MỘT SỐ QUAN ĐIỂM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC,
XU HƯỚNG GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH

KS.Nguyễn Thị Bích Hồng
Viện Nghiên cứu phát triển TP.Hồ Chí Minh

Nguồn nhân lực có thể nhận diện trên khía cạnh là dân số hoạt động trong các lĩnh
vực kinh tế xã hội (lực lượng lao động). Phát triển nguồn nhân lực như là một quá trình
mở rộng, tăng năng lực các khả năng của người lao động tham gia có hiệu quả vào phát
triển kinh tế xã hội. Phát triển nguồn nhân lực cụ thể ở TP.HCM chính là sự biến đổi số
lượng và chất lượng về các mặt thể lực, trí lực, kỹ năng, kiến thức và tinh thần, tạo ra
những biến đổi tiến bộ trong cơ cấu lực lượng lao động. Như vậy, phát triển nguồn nhân
lực có thể nói đơn giản đó là quá trình nâng cao năng lực của con người về mọi mặt để
tham gia có hiệu quả vào phát triển kinh tế xã hội.
Bên cạch sự chuyển biến tiến bộ về nguồn nhân lực, một vấn đề rất quan trọng đặt
ra là tổ chức quản lý, sử dụng nguồn nhân lực tốt để đạt mục tiêu đề ra của tổ chức.
Ngược lại, tổ chức quản lý, sử dụng nguồn nhân lực không tốt rất có thể không đạt mục
tiêu đề ra của tổ chức đó mà còn làm triệt tiêu động lực hoạt động của nguồn nhân lực.
Với ý nghĩa nội dung này, xin được trao đổi một số quan điểm và xu hướng giải
pháp chính sách về phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh toàn cầu hóa nhìn từ
TP.HCM như sau:
1. Nhận thức, hình thành trào lưu học tập và “Học tập suốt đời” trong lực
lượng lao động. Do đó, xã hội cần phải chuẩn bị cả về nội dung, cơ sở vật chất,
phương thức và loại hình đào tạo nhằm giúp cho lực lượng lao động thường xuyên
tham gia học tập ngày một nhiều hơn.
Toàn cầu hóa cùng với tự do hóa thương mại và sự đổi mới công nghệ, phát triển
khoa học diễn ra nhanh chóng, đòi hỏi lực lượng lao động phải ứng phó – thích nghi với
sự thay đổi nhanh chóng này. Vì vậy, lực lượng lao động phải thường xuyên học tập,
nâng cao trình độ nhiều hơn, nhanh hơn và việc “Học tập suốt đời” đã, đang là yêu cầu
đặt ra đảm bảo cho phát triển bền vững nguồn nhân lực. Chính yêu cầu của việc học tập
này sẽ có sự phân hóa nhanh, mạnh hơn trong lực lượng lao động và thước đo giá trị dựa

thu nhập, giảm nghèo theo hướng toàn dụng lao động là chính. Cần hướng dần sang đáp
ứng nhu cầu về tiền công, thu nhập cao và tăng nhanh nhằm đáp ứng nhu cầu tái sản xuất
sức lao động ngày càng cao và đa dạng của lực lượng lao động; đặc biệt là các ngành
nghề đặc thù và khuyến khích tài năng. Có thể tập trung khuyến khích nguồn nhân lực
trên các lĩnh vực:
Nguồn nhân lực trong khu vực quản lý hành chính Nhà nước.
Nguồn nhân lực khoa học công nghệ, công nhân kỹ thuật trình độ cao.
Nguồn nhân lực quản lý trong các công ty, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.
Giải pháp chính sách tiền công, thu nhập cao và tăng nhanh trên phương diện
quản lý nhà nước có thể thực hiện nhanh hơn trong khu vực quản lý hành chính nhà nước.
Đó là cần tiêu chuẩn hóa cụ thể nhóm ngạch và chức danh trong công việc tương ứng với
thang bảng lương, không nhất thiết phải xếp lương tuần tự theo năm làm việc của công
chức. Việc xác định mức lương theo đúng nội dung, vị trí công việc không những tăng
thu nhập cho cá nhân cụ thể trong từng công việc mà còn tạo động lực cho cá nhân phấn
đấu tăng năng lực làm việc để cạnh tranh và duy trì việc làm.
3. Phát triển thị trường lao động - việc làm, một loại thị trường đặc biệt có
tác động mạnh đến phát triển nguồn nhân lực.
Thị trường lao động, việc làm hiện nay mới trong giai đoạn hình thành, chưa hội
đủ những yếu tố của thị trường như còn thiếu khuôn khổ pháp lý, thông tin bị gián đoạn,
cắt khúc giữa cung và cầu nguồn nhân lực. Vì vậy, chưa thực sự kích thích, điều tiết thị
trường lao động, việc làm phục vụ mục tiêu chung và tối ưu hóa lợi ích của các cá thể lao
động, trong thực tế đã gây lãng phí không ít cả về nhân lực và tài chính.
Giải pháp chính sách thị trường lao động, việc làm của Nhà nước đang ngày càng
bao quát rộng hơn đến toàn bộ lực lượng lao động xã hội và theo hướng tích cực đến phát
triển nguồn nhân lực. Đó là việc thực hiện Luật lao động và luật này vẫn đang tiếp tục
điều chỉnh, hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, nhiều giải pháp chính sách còn chậm thực hiện,
chuyển biến chưa nhiều. Một bộ phận khá lớn lao động ngoài khu vực Nhà nước chưa
được quan tâm đầy đủ và chưa là đối tượng điều tiết của nhiều chính sách. Một số giải
pháp chính sách trong quản lý nhà nước địa phương cần hướng đến, tiếp tục đẩy mạnh
hơn là: