Trng THCS Vn Ninh Sỏng kin kinh nghim
sử dụng tranh minh hoạ trong
dạy học bộ môn ngữ văn 6
I./ PH N M U
Dy vn trong nh trng THCS l mụn hc rt quan trng v thit
thc i vi hc sinh hin nay. Dy nh th no cho cú hiu qu cao, to s
hng thỳ say mờ cho hc sinh qu l mt vn rt ln, cú nhiu nguyờn
nhõn dn n hc sinh khụng mun hc mụn Vn . Vỡ vy tụi a ra mt s
vn cấp thiết về đổi mới phơng pháp dạy học, nõng cao hiu qu gi
hc Vn
Đặc biệt trong chơng trình Ngữ văn THCS đợc xây dựng theo tinh thần
tích hợp. Các văn bản đợc lựa chọn theo tiêu chí kiểu văn bản và tơng ứng với
kiểu văn bản là thể loại tác phẩm chứ không phải là sự lựa chọn theo lịch sử
văn học về nội dung. Ngoài yêu cầu về tính t tởng phù hợp với tâm lý lứa tuổi.
L mt mụn thuc nhúm cụng c, mụn Vn cũn th hin rừ mi quan h vi
cỏc mụn hc khỏc. Hc tt mụn Vn s tỏc ng tớch cc ti cỏc mụn hc
khỏc v ngc li, cỏc mụn hc khỏc cng gúp phn hc tt mụn Vn. iu
ú t ra yờu cu tng cng tớnh thc hnh, gim lớ thuyt, gn hc vi
hnh, gn kin thc vi thc tin ht sc phong phỳ, sinh ng ca cuc sng
Trong thc t dy v hc, phõn mụn Vn l phõn mụn phc tp nht. C
th tng Phm Vn ng ó tng núi : Dy Vn l ch yu l dy cho hc
sinh din t ci gỡ mỡnh suy ngh, mỡnh cn by t mt cỏch trung thnh, sỏng
t chớnh xỏc, lm ni bt iu mỡnh mun núi . . . ( Dy Vn l mt quỏ trỡnh
rốn luyn ton din, Nghiờn cu giỏo dc, s 28, 11/1973) .
ti nghiờn cu ca tụi gúp phn tỡm hiu sõu hn v b sung thờm v
phng phỏp nõng cao hiu qu gi hc vn.
Ngoi ra nú cũn l ti liu tham kho cn thit phc v cho vic ging
dy ca giỏo viờn trong nh trng THCS.
I./ 1. Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm
1. Cơ sở lý luận
Để học sinh lĩnh hội đợc tri thức một cách tốt nhất cần hớng học sinh vào

nâng cao nhiệm vụ dạy học, đó là việc tăng cờng sử dụng các phơng tiện dạy
học trong bộ môn Ngữ văn. Đặc biệt lấy phơng tiện sử dụng tranh minh họa
để dạy học. Với
tinh thần "bám sát sách giáo khoa, lấy sách giáo khoa là phơng tiện dạy học
cơ bản", tôi đã cố gắng phát huy tối đa phơng tiện dạy học này. Ngoài ra Bộ
Giáo dục - Đào tạo cũng đã hỗ trợ thêm một số bức tranh, còn các phơng tiện
dạy học khác nh: Phiếu thảo luận, sơ đồ, biểu bảng tự giáo viên chuẩn bị.
Để có đợc các phơng tiện dạy học bổ sung buộc giáo viên phải tự sáng chế (ví
dụ máy chiếu đợc thay thế bằng bảng phụ, giấy khổ to, vẽ thêm một số bức
tranh minh hoạ, ).
Từ cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn nêu trên khiến tôi chọn viết sáng kiến "Ph-
ơng pháp sử dụng tranh minh hoạ trong dạy học bộ môn Ngữ văn 6 "
3. im mi
Để nâng cao chất lợng dạy và học đòi hỏi ngời giáo viên phải sử dụng thành
thạo các phơng tiện dạy học, các phơng tiện dạy học vừa là nguồn cung cấp
tri thức vừa là phơng tiện minh hoạ cho bài học, vừa là phơng tiện để thực
hiện các thao tác của quá trình dạy học, là nguồn kiến thức khi nó đợc dùng
để khai thác kiến thức, là phơng tiện minh hoạ khi nó chỉ đợc sử dụng để làm
rõ nội dung đã đợc thông báo trớc đó.Vì vậy tôi mốn trình bày vấn đề về cách
sử dụng một loại phơng tiện dạy học "tranh minh hoạ" sao cho đạt hiệu quả
tối u nhất. Đa ra hớng giải quyết một số khúc mắc về kiến thức và phơng
pháp dạy học, từ đó có thêm kinh nghiệm để dạy tốt phần văn bản Nhật dụng,
đáp ứng nhu cầu đổi mới chơng trình Ngữ văn THCS hiện nay.
III. Đối tợng, nhiệm vụ
Ngày nay phơng tiện dạy học có một vai trò hết sức quan trọng trong việc dạy
học, đặc biệt khi mà công nghệ thông tin đang phát triển với tốc độ mạnh và
ứng dụng hết sức rộng rãi. Tranh minh hoạ không chỉ dừng lại ở mức độ minh
hoạ mà đã trở thành công cụ nhận thức. Vì vậy tôi chọn nghiên cứu cách sử
dụng tranh minh hoạ trong dạy học Ngữ văn 6.
- i tng nghiờn cu hc sinh hc lp 6, 7, 8, 9 trng THCS Vạn Ninh.

ờng THCS .
- Nghiờn cu giỏo dc, s 28, 11/1973)
- Định hớng đổi mới phơng pháp dạy học ở trờng THCS theo
Luật giáo dục (1998)
- Sử dụng phơng tiện trong giờ học Văn.
- ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn THCS
Năm học 2014- 2015 tôi là giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Ngữ
văn 6 trờng THCS Vn Ninh. Mới bớc đầu làm quen với phơng pháp mới,
tôi đã cố gắng nhng còn nhiều hạn chế trong việc sử dụng các phơng tiện
dạy học. Bộ Giáo dục và Đào tạo có cấp cho nhà trờng một số bức tranh minh
hoạ. Còn lại những phơng tiện khác thì tự giáo viên chuẩn bị Việc sử dụng
tranh minh hoạ của tôi trong các tiết dạy mới chỉ dừng lại ở việc quan sát tạo
tâm thế hứng thú học tập ở học sinh, hơn nữa một số tiết dạy không có tranh
riêng mà chỉ có tranh trong sách giáo khoa.
Qua một năm học, tôi nhận thấy học sinh cha cảm nhận đợc sâu sắc văn bản
thông qua tranh minh hoạ mà chỉ cảm nhận đợc chủ yếu từ ngôn từ của văn
bản. Hay nói cách khác, kênh hình cha đợc khai thác triệt để.
II. / 3. NGUYấN NHN
Nguyờn nhõn dn n thc trng trờn thỡ cú nhiu song theo tụi, do mt s
nguyờn nhõn ch yu sau :
1./ i vi hc sinh:
- Mt s hc sinh vỡ li hc, chỏn hc nờn khụng chun b tt tõm th cho
gi hc vn
- a s cỏc em li hoc khụng bao gi c sỏch, k c vn bn trong SGK
GV:
Nguyễn Đại Tiến
3 Năm học: 2014-2015
Trng THCS Vn Ninh Sỏng kin kinh nghim
- i sng vn húa tinh thn ngy mt nõng cao, mt s nhu cu gii trớ nh

phng phỏp trc quan, hỡnh thc vn ỏp, tho lun Giỏo viờn cn vn
dng sỏng to mt s phng phỏp khỏc nh phng phỏp úng vai, phng
phỏp s dng trũ chi hc tp. c bit l vic s dng tranh nh trong quỏ
trỡnh dy hc. Để tiết dạy đạt đợc mục tiêu giáo dục t tởng, tình cảm tốt đẹp
cho học sinh đòi hỏi ngời giáo viên phải có sự chuẩn bị kỹ càng, chu đáo. Đối
với việc sử dụng tranh minh hoạ, giáo viên phải biết rõ Bộ Giáo dục - Đào tạo
có cấp tranh cho văn bản đó không, trong SGK có hình vẽ không. Nếu có thì
giáo viên có thể sử dụng, nếu không tự giáo viên phải thuê hoặc tự vẽ thêm
tranh minh hoạ.
- Giả sử phải vẽ thêm tranh minh hoạ cho bài dạy thì yêu cầu bức tranh phải
có nội dung phù hợp, bảo đảm khoa học thẩm mỷ có ý nghĩa giáo dục cao.
Tránh tình trạng tranh không đúng với chủ đề bài giảng, gây tri giác tản mạn
ở học sinh trong khi sử dụng hoặc làm cho học sinh khó hiểu. Nh vậy sự
chuẩn bị của giáo viên là rất cần thiết trớc khi lên lớp giảng dạy.
- Ví dụ: Khi dạy văn bản "Thầy bói xem voi" chúng ta cũng có thể vẽ một
bức tranh minh hoạ nói về nội dung của cáicảnh các lần các ông thầy bói đa
ra nhận xét của mình trong từng lần thay đổi.
Khi dạy văn bản " Sụng nc C Mau" chúng ta cũng có thể vẽ một bức tranh
minh hoạ nói về nội dung của vựng sụng nc ny hoc mt s t liu, tranh
nh liờn quan HS tip xỳc v hiu rừ hn v vựng t, v p thiờn nhiờn
vựng t ny.
GV:
Nguyễn Đại Tiến
4 Năm học: 2014-2015
Trng THCS Vn Ninh Sỏng kin kinh nghim
Hoc vi Vợt thác cng tng t nh th.
2. Cần sử dụng tranh đúng thời điểm (đúng lúc, đúng chỗ)
Việc sử dụng tranh cần kết hợp linh hoạt với hệ thống câu hỏi. Cũng có thể đa
ngay ra lúc ban đầu để tạo tâm thế hứng thú ở học sinh. Trong quá trình phân
tích văn bản cần đa tranh minh hoạ để bổ sung, khắc sâu kiến thức. Nhng cần

