Tuần : 22
Tiết : 81

BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
(Tạ Duy Anh)
I/. Mục tiêu:
- Nắm được những nét đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lý nhân vật
trong tác phẩm .
- Thấy được sự chiến thắng của tình cảm trong sáng, nhân hậu đối với lòng ghen ghét,
đố kị .
II/. Kiến thức chuẩn:
1.Ki ến thức :
- Tình cảm của người em gái có tài năng đối với người anh .
- Những nét đặc sắc nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật và nghệ thuật kể chuyện.
- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện : khơng khơ khan,
giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính .
2.K ĩ năng :
- Đọc diễn cảm, giọng phù hợp với tâm lý nhân vật .
- Đọc - hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với miêu tả tâm
lý nhân vật .
- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn .
III/. Hướng dẫn - thực hiện:
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Khởi động .
1. Ổn định lớp .
2. Kiểm tra bài cũ :
+ Văn bản “ Sông Nước Cà Mau “
miêu tả về cảnh gì? Cảnh đó có gì nổi
bật ? (8 điểm )
- Miêu tả cảnh sông nước Cà Mau, có
vẻ đẹp rộng lớn, hùng vó, đầy sức sống

- Học sinh nêu, học sinh nhận xét.
- Giáo viên chốt ý:
-Tạ Duy Anh sinh năm 1959, quê ở huyện
Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây.
+ Nêu vài nét về tác phẩm “ Bức Tranh
Của Em Gái Tôi “ ?
- GV mời 1 – 2 HS kể tóm tắt lại câu
chuyện.
- HS nhận xét cách kể.
Hoạt động 3 : Phân tích .
Hướng dẫn tìm hiểu phương thức kể
chuyện và hệ thống nhân vật .
- GV nêu câu 2 SGK
Hỏi: Nhân vật chính trong truyện là ai ?
Vì sao?
Truyện kể theo lời nhân vật nào? Có tác
dụng gì ?
- Cho HS thảo luận.
- GV chốt lại ý cơ bản:
Nhân vật chính : 2 anh em -> nhân vật
người anh có vò trí quan trọng hơn trong
- HS nghe và ghi tựa bài
- HS đọc và đọc chú thích.
- Nghe + ghi.
- Nghe.
- 2 HS đọc diễn cảm phần
còn lại.
- Đọc từ khó.
Hs kể tóm tắt
- HS trả lời cá nhân.

- GV củng cố lại tiết 1.
về nhân vật chính, nhân vật
phụ và ngôi kể trong văn tự
sự
nhân vật chính, người
Anh là nhân vật trung
tâm .
Hoạt động 3: Củng cố - Dặn dò .
4. Củng cố :
- Em hãy cho biết sơ lược về tác
giả, tác phẩm .
- Em hãy cho biết phương thức kể
chuyện và hệ thống nhân vật chính
.
5. Dặn dò :
* Bài vừa học :
+Tác giả, tác phẩm .
+ Phương thức kể và nhân vật .
*Chuẩn bị bài mới : “Bức tranh của em
gái tơi” tiết 2 .
+ Phân tích nhân vật :
• Kiều phương .
• Anh Kiều Phương.
• Nghệ thuật .
• Ý nghĩa của truyện .
* Bài sẽ trả bài : “Bức tranh của em gái
tơi” tiết 1 .
 Hướng dẫn tự học :
- Nhớ : Tác giả, tác phẩm và phương thức
biểu đạt cũng như hệ thống nhân vật

1. Ổn định lớp .
2. Kiểm tra bài cũ :
Tiết 2
Câu hỏi kiểm tra sang tiết 2 :
1) Nêu sơ lược về tác giả và tác phẩm ?
2) Phương thức kể chuyện và hệ thống
nhân vật của bài “BTCEGT” được thể
hiện như thế nào ?
3. Giới thiệu bài mới : GV sơ lược lại tiết 1
và chuyển ý tiết 2 .
Hoạt động 3 : Phân tích (tt) .
Hướng dẫn tìm hiểu phân tích diễn biến
tâm trạng thái độ của người anh
- Cho HS đọc lại các đoạn truyện miêu tả
- Lớp báo cáo
- HS nghe câu hỏi và lên trả
lời .
- HS nghe và ghi tựa bài
- Đọc đoạn truyện yêu cầu.
tâm trạng nhân vật người anh.
- Nêu câu hỏi 3 SGK.
Hỏi: Khi phát hiện em gái tự chế thuốc
vẽ, thái độ người anh ra sao? Biểu hiện
tâm trạng của người anh lúc này như thế
nào?
GV chốt : - Thoạt đầu thấy em gái thích
vẽ, người anh chỉ coi đó là những trò
nghòch ngợm.
Hỏi: Khi phát hiện ra tài vẽ của người
em, ngừơi anh đã có hành động và thái

