1
LỜI MỞ ĐẦU

Khi chế độ phong kiến đã phát triển đến đỉnh cao và dần trở lên lạc hậu,
không những không còn phù hợp với sự tiến triển của kinh tế xã hội mà còn trở lên
kìm hãm và ngăn chặn sự phát triển của lực lượng sản xuất thì tất yếu nó sẽ bị thay
thế bởi một chế độ xã hội khác tiến bộ hơn để phù hợp với sự phát triển của kinh tế
xã hội, phù hợp với quy luật của lịch sử - đó là chế độ tư bản chủ nghĩa.
Thế kỉ XVIII là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử thời cận đại. Trừ Anh và Hà
Lan ra thì chế độ phong kiến còn thống trị ở hầu hết các nước ở Châu Âu. Nhưng
trong lòng chế đọ phong kiến thối nát đó đã chứa đựng những mầm mống báo hiệu
sự sụp đổ của nền quân chủ đó. Nước Pháp là một nước có mâu thuẫn giữa lực
lượng sản xuất mới và quan hệ sản xuất cũ đã biểu hiện cao độ, có chứa những
cuộc đấu tranh quyết liệt, mạnh mẽ không thể tránh khỏi một cuộc cách mạng.
Trong thời gian 200 năm tiến triển của chế độ chuyên chế ở Pháp, chính
quyền quân chủ đã được mở rộng và củng cố, để đạt đến đỉnh phát triển rạng rỡ
nhất thời Lu – i XIV – thời “vua mặt trời” (1643 – 1715). Nhưng ngay từ những
năm cuối cùng của triều vua này thì chế đọ chuyên ché đã bắt đầu suy vong.
Nguyên nhân của sự suy vong này tất nhiên không phải do những người kế vị Lu –
i XIV: Lu – i XV (1715 – 1774) – Lu – i XVI (1774 – 1792) kém cỏi hơn, mà đó
là sự thay thế một chế độ xã hội lạc hậu bằng một chế độ xã hội tiến bộ hơn.
I. Tình hình nước Pháp trước cách mạng
Chủ nghĩa tư bản đã phát sinh ở Pháp vào cuối thế kỉ XVI. Chậm chạp và
từng bước tiến lên trong lòng xã hội phong kiến, nó dã phát triển đầy đủ và chin
muồi vào những năm cuối thế kỉ XVIII. Những mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất
mới và trật tự phong kiến thống trị đã bước vào một giai đoạn ngày càng gay gắt.
những mâu thuẫn ấy bùng nổ trên mọi mặt.
1. Chế độ chính trị ở Pháp trước cách mạng
THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
2
Trc cỏch mng, nc Phỏp l mt nc quõn ch chuyờn ch phong kin.

Chính sự bóc lột khơng thương tiếc đó của lãnh chúa đã làm cho những sáng
kiến của người nơng dân bị vùi lấp, những hào hứng tăng gia sản xuất bị tiêu tan.
Sự suy vi của nền nơng nghiệp Pháp ngày càng lộ rõ hơn; giá nơng phẩm bị
giảm sút. Hởu quả là thu nhập của địa chủ bị giảm, thúc đẩy họ tìm nguồn thu nhập
mới. Nhưng thay vì cải tiến nền nơng nghiệp đã q lạc hậu thì da số các địa chủ lại
nhờ đến phương sách mà họ cho là đơn giản nhất, thơng dụng nhất đó là bóc lột
người nơng dân. Họ tìm mọi cách để chiếm đoạt ruộng đất, tăng thuế. Kết quả là
trước cách mạng, nền kinh tế nơng nghiệp ngày càng suy sụp, nơng dân phá sản
phải đi lang thang để kiếm ăn, nạn đói diễn ra liên tiếp. Do dó, giải phóng khỏi ách
phong kiến là một u cầu cấp thiết của nhân dân Pháp lúc đó và giải quyết vấn đề
ruộng đất đã trở thành vấn đề cơ bản của cách mạng.
3. Sự phát triển cơng thương nghiệp tư bản chủ nghĩa và những trở lực
của nó
Cuối thế kỉ XVIII, nền cơng thương nghiệp Pháp trên đà phát triển mặc dầu
còn thua kém Anh. Các cơng trường thủ cơng tư bản chủ nghĩađược phổ biến rộng
rãi.Nhiều ngành cơng nghiệp cũ được mở rơng trên quy mơ cũ, nhiều ngành cơng
nghiệp mới được ra đời và nhanh chóng được mở rộng phá triển. Sản lượng cơng
nghiệp dã đóng vai trò quan trọng trong tồn bộ nền kinh tế quốc dân.
Sự phát triển cơng thương nghiệp đã làm cho bộ mặt của các thành phố thời
trung cổ thay đổi hẳn. Thủ đơ Paris với 50 vạn dân, là một thành phố nổi tiếng thế
giới về sản xuất mĩ phẩm.
Trong khi đó, chế độ phong kiến áp dụng những quy chế khắt khe như thuế
nặng, sự kiểm sốt chặt chẽ, sản xuất theo khn mẫu bắt buộc, số lượng sản phẩm
và nhân cơng bị hạn chế…đã ngăn cản sự phát triển cơng thương nghiệp. Hình thức
tổ chức sản xuất phổ biến là các cơng trường thủ cơng phân tán. Cơng trường thủ
cơng tập trung tơng đối ít nhưng có một ý nghĩa kinh tế đáng kể. Ngồi những cơng
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
4
trường của nhà nước, nhiều cơng ti đứng ra kinh doanh, tập trung cơng nhân và
bước đầu sử dụng máy móc.

