Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
1
LI M U
Lý do chnăđ tài
Công vic thng không bao gm các đn v công vic đc lp, mà bao gm nhiu
yu t kt hp, tng tác ln nhau. Vic phân loi giúp gim s lng các đn v công
vic ri rc thành các nhóm đ d dàng x lý. Trong bài nghiên cu ca mình, Guion
(1976) và Harvey (1986) đã ch ra rng s phân loi (nhóm các v trí vào nhng công vic
và / hoc nhóm công vic thành các h công vic) đa ra cách xem xét nhân viên hot
đng mt mc đ cao hn ca so vi ch xem xét tng v trí cá nhân (Colihan &
Burger,1995).
Mt s li ích ca vic phân loi thành các h công vic có th k đn trong qun tr
ngun nhân lc là đnh hng ngh nghip, phát trin hình thc đánh giá, la chn nhân
s, c s cho đào to, so sánh các cu trúc công vic đ tr lng thng thông qua vic
xây dng mt h thng thng nht có các đc đim liên quan gia ngi lao đng và công
vic.
nhiu nc trên th gii, h công vic (job family) đc s dng ph bin bi c
quan chính ph, trng đi hc, doanh nghip, t chc nghiên cu vi nhiu mc đích
nh điu tra thng kê, thc hin chng trình và chính sách phát trin, nghiên cu s
dng ngi lao đng, d báo ngun cung cp lao đng và nhu cu lao đng, đánh giá các
điu kin làm vic và các xu hng công ngh,… (Pearlman,1980). Tuy nhiên, Vit
Nam hin nay, khái nim h công vic còn tng đi xa l và cha đc khai thác s
dng nhiu.
Xut phát t mong mun tìm hiu, ng dng mt cách tip cn mi v công vic và
con ngi trong qun tr nguôn nhân lc và nhn đc s khuyn khích t Công ty CP
L&A, em chn đ tài thc tp “Xây dng H công vic cho B phn Nhân s Công ty CP
L&A”. Em mong rng đ tài này có th giúp Công ty h thng công vic và đánh giá nhân
viên theo mt c s lý thuyt mi, đng thi trang b cho bn thân mt góc nhìn thc t
v ngành ngh mà mình s làm sau khi ra trng.
các nghiên cu trc có liên quan nhm cung cp cái nhìn toàn din hn v khái nim H
công vic.
1.1. Tng quan lý thuyt v Qun tr ngun nhân lc
1.1.1. nh ngha
Qun tr ngun nhân lc là chc nng c bn ca qun tr hc, gii quyt tt c các
vn đ liên quan đn con ngi trong t chc, gn vi nhng công vic c th ca h
cùng các mi quan h ny sinh trong quá trình làm vic.
1.1.2. Mc tiêu
Hai mc tiêu c bn ca qun tr ngun nhân lc:
- S dng có hiu qu ngun nhân lc nhm tng nng sut lao đng và nâng cao
tính hiu qu ca t chc.
- áp ng nhu cu ngày càng cao ca nhân viên, to điu kin cho nhân viên đc
phát huy ti đa các nng lc cá nhân, đc kích thích, đng viên nhiu nht ti ni làm
vic và trung thành, tn tâm vi doanh nghip.
1.1.3. Chc nng
1.1.3.1. Thu hút ngun nhân lc
Nhóm chc nng này chú trng vn đ đm bo có đ s lng nhân viên vi các
phm cht phù hp cho công vic ca doanh nghip, bao gm:
- Hoch đnh nhu cu nhân viên: có th tuyn đúng ngi cho đúng vic, trc
ht doanh nghip phi cn c vào k hoch sn xut, kinh doanh và thc trng s dng
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
4
nhân viên trong doanh nghip nhm xác đnh đc nhng công vic nào cn tuyn thêm
ngi.
- Phân tích công vic: Thc hin phân tích công vic s cho bit doanh nghip cn
tuyn thêm bao nhiêu nhân viên và yêu cu tiêu chun đt ra đi vi các ng viên là nh
th nào.
doanh nghip. ng thi, các doanh nghip cng thng lp các k hoch đào to, hun
luyn và đào to li nhân viên mi khi có s thay đi v nhu cu sn xut kinh doanh
hoc quy trình công ngh, k thut. Nhóm chc nng đào to, phát trin thng thc hin
các hot đng nh hng nghip, hun luyn, đào to k nng thc hành cho công nhân;
bi dng nâng cao trình đ lành ngh và cp nht kin thc qun lý, k thut công ngh
cho cán b qun lý và cán b chuyên môn nghip v.