người anh khi đứng trước bức tranh của
em gái (Ngỡ ngàng -> hãnh diện -> xấu
hổ).
- GV nhận xét, bổ sung.
- GV nêu câu hỏi 4 SGK.
Hỏi: Em hiểu như thế nào về đoạn kết
của truyện? Qua đó, em có cảm nghó gì
- Cá nhân suy nghó trả lời:
anh tỏ ra khó chòu, xem
thường -> vui vẻ vì hơn em.
-Người anh chỉ muốn gục
xuống bàn khóc. -> lén xem
tranh – thở dài- quát nạt
em, không thể thân với nó.
-Lúc em đạt giải :buồn,, khó
chòu, đẩy em ra-> tức, ghen
tò.
-Cá nhân suy nghóa giải
thích tâm trạng của người
anh.
- Nghe.
- HS nghe GV chốt và
ghi nhận .
2 . Diễn biến tâm
trạng và thái độ của
người anh :
- Quan sát những biểu
hiện của lòng say mê
hội họa của Kiều
Phương .

Hỏi: Qua tìm hiểu truyện , em có hãy nêu
ý nghóa tư tưởng của truyện ?
Gv chốt : Trước thành công của người
khác ta cần vui vẻ công nhận và phải biết
trân trọng . đồng thời phải vượt qua tự ti
để phấn đấu thực hiện cho mình một hoài
bảo tốt hơn .
Hỏi: Qua tìm hiểu truyện, em có suy nghó
gì về tấm lòng của con người phải như
thế nào trước sự thành công của mình hay
của người khác ?
H ỏi : Truyện kể thơi ngơi thứ mấy ? Cách
kể như thế tạo nên câu chuyện như thế nào
?
H ỏi : Miêu tả diễn biến tâm lý của nhân
vật người anh như thế nào ?
- HS thảo luận.
-> Nhận xét: tình cảm trong
sáng, nhân hậu bao giờ cũng
đẹp hơn sự ghen tò, đố kò.
- Nghe.
- Cá nhân suy nghó -> nhận
xét: lòng nhân hậu, độ lượng
đã cảm hoá người anh.
- Kiều Phương có tài, nhân
hâu, hồn nhiên.
- Nghe.
- Quan sát, miêu tả Kiều
Phương.
Hs phát biểu cá nhân

bản thân mình.
GV chốt :
- Kể chuyện bằng ngơi thứ nhất tạo nên sự
chân thật cho câu chuyện .
- Miêu tả chân thật diễn biến tâm lý của
nhân vật .
Hỏi : Sau khi học xong, các em rút ra
được ý nghĩa gì ?
GV chốt :
Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ
cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét,
đố kỵ .
5. Ngh ệ thuật .
- Kể chuyện bằng ngơi
thứ nhất tạo nên sự
chân thật cho câu
chuyện .
- Miêu tả chân thật diễn
biến tâm lý của nhân
vật.
6. Ý nghĩa :
Tình cảm trong
sáng, nhân hậu bao giờ
cũng lớn hơn, cao đẹp
hơn lòng ghen ghét, đố
kỵ .
Hướng dẫn thực hiện ghi nhớ.
- Cho HS thảo luận tìm giá trò nội dung
và nghệ thuật truyện.
- GV nhận xét, chốt lại ý cơ bản

- HS trả lời theo câu hỏi
người em giá Kiều Phương ?
- Qua truyện, ta rút ra nội dung và nghệ
thuật gì của truyện ?
5. Dặn dò :
*Bài vừa học :
+ Nhận xét gì về người anh của Kiều
Phương.
+ Bản chất của người em giá Kiều
Phương.
+ Nội dung và nghệ thuật của truyện .
* Chuẩn bị bài mới :
+ Đọc kỹ và trả lời ác câu hỏi ở bài “
Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so
sánh và nhận xét trong văn miêu tả “ .
Chú ý trả lời trước các câu hỏi: 1,2,3,4,5
ở sách giáo khoa.
* Yêu cầu HS :
+ Học bài.
+ Chuẩn bò : Luyện nói về : quan sát,
tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn
miêu tả.
*Bài sẽ trả bài : “Quan sát, tưởng
tượng … trong văn miêu tả”
 Hướng dẫn tự học :
- Đọc kỹ truyện, nhớ những sự việc
chính, kể tóm tắt được truyện.
- Hiểu ý nghĩa của truyện .
- Hình dung và tả lại thái độ của những
người xung quanh khi có một ai đó thành

Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Khởi động .
1. Ổn định lớp .
2. Kiểm tra bài cũ :
+ Kiểm tra việc chuẩn bò bài ở
nhà của học sinh.
3. Giới thiệu bài mới Để giúp các em
có kó năng trình bày và diễn đạt một
vấn đề trước tập thể , nắm vững hơn
kiến thức về quan sát , tưởng tượng ,
so sánh và nhận xét trong văn miêu
tả , trong hai tiết học này giúp chúng
ta rèn luyện .
Hoạt động 2 : Luyện tập .
Hướng dẫn cách luyện nói.
-Bước 1 : Gv nêu vai trò, tầm quan
-Lớp cáo cáo .
-Hs nghe câu hỏi và
lên trả lời
-Hs nghe và ghi tựa
bài .
- Nghe.
Phần này Hs chỉ hiểu mà
không ghi

1.Lập dàn ý:
Bài tập 1:
a.Nhân vật Kiều Phương là
một hình tượng đẹp.
- Hồn nhiên, hiếu động.