lượng cách mạng ích cực.
Nông dân là giai cấp đông đảo nhất, cùng khổ nhát trong đẳng cấp thứ ba
cũng như trong xã hội. Họ chịu ba tầng áp bức của chế độ phong kiến: lãnh chúa,
nhà nước và nhà thờ. Chính vì thế họ căm thù chế độ phong kiến, nhiều lần nổi dậy
đấu tranh và trở thành động lực chủ yếu của cách mạng tư sản.
Tầng lớp thấp nhất ở các thành phố trong đẳng cấp thứ ba là bình dân thành
thị bao gồm công nhân, thợ thủ công, những người bán hàng vặt, người hát rong,
những người thất nghiệp hoặc sống bằng những nghề tạm bợ… Họ sống chenchúc,
tạm bợ và chịu sự miệt thị về nghèo đói và không có quyền chính trị.
Họ đã từng đấu tranh nhiều lần chống chế độ phong kiến, mong mnỏi một
cuộc sống khấm khá hơn nhưng cuối cùng, đều bị đàn áp. Trong giai đoạn nàycông
nhân chưa hình thành một giai cấp, ý thức giác ngộ về giai cấp còn thấp kém, nên
họ thường đi theo giai cấp tư sản. Họ chính là lực lượng kiên quyết nhất trong cuộc
đấu tranh chống phong kiến.
Như vậy do địa vị kinh tế và chính trị quy định, xã hội Pháp hồi cuối thế kỉ
XVIII đã chia thành hai trân tuyến rõ rệt: Trận tuyến phong kiến bao gồm vua, tăng
lữ và quý tộc; Trận tuyến chống phong kiến gồm các tằng lớp trong dẳng cấp thứ
ba do giai cấp tư sản lãnh đạo.
5. Trào lưu tư tưởng ánh sáng ở Pháp
Từ giữa hế kỉ XVII và nhất là trong nhiều năm của thế kỉ XVIII, các nhà triết
học, sử học, văn học,những ngưòi có tư tưởng tiến bộ đã liên tục tấn công vào
thành trì quân chủ chuyên chế bằng những học thuyết mới tiến bộ và cách mạng.
Lịch sử gọi đó là thế kỉ “ánh sáng”, thế kỉ chuẩn bị về tư tưởng cho một cuộc cách
mạng tư sản sắp bùng nổ.
Sác Luy Môngtexkiơ (1689 – 1755). Thông quanhững tác phẩm ông thể hiện
quan điểm chính trị, ông phê phán chế độ phong kiến và nhà nước quân chủ cực
THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
6
oan. ễng ch trng xõy dng mt nh nc theo kiu tam quyn phõn lp ging
nh Anh. Tuy nhiờn quan im ca Mụngtexki khụng phi l tin hnh cỏch

