
Lĩnh vực quản lý Nhà nước nói chung và quản lý đô thị nói riêng là
một lĩnh vực khó đòi hỏi nhiều công sức cũng như thời gian nghiên cứu. Là
một sinh viên chuyên ngành Quản lý đô thị tôi ý thức được rằng những hiểu
biết và kinh nghiệm của mình về lĩnh vực này còn rất hạn chế. Nếu không có
thầy giáo hướng dẫn và các cán bộ hướng dẫn phòng Xây dựng Đô thị quận
Ba Đình tôi sẽ không thể hoàn thành đề tài này. Tôi xin được gửi lời cảm ơn
chân thành đến:
- Tiến sĩ Nguyễn Kim Hoàng, giảng viên trường Đại học Kinh tế quốc
dân đã đưa ra những gợi ý & những nhận xét tổng quát giúp tôi hoàn thành đề
tài này.
- Tập thể cán bộ chuyên viên phòng Xây dựng - Đô thị UBND quận Ba
Đình đặc biệt là cán bộ Nguyễn Quốc Thanh và Nguyễn Hà đã giúp đỡ tôi
trong quá trình thu thập số liệu cũng như cho tôi những hình dung đầu tiên về
quản lý hè phố lòng đường.
1

bảng 1.1. mức thu phí sử dụng hè, lề đ ờng Error: Reference source not
found
Hình 2.1. cơ cấu tổ chức bộ máy chính quyền ubnd quận ba
đình Error: Reference source not found
Hình 2.2. quy trình cấp phép Error: Reference source not found


Quận Ba Đình là trung tâm hành chính - chính trị quốc gia với nhiều cơ
quan của Đảng, nhà nước, các đoàn ngoại giao quốc tế, … Trên địa bàn quận
thường xuyên diễn ra những nghi thức quốc gia, những sự kiện chính trị quan
trọng vì vậy Ba Đình được nhà nước quan tâm đầu tư về mọi mặt trong quá
trình xây dựng và phát triển, trong đó phải kể đến đầu tư xâydựng các công
trình tầm cỡ quốc gia và hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại. Để tương xứng
với sự quan tâm đầu tư của Nhà nước thì nhiệm vụ của các cấp chính quyền


 !"#
$%&'()*+, /
Hà Nội là đô thị lớn của Việt Nam, mọi việc xảy ra liên quan đến quản lý
hè đường cũng là những vụ việc có thể xảy ra tại địa phương khác nhưng mức
độ xảy ra tại Hà Nội và một số đô thi khác lớn hơn. Do vậy chọn Hà Nội để
nghiên cứu mang tính đặc trưng và có thể áp dụng cho các địa phương khác.
Trong đề tài này các quan điểm lý luận dựa chủ yếu vào định nghĩa cũng như
các văn bản pháp quy của UBND Thành phố Hà Nội làm căn cứ.
0101!234546789:;<5=>)?@AB5C2DE2F.=G5CHIJ5C
1.1.1. Khái niệm hè phố, lòng đường
Hè phố, lòng đường là bộ phận của hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô
thị thuộc sở hữu Nhà nước, hè phố, lòng đường còn bao chứa các công trình
cấp, thoát nước, chiếu sáng, thông tin, môi trường và các công trình khác như:
biển chỉ dẫn giao thông, biển quảng cáo, trạm biến áp, trụ nước cứu hỏa, dải
phân cách …. Hè phố chủ yếu sử dụng cho người đi bộ. Lòng đường được sử
dụng cho các phương tiện giao thông qua lại.
1.1.2. Khái niệm về quản lý & sử dụng hè phố, lòng đường
Quản lý đô thị là quá trình tác động bằng các cơ chế, chính sách của các
chủ thể quản lý đô thị (các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội, các sở, ban
nghành chức năng) vào các hoạt động đô thị nhằm thay đổi hoặc duy trì hoạt
động đó. Trên góc độ nhà nước, quản lý nhà nước đối với đô thị là sự can
thiệp bằng quyền lực của mình (bằng pháp luật, thông qua các văn bản pháp
luật) vào các quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở đô thị nhằm phát triển đô
thị theo định hướng nhất định. Công tác quản lý và sử dụng hè phố, lòng
đường là một trong các nội dung của quản lý đô thị và nó mang đầy đủ các
K
đặc điểm của quản lý đô thị vừa trình bày ở trên. Công tác quản lý và sử dụng
hè phố, lòng đường là công tác đảm bảo việc sử dụng hè phố, lòng đường
đúng mục đích theo quy định của Nhà nước đảm bảo trật tự an toàn giao