- GV lưu ý HS: BT 1 tập trung vào 2
yêu cầu:
+ Người nói phải nêu được nhận xét
của mình về 2 nhân vật.
+ Miêu tả lại hình ảnh nhân vật qua
tưởng tượng.
- Lưu ý HS BT 2: chú ý làm nổi bật
đặc điểm của người được miêu tả
bằng hình ảnh so sánh, nhận xét.
+ Đặc điểm của người em gái có
những nét nào nổi bật ?
- Đôi mắt ra sao ?
- Đôi má như thế nào ?
- Đôi môi ra sao ?
- Hàm răng có gì nổi bật ?
- Sở thích của em gái thích
những gì ?
- Nhóm, tổ thảo luận dàn
ý theo yêu cầu.
-> Đại diện nhóm lần lượt
trình bày – lớp nhận xét.
- Nghe.
- Nghe.
- HS dựa vào câu hỏi gợi ý
của GV mà trả lời và nhận
xét bổ sung cho đủ ý .
- Nghe- lập dàn ý.
b.Anh của Kiều Phương còn
có những nét chưa đẹp :
- Tài năng của em được phát

+ Tình cảm của em ới cô em gái có
những tình cảm gì ?
Chuyển tiết 2 :Không có kiểm tra
- Bài tập 3 : lập dàn ý bài văn miêu
tả đêm trăng theo yêu cầu gợi ý SGK.
+ Bầu trời lúc đó ra sao ?
+ Tối đến mặt trăng soi sáng như thế
nào ?
+ Cây cối, nhà cửa, và tất cả cảnh
vật dưới ánh trăng rằm như thế nào ?
-GV gợi ý : từng phần một để học
sinh trả lời

Sửa chữa và nhận xét

Ghi nhận .
-Bài tập 4: Lưu ý HS lập dàn ý về
cảnh bình minh trên biển, trong đó
tập trung vào yếu tố so sánh, tưởng
tượng.
+ Thời gian : -lúc mặt trời mới mọc .
- Bầu trời ra sao ? Biển lúc đó
như thế nào ?
- Bãi cát vàng dưới ánh nắng
sẽ có hình ảnh gì ?
- Đoàn thuyền dánh cá giữa
bầu trời và biển có những
nét sinh động gì ?
Bài tập 5: Lưu ý HS lập dàn ý về
“người dũng só ’ trong truyện mà Hs

buổi sáng trên biển.
- Mặt trời như chui từ dưới
nước lên (đang đội biển).
- Bầu trời trong trẻo, sáng sủa,
mát mẻ như gương mặt của bé
sau giấc ngủ ngon.
- Chân trời đằng đông ửng lên
một vầng sáng màu hồng.
- Biển thức giấc và bắt đầu nổi
sóng.
-Bãi cát vàng lấp lánh trong
nắng sớm.
-Những đoàn thuyền nối đuôi
nhau ra khơi trong không gian
náo nức của một ngày mới.
Bài tập 5:
Có thể nói về “Thạch Sanh ”
nay .
Hãy nói trước lớp về người dũng só
theo trí tưởng tượng của em :
- Nhân vật đẹp.
- Nhân hậu, khỏe mạnh .
- Dũng cảm .
=> GV hướng dẫn HS các ý chính để
học sinh thực hiện .
Thực hành luyện nói trên lớp .
- Bước 1: GV cho HS thảo luận về
cách diễn đạt .
- Bước 2 : Yêu cầu đại diện nhóm
trình bày kết quả thảo luận trước lớp

+ Đọc chú thích

để nắm sơ lược
vế tác giả và tác phẩm .
+ Chuẩn bị trả lời 5 câu hỏi trong
phần đọc-hiểu văn bản .
+ Luyện tập : Nêu cảnh thiên nhiên
đặc sắc và được miêu tả ra sao giữa
-HS trả lời theo câu
hỏi của GV .
-HS nghe và thực
hiện theo u cầu
của GV .
-HS nghe và thực
hiện theo u cầu
của GV .
hai văn bản “Sông nước Cà Mau-
Vượt thác” .
3. Bài sẽ trả bài :
 Hướng dẫn tự học :
- Xác định đối tượng miêu tả cụ
thể , nhận xét về đối tượng và làm rõ
nhận xét đó qua các chi tiết và hình
ảnh tiêu biểu .
- Lập dàn ý cho bài văn miêu tả (các
đề trong phần TLV miêu tả trong
SGK)
-HS nghe và thực
hiện theo yêu cầu
của GV .