BÔ
ăGIA
OăDU
CăVA
ăA
OăTA
O
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
KHOA KINH T PHÁT TRIN
BÁO CÁO TT NGHIP TÀI
:
THC TRNG VÀ GII PHÁP NHM NÂNG CAO
HIU QU TÍN DNG BTăNG SN T NGÂN
HÀNG XUT NHP KHU VIT NAM EXIMBANK ậ
CHI NHÁNH SÀI GÒN
Ging viên hng dn: V Th Phng
Sinh viên thc hin: Phm Ngc Vinh Tp. H Chí Minh- nm 2012
1.3.1Tín dng ngân hàng 13
1.3.1.1Khái nim v tín dng 13
1.3.1.2 Tín dng ngân hàng. 13
1.3.1.3 Tín dngăngơnăhƠngătrongălnhăvc btăđng sn: 14
1.3.1.4 Các sn phm tín dng btăđng sn: 15
1.3.1.5nh giá btăđng sn ca ngân hàng. 15
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
ii
1.3.2 Vai trò ca tín dngăngơnăhƠngăđi viălnhăvc btăđng sn 16
1.3.3 Bài hc kinh nghim cho các NHTM Vit Nam sau cuc khng hong
cho vay cm c di tiêu chun M 16
TNG KTăCảNẢă1 18
CHNGă2:ăTHC TRNG TÍN DNG BTăNG SN CA NGÂN
HÀNG EXIMBANK 19
2.1 GII THIU V NGÂN HÀNG EXIMBANK 19
2.2 THC TRNẢăảUYăNG VN VÀ CHO VAY CA NGÂN HÀNG
EXIMBANK – CHI NHÁNH SÀI GÒN………………………………………ă22
2.3THC TRNG TÍN DNG BTăNG SN CA NGÂN HÀNG
EXIMBANK ậ CHI NHÁNH SÀI GÒN 27
2.3.1ăDăn cho vay btăđng sn và din bin th trng btăđng sn. 27
2.3.2ăDăn cho vay btăđng sn có tài snăđm bo 28
2.3.3ăDăn cho vay btăđng sn trung dài hn 29
2.4 NHNG THUN LẤăVĨăẦảÓăẦảNăTậONẢăảOTăNG TÍN DNG
BTăNG SN CA NGÂN HÀNG EXIMBANK – CHI NHÁNH SÀI GÒN
3.2.1.2ăi vi vic hn ch ri ro. 42
3.2.2 Tín dng kích cu btăđng sn. 43
3.2.2.1 To lp và khai thác ngun d liu v tín dng btăđng sn t ngân
hàng 43
3.2.2.2 ng dng công ngh tin hc vào ngân hàng trong vic qun lý các
khon cho vay btăđng sn. 43
3.3 CÁC GII PHÁP KHÁC 44
3.3.1ăNơngăcaoănngălc qun tr ri ro 44
3.3.2 Giám soát hotăđng ngân hàng thông qua ng dng công ngh tin hc
44
3.3.3 Thành lp công ty con chuyên kinh doanh btăđng sn 44
MT VÀI KIN NGH 46
-i vi UBND thành ph vƠ các ban ngƠnh đa phng. 46
-i vi ngân hƠng nhƠ nc Vit Nam. 47
KT LUNăCảNẢă3 47
KT LUN CHUNG 48 GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
iv Sau khi hoàn tt 4 nm hc ti trng i hc kinh t TPHCM, em đƣ may mn
tr thành sinh viên thc tp ti ngân hàng xut nhp khu Eximbank- chi nhánh Sài
Nhnăxétăcăquanăthc tp.
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
Nh ta đƣ bit, cuc khng hong kinh t th gii va qua có nguyên nhân bt
ngun t cho vay bt đng sn di chun ca M, nó đƣ lƠm chao đo th trng
tài chính th gii và hàng lot ngân hàng, các t chc tài chính ln b phá sn:
Lehman Brothers, Merrill Lynch Qua đơy ta thy đc tm nh hng ca th
trng bt đng sn đi vi hot đng ca ngân hàng.
Mt khác, Vit Nam khi giá bt đng sn gim mnh vƠo nm 2008 đƣ nh
hng không nh đi vi các ngơn hƠng trong nc khi mà hot đng cho vay ca
ngân hàng phn ln là cho vay có tài sn đm bo là bt đng sn. Cng vì th mà
vic nghiên cu hot đng cho vay ca ngơn hƠng đi vi lnh vc bt đng sn là
rt cn thit đ đm bo s phát trin ca th trng bt đng sn và hot đng ca
ngân hàng, t đó góp phn n đnh kinh t v mô ca đt nc.
Vi vic nhìn nhn trên cùng vi c hi đc thc tp ti ngân hàng Eximbank
ậ chi nhánh SƠi Gòn nên tôi đƣ chn đ tƠi: “Thc trng và gii pháp nhm nâng
cao tín dng bt đng sn ca ngân hàng xut nhp khu Vit Nam Eximbank ậ chi
nhánh SƠi Gòn” đ nghiên cu vƠ đa ra nhng gii pháp thc tin nhm góp phn
nâng cao hot đng tín dng ca ngân hàng Eximbank nói riêng và các ngân hàng
Thng mi trên đa bàn thành ph nói chung. GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
2
ngân hàng Eximbank.
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
3
CHNGă1: NHNG VNă CăBN V BTăNG SN, TH TậNG
BTăNG SN VÀ TÍN DNG NGÂN HÀNG
1.1 KHÁI NIM V BTăNG SN
1.1.1Btăđng sn là gì?
Theo đnh ngha ca Bloomberg, bt đng sn lƠ: “mt mnh đt đai vƠ tt c
các tài sn vt cht gn lin vi đt”
Theo t đin trc tuyn Oxford, bt đng sn lƠ “tƠi sn di dng đt đai vƠ
công trình xây dng”.
Theo t chc Economic Adventure , bt đng sn lƠ “đt đai bao gm tt c các
tài nguyên thiên nhiên và công trình xây dng vnh vin gn lin vi đt”.
Theo t chc California Real Estate Brokerage, bt đng sn lƠ “đt đai vƠ các
ci thin và các quyn s hu và s dng chúng”.
Theo b lut Dân s nc Cng Hòa Xã Hi Ch Ngha Vit Nam, iu 181
quy đnh: “Bt đng sn là các tài sn không di, di đc bao gm:
a) t đai;
b) Nhà , công trình xây dng gn lin vi đt đai, k c các tài sn gn lin vi
nhà , công trình xây dng đó;
c) Các tài sn khác gn lin vi đt đai;
d) Các tài sn khác do pháp lut quy đnh”.
Nh vy, trên thc t, vn có nhiu cách hiu vƠ đnh ngha khá đc bit nhau
v khái nim bt đng sn, nhng nhìn chung vn thng nht nhau đim: bt
hin vt sang tin t.
Tuy nhiên, hn ch ca bt đng sn là không di di đc, và có tính khan him
không tng thêm mc dù dân s ngƠy cƠng tng. ơy chính lƠ nguyên nhơn dn đn
tng cung bt đng sn trong tng lai luôn thp hn tng cu bt đng sn xét v
dài hn.
1.1.2 Phân loi btăđng sn
Theo quy đnh ca Lut dân s thì bt đng sn có nhiu loi khác nhau. Tùy
theo tiêu chí phân loi mà có các dng sau:
- i vi bt đng sn là đt có th có các loi:
+ t đô th, đt phi đô th.
+ t đ xây dng kin trúc, đt dùng cho công trình công cng, đt d tr, đt
nông nghip, đt dùng cho các trng hp khác
- i vi bt đng sn là nhà có th có các loi:
+ Nhà cp 1, cp 2, cp 3, cp 4, nhà tp th, nhà cao tng.
+ NhƠ đn lp, song lp, liên k, c xá.
+ NhƠ đ , nhƠ dùng đ kinh doanh, nhà dùng cho các mc đích khác.
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
5
+ Nhà mt tin, nhà trong hm, nhà trong khu quy hoch, nhà không phi khu quy
hochầ
Nhìn chung, tùy theo tiêu chí phân loi khác nhau mà có các hình thc tên gi
cho bt đng sn khác nhau. Vì vy, cách thc phân loi nh k trên cng ch có
tính tng đi, có th còn nhiu cách phân loi khác cha đc k đn.