Cỏc nh t tng Phỏp, mc dự cú nhng quan im khỏc nhau, phn ỏnh
quyn li ca cỏc giai cp khỏc nhau, nhng trong thi ki khng hong ca ch
phong kin h u cha mi nhn vo chớnh quyn v ũi hi thay th bng mt ch
xó hi mi.
6. Ch phong kin Phỏp khng hong
Cui th k XVIII ch phong kin Phỏp ó lõm vo tỡnh trng khng
hong trm trng. Trong khi ú, cm thự ch phong kin v i sng ngy cng
cựng cc, qun chỳng nhõn dõn ó ni dy khp ni. ng thi, cụng nhõn Paris
v cỏc thnh ph khỏc cng ni dy u tranh ginh quyn li, hụ cỏc khu hiu:
Git cht bn quý tc!, Git cht bon nh giu!, Git cht bn c o. Chớnh
quyn ó c quõn i n n ỏp, nhng dp tt ni ny li bựng lờn ni khỏc.
Nc Phỏp trong tỡnh trng sụi sc lũng cm thự ch phong kin, tỡnh th cỏch
mng ó chớn mui.
II. QU TRèNH DIN BIN CA CCH MNH PHP (1789 1794)
Mựa hố nm 1789, nc Phỏp ng trc ngng ca ca cuc i cỏch
mng t sn. Qun chỳng nhõn dõn di s lónh o ca giai cp t sn ó ng
dy tin hnh u tranh lt nn quõn ch chuyờn ch phong kin, lp lờn ch
t bn ch ngha. Quỏ trỡnh ú cú th din ra ba giai on.
GIAI ON 1: CCH MNG BNG N V NN THNG TR CA I
T SN LP HIN
GIAI ON 2 NN THNG TR CA T SN CNG HO
GIRễNGANH.
GIAI ON3 NN CHUYấN CHNH DN CH CCH MNG
GIACễBANH.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
8
A. GIAI ON 1: CCH MNG BNG N V NN THNG TR
CA I T SN LP HIN
(14 7 1789 n 10 8 1792) ngy 5 5 Hi ngh Ba cp khai mc ti
cung in Vecxai di s ch to ca vua. Ngay t u, nhng ngi i din cho

To thnh kiờn c, sng sng hng trm nm tng trng cho nn quõn ch chuyờn
ch h khc tng nh bt di bt dch, phỳt chc ó ri v tay qun chỳng nhõn dõn
cỏch mng.
Nh vy, ngy 14 7 1789 c vnh vin ghi vo lch s vinh quang ca
nhõn dõn Phỏp, lm rung chuyn ton b c cu chớnh quyn phong kin trong c
nc v cú ting vang mnh m ti chõu u v chõu M .
Cao tro cỏch mng trong ton quc.
Thng li cỏch mng Paris c cng c chc chn l nh phong tro u
tranh c a s nụng dõn trong ton quc. Thỏng 7 v thỏng 8, nhiu cuc khi
ngha nụng dõn bựng n cỏc a phng:khụng tr tụ, t nh a ch, th tiờu
c quyn phong kin, x t nhng tờn a ch gian ỏc.
thnh ph cng tin hnh phỏ tan b mỏy chớnh quyn c, lch s gi l
Cỏch mng th chớnh. Tin tc t Paris a ti lm cho nhõn dõn cỏc a phng
phn khi, ng dy p phỏ nh ca ca cỏc viờn tng trn, ựa vo to th chớnh
v th tiờu cỏc vn kh phong kin, trao chớnh quyn cho nhng ngi t sn giu
cú a phng. Cỏc i v quc quõn Paris v cỏc a phng c thnh lp.
S kin chim nh ngc Baxti, phong tro cỏch mng c nụng dõn, cuc
cỏch mng th chớnh cỏc thnh ph l nhng ũn kớch mnh m vo ch
phong kin chuyờn ch, em li thng li cn bn cho cỏch mng. Chớnh quyn mi
ca giai cp t sn c thnh lp, thay th cho h thng chớnh quyn quõn ch
phong kin.
Chớnh quyn lp hin v nhng hot ng ca nú.
Khi nn quõn ch chuyờn ch b lt chớnh quyn c chuyn giao vo
tay phỏi Lp hin. Ngay t nhng ngy u phỏi ny ó bt tay vo vic son tho
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN