Lý thuyết:
Thông tin kế toán quản trị trong việc ra quyết định
6.1.Thông tin kế toàn quản trị trong việc ra quyết định ngắn hạn
6.1.1.Nhận diện thông tin thích hợp cho việc ra quyết định ngắn hạn
Ra quyết định là một trong những chức năng của nhà quản trị.Qúa trình ra quyết
định quản trị là sự lựa chọn từ các phương án,trong đó mỗi một phương án lại bao
gồm rất nhiều thông tin kế toán khác nhau,nhưng không phải thông tin kế toán nào
cũng là cơ sở để đưa ra quyết định.Đặc điểm của các quyết định kinh doanh là gắn
với các hành động và kết quả trong tương lai,nên khi quyết định được đưa ra thì
không thể thay đổi được quá khứ,tính đúng đắn của quyết định chỉ có thể được
minh chứng trong tương lai.Do đó để đảm bảo cho việc ra quyết định ngắn hạn
đúng đắn và có hiệu quả nhất,đòi hỏi nhà quản trị phải hiểu được bản chất và biết
cách lựa chọn,sử dụng thông tin kế toán trong mỗi phương án.Những thông tin
không cần thiết phải được loại bỏ khỏi cơ cấu thông tin cần xem xét và chỉ có
thông tin cần thiết mới thích hợp cho việc ra quyết định kinh doanh.
6.1.1.Khái niệm quyết định ngắn hạn
Xét về mặt thời gian thì một quyết định được xem là quyết định ngắn hạn nếu nó
chỉ liên quan đến một thời kỳ hoắc ngắn hơn.Xét về vốn đầu tư thì quyết định ngắn
hạn là quyết định không đòi hỏi vốn đầu tư lớn
Như vậy quyết định ngắn hạn có đặc điểm là:
+Quyết định ngắn hạn ảnh hưởng chủ yếu đến thu nhập trong thời gian ngắn hạn
nên phương án lựa chọn phù hợp cho quyết định ngắn hạn là lợi nhuận mà doanh
nghiệp sẽ thu được trong thời kỳ sẽ cao hơn các phương án khác.
+Quyết định ngắn hạn thường gắn với việc sử dụng và tận dụng năng lực sản xuất
hiện có của doanh nghiệp sao cho có hiệu quả nhất mà không cần thiết phải đầu tư
mua sắm hoặc trang thiết bị thêm tài sản cố định
Quyết định ngắn hạn thưởng bỏ qua khái niệm thời giá của tiền tệ
6.1.1.2Tiêu chuẩn chọn quyết định ngắn hạn
Căn cứ vào mục tiêu cần đạt được trong kinh doanh mà nhà quản trị sẽ lựa chọn
quyết định kinh doanh phù hợp.Xét trên phương diện kinh tế và căn cứ vào đặc
điểm của các quyết định ngắn hạn thì tiêu chuẩn để lựa chọn quyết định ngắn hạn

xem xét,lựa chon quyết định kinh doanh.Thực chất đây chính là những thông tin
chênh lệch ,khác biệt giưã các phương án kinh doanh cần xem xét và lựa chọn
6.1.2.1Quyết định lạo bỏ hay tiếp tục kinh doanh một bộ phận
Một doanh nghiệp sản xuất có thể có một hay nhiều dây chuyền sản xuất,nhiều
phân xưởng sản xuất và sản xuất ra nhiều loại sản phẩm khác nhau.Một doanh
nghiệp thương mại cũng có nhiều bộ phận kinh doanh trực tiếp,nhiều cửa hàng và
kinh doanh nhiều loại mặt hàng khác nhau.Kết quả kinh doanh của từng bộ
phận,từng laoij sản phẩm từng loại măt hàng có thể không giống nhau.Kinh doanh
bộ phận,sản phẩm này có lãi,còn ở bộ phận,sản phẩm khác bị lỗ và doanh nghiệp
có xu hướng muốn loại bỏ việc kinh doanh,ở những bộ phận sản phẩm bị lỗ.Quyết
định loại bỏ hay tiếp tục kinh doanh một bộ phận sản phẩm…bao giờ cũng chịu sự
chi phối của nhiều nhân tố khác nhau,nhưng quyết định cuối cùng của nhà quản trị
là phải đánh giá,xác định được ảnh hưởng của việc loại bỏ hay quyết định kinh
doanh của một bộ phận đến lợi nhuận chung của toàn doanh nghiệp.Nếu kết quả
tính toán lợi nhuận chung của toàn doanh nghiệp sẽ tăng lên khi doanh nghiệp loại
bỏ kinh doanh đi một bộ phận thì việc loại bỏ này này là một quyết định đúng
đắn.Ngược lại,việc loại bỏ kinh doanh một bộ phận dẫn đến giảm lợi nhuận chung
của toàn doah nghiệp thì không nên loại bỏ bời khi tiếp tục kinh doanh sẽ có lợi
hơn khi bỏ bộ phận kinh doanh này.