đường làm nơi đỗ xe được UBND Thành phố phê duyệt. Các khu vực ở xa
các điểm đỗ xe ô tô công cộng, các tổ chức, cá nhân có nhu cầu dừng đỗ xe để
giao dịch và làm việc, phải xin phép Sở giao thông công chính”. Trong tương
lai Sở giao thông công chính phối hợp với Sở Quy hoạch Kiến trúc hoàn thiện
quy hoạch các điểm giao thông tĩnh bao gồm bãi đỗ xe ô tô, xe máy, xe đạp
trong đô thị để dần dần trả lại đúng vai trò của vỉa hè là nơi để người đi bộ đi
lại.
Lòng đường là nơi các phương tiện giao thông đi lại do đó công tác
quản lý hè phố, lòng đường gắn bó chặt chẽ với giao thông đô thị ngoài ra
trên hè phố, lòng đường bao gồm các công trình hạ tầng kỹ thuật của Thành
phố: hệ thống thông tin liên lạc, hệ thống thoát nước, hệ thống chiếu sáng.
Theo khoản 3, điều 7 quyết định 227/2006/QĐ-UBND của UBND Thành phố
Hà Nội: “Tổ chức, cá nhân khi lắp đặt mới, thay thế đường dây điện lực,
thông tin liên lạc, chiếu sáng phải bố trí đi ngầm dưới hè phố, lòng đường.
Đối với những đường dây hiện có chưa được hạ ngầm, tổ chức, cá nhân quản
lý và khai thác phải treo cao tối thiểu 4,5m so với mặt hè phố, lòng đường,
đảm bảo an toàn giao thông và mỹ quan đô thị”. Như vậy công tác quản lý &
sử dụng hè phố lòng đường cũng không đặt ngoài mối quan hệ với quản lý và
quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Công tác quản lý vỉa hè lòng đường còn
bao gồm cả việc quản lý các công trình trên vỉa hè lòng đường như: biển
quảng cáo, biển chỉ dẫn giao thông, tủ cáp điện thoại, trạm biến áp, trụ nước
cứu hỏa, các van giảm áp, … Khoản 2, điều 6 quyết định 227/2006/QĐ-
M
UBND của UBND Thành phố Hà Nội quy định: “Tổ chức, cá nhân có nhu
cầu lắp đặt biển hiệu, biển quảng cáo trên hè phố, lề đường, dải phân cách
phải xin phép Sở văn hóa thông tin”. Cũng theo điều 7 tại quyết định này tất
cả các hoạt động lắp đặt các công trình nổi như: tủ cáp điện thoại, trạm biến
áp, trụ nước cứu hỏa, cổng chào trên hè phố, lề đường để phục vụ công cộng
của Thành phố phải xin phép Sở giao thông công chính.
1.1.2.2. Quản lý đầu tư xây dựng và duy tu khai thác hè phố