- Số học sinh tìm ra đợc phẩm chất của Thánh Gióng: 85%.
- Số học sinh rút ra đợc bài học cho bản thân: 98%.
Nh vậy so sánh với kết quả của việc dạy học truyền thống thì:
- Số học sinh hứng thú học tập: vợt 25%.
- Số học sinh tìm ra đợc phẩm chất của Thánh Gióng: vợt 20%.
- Số học sinh rút ra đợc bài học cho bản thân: vợt 20%.
Trên đây là một kết quả khả quan trong quá trình thử nghiệm của bản
thân tôi.
III./ KT LUN:
III./ 1. í ngha
Cú l trong nh trng khụng cú mụn khoa hc no cú th thay th c mụn
Vn. ú l mụn hc va hỡnh thnh nhõn cỏch va hỡnh thnh tõm hn
.Trong thi i hin nay, khoa hc k thut phỏt trin rt nhanh, mụn Vn s
gi li tõm hn con ngi, gi li nhng cm giỏc nhõn vn con ngi tỡm
n vi con ngi, trỏi tim hũa cựng nhp p trỏi tim. Sau khi nghiờn cu,
tham kho sỏng kin kinh nghim ny, bn thõn ngi dy v ngi hc s cú
cỏi nhỡn mi m, tớch cc hn v phng phỏp dy v hc vn. T ú, rt hi
vng kt qu hc vn ca cỏc em s tt hn; cỏc em s yờu thớch, ham mờ
mụn Vn hn na.
GV:
Nguyễn Đại Tiến
5 Năm học: 2014-2015
Trng THCS Vn Ninh Sỏng kin kinh nghim
Qua các tiết dạy tôi nhận thấy việc sử dụng tranh minh hoạ muốn đạt đợc
hiệu quả tối u cần phải có sự linh hoạt trong quá trình sử dụng. Tuỳ từng
văn bản mà ta áp dụng cho đúng lúc, đúng chỗ. Việc sử dụng tranh minh
hoạ sẽ tạo tâm thế học tập hứng thú ở học sinh, tạo cho tiết dạy sinh động,
không còn nhàm chán. Đồng thời giúp học sinh cảm nhận sâu sắc hơn về
văn bản.
Việc sử dụng tranh minh hoạ là cả một quá trình tìm tòi, sáng tạo, chuẩn

- Qun lớ cht ch cỏc im kinh doanh internet v cỏc im dch v
khụng lnh mnh, lm nh hng n cht lng hc tp ca hc sinh.
- Quan tõm sỏt sao, hiu qu n cht lng giỏo dc a phng, u
t c s vt cht kp thi phc v cho vic dy v hc.
Tài liệu tham khảo:
- Nghiờn cu giỏo dc, s 28, 11/1973)
- Định hớng đổi mới phơng pháp dạy học ở trờng THCS theo Luật giáo dục
(1998)
- Sử dụng phơng tiện trong giờ học Văn.
- ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn THCS
Ti liu ca hi tho khoa hc i mi phng phỏp dy hc mụn Vn -
Ting Vit, gúp phn nõng cao cht lng giỏo viờn THCS.
GV:
Nguyễn Đại Tiến
6 Năm học: 2014-2015
Trng THCS Vn Ninh Sỏng kin kinh nghim
- Chuyên đề tích hợp liên môn trong dạy học.
Vn Ninh, ngy 12 thỏng 03 nm 2015.
Ngi vit

Nguyn Đại Tiến
GV:
Nguyễn Đại Tiến
7 Năm học: 2014-2015
STT
Ni dung
Trang
1
2

II. Thực trạng
1./ Nhiệm vụ nghiên cứu
III. Nguyên nhân
1./ Đối với học sinh
2./ Đối với giáo viên
IV. Các biện pháp sử dụng tranh minh họa
IV. Các biện pháp sử dụng tranh minh họa
IV. Các biện pháp sử dụng tranh minh họa
V. Kừt quả
C. Kừt luận
I. Kừt luận chung
II. Một số đề xuất kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
2
2
2
2
3
3
4
4
4
4
4
5
5
5
5
6