ĐỀ TÀI
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ
CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 -6 TUỔI" A. MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài:
Là một giáo viên được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi đã 5
năm học liền ( từ năm học 2006-2007 đến năm học 2010 – 2011). Trong quá trình
chăm sóc nuôi dạy các cháu do tôi phụ trách, qua từng năm học tôi thây nhiều cháu
còn hạn chế nhiều về ngôn ngữ tiếng Việt. Cũng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ,
tôi đã tìm tòi, nghiên cứu nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, nắm bắt nhu
cầu và khả năng của trẻ, nhất là sự phát triển ngôn ngữ, để từ đó tôi đề ra cho mình
nhiệm vụ là phải nghiên cứu làm sao giúp cho trẻ có khả năng phát triển ngôn ngữ
tiếng mẹ đẻ tốt nhất. Vì vậy tôi đã nghiên cứu, thực hành và thành công với đề tài “
Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi phát triển ngôn ngữ”. Đây là một đề
tài mà đã đưa lại những thành công nhất định cho tôi, nó góp phần không nhỏ đưa
chất lượng chăm sóc nuôi dạy các cháu của nhà trường ngày một đi lên.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề:
Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ đã được tiến hành nghiên cứu trên quy mô
chung và được Bộ giáo dục và đào tạo triển khai bằng các chuyên đề hằng năm. Tuy
nhiên chưa có đề tài nào nghiên cứu cho con em ở Trường mầm non Tân Hợp. Do đó
đề tài này được nghiên cứu nhằm bổ sung thêm những giải pháp trong công tác phát
triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi của lớp A1 do tôi phụ trách nói riêng và trường Mầm
non Tân Hợp nói chung.

3. Mục đích nghiên cứu:
Tìm hiểu việc phát triển ngôn ngữ của trẻ 5-6 tuổi ở lớp tôi phụ trách, trên cơ
sở đó đưa ra một số biện pháp để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, nhằm giúp trẻ phát

Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
Các chương trình giáo dục lứa tuổi mầm non ở thế giới cũng như ở Việt Nam ta
đã đặt ra vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở vị trí quan trọng và nghiêm túc. Trong
đó yếu tố giáo viên giữ vai trò quan trọng góp phần thúc đẩy quá trình đó phát triển
một cách tích cực nhất. Trên bước đường phát triển về kỷ năng ngôn ngữ và giao tiếp
của trẻ, giáo viên là người phát hiện, hình thành những kỷ năng ngôn ngữ, quan sát
đánh giá khả năng ngôn ngữ của trẻ Giữa các trẻ không có sự phát triển đồng nhất về
ngôn ngữ, tuy nhiên ở bình diện chung, sự phát triển ngôn ngữ của trẻ vẫn thể hiện
những nét cơ bản sau:
5 tuổi
Trẻ nói rõ ràng( có thể còn lộn vài từ, vài âm) , có thể trao đổi ý kiến, tìm hiểu ý
nghĩa của các từ, tự thu thập thông tin và có thể định nghĩa các từ ngữ phổ biến.
Có thể tự kể một câu chuyện một cchs mạch lạc, xen kẽ những nhận xét
riêng.Trong khi giao tiếp bằng ngôn ngữ trẻ đã biết sử dụng các từ phù hợpvới
đống tượng giao tiếp, ví dụ khi nói với người lớn trẻ biết thêm các từ như: thưa,
ạ! vào đầu câu hoặc cuối câu, ví dụ như: thưa mẹ con đi học về rồi ạ! . đồng thời
ở trẻ xuất hiện những cách bày tỏ thái độ đồng tình, trên chọc, thích thú trong
giao tiếp như: liếc mắt, nhún vai, nhãy cẩng lên
6 tuôỉ
Ở trẻ tiếp tục phát triển và hoàn thiện các đặc điểm ngôn ngữ trên. Trẻ học được
phần lớn các kiểu nói của người lớn. Trẻ đã biết cách nói đùa với bạn có tính ba
hoa, ví dụ: thôi đi cha nội đừng trạng nữa Trẻ có những cách nói biểu đạt
riêng, ví dụ cùng một bức tranh nhưng mỗi trẻ lại kể khác nhau tuỳ theo năng
lực, khả năng ngôn ngữ của mỗi trẻ. Trẻ bắt đầu học đọc, học viết và dần dần có
ý thúc sử dụng từ láy, động từ, tính từ đa dạng
Qua bảng nhận xét trên, chúng ta nhận thấy sự phát triển ngôn ngữ của trẻ luôn gắn liền
với sự tương tác và sự giúp đỡ của người lớn. Yếu tố bắt chước, mô phỏng của người lớn là
một trong các yếu tố quan trọng hình thành ngôn ngữ của trẻ. Qua nhiều cuộc thảo luận và
cũng qua thực tế, chúng ta phải thừa nhận rằng : Qúa trình phát triển ngôn ngữ của trẻ là phải
3

thơ, mới kể, đọc lại. Văn học giúp trẻ vốn kinh nghiệm, vốn sống. Vốn sống càng
4