1.1.3 Các yu t nhăhngăđn giá tr btăđng sn
+ NhƠ nc ban hƠnh các quy đnh v quyn s hu, thuê đt, s dng, chuyn
nhng bt đng sn. S thay đi quy đnh trong tng thi k s tác đng đn giá
tr bt đng sn trên th trng
+ Nhà nc quy đnh các chính sách vƠ ngha v tƠi chính có liên quan đn quyn
s dng đt (thu, tin thuê, tin s dng đtầ). Các chính sách nƠy nh hng
trc tip đn chi phí to lp và chi phí s dng bt đng sn nên tác đng đn giá
bt đng sn.
+ NhƠ nc hoch đnh và công b quy hoch v vic s dng đt cho tng khu
vc. ơy lƠ yu t quan trng và nh hng ln đn giá tr bt đng sn trên th
trng.
+ Các chính sách v tài chính, tín dng tin t nhm mc đích tht cht hay ni
lng kh nng cung tin cho th trng bt đng sn.
+ Các chính sách thu thu nhp cá nhơn đi vi thu nhp có đc t các hot
đng chuyn nhng mua bán bt đng sn.
Các yu t kinh t chung ca quc gia vƠ đa phng.
Các yu t này nh hng đn cu vƠ qua đó tác đng đn cung bt đng sn và
nh hng đn giá bt đng sn. Có th thy giá bt đng sn bin đng t l vi
mc đ tng giá nói chung, mc tng trng kinh t và thu nhp quc dơn vƠ đa
phng. Các yu t nƠy liên quan đn s bin đng tng sn phm quc gia, thu
nhp bình quơn đu ngi và tit kim cá nhân.
Cung cu bt đng sn.
Khi mà tng cu vt quá tng cung thì giá bt đng sn s tng mnh (giai
đon 2007-2008) vƠ ngc li nu tng cung vt quá tng cu thì giá bt đng
sn s gim xung (giai đon hin nay).
1.1.3.3 Nhóm yu t táẾăđng vi mô
c đim thc th riêng ca bt đng sn
ơy chính lƠ các yu t đc đim riêng ca bt đng sn nh tính hu ích, tính
khan him, có yêu cu và có th chuyn giao đc. Ngoài ra, các yu t v đa
đim ta lc ca bt đng sn, hình dng, quy mô kích thc ca lô đt, kiu nhà,
đa vƠo kinh doanh phù hp vi tình hình thc t vƠ đúng quy đnh ca pháp lut.
1.2 TH TRNG BTăNG SN VÀ CÁC YU T TÁCăNGăN
TH TRNG BTăNG SN
1.2.1 Th trng btăđng sn:
Hin ti trên th gii vn tn ti nhiu quan đim khác nhau v th trng bt
đng sn, nó tng hp thƠnh 3 quan đim chính nh sau:
Th trng bt đng sn và th trng đt đai lƠ mt
Th trng bt đng sn là th trng nhƠ, đt.
Th trng bt đng sn là hot đng mua bán, trao đi, cho thuê, thu chp,
chuyn dch quyn s hu hay quyn s dng bt đng sn theo c ch th trng
và có s qun lý ca nhƠ nc.
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
8
Trong 3 quan đim trên thì quan đim 3 phn ánh trc tip các hot đng ca
th trng, cho ta d nhn bit đc phm vi và ni dung ca th trng bt đng
sn. Quan đim nƠy cng cho ta thy bt đng sn lƠ ni duy nht chuyn nhng
tài sn bt đng sn cha phi là hàng hóa thành tài sn bt đng sn hƠng hóa đ
giao dch trên th trng.
Khía cnh khác, v mt li ích, s phát trin th trng bt đng sn có tác dng
rt ln trong vic chu chuyn vn trong nn kinh t, đn phát trin c cu th
trng (th trng vn, th trng tài chính, th trng bt đng sn, th trng
chng khoán, th trng lao đng,ầ) vƠ còn mang li li ích v an sinh xã hi, đáp
ng nhu cu nhà , đt đai cho ngi dơn,ầ
1.2.2 Các yu t táẾăđngăđn th trng btăđng sn
+ Ngi bán bt đng sn đn thun vì mc đích chuyn hóa thành vn đ dùng
cho vic khác.