nhiều so với việc trì hoãn sửa chữa để rồi đầu tư xây dựng mới lại con đường
đó. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng lưu lượng giao thông tăng cao là nhân tố
chính dẫn đến việc quá trình sửa chữa phải diễn ra thường xuyên hơn hay có
nghĩa là chất lượng đường phố sẽ xuống cấp nhanh hơn.
d. Vấn đề thu thập dữ liệu
Thu thập dữ liệu về chất lượng hè phố phải tiến hành thường xuyên.
Trên cơ sở đó lập kế hoạch duy trì, duy tu hàng năm để đảm bảo mỹ quan đô
thị.
1.1.2.3. Soạn thảo & ban hành các văn bản pháp quy quy định việc quản lý
và sử dụng hè phố, lòng đường
Để tạo hành lang pháp lý tạo điều kiện cho việc quản lý & sử dụng
hè phố, lòng đường các cấp chính quyền phải ban hành các quyết định quy
định cụ thể về quản lý và sử dụng hè phố, lòng đường như: quy định về việc
đào hè phố, lòng đường; xây dựng lắp đặt các công trình nổi trên hè phố; …
Ngoài các quy định về việc quản lý hè phố, lòng đường cũng cần ban hành
các văn bản pháp lý quy định cụ thể về phạm vi quyền hạn, trách nhiệm giữa
các cấp chính quyền. Sau khi Thành phố hướng dẫn chung, các UBND quận
phải có văn bản hướng dẫn chỉ đạo cụ thể để triển khai thực hiện các quy định
nghị quyết của Thành phố đi vào cuộc sống.
Các văn bản pháp quy làm căn cứ cho công tác quản lý và sử dụng
hè phố, lòng đường do các cơ quan quản lý Nhà nước ban hành:
- Luật Giao thông đường bộ.
O
- Quyết định 227/2006/QĐ-UBND ngày 12/12/2006 của UBND
Thành phố Hà Nội quy định về quản lý và sử dụng hè phố, lòng
đường trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
- Nghị quyết 08/2006/NQ-HĐND ngày 22/7/2006 của HĐND
Thành phố về phân cấp một số lĩnh vực quản lý Nhà nước về
kinh tế - xã hội; phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp
ngân sách và định mức phân bổ ngân sách năm 2007.

tượng là tổ chức; địa chỉ của đối tượng xin cấp phép; nêu rõ mục đích xin cấp
phép: bán hàng ăn uống, trông giữ xe, trung chuyển vật liệu xây dựng; mô tả
vị trí xin được cấp phép kèm theo bản vẽ có xác nhận của phường sở tại. Sau
khi nộp hồ sơ cán bộ quản lý vấn đề cấp phép sẽ xác minh và trả lời theo luật
định (trả lời sau 10 ngày từ ngày nhận hồ sơ). Mẫu hồ sơ xin cấp giấy phép sử
dụng tạm thời hè đường phố (phụ lục I);
1.1.2.5. Thu phí sử dụng hè phố, lòng đường
a. Đối tượng nộp phí
Các tổ chức, cá nhân khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép sử
dụng tạm thời hè, lề đường, lòng đường, bến, bãi, để làm điểm tạm dừng đỗ;
trông giữ xe đạp, xe máy, ô tô; trung chuyển vật liệu xây dựng; kinh doanh;
cắm biển quảng cáo trên hè, dải phân cách.
b. Mức thu phí
Mức thu phí được quy định trong bảng dưới đây theo quyết định số
37/2004/QĐ-UBND ngày 15/03/2007 của UBND Thành phố Hà Nội về việc
thu phí sử dụng hè, lề đường, lòng đường, bến, bãi, mặt nước trên địa bàn
Thành phố Hà Nội.
Bảng 1.1. Mức thu phí sử dụng hè, lề đường
Nội dung thu phí Mức thu
00
1- Sử dụng hè, lề đường, bến, bãi để
trông giữ xe đạp, xe máy, bán hàng ăn uống.
- Các tuyến phố chính thuộc 4 quận nội
thành: Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Ba Đình,
các tuyến phố văn hóa ẩm thực, chợ đêm.
- Các tuyến phố còn lại và ngoại thành
35.000 đồng/m
2
/tháng
25.000 đồng/m

Các biện pháp thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, xử lý tranh chấp
khiếu kiện là hoạt động mang tính thường xuyên, bắt buộc các chủ thể phải
tuân thủ các quy định đã cam kết trong giấy phép, trong các thỏa thuận dân
sự hay trong các quy định chung. Biện pháp cưỡng chế này là biện pháp cuối
0
cùng, mang tính quyết định hiệu lực kiểm soát phát triển, thể hiện tính
nghiêm minh của pháp luật.
Nội dung thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định quản lý & sử
dụng hè phố nhằm mục đích phát hiện các vi phạm về quản lý và sử dụng hè
phố, lòng đường: phát hiện và xử lý các trường hợp sử dụng tạm hè phố làm
địa điểm trung chuyển vật liệu, trông giữ xe, bán hàng ăn uống không phép;
các trường hợp cấp phép không đúng thẩm quyền không đúng theo quy định
của Thành phố; xử lý các trường hợp giấy phép sử dụng hè phố hết hạn; khi
có khiếu kiện từ phía nhân dân về các trường hợp chiếm dụng vỉa hè lòng
đường sai mục đích; kiểm tra công tác thực hiện đối với các tổ chức, cá nhân
xin cấp phép sử dụng hè phố đảm bảo thực hiện theo đúng giấy phép đã
được cấp.
UBDN phường thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát họat động của
các tổ chức và cá nhân trên địa bàn về việc thực hiện các quy định quản lý &
sử dụng hè phố, thực hiện việc cưỡng chế thi hành các quyết định xử lý của
cơ quan Nhà nước.
UBND quận có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc kiểm tra, thanh tra
và chỉ đạo UBND cấp dưới xử lý các vi phạm về sử dụng hè phố trong đô thị
theo pháp luật.
UBND Thành phố ban hành các quy định và chỉ đạo dưới thực hiện
việc thanh tra, kiểm tra, xử lý các vi phạm về quản lý sử dụng hè phố, lòng
đường trên địa bàn toàn Thành phố.
1.2. Mục đích và nguyên tắc của công tác quản lý & sử dụng hè phố, lòng
đường
1.2.1. Mục đích công tác quản lý & sử dụng hè phố, lòng đường

biến dạng hè phố, lòng đường đã được xây dựng; không được sử dụng vỉa hè,
0
lòng đường để họp chợ, bày hàng quán, để vật liệu, phế thải; không được đỗ
các phương tiện không đúng nơi quy định, không đi bộ sang đường tùy tiện,
không sử dụng lòng đường làm nơi vui chơi, giải trí. Hè phố sử dụng cho
người đi bộ, không được bán hàng, bày hàng và chiếm không gian trên hè phố
treo hàng hóa; cấm hạ thấp hè phố, lòng đường làm cầu dẫn đưa xe lên xuống.
1.3. Chủ thể quản lý công tác quản lý và sử dụng hè phố, lòng đường
Công tác quản lý & sử dụng hè phố, lòng đường bao gồm nhiều nội
dung công việc và không phải do một cơ quan chức năng, hay Sở nghành
quản lý một cách toàn diện mà từng nội dung lại được phân cấp cho các cơ
quan khác nhau thực hiện. Các nội dung của công tác quản lý hè phố lòng
đường được giao cho các cơ quan sau: Sở giao thông công chính, Công an
Thành phố, Sở quy hoạch - Kiến trúc, Sở Tài chính và Cục thuế Hà Nội, Sở
văn hóa thông tin, Sở Thương mại, UBND quận, UBND phường. Mỗi công
việc cụ thể có thể do một cơ quan đảm nhiệm hoặc do các cơ quan phối hợp
thực hiện. Theo quyết định 227/2006/QĐ-UBND ngày 12/12/2006 của
UBND Thành phố Hà Nội thì các chủ thể quản lý công tác quản lý hè phố,
lòng đường cùng với công việc được phân công bao gồm:
- Sở giao thông công chính chịu trách nhiệm:
o Lập và thực hiện kế hoạch xây dựng, duy tu bảo dưỡng quản lý
chất lượng, an toàn hè phố, lòng đường các tuyến do Sở giao thông công
chính được giao quản lý.
o Tổ chức quản lý, lắp đặt hệ thống biển báo, sơn kẻ vạch, tổ chức
phân luồng giao thông.
o Cấp giấy phép và giám sát kiểm tra sau phép.
o Lập danh mục những đoạn hè phố, lòng đường; đề xuất để Thành
phố xem xét cho phép sử dụng tạm cho các điểm đỗ từng loại phương tiện
trong thời gian quan độ phát triển bãi đỗ xe theo quy hoạch.
0K

