Tuần : 09 NS :20/9/2010
Tiết : 34 ND :6/9/2010
ÔNG LÃO ĐÁNH CÁVÀ CON CÁ VÀNG
(Truyện cổ tích của A. Pu-skin )
Tự học có hướng dẫn
I/. Mục tiêu:
- Hiểu được nội dung , ý nghĩa của truyện Ơng lão đánh cá và con cá vàng .
- Thấy được những nét chính về nghệ thuật và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu
trong truyện .
II/. Kiến thức chuẩn:
1.Ki ến thức :
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện cổ tích thần kỳ .
- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập của các nhân vật, sự xuất hiện của
các u tố tưởng tượng, hoang đường .
2.K ĩ năng :
- Đọc-hiểu văn bản truyện cổ tích thần kỳ .
- Phân tích các sự kiện trong truyện.
- Kể lại được câu chuyện .
III/. Hướng dẫn - thực hiện:
Hoạt động giáo viên
Hoạt động học
sinh
Nội dung
Hoạt động 1 : Khởi động .
1.Ổn định :
2.Kiểm tra bài cũ :
- Truyện “Cây bút thần” được xây
dựng theo trí tưởng tượng phong phú, lý
thú gợi cảm như thế nào ?
- Truyện “Cây bút thần” có ý nghóa
+ Giới thiệu hoàn cảnh sống của vợ
chồng ông lão.
+ Ông lão thả cá và được đền ơn.
+ Cá vàng trừng trò lòng tham của Mụ vợ
Hoạt động 3 : Phân tích .
- GV treo tranh.
Hỏi: Em hiểu gì về hoàn cảnh sống của vợ
chồng ông lão ?
GV chốt lại: Sống nghèo khổ nhưng
hạnh phúc.
Hỏi: Ơng lão đánh cá , bắt được cá vàng
tại sao khơng đem về ăn thịt hay bán mà
lại thả cá về biển khơng đòi hỏi thứ gì ?
Hỏi: Ơng lão kể cho Mụ vợ nghe Mụ ta đã
đòi hỏi những gì? Tương ứng với những
đòi hỏi của mụ vợ là mấy lần ông lão ra
biển gọi cá vàng ? Mỗi lần ông lão ra
biển đòi cá vàng trả ơn thì cảnh biển thay
đổi như thế nào?
- Nghe.
- HS đọc phân vai
-> lớp nhận xét.
- Đọc chú thích
SGK.
- Cá nhân dựa vào
chú thích dấu sao
trả lời.
- Trả lời cá nhân .
- HS nêu ý chính ba
đoạn truyện.
Ch ốt : Những đòi hỏi của mụ vợ và năm
lần ơng lão ra biển gọi cá vàng :
+ Đòi máng mới. Gợn sóng êm ả
+ Đòi nhà rộng. Đã nổi sóng.
+Làm nhất phẩm phu nhân. Nổi sóng dữ dội
+Làm nữ hoàng. Nổi sóng mù mòt.
+Làm long vng Nổi sóng ầm ầm.
=> Tham lam, bội bạc.=> Sự nổi giận của
biển.
GV diễn giảng: Sự giận dữ của biển cũng
chính là thái độ bất đồng của nhân dân.
H ỏi :Cách sử dụng phép đối lặp ấy có tác
dụng gì?
Chốt: Phép lặp có chủ ý để tạo tình
huống, gây hồi hộp cho người nghe, đây
không phải là lặp nguyên xi mà thay đổi
tăng tiến làm tô đậm thêm tính cách của
nhân vật.
- Cho HS đọc lại đoạn 2.
Hỏi: Em có nhận xét gì về tính chất của
những lần đòi hỏi của mụ vợ? Đó là
những đòi hỏi về mặt nào? Nghệ thuật gì?
Mụ đối xử với ông lão ra sao? Qua chi tiết
nào?
- GV nhận xét sự trả lời của HS
Hỏi: Sự bội bạc lên đỉnh điểm khi mụ vợ
đòi hỏi gì ?Nêu cảm nghó của em trước
thái độ của mụ vợ ?
hỏi của mụ vợ.
- Cá nhân phát biểu:
đá bát ,tham thì thâm .
Hỏi: Em có suy nghó gì về nhân vật ông
lão ?
GV diễn giảng: Hiền lành, đôn hậu vốn
là tính cách của người lao động nghèo.
Nhưng tính nhu nhược, dễ mềm lòng sẽ là
bạn đồng hành của kẻ tham lam.
Hỏi: Kết quả lòng tham và sự bội bạc của
mụ vợ ra sao ? Em rút ra bài học gì?
Chốt: Kết thúc chuyện ông lão không
mất gì cả mà chỉ như vừa qua cơn ác mộng
; còn mụ vợ thì phần kết thúc là trở lại
như xưa nhưng mụ đã có thời gian nếm
trải sung sướng giàu sang danh vọng mà
nay trở lại cảnh nghèo khó ban đầu thì
thực chẳng dễ chút nào . Đây chính là sự
trừng phạt rất đích đáng .
(Liên hệ phần đọc thêm)
- Nêu câu hỏi 5 SGK.
- Cho HS thảo luận tìm ý nghóa hình tượng
cá vàng.
- Nhận xét câu trả lời của HS.
hạ.
-> Đòi hỏi quá đáng
, không đáp ứng
được .
- Cá nhân tìm tục
ngữ.
- Nêu cảm nghó.
- Nghe.
-> Trừng trị kẻ tham lam, độc ác .
Hỏi: Nêu ý nghĩa truyện ?
- Xem tranh.
-> Hình tượng cá
vàng tạo nên sự
hấp dẫn cho truyện
-> Các sự việc lặp
lại,tăng tiến .
- Trả lời cá nhân .
- Trả lời cá nhân .
- HS phát biểu .
2. Nghệ thuật :
- Tạo nên sự hấp dẫn cho
truyện bằng các yếu tố
tưởng tượng hoang đường
qua hình tượng cá vàng .
- Có kết cấu sự kiện vừa
lập lại vừa tăng tiến .
- Xây dựng hình tượng
nhân vật đối lập , mang
nhiều ý nghĩa .
- Kết thúc tác phẩm Ơng
lão đánh cá và con cá vàng
khơng giống các truyện cổ
tích thơng thường ở chỗ
phần lớn các truyện cổ tích
đều có kết thúc có hậu , còn
ở truyện này kết thúc lại
quay trở lại hồn cảnh thực
tế .