1.1.4. Nhim v
- Nhim v chính sách: Thit lp hoc tham gia cùng các b phn chc nng thit
lp các ni quy, quy ch, quy đnh, chính sách liên quan đn nhân s trong t chc.
- Nhim v dch v: Thc hin hoc phi hp cùng các b phn chc nng thc
hin các công vic liên quan đén nhân s: lu gi h s nhân viên tính lng, xét thng,
pht; tuyn nhân viên; thc hin k hoch đào to nhân viên, ký kt hp đng lao đng và
các ch đ khác,…
- Nhim v t vn: xut các gii pháp giúp các b phn chc nng khc phc
hoc gim thiu khó khn liên quan đn nhân s.
- Nhim v đánh giá: ánh giá vic thc hin các chính sách liên quan đn nhân
s; đánh giá hiu qu làm vic ca nhân viên.
1.2. Tng quan lý thuyt v H công vic
1.2.1. nh ngha
Khái nim h công vic đc đnh ngha bng nhiu cách khác nhau:
Theo H Surrey
1
, mt h công vic mô t mt s vai trò tham gia vào nhng công
vic liên quan hoc tng t. Mc dù mc đ k nng, trách nhim, thm quyn cn thit
đ thc hin các công vic có th khác nhau, nhng tính cht thit yu ca các hot đng
đc thc hin và các k nng c bn đc s dng là gn ging nhau. 1
Cách tip cn th nht là s dng phng pháp thc nghim đ tip cn, xác
đnh và h thng hóa các thuc tính và nng lc nào con ngi cn có đ thc hin công
vic mt cách hiu qu. 2
3
Vicent Millich (2011). Linking jobs and people – Job family modeling
4
5
-
andrews.ac.uk/hr/gradingrewardandconditions/jobfamiliesgenericroledescriptors/jobfamiliesguidancenotes/
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
7
Mô hình h công vic theo cách tip cn này xp loi mc đ thc hin công vic
theo trách nhim ca các hot đng, k nng, kin thc và hành vi cn thit đ thc hin
các công vic đó. Cách tip cn này đc bit hu ích trong vic to ra "nc thang s
nghip" bên trong hoc gia các khu vc chc nng. Mt chui các công vic vi mc đ
trách nhim cao dn theo th t này là mt phn ca h công vic, ct ngang qua các tt
c các nhóm chc nng, nhng có cùng ct lõi v nng lc và trách nhim. Do đó, điu
này phn ánh mc đ tng dn v trình đ và kinh nghim, hoàn thành công vic đúng
mc, tng đng lc, duy trì, phát trin ngh nghip ca ngi lao đng.
Cách tip cn th hai là mô t công vic cn thc hin, bao gm các hành vi ca
con ngi hoc quá trình thuc v bn cht ca công vic. Cách tip cn này yêu cu phi
nm rõ v toàn b công vic, quy trình liên quan trong cùng mt h.
Theo cách tip cn này, h công vic gm các công vic cùng bn cht, phc v
nghim
2
- Di s giám sát cht ch.
- Thc hin nhiu nhim v khác nhau cn phi
t quyt đnh. Gii quyt các vn đ mc đ
phc tp cao hn.
- Yêu cu nhiu v kh nng đánh giá, khéo léo.
Bit cách áp
dng,thc hành
nhng khái
nim, th tc
trong lnh vc
chuyên môn
C nhân
Ít nht 2 nm
kinh nghim
trong cp bc
trc đó
3
- Di s giám sát ti thiu.
- Thc hin nhim v phc tp và trách nhim
cao hn, t la chn cách thc thc hin công
vic. Trao đi vi ngi giám sát các vn đ bt
thng.
- Phi hp công vic ca nhng ngi khác và h
tr, hng dn cho ngi ít kinh nghim.
Có kh nng áp
dng kin thc
rng v chuyên
Trong ví d trên, tt c công vic liên quan đn điu khin h thng thuc cùng
mt chc nng bi vì đu yêu cu kin thc chi tit v hot đng ca h thng điu khin
nhà máy đin. Trong ví d này công nhân có th chuyn giao trong phm vi chc nng
trong vòng cha đy 3 tháng, vi đào to tng đi ít.
H công vic bao gm các chc nng công vic liên quan cht ch nhng khác
nhau v kin thc và k nng.