chống lấn chiếm hè phố, lòng đường bảo đảm an toàn giao thông, trật tự, vệ
sinh môi trường, mỹ quan đô thị.
0L
o Quản lý xây dựng, duy tu, cải tạo nâng cấp đối với các đường
ngõ xóm do UBND các quận, huyện quản lý và các hè phố được phân cấp.
o Chỉ đạo các phòng ban thuộc UBND các quận, huyện UBND các
phường, thị trấn thực hiện chức năng quản lý theo thẩm quyền và tổ chức
kiểm tra, xử lý các vi phạm theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.
- UBND phường chịu trách nhiệm:
o Tổ chức tuyên truyền, phổ biến hướng dẫn và tổ chức thực hiện
bản Quy định này và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
o Quản lý cấp giấy phép sử dụng tạm thời hè phố cho việc cưới,
tang
o Tổ chức kiểm tra xử lý các vi phạm về quản lý sử dụng hè phố,
lòng đường theo quy định của pháp luật.
Mặt khác, công tác quản lý & sử dụng hè phố lòng đường cũng được
phân cấp quản lý theo quyết định 55/2007/QĐ-UBND ngày 30/05/2007 của
UBND Thành phố. Căn cứ theo quyết định 55/2007/QĐ-UBND công tác
quản lý hè phố được phân cấp như sau:
- Thành phố: Thống nhất chung và hướng dẫn về công tác quản lý
đầu tư xây dựng và duy tu, khai thác hè phố trên địa bàn Thành phố
Hà Nội.
- Quận, huyện: Quản lý đầu tư xây dựng và duy tu, khai thác hè phố;
cấp phép sử dụng tạm thời hè phố để trông giữ ô tô, xe đạp, xe máy,
vật liệu xây dựng; sử dụng tạm thời hè phố vào việc cưới, việc tang,
kinh doanh bán hàng ăn uống theo giờ quy định.
0M
&Q&RS(T*+,
/&RUVT( 
1014W4X246;XY5C:;Z589:;[5Z\52

môi trường, về xã hội trong quá trình kinh doanh.
11]^_;XY^2`^ab73c^2d52:;c95:;[5Z\52
11013^E2G5CaZ5^2;ce57f5Xgh^X2;b^:;[5Z\52
H×nh 2.1. c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y chÝnh quyÒn ubnd quËn ba ®×nh
hinh2.2. Bhiộ máy Uquận Ba Đình
hinhhihinh
UBn
hình
0O
HĐND
Văn Phòng
HĐND và UBND
UBND
Phòng GD
và Đào tạo
Phòng Y tế Phòng Nội vụ
Phòng Kế hoạch-Kinh
tế
Phòng VHTT và
TDTT
Phòng LĐ-
TBXH
Ban QLDAThanh tra
NN
UB DSGĐ &
TE
Phòng
XDĐT
Phòng TNMT Phòng Tài chính Phòng Tư pháp
Quận ủy

dựng đã được phê duyệt và các quy định về quản lý kiến trúc; phối hợp với
các cơ quan chức năng chuyên môn xác định và xây dựng những quy định cụ
thể quản lý các công trình có giá trị kiến trúc cần được bảo tồn.
b. Quản lý xây dựng, giao thông, đô thị.
- Thụ lý hồ sơ xin cấp phép xây dựng, hồ sơ xin cấp phép đào đường,
hè, ngõ trình UBND Quận, huyện quyết định theo phân cấp của UBND Thành
phố.
- Quản lý về chất lượng các công trình xây dựng, sản phẩm VLXD
thuộc Quận, huyện quản lý. Quản lý hồ sơ, tài liệu khảo sát, thiết kế xây
dựng, hồ sơ hoàn công các công trình thuộc thẩm quyền quản lý của UBND
Quận, huyện.
- Hướng dẫn lập dự án đầu tư, luận chứng kinh tế kỹ thuật các công
trình xây dựng, cải tạo, sửa chữa, kiểm tra thiết kế kỹ thuật những công trình
được Thành phố phân cấp;
- Theo dõi, kiểm tra, đánh giá việc quản lý khai thác sử dụng các công
trình HTKT giao thông đô thị, phát hiện và đề xuất biện pháp xử lý đối với
những công trình hư hỏng cần sửa chữa với UBND Quận, huyện, Sở chuyên
ngành.
- Kiểm tra các chủ đầu tư thực hiện đúng trình tự, thủ tục xây dựng cơ
bản; giúp UBND Quận, huyện tổ chức đấu thầu hoặc chọn thầu đối với các
0
công trình thuộc nguồn vốn phân cấp cho Quận, huyện quản lý; tham gia hội
đồng đền bù và GPMB xây dựng của Quận, huyện.
- Phối hợp chặt chẽ với thanh tra chuyên ngành xây dựng và Công an
Quận, huyện, UBND xã, phường, thị trấn kiểm tra việc thực hiện các quy
định về bảo vệ và sử dụng các công trình công cộng ở địa phương, giữ gìn trật
tự xây dựng đô thị trên địa bàn.
- Quản lý trật tự vệ sinh môi trường trong xây dựng, sản xuất VLXD,
vận chuyển VLXD, vệ sinh công cộng và giao thông.
c. Quản lý kinh doanh xây dựng.

