ ạ ồ ổ ỏ ấ độ ượ ừ ố ể ệ
chi ti t n i b t nh : s h t ho ng tr c cách x s c a Tr ng Phi, thái nhún mình thanh ế ổ ậ ư ự ố ả ướ ử ự ủ ươ độ
minh tr c ng i em nóng n y,ướ ườ ả c u c u hai ch dâu, ch p nh n i u ki n kh c nghi t minh ầ ứ ị ấ ậ đề ệ ắ ệ để
oan. N i oan c a Quan Công c ng là n i oan c bi t: làm công vi c vì ch t ng nh ng l i tráiỗ ủ ũ ỗ đặ ệ ệ ủ ướ ư ạ
v i khí phách c a k anh hùng, ph i t minh oan b ng tài ngh và lòng d ng c m, phi th ng.ớ ủ ẻ ả ự ằ ệ ũ ả ườ

n c C Thành, Quan Công ã ph i v t qua bao th thách (n m c a i). Nh ng k Để đế đượ ổ đ ả ượ ử ă ử ả ữ ẻ
c n ng trong hành trình gay go này là quân ch. Còn t i C Thành, k c n ng l i là anhả đườ đị ạ ổ ẻ ả đườ ạ
em k t ngh a. Chí v i chi n công xu t s c Ghém u Sái D ng trong nháy m t, v n trung ế ĩ ớ ế ấ ắ đầ ươ ắ ấ đề
thành hay ph n b i c a Quan Công ã c làm sáng t .ả ộ ủ đ đượ ỏ

i u thú v là tác gi ã t Quan Công trong quan h i sánh v i Tr ng Phi. Ng i i khenĐề ị ả đ đặ ệ đố ớ ươ ườ đờ
Quan Công “tuy t ngh a”. Nh ng ch “ngh a” c ng có hai m t: trung ngh a và tín ngh a. Trung ệ ĩ ư ữ ĩ ũ ặ ĩ ĩ
ngh a là lòng trung thành v i vua, v i lí t ng phò nhà Hán. V m t này, Quan Công t ra kiên ĩ ớ ớ ưở ề ặ ỏ
nh. Tín ngh a là lòng tin trong quan h gi a b n bè, anh em, Quan Công c ng r t coi tr ng. đị ĩ ệ ữ ạ ũ ấ ọ
o n trích có hai nhân v t, nh ng Quan Công ch là nhân v t làm n n tính cách c a Tr ngĐ ạ ậ ư ỉ ậ ề để ủ ươ
Phi n i b t.ổ ậ

Cái tên H i tr ng c Thành r t hay vì tr c h t, nó g i lên không khí chi n tr n. ây không ồ ố ổ ấ ướ ế ợ ế ậ Ở đ
ch có mâu thu n ch y u gi a Tr ng Phi và Quan Công mà còn là mâu thu n gi a Quan ỉ ẫ ủ ế ữ ươ ẫ ữ
Công và Sái D ng. Tuy ó ch là mâu thu n th y u song nó c ng không kém ph n c ng ươ đ ỉ ẫ ứ ế ũ ầ ă
th ng và i u áng nói h n là nó ã làm cho mâu thu n ch y u thêm quy t li t.ẳ đề đ ơ đ ẫ ủ ế ế ệ

Ba h i tr ng là i u ki n, h n th , là v quan tòa nghiêm kh c có quy n phán xét Quan Công ồ ố đề ệ ơ ế ị ắ ề
trung thành hay ph n b i. i u ki n ba h i tr ng Tr ng Phi t ra là vô cùng kh c nghi t: ả ộ Đề ệ ồ ố ươ đặ ắ ệ
Quan Công không nh ng chém c u Sái D ng mà còn ph i chém c trong th i gian ữ đượ đầ ươ ả đượ ờ
ng n nh t. M t khác, Sái D ng là t ng gi i c a Tào Tháo ã t ng công khai bi u th thái ắ ấ ặ ươ ướ ỏ ủ đ ừ ể ị độ
không ph c Quan Công, gi l i mang quy t tâm tr thù r t cao cho cháu, ó c ng là thách th c ụ ờ ạ ế ả ấ đ ũ ứ
to l n v i Quan Công. Nh ng lúc này, khát v ng minh oan ã làm t ng s c m nh và tài ngh ớ ớ ư ọ đ ă ứ ạ ệ
siêu qu n c a Quan Công, cho nên Quan Công ã làm c m t vi c ngoài s c t ng t ng ầ ủ đ đượ ộ ệ ứ ưở ượ

ph ng ông, l y quy chu n luân lí nhân, ngh a, l , trí; tín c a Nho giáo làm m c th c.ươ Đ ấ ẩ ĩ ễ ủ ự ướ