Tuy nhiên khi xem xét quyết định có nên bỏ hay tiếp tục kinh doanh một bộ
phận,nhà quản trị không nên xem xét nó một cách đơn thuần mà cần thiết phải có
thêm nhiều phương án khác,như thay thế bộ phận kinh doanh này bằng bộ phận
kinh doanh khác,hoặc chuyển hướng kinh doanh từ mặt hàng này sang mặt hàng
khác…
Để có được quyết định đúng đắn trong tình huống kinh doanh này,nhà quản trị
phải biết lựa chọn,sử dụng thông tin thích hợp để phân tích,đánh giá và đưa ra
quyết định
6.1.2.2Quyết định tự sản xuất hay mua ngoài Đối với một số loại sản phẩm hoàn
chỉnh sản xuất ra được lắp ráp từ nhiều linh kiện,chi tiết rời,những linh kiện hoặc
chi tiết này có thể do doanh nghiệp tự sản xuất hoặc mua ngoài.Quyết định tự sản

sau:
a,Trường hợp chỉ có một điều kiện giới hạn
Trong trường hợp này,để đạt được lợi nhuận cao nhất cho doanh nghiệp phải tiến
hành phân tích,tính toán theo trình tự sau:
-Xác định nhân tố giới hạn
-Xác định số dư đảm phí đơn vị của mỗi sản phẩm,hàng hóa
-Xác định số dư đảm phí của mỗi đơn vị sản phẩm,hàng hóa trong điều kiện giới
hạn đó.
-Xác định tổng số dư đảm phí của mỗi loại sản phẩm trong điều kiện giới hạn,từ đó
nhà quản trị có thể lựa chọn được quyêt định đúng đắn trong điều kiện giới hạn đó
b,Trường hợp có nhiều điều kiện giới hạn
Trong điều kiện doanh nghiệp hoạt động với nhiều điều kiện giới hạn cùng một
lúc,để đi đến quyết định nên sản xuất theo một cơ cấu sản phẩm như thế nào thì
mang lai hiệu quả cao nhất,người ta thường áp dụng hệ phương trình tuyến tính để
tìm ra vùng sản xuất tối ưu,từ đó xác định được phương án sản xuất tối ưu đạt được
lợi nhuận cao nhất thảo mãn các điều kiện giới hạn.Trình tự của phương pháp này
được thực hiện sau:
Bước 1:xác định hàm mục tiêu và biểu diễn dưới dạng phương trình đại số.Hàm
mục tiêu có thể biểu diễn ở dạng lợi nhuận tối đa hoặc chi phí tối thiểu.Do đặc
điểm của quyết định ngắn hạn là gắn với việc sử dụng và tận dụng năng lực sản
xuất hiện có nên hàm mục tiêu thường được biểu diễn dưới dạng tổng số dư đảm
phí tối đa hoặc chi phí tối thiểu
Bước 2:xác định cá phương trình giới hạn và biểu diễn chúng dưới dạng phương
trình đại số
Bước 3:biểu diễn hệ phương trình đại số trên đồ thị và xác định vùng sản xuất tối
ưu,là hình được giới hạn bởi 2 trục tọa độ và các đường giới hạn trên đồ thị
Bước 4:căn cứ vùng sản xuất tối ưu trên đồ thị và hàm mục tiêu,xác định phương
án sản xuất tối ưu.Theo lý thuyết cảu qui hoạch tuyến tính thì điểm tối ưu là điểm
nằm trên góc của vùng sản xuất tối ưu
6.2 Thông tin của kế toán quản trị cho việc ra quyết định đầu tư dài hạn

nhiều nguồn thông tin khác nhau cân nhắc suy tính trước khi đưa ra quyết
định.Nguồn thông tin này có thể là các thông tin phi tài chính như chính sách kinh
tế của nhà nước.Thị trường tiêu thụ và sự cạnh tranh để dự án đầu tư tạo ra lợi thế
riêng,Lãi tiền vay đầu tư và chính sách thuế đối với dự án,sự tiến bộ của khoa học
công nghệ…Tuy nhiên để dự án đầu tư trở thành hiện thực thì có một bộ phận tin
quan trong mà doanh nghiệp cần phải xem xét là các thông tin tài chính liên quan
đến dự án đầu tư.Thông tin tài chính của dự án là thông tin dự toán vốn đầu tư.Vốn
để đầu tư cho các quyết định dài hạn thường đòi hỏi số lượng tương đối lớn,thời
hạn đầu tư dài vượt qua giới hạn một kỳ kế toán nên được gọi là vốn đầu tư dài
hạn.
