PHÒNG GD – ĐT PHÙ MỸ ĐỀ THI ĐỀ XUẤT HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
TRƯỜNG THCS MỸ AN Môn: NGỮ VĂN 9
Thời gian: 150 Phút (Không kể thời gian phát đề)

ĐỀ:
Câu 1: (6 điểm)

Phân tích những biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau :

“ Tiếng chim vách núi nhỏ dần,
Rì rầm tiếng suối khi gần, khi xa
Ngoài thềm rơi cái lá đa
Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng”
(Trần Đăng Khoa – Đêm Côn Sơn)
Câu 2 : ( 14 điểm)
Hãy trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của nhân vật Thúy Vân, Thúy Kiều, Kim
Trọng và nêu nhận xét về nghệ thuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Du.
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
Môn : Ngữ văn 9
Câu 1: (6 điểm)
* Nội dung (5điểm) cần đảm bào các ý sau:
- Tác giả sử dụng biện pháp tu từ đảo ngữ ở câu thơ đầu :
Tiếng chim vách núi nhỏ dần
“Vách núi” đã đặt lên trước “nhỏ dần” để làm tăng thêm vẻ gợi cảm cho câu thơ, gợi cảm
giác về tiếng chim lẻ loi trên vách núi sừng sững. Tiếng chim nhỏ dần xuống tạo thành một
sự mơ hồ, thơ mộng. Đọc câu thơ ta cảm nhận được sự nhỏ bé, vi vu của tiếng chim hót trên
sự hùng vĩ của vách núi cao.
- Đến câu thơ thứ hai :
Rì rầm tiếng suối khi gần khi xa
Am thanh của tiếng suối rất phù hợp với tiếng chim ở câu 1. Tác giả đảo ngữ đưa “rì rầm”
lên đầu câu để nhấn mạnh âm thanh nhẹ nhàng, êm dịu của tiếng suối lúc gần lúc xa. Câu thơ

-Nêu khái quát suy nghĩ bản thân về vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện được ngòi bút sắc
sảo của Nguyễn Du miêu tả vô cùng sinh động, đẹp đẽ.
2. Thân bài :(10 điểm)
Cần thể hiện rõ và đủ các ý sau:
2.1/ Vẻ đẹp của từng nhân vật cần nêu các ý chính sau:
- Mở đầu truyện Kiều , Nguyễn Du đã khắc họa bức chân dung xinh đẹp của hai chị em Thúy
Kiều và Thúy Vân rất thành công. Vẻ đẹp của hai chị em thanh tao trong trắng như là mai, là
tuyết.
“Đầu lòng hai ả tố nga …. Mười phân vẹn mười”.
- Tiếp đến giới thiệu vẻ đẹp của Thúy Vân :đoan trang phúc hậu. Vẻ đẹp dự báo số phận yên
ổn, may mắn của nàng.
“Vân xem trang trọng…… tuyết nhường màu da”.
- Nàng Vân đã tuyệt dịu như vậy rồi, nàng Kiều còn đẹp hơn nữa:
“ Làn thu thủy nét xuân sơn … họa hai”
Kiều có vẻ đẹp“sắc sảo mặn mà” làm mê đắm lòng người. Nhà thơ đã sử dụng biện pháp
nghệ thuật đòn bẩy, dùng vẻ đẹp của Thúy Vân để làm tôn thêm vẻ đẹp yêu kiều, quyến rũ
của Thúy Kiều rất có hiệu quả.
Về sắc thì chắc chắn chỉ có một mình nàng là đẹp, về tài thì họa chăng mới có người thứ hai
sánh kịp. Nàng có tài thơ, tài họa, tài đàn. Tài nào cũng xuất sắc cũng thành “nghề”cả.
Riêng tài đàn nàng còn sáng tác cả bản nhạc mang tiêu đề “Bạc mệnh” rất cuốn hút lòng
người.
- Nhân vật thứ ba là Kim Trọng: là con người hào hoa phong nhã, đa tình. Chàng là mẫu
hình về vẻ đẹp của một văn nhân :phong lưu, thông minh, tài hoa, cư xử lịch sự. Vẻ đẹp của
nàng làm bừng sáng cả cảnh vật. Chàng cũng là người rất chung tình.
2.2 Nghệ thuật miêu tả của Nguyễn Du :
- Nguyễn Du dùng bút pháp miêu tả ước lệ của văn thơ cổ, nhưng đã kết hợp với việc chọn
lọc chi tiết miêu tả, một số chi tiết tả thực, nên các nhân vật có gương mặt riêng khá sinh
động.
- Nguyễn Du chú ý đến hoàn cảnh xuất hiện các nhân vật, miêu tả ngoại hình kết hợp với
miêu tả hành vi và ngôn ngữ để bộc lộ tính cách nhân vật.