đây, điu khin h thng và chnh công sut đin trong cùng mt h công vic,
bi vì c hai đu là th đin có tay ngh cao, kin thc sâu v quá trình hot đng, nhng
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
10
làm vic trên các h thng đin t khác nhau. Trong ví d này công nhân khi đc đào to
có th chuyn đi sang vai trò mi trong cùng h công vic trong vòng 18 tháng.
Nhóm công vic đc cu to t nhng h có các công vic tng t.
Ví d minh ha cho thy rng b điu khin h thng và các nhà hoch đnh đin
thuc nhóm công vic th đin. mt ngi chuyn t điu khin h thng sang lp k
hoch đin, cn phi tìm hiu quá trình lp k hoch, tiêu chun lp k hoch, và phn
mm lp k hoch,… Trong ví d này công nhân chuyn đn v trí mi bên ngoài h công
vic, nhng trong cùng nhóm công vic cn 36 tháng đào to.
1.2.2.4. Nghiên cu “Job family model” ca David Schimidtchen (2011)
David Schimidtchen (2011) chia c cu h công vic theo chc nng:
Săđ 1.2. Cu trúc h công vic theo chcănngăca David (2011)
đc nhóm li vi nhau đ phc v mt mc đích đt ra
Chc danh (Job) là mt tp hp các v trí gn ging nhau và đc gi tên nh
nhau trong mt t chc (ví d chc danh qun lý, chc danh tr lý,…)
V trí (Position) ch mt nhóm các nhim v đc thc hin bi mt ngi trong
mt t chc. S v trí chính là s nhân viên.
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
12
Cu trúc này giúp nhóm theo các chc danh, t đó ch ra s khác bit trong cu trúc
lng và các cp đ thc hin công vic.
Do có nhiu cách tip cn v h công vic, dn đn vic không thng nht v cách
thc hin, trong bài này tác gi chn cách tip cn th nht ca Kenneth Pearlman(1980)
và hng dn xây dng h công vic ca H Auburn (2011); ngha là xây dng h công
vic da trên vic xác đnh và h thng các thuc tính và nng lc nào con ngi cn có
đ thc hin công vic mt cách hiu qu. Vic la chn này phù hp vi mc tiêu nghiên
cu ca tác gi và s đnh hng cho các phn tip theo ca các c s lý thuyt tip theo
trong chng 1.
1.2.3. Mc đích ca vic xây dng cu trúc h công vic
Theo Auburn University Outreach, h công vic đc xây dng vi các mc đích
nh sau:
- Nâng cao nng lc ca lc lng lao đng thông qua s la chn và thay th;
- Tng cng đào to và phát trin;
- Tng vic lu gi các nhân viên có thm quyn;
- Ci thin và đóng góp cho hiu sut cá nhân;
- Giúp qun lý linh hot trong các quyt đnh v nhân s;
- Giúp nhà qun lý linh hot trong vic giao nhim v công vic.
1.2.4. Li ích ca mô hình h công vic
Trong bài nghiên cu ca mình, Vincent Milich (2010) nhn mnh rng mô hình h
công vic là mt cách tip cn tích hp đ khen thng và qun lý hiu qu:
- Giúp quyt đnh trong c cu li nhân s khi xy ra tình trng mt cân đi cung-
cu.
- Trên c s nng lc tiêu chun đánh giá c cu cht lng nhân s hin ti và xác
đnh mc tiêu, k hoch phát trin – nâng cao nng lc cho đi ng nhân s k tc trong
thi gian k tip; C s quan trng cho hot đng xây dng chng trình quy hoch cán
b - qun lý.
Tuyn dng
- Xác đnh rõ tiêu chun nng lc làm c s đa ra tiêu chí đng tuyn đ tuyn
chn đm bo chn đc nhng ng viên có đc đúng nhng nng lc mà công vic yêu
cu.
- Doanh nghip có th n đnh nhng nng lc cn thit phi đánh giá và cp đ ti
thiu ca ng viên khi đc tuyn chn. Ngi tuyn dng s phân bit gia các nng
lc có th đào to và nhng nng lc rt khó phát trin và phi đáp ng ngay khi tuyn.
Nh vy, ngi tuyn dng s đm bo đc mt cuc phng vn có tính h thng và
kh nng tuyn đc ngi có kh nng thành công vi công vic cao hn.