“Vốn đầu tư dài hạn được hiểu là việc dùng vốn trong hiện tại nhằm mục đích thu
được lợi tức trong tương lai từ số vốn đầu tư đó”
Các quyết định vốn đầu tư dài hạn có tầm quan trọng rất lớn trong việc đưa ra các
chính sách tài chính của doanh nghiệp,bởi chúng anh hưởng tới mức sinh lợi và vị
trí cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường nên chúng thường quyết định số
phận tương lai của doanh nghiệp.Một quyết đinh thích hợp và đúng thời cơ có thể
tạo ra mức sinh lợi lớn.Trái lại một quyết định sai lầm có thể đe dọa sự tồn tại của
một doanh nghiệp,thậm chí có thể đưa doanh nghiệp vào tình trạng phá sản vì:
-Vốn đầu tư dài hạn có tác dụng trong một thời gian dài và ảnh hưởng tới kết cầu
của chi phí của doanh nghiệp trong tương lai,nếu số vốn đầu tư không hiệu quả thì
doanh nghiệp sẽ phải chịu những định pí bắt buộc làm ảnh hưởng đến mức hòa vốn
và lợi nhuận tương lai của doanh nghiệp
-Quyết định vốn đầu tư dài hạn gắn doanh nghiệp với quyết định đó trong một thời
gian dài mà không dễ thay đổi được,vì việc tìm thị trường tiêu thụ những tài sản cố
định đã qua sử dụng hoặc cải biến chúng để sử dụng vào mục đích khác là không
khả thi về kinh tế.
-Vốn đầu tư liên quan đến các quyết định dài hạn còn đòi hỏi một lượng tương đối
lớn mà phần lớn các doanh nghiệp bị hạn hẹp về nguồn vốn,điều này đòi hỏi các
doanh nghiệp phải có nghệ thuật trong việc sử dụng vốn.Vì một quyết định sai lầm
không những dẫn đến một thiệt hại về tài chính cho doanh nghiệp mà còn cản trở

là giá trị của tiền.Dó đó tiền tệ ở các thời kỳ khác nhau sẽ có thời giá khác nhau
nên việc tính lợi nhuận của một sự án đầu tư đơn thuần như các dự án ngắn hạn sẽ
cho kết quả thiếu tin cậy,bởi nhiều khi kết quả tính được là dương nhưng dự án
không có khả năng sinh lợi hoặc mức sinh lợi rất thấp so với số liệu tính được.Do
đó phần này sẽ xem xét thời giá của tiền tệ và ảnh hưởng của chúng tới vốn đầu tư
dài hạn.