phong phú thì vốn từ của trẻ càng phong phú.
Một trong những vấn đề tôi đã áp dụng trong khi cho trẻ làm quen với tác
phẩm văn học nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ có hiệu quả nhất đó là “ áp
dụng nguyên tắc vừa sức trong nguyên tắc tích cực hoá của trẻ”, đó là:
- Khi dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học, tôi đã sử dụng các loại câu hỏi
vừa phù hợp với nguyên tắc vừa sức và tích cực của trẻ.
Ví dụ: Đặt các câu hỏi mang tính nhận biết đối ( là những câu hỏi bắt buộc để
trẻ nhận biết sự việc xảy ra trong câu chuyện, tên nhân vật ví dụ: Bác gấu đi đâu?,
Ai đã đến gặp bạn thỏ trắng ).
Nhưng nếu chỉ sử dụng những câu hỏi như vậy thì chưa nâng cao nhận thức
hiểu biết của trẻ, vì vậy câu hỏi tôi đặt ra phải có tính nâng cao, ví dụ như:
- Tai sao con biết câu chuyện xảy ra vào mùa thu?
- Tại sao con biết bác gấu lại phải đến nhà bạn thỏ trắng khi trời còn mưa rất to?
- Theo con trong câu chuyên còn có ai nữa?( sau khi các cháu đã kể tên một số
nhân vật mà còn thiếu)
Khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, tôi luôn chú trọng đặt các câu hỏi
giúp trẻ vận dụng những kinh nghiệm mà trẻ có, ví dụ:
- Bạn thỏ trắng trong câu chuyện được tả như thế nào?
- Theo con bạn thỏ trắng là ngưòi như thế nao?
Hay như trong câu chuyện Tích Chu:
- Nếu là con thì khi bà ốm con sẽ làm gì?
- Con thử tưởng tượng con là Tích Chu khi đi tìm nước cho bà con gặp gì?
Bên cạnh đó tôi luôn quan tâm đến việc đặt một số câu hỏi giải thích,
phỏng đoán, suy luận. Ví dụ như:
- Làm thế nào con biết cậu bé là người nết na, tốt bụng ( Câu chuyện quả bầu tiên).
- Nếu giả sử dê con mở cửa cho chó sói thì chuyện gì sẽ xãy ra ra với dê con? (
chuyện dê con nhanh trí).

Số trẻ nhận biết chuẩn chữ in
hoa, in thường, viết thường.
50% 50% 72% 28%
4
Số trẻ ghi nhớ và "đọc" các từ
có hình ảnh kèm theo
5% 95% 50% 50%
2.Về phía cô giáo:
- Giáo viên đã tự học tập nâng cao trình độ tin học, đã chủ động thiết kế tạo các
nguồn dữ liệu ôn luyện củng cố, phát triển ngôn ngữ phù hợp các chủ đề cho trẻ.
- Giáo viên đã chủ động biết cách tổ chức hướng dẫn theo hướng đổi mới. Môi
trường chữ trong lớp và khu vực trẻ thường xuyên tiếp xúc được tạo ra phong phú,
các kiểu chữ phù hợp với qui định của nội dung giáo dục trẻ là quen chữ viết.
- Giáo viên đã biết tận dụng ngyên liệu phế thải để cho trẻ có cơ hội tham gia
vào hoạt động tạo môi trường chữ xung quanh lớp học cùng với cô.
3. Về phía phụ huynh:
- Đã yên tâm tin tưởng gửi con em vào trường, đã hiểu biết về việc môi trường
chữ cho trẻ học chữ cái Tiếng Việt là rất tốt, có hiệu quả cao. Hiểu biết về chữ cơ bản
trẻ đang học kết hợp cùng với cô rèn trẻ một cách lozich tại gia đình. Đồng thời, đóng
góp nguyên liệu: tranh ảnh, lịch cũ, …để cô và cháu cùng tạo môi trường chữ.
4. Một số bài học kinh nghiệm
7

Qua việc nghiên cứu và tổ chức thực hiện một số hoạt đồng nhằm giúp trẻ 5-6
tuổi phát triển ngôn ngữ, cái được là rất nhiều và rất quan trọng. Kết quả giúp trẻ khám
phá tác phẩm văn học, việc tạo môi trường chữ viết vừa hợp với chương trình đổi mới
hiện nay, vừa phát huy được tính tích cực tò mò khám phá của trẻ mà lại mang lại hiệu
quả cao. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tôi rút ra được kinh nghiệm như sau:
*. Phải luôn luôn tạo ra môi trường trò chuyện sống động gần gũi giữa trẻ với
giáo viên.

Trường Mầm non Tân Hợp từ năm học 2006 – 2007 đến nay. Qua từng năm đã có sự
tiến bộ rõ rệt. Kinh nghiệm của tôi đã có một số giáo viên trong tổ mẫu giáo tham
khảo, vận dụng và đã được nhà trường tạo điều kiện, giúp đỡ .Với những kinh
nghiệm trên, tôi sẽ tiếp tục vận dụng, đầu tư thêm để áp dụng vào các năm học tiếp
theo. Tôi rất mong được sự góp ý của Ban giám hiệu và của đồng nghiệp để tôi có
được những kinh nghiệm quí báu hơn trong công tác giảng dạy của mình.
Tân Hợp, ngày 21 tháng 12 năm 2010
Xác nhận của nhà trường Người viết
Trương Thị Phương Nhung
9

PHỤ LỤC
A. MỞ ĐẦU ( Từ trang 1 đến trang 2)
1. Lí do chọn đề tài
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
3. Mục đích nghiên cứu
4. Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu
5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6. Điểm mới của đề tài
B. NỘI DUNG ( Từ trang 3 đến trang 19)
Chương I : Cơ sở lý luận ( Từ trang 3 đến trang 5)
Chương II : Các nghiên cứu ( Từ trang 6 đến trang 17)
Chương III. Những kết quả áp dụng ( Từ trang 18 đến trang 19)
C. KẾT LUẬN: ( Trang 20) 10