+ Ngi va mua va bán đ phc v nhu cu chuyn ni sinh sng.
(2) Khách th: là các bt đng sn đc phép kinh doanh theo quy đnh ca pháp
lut.
(3) Gii trung gian, bao gm:
- Nhà nc, các c quan qun lý nhà nc: cung cp các c ch chính sách, hành
lang pháp lý điu khin th trng bt đng sn.
+ NhƠ nc ban hƠnh các quy đnh v qun lý bt đng sn, v ngha v tài chính
có liên quan đn quyn s dng đt, đc bit lp ra các quy hoch, k hoch s
dng đt, xây dng các công trình liên quan.
+ Mt khác, bn thơn NhƠ nc cng nm trong tay nhiu tài sn công, trong quá
trình sp xp, ci t hot đng nn kinh t, s có nhng bt đng sn cn thanh lý,
bán, cho thuê, đơy cng lƠ ngun hàng hóa quan trong trên th trng.
- Các ngân hàng thng mi, công ty chng khoán, qu đu t,ầcung cp vn,
thc hin thanh toán, qun lý qu,ầ giúp cho th trng bt đng sn phát trin.
- Ngi môi gii: là nhng ngi t vn, cung cp cho ngi mua, ngi bán v
nhng thông tin cn thit cho vic giao dch, mua bán bt đng sn. Nh h mà
hot đng ca th trng bt đng sn đc thc hin trôi chy, d dàng. Nu hot
đng môi gii din ra lành mnh thì s cung cp nhiu thông tin chính xác, minh
bch cho ngi mua giúp th trng phát trin hn.
Trong 3 cu thành này, gii trung gian đc xem là phc tp nht. Nó là cu
ni gn kt gia nhà sn xut (nhƠ đu t xơy dng nhà) vi ngi tiêu dùng
(ngi có nhu cu đ ) hoc đn thun là cung cp thông tin, t vn pháp lý, h
tr tranh chp,ầ
ng trên góc đ th trng, các yu t tác đng đn th trng bt đng sn
bao gm: các yu t tác đng v phía “ cung” bt đng sn, các yu t tác đng v
phía “cu” bt đng sn, các yu t qun lý, điu tit ca nhƠ nc v bt đng sn.
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
Các yu t môi trng v mô vƠ s phát trin c s h tng quc gia.
Các yu t này cho bit nn kinh t đang tng trng hay tht lùi, cho bit lm
phát nh th nƠo, c s h tng giao thông, k thut, môi trng sng ra sao,ầ
Các yu t đu vào to ra bt đng sn và giá c dch v liên quan bt đng sn.
Các yu t nƠy nh: giá nguyên vt liu, nhơn công, giá đu thu, giá do vic
thm đnh d án, thit k, thi công, t vn,ầ
Nhng tin b k thut ng dng trong xây dng, kin trúc.
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
11
Nhng tin b k thut ng dng trong xây dng, kin trúc góp phn làm cho
thi gian thi công rút ngn, cht lng công trình nơng cao lƠm c s đy nhanh
ngun cung bt đng sn là nhà , cn h, vn phòng cho thuê,ầ trên th trng
bt đng sn.
1.2.2.2 Các yu t táẾăđng v ịhíaă“ẾỐ”ăbt đng sn
Cu bt đng sn là: khi lng bt đng mƠ ngi tiêu dùng sn sàng chp
nhn và có kh nng thanh toán đ nhn đc bt đng sn đó.
Các yu t tác đng đn cu bt đng sn bao gm:
- Yu t c bn nht là dân s. Dân s các nc đang phát trin có xu hng
ngƠy cƠng gia tng, vƠ hin tng dch chuyn lao đng t khu vc nông thôn ra
thành th gây ra s tng dơn s c hc các vùng đô th và công nghip. Tng dơn
s nói chung lƠm tng cu v đt và nhà cho các cá nhân và h gia đình.
- Yu t quan trng th hai tác đng đn cu là tng trng kinh t. i vi cá
nhân và h gia đình, tng trng kinh t góp phn lƠm gia tng thu nhp, chi tiêu
- Xu hng Vit kiu v nc ta đu t vƠ sinh sng ngƠy cƠng tng, c tính có
khong 3 triu ngi Vit kiu ta đang sng các ni trên th gii là yu t kích
cu cho th trng bt đng sn, đc bit là nhà .
- Mt s các tác đng khác: giá bán bt đng sn, các dch v liên quan đn bt
đng sn, tâm lý và th hiu ca ngi dân.
1.2.2.3 Các yu t qunăệý,ăđiu tit caănhỢănc v btăđng sn
Các chính sách qun lý, điu tit ca NhƠ nc v bt đng sn đc bit quan
trng do nn kinh t Vit Nam là nn kinh t th trng có s qun lý ca nhà
nc. Trong thi gian qua, NhƠ nc liên tc đa ra các chính sách qun lý, điu
tit th trng nh: Lut đt đai, Lut nhà , Lut kinh doanh bt đng sn và
nhiu Ngh đnh, Thông t hng dn vic thc hin, các k hoch, d án khu đô
th mi, khu dơn c, m đng,ầđƣ tác đng mnh đn th trng bt đng sn c
phía cung ln phía cu.
Tuy nhiên, đc đim cung cu ca th trng bt đng sn khác xa so vi cung
cu các loi hƠng hóa thông thng khác biu hin ch đ co dãn ca cung bt
đng sn kém so vi cu ( yu t cu có th tng rt nhanh t lng cu mang tính
đu c, kt hp vi cung kém co dãn càng làm cho quan h cung, cu tr nên mt
cân bng nhiu hn, t đó có th gơy ra tng giá o và dn đn nguy c bong bóng
ca th trng).
Nh vy, vic hình thành giá trên th trng bt đng sn chu s tác đng
nhiu yu t trong đó cung cu bt đng sn và chính sách pháp lut tác đng
mnh nht ti giá giao dch trên th trng. ơy chính lƠ s vn hành theo quy lut
cung cu ca th trng bt đng sn và có s qun lý ca nhƠ nc.
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
nhân (tín dng ngơn hƠng thng mi).
1.3.1.2 Tín dng ngân hàng
Tín dng ngân hàng là quan h tín dng trong đó ngi cho vay là ngân hàng
hoc các t chc tín dng còn ngi đi vay lƠ các doanh nghip hoc các cá nhân
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
14
có nhu cu v vn. Theo đó, vic cp tín dng là vic t chc tín dng tha thun
đ khách hàng s dng mt khon tin vi nguyên tc có hoàn tr bng các nghip
v cho vay, chit khu, cho thuê tài chính, bo lãnh ngân hàng và các nghip v
khác (iu 20, Lut các t chc tín dng Vit Nam).
im đc bit trong tín dng ngân hàng là vic ngân hàng va là ngi đi vay
va lƠ ngi cho vay bng vn ca ngi khác. Quá trình vn đng nƠy đc bit
ch ngân hàng ch bán quyn s dng ca mình đi vi tin hay hàng hóa, chng
khoán, dch v ch không bán quyn s hu nên sau mt thi gian s thu hi c
vn ln lãi.
1.3.1.3 Tín dngăngợnăhỢngătrỊngăệnhăốc btăđng sn
Là quan h tín dng gia ngân hàng vi khách hàng (ch th là cá nhân hay
pháp nhơn) có liên quan đn lnh vc bt đng sn. Theo đó, tín dng bt đng sn
là vic ngân hàng cp vn cho khách hàng cn c vào mc đích vay vn ca khách
hƠng liên quan đn bt đng sn. Trong trng hp này ngân hàng cho khách hàng
vay nhm mc đích: đu t kinh doanh bt đng sn, xây dng nhƠ đ bán, sa
cha mua bán nhà ca, xây dng hoàn thin c s h tng các d án, mua nhà tr
góp, xây dng cao c vn phòng cho thuê, xơy dng khu du lch, sinh thái đ thuê,
bán
1.3.1.5nh giá btăđng sn ca ngân hàng
a s các ngơn hƠng thng mi hin nay khi cho vay đu yêu cu khách hàng
vay phi có tài sn bt đng sn đm bo. Do đó, vic đnh giá bt đng sn ca
ngân hàng chính là vic đnh giá tài sn th chp là bt đng sn đ cn c cho vay
cng nh phòng nga ri ro khi khách hoàn không có kh nng chi tr n cho ngân
hàng thì ngân hàng có th tin hành x lý tài sn th chp đó đ thu hi n.
V phng pháp đánh giá, ngơn hƠng thng s dng hai phng pháp lƠ
phng pháp so sánh vƠ phng pháp tính đim.
- Phng pháp so sánh: lƠ phng pháp ngơn hƠng ly bt đng sn so sánh nào
đó (bt đng sn này có tính cht tng đng vi bt đng sn cn thm đnh) làm
c s sau đó thc hin phơn tích, điu chnh đ tính ra bt đng sn cn đnh giá.
- Phng pháp chm đim: ngân hàng có th xây dng nên các tiêu chí chm
đim làm nn tng cho vic đnh giá nh : v trí ta lc, hình dáng, kh nng sinh
li ca bt đng sn, môi trng xung quanh ca bt đng sn,ầ
đm bo tính chính xác ca vic đnh giá bt đng sn, ngơn hƠng thng
kt hp c hai phng pháp.
GVHD: V TH PHNG SVTH: PHM NGC VINH
16
1.3.2 Vai trò ca tín dngăngợnăhỢngăđi viăệnhăốc btăđng sn
Trong giai đon hin nay, mc dù nn kinh t nc ta có nhng bc phát trin
hn giai đon trc nhng các kênh vn dùng cho s phát trin kinh t vn còn
cha phát trin đy đ cng nh cha phát huy ht hiu qu vn có ca nó. Do đó,
xét trên khía cnh nƠo đó thì nn kinh t nc ta vn da nhiu vào ngun vn t
17
nht. i vi các khon vay bt đng sn thì ngân hàng cn chú ý đn kh nng tr
n, phng án kinh doanh hiu qu ca khách hƠng hn lƠ chú trng ti tài sn th
chp là bt đng sn.
Hin nay, vi các khon cho vay dài hn, vic tính kh nng tr n ca khách
hàng ti thi đim vay vn, ngơn hƠng thng tính lãi sut thi đim hin ti,
không chú ý đn lãi sut tng theo thi gian do các yu t tác đng: lm phát, t
giá, cnh tranh,ầDo vy, vic xut hin ri ro lãi sut tng s làm cho khách hàng
khó có kh nng tr n trong tng lai lƠ điu khó tránh khi. Vì vy, ngân hàng
cn phi có gii pháp phòng nga vn đ này.
Trong trng hp th trng bt đng sn đang “nóng”, vic đnh giá bt đng
sn đ cho vay ht sc khó khn. Các ngơn hƠng nên cn trng trong vic đnh giá
bt đng sn, đ phòng khi th trng st gim, giá bt đng sn th chp gim
theo gây ri ro cho ngân hàng.
- Th hai, ri ro t mƣn. tránh ri ro này, ngân hàng nên giám sát t trng cho
vay bt đng sn trong tng d n cho vay ti ngơn hƠng đ có s phân b ri ro
phù hp. Mt khác, tình hình kinh t nc ta đang tng trng n đnh và s tng
trng tt trong thi gian sp ti. Do đó, vic xác đnh ngành ngh kinh doanh,
lnh vc đu t hiu qu, khách hàng tim nng không còn lƠ vic riêng ca doanh
nghip sn xut kinh doanh mà còn là nhim v quan trng ca ngân hàng trong
quá trình cnh tranh và hi nhp. Tuy nhiên, trong điu kin kinh t hin nay, các
ngân hàng nên cn trng trong vic theo đui mc tiêu li nhun. Các ngân hàng
nên phân b vào các ngành ngh có tính cht n đnh nh lng thc, sn xut nhu
yu phm cn thit, sn xut hàng tiêu dùng song song vi vic đu t vƠo các
ngành ngh sn xut hàng cao cp nh: xe hi, m phm, bt đng sn, đ phòng
chng và nga ri ro khi nn kinh t chng li, suy gim.