- a ra khong lng da vào cp đ công vic ng viên có th đm nhn.
iu chnh lng
- Xem xét mô hình h công vic là bc quan trng đu tiên trong vic xây dng
mt cu trúc lng mi trong doanh nghip
- Gn các min/ bc tin lng tng ng vi các cp bc nng lc s giúp doanh
nghip có c s rõ ràng khi ch cn so sánh mc đ đáp ng và yêu cu nng lc. nh k
thông qua th tay ngh và quá trình đánh giá thành tích mà xem xét ngi lao đng đã
phát huy đc nng lc n đnh cp đ nào đ xem xét nâng bc tng ng.
Qun lý
- Cung cp thông tin v các bin pháp thc hin đin hình nht cho các vai trò, đa
ra bc tranh toàn din v các yêu cu ca công vic cho nhà qun lý.
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
15
16
- m bo tính nht quán trong đánh giá công vic thông qua vic so sánh các công
vic tng t trong cùng mt H công vic;
- Ngoài ra, B phn v phúc li có th s dng thông tin H công vic đ h tr
các nhà qun lý vi các câu hi liên quan đn s khen thng hoc cung cp thc đo
mc lng cnh tranh.
1.2.6. Quy trình xây dng mô hình h công vic
1.2.6.1. Loi thông tin thu thp
Loi th nht là thông tin ch yu v cht lng, chng hn nh tng thut hoc
báo cáo mô t v các hot đng, bi cnh, hoc các yêu cu ca công vic.
Loi th hai là thông tin đnh lng, chng hn nh đa ra mt danh sách các hot
đng công vic, s dng phng pháp xp hng chuyên gia đ cho đim, tin hành phân
tích, đánh giá đc đim, mi tng quan gia các đc đim đó và hiu sut.
1.2.6.2. Phng pháp thu thp thông tin
Có nhiu phng pháp thu thp thông tin đ tin hành xây dng mô hình h công
vic, trong đó có Phng pháp chuyên gia, Phng pháp kho sát, Phng pháp quan sát.
a) Phng pháp chuyên gia
ây là phng pháp d báo bng trng cu ý kin đin hình do hai nhà khoa hc
M là O.Helmer và D.Gordon đ xng. Phng pháp này đánh giá tp th vng mt, có
tính khuyt danh và s dng các mi quan h ngc đ điu chnh câu tr li. C th là:
Trng cu đc tin hành thông qua bn t khai khuyt danh và có ý kin thông báo
cho các chuyên gia nhng không nêu rõ ca ai. iu này loi tr hoàn toàn hình thc tho
lun trc tip và công khai, loi tr đc yu t tâm lý.
Cuc trng cu đc tin hành qua nhiu giai đon, kt qu trng cu giai đon
trc đc thông báo cho giai đon sau. Da vào các thông tin đã đc thông báo này mà
các chuyên gia đánh giá điu chnh câu tr li ca mình. Liên h ngc cho phép loi b
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
17
Bc 1: Nghiên cu và hiu các công vic liên quan đn h công vic xác đnh.
iu này đc thc hin bng cách thu thp và xem xét các thông tin vic làm có
sn ti t chc, nghiên cu thc hành ngh nghip và s phân loi công vic ca các t
chc có th so sánh. Mc đích là đ phát trin mt s hiu bit v trách nhim công vic
và trình đ cn thit cho lnh vc này.
Kt qu ca bc 1 là xây dng mt cu trúc h công vic vi các chc nng, vai trò
đin hình.
Bc 2: Xác đnh các công vic c th trong H công vic cng nh tiêu chí đánh
giá.
Tin hành thu thp thông tin t nhân viên và giám sát viên v trách nhim H công
vic cùng vi các tiêu chun đu vào b sung.
Kt qu ca bc 2 là ma trn các công vic và nng lc cn có đ thc hin các
công vic trên.
Bc 3: Phân tích cu trúc h công vic và các thông s phân loi.
Mc đích ca bc này là đ phát trin thêm các yu t nhim v đin hình, nng
lc cn thit và phm vi lng.
Kt qu ca bc 3 là mt mô hình h công vic hoàn chnh vi các ch tiêu, s liu
đ phân loi nhân viên ng vi s cp đ nhân viên đc chia ra.
Bc 4: Sp xp mi nhân viên vào các bc thang ngh nghip và mc đ phù hp
ngh nghip trong H công vic.
B phn nhân s và ngi qun lý đng đu h công vic đó đóng vai trò xem xét
các cu trúc phân loi và phân b nhân viên. 6
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
H tr trong vic hng dn nhân viên: Vic xây dng h công vic cn gii
quyt nhng vn đ ln liên quan đn s thay đi trong t chc. iu này gây ra tâm lý s
nh hng đn quyn li ca nhân viên, có th dn đn sai lch trong cung cp thông tin.
Vì vy, nhân viên cn phi hiu rõ mc tiêu, quy trình, kt qu thc hin, và cn cp qun
lý thc hin h tr vic hng dn và làm rõ các thc mc ca h.
- a ra s phân loi cho nhân viên: Sau khi thc hin vic xây dng h công vic,
cp qun lý đóng vai trò đa ra nhn xét và da vào các tiêu chí đã có đ thc hin vic
áp dng h công vic trong công tác nhân s.
c) B phn Nhân s:
B phn Nhân s là nhng ngi có chuyên môn, k nng và kinh nghim s trin
khai xây dng và hoàn thin mô hình h công vic cho các b phn khác, và thc hin các
vai trò nh sau:
- Xác đnh xây dng H công vic cho phù hp vi mc đích thc hin.
- m nhn trách nhim thu thp thông tin, xây dng các câu hi và x lí câu tr
li thu thp đc
- Cung cp thông tin phn hi v các cu trúc phân loi, gii thích vi cp qun lý
và nhân viên v toàn b quá trình. Truyn đt mc đích ca công tác xây dng H công
vic đn toàn b cp qun lý và nhân viên đ tránh hin tng hoang mang tâm lý, s sa
thi, mt vic,…
- Làm vic vi các nhà qun lý và nhân viên trong đn v đ thc hin cu trúc mi
và gii quyt vn đ có th phát sinh.
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
21
Chngă2:ăTNG QUAN V CÔNG TY CP L&A
Chng 2 gii thiu công ty CP L&A v c cu t chc, chc nng và lnh vc hot đng,
quá trình hình thành và phát trin, đc bit v tình hình nhân s, nhm so sánh gia lý
thuyt và thc tin ti đn v v điu kin hình thành và s dng mô hình H công vic
vào công tác qun tr ngun nhân lc. T đó rút ra nhng đim mnh cn phát huy và
S mng : Nâng cao đáng k ngun li ca khách hàng v đu t
Ngun Nhân lc
Tm nhìn : La chn ti u cho các gii pháp vn Nhân lc.
Giá tr :
Hình 2.2. Các giá tr ca Le&Associates
Ngun: Công ty L&A cung cp (2012)
Chin lc phát trin : Thu hiu sâu sc v vn hóa kinh doanh, thông l & lut
pháp, cùng kinh nghim làm vic lâu nm vi các công ty đa quc gia có mt ti Vit
Nam, đ ni hiu qu chin lc doanh nghip vi các h thng nhân s.
Mong đi v chính mình cng là
mong đi ca khách hàng
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
23
2.1.4. Các dch v
2.1.4.1. T vn chin lc doanh nghip:
Bao gm Phn bin chin lc doanh nghip và Xây dng h thng trin khai Chin
lc doanh nghip: Giúp doanh nghip đánh giá li chin lc kinh doanh mt cách h
thng và khách quan, t đó xác đnh chin lc hiu qu, phân nh thành các mc tiêu/
bin pháp c th, phân b xung các cp bên di, xây dng c ch theo dõi và giám sát
đnh lng, và đm bo tính kt ni gia quá trình thc hin vi chin lc hoch đnh
ban đu.
Hình 2.3. Danh mc khách hàng ca dch v T vn chin lc doanh nghip
Ngun: Công ty L&A cung cp (2012)
2.1.4.2. T vn vn nhân lc
nhân, Bán l/Bán s, in t.
Khóa lun tt nghip 2013 GVHD: ng ình Thng
SVTH: oàn Th Hnh Trang
25
Hình 2.5. Danh mc khách hàng ca dch v Tuyn dng qun tr viên
Ngun: Công ty L&A cung cp (2012)
2.1.4.4. Thuê ngoài nhân lc
Các chuyên gia ca L&A nhiu kinh nghim, chuyên môn sâu và có nhiu ngun
lc mang đn cho khách hàng các gii pháp thuê ngoài nhân lc tt nht phù hp vi các
yêu cu c th ca tng doanh nghip. Khách hàng đt đc s ci thin vt tri trong
vic tuân th các quy đnh pháp lut đng thi s dng hiu qu chi phí hot đng trong
quá trình sn xut kinh doanh bng các Dch v: Thu ph nhân lc, Cung ng và qun lý
lao đng, Qun lý tin lng.
Hình 2.6. Danh mc khách hàng ca dch v Thuê ngoài nhân lc
Ngun: Công ty L&A cung cp (2012)