Vấn đề tính lãi trong các khoản đầu tư dài hạn và ngắn hạn cũng khác
nhau.Thông thường đối với các khoản đâì tư ngắn hạn cách tính lãi thường dùng là
cách tính lãi đơn và giả định dự án đầu tư ngắn hạn thường liên quan đến một kỳ
nên rủi ro là rất thấp,còn các dự án đầu tư dài hạn liên quan đến nhiều kỳ với nhiều
rủi ro như lạm phát,sự can thiệp của nhà nước vào thị trường lãi xuất…do đó nhà
đầu tư đòi hỏi một phương pháp ính lãi có thể hạn chế được phần nào những rủi ro
mà ho phải gánh chịu,đó là phương pháp tính lãi kép.
a,Giá trị thời gian của dòng tiền
Một dòng tiền phát sinh luôn tòn tại 2 thời giá:Gía trị tương lai và giá trị hiện tại
+Gía trị tương lai:là giá trị gia tăng của tiền sau một thời gian
+Gía trị hiện tại:là số tiền thực sự mà nhà đầu tư phải trả để nhận được một khoản
lợi tức trong tương lai
b,giá trị thời gian của dòng tiền kép
6.2.2Các phương pháp lựa chon dự án đầu tư
6.2.2.1Phương pháp hiện giá thuần
a, phương pháp xác định hiện giá thuần
Hiện giá thuần của một dự án đầu tư là một kết quả là kết quả so sánh giữa giá trị
hiện tại của tất cả dòng tiền thu với giá trị hiện tại của tất cả các dòng tiền chi có
liên quan đến một dự án đầu tư.
Do dòng tiền liên quan đến dự án phát sinh ở nhiều kỳ khác nhau sẽ có thời giá
khác nhau và không thể so sánh được nếu chúng không cùng thời giá.Trong trường
hợp này để tính được hiệu quả của dự án phải đưa các dòng tiền ở các thời điểm
phát sinh khác nhau về cùng một thời điểm.Có hai loại thời điểm để quy đổi dòng
tiền đo là hiện tại và tương lai.Tuy nhiên do việc ra quyết định ở thời điểm hiện tại

Đây cũng là một phương pháp lựa chọn dự án đầu tư dài hạn,dựa trên tiêu chuẩn
thời gian thu hồi vốn đầu tư với ý nghĩa thời gian hoàn vốn đầu tư càng ngắn thì rủi
ro của đầu tư càng thấp,đó là điều kiện hấp dẫn của nhà đầu tư.
Kỳ hoàn vốn là thời gian cần thiêt để một dự án đầu tư có thể hoàn vốn đầu tư ban
đầu từ các nguồn thu mà nó sinh ra.
Bước 1:xác định thời gian hoàn vốn
Trường hợp 1:dự án đầu tư tạo ra dòng tiền thuần đều qua các năm
K=V/T
Trong đó:
K:kỳ hoàn vốn
V:vốn đầu tư ban đầu
T:Dòng thu tiền thuần hàng năm từ dự án
Trường hợp 2:dự án tạo ra dòng thu tiền thuẩn không đều qua các năm thì thời gian
hoàn vốn được tính như sau:xác đinh số vốn đầu tư cần phải thu hồi ở cuối mỗi
năm lần lượt theo thứ tự bằng cách lấy số vốn đầu tư chưa thu hồi ở cuối năm trước
trừ đi số thu nhập của năm kế tiếp.Khi số vốn đầu tư chưa thu hồi nhỏ hơn số thu
nhập của năm kế tiếp thì lấy số vốn đầu tư còn phải thu hồi chia cho số thu nhập
bình quân 1 tháng của năm kế tiếp để tìm ra số tháng còn phải tiếp tục thu hồi
vốn ,sẽ xác định được thời gian hoàn vốn của dự án
Bước 2:lựa chọn dự án
+dự án độc lập:dự án được lựa chọn
+dự án xung khắc:dự án được lựa chọn là dự án có kỳ hoàn vốn ngắn nhất
b.Ứng dụng phương pháp kỳ hoàn vốn trong quyết định lựa chọn quyết định dài
hạn
Phương pháp hoàn vốn có ưu điểm chú trọng xem xét lợi ích ngắn hạn hơn lợi ích
dài hạn nên phù hợp với việc lựa chọn dự án đầu tư với quy mô vừa và nhỏ hoặc
đối với nhà đầu tư có chiến lược thu hồi vốn nhanh.
Tuy nhiên phương pháp kỳ hoàn vốn cũng có hạn chế là không quan tâm tới giá
trị thời gian của tiền tệ và không xem xét tới khả năng sinh lời của dự án,do đó
những phương án có thời gian hoàn vốn ngắn chưa chắc đã có lợi ích hơn dự án