quyết định 227/2006/QĐ-UB, UBND thành phố cũng ban hành quyết định số
55/2007/QĐ-UBND về việc “phân cấp quản lý nhà nước về hạ tầng kỹ thuật
đô thị theo Nghị quyết số 08/2006/NQ-HĐND ngày 22/7/2006 của HĐND
thành phố Hà Nội” trong đó có lĩnh vực quản lý hè phố. Công tác quản lý hè
phố, lòng đường trên địa bàn quận được tiến hành trên cơ sở cả 2 quyết định
trên.

1101465Xgp5C=[E:;c2rp^2?@AB5C2DE2F.=G5CHIJ5C
UBND quận Ba Đình đã có công văn số 166 BC/XD-ĐT gửi lên Sở
giao thông công chính về việc thỏa thuận quy hoạch vị trí sử dụng tạm thời hè
phố để trông giữ xe đạp, xe máy. Sở giao thông công chính đã thống nhất thỏa
thuận các vị trí sử dụng hè phố để trông giữ xe đạp, xe máy và trả lời bằng
văn bản số 2231/GTCC-GTĐT. Sở giao thông công chính và UBND quận Ba
Đình đã thống nhất quy hoạch 117 điểm trông giữ trên địa bàn quận Ba Đình
năm 2007 trong đó quy định cụ thể từng địa điểm khu vực cụ thể trên địa bàn
14 phường của quận (Phụ lục số 2). Khi tổ chức cấp phép sử dụng tạm hè phố
vào mục đích trông giữ xe đạp, xe máy phải căn cứ vào quy hoạch trên.
2.3.2. Hiện trạng quản lý đầu tư xây dựng và duy tu khai thác hè phố
Theo khoản 1, điều 1, quyết định 55/2007/QĐ-UBND của UBND
Thành phố Hà Nội thì công tác quản lý đầu tư xây dựng và duy tu khai thác
hè phố do UBND quận quản lý và Thành phố thống nhất chung và hướng dẫn
thực hiện. Nội dung cụ thể của công tác quản lý đầu tư xây dựng và duy tu,
khai thác hè phố bao gồm:
- Thống nhất chung và hướng dẫn về kết cấu, loại gạch lát hè phố,
vỉa hè phố, bó gốc cây cho các khu vực phố cổ, phố cũ, khu phố mới trên địa
bàn toàn Thành phố để thực hiện khi xây dựng, cải tạo và duy trì hè phố.
- Kiểm tra chất lượng hè phố theo Nghị định số 209/2004/NĐ-CP
ngày 16/12/2004 của Chính phủ về quản lý chất lượng công trình xây dựng.
- Thực hiện công tác đầu tư, duy tu, sửa chữa thường xuyên hè
phố;

Xây dựng - Đô thị soạn thảo và ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện
các quyết định của Thành phố về quản lý & sử dụng hè phố, lòng đường. Các
văn bản đã ban hành cụ thể như sau:
K

Trích đoạn Nguyờn nhõn khỏch quan: Quy hoạch mạng lưới giao thụng chớnh

---