Trờng đại học kinh tế quốc dân
NGUYễN CảNH HNG
nâng cao chất lợng cho vay doanh nghiệp
tại Ngân hàng TMCP Đầu t và Phát triển Việt
Nam - Chi nhánh Sơn La
Chuyên ngành: KINH Tế TàI CHíNH NGÂN HàNG
Ngời hớng dẫn khoa học:
TS. LÊ THANH TÂM
Hµ Néi - 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn “Nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La” là công
trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Lê Thanh Tâm.
Những tài liệu, số liệu sử dụng cho Luận văn này được thu thập từ thực tế và phục vụ
nghiên cứu đúng mục đích. Các giải pháp, kiến nghị trong Luận văn là do tôi tự tìm
hiểu, phân tích và đúc rút một cách trung thực, phù hợp với tình hình thực tế.
Tác giả luận văn
Nguyễn Cảnh Hưng
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cám ơn Quý thầy cô Viện đào tạo Sau đại học - Trường Đại
học Kinh tế Quốc dân đã tận tâm giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu cho
tôi trong suốt thời gian tôi học tập tại trường. Đặc biệt, tôi xin chân thành cám ơn TS.
Lê Thanh Tâm đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn cho tôi hoàn thành luận văn này.
Tác giả luận văn
Nguyễn Cảnh Hưng
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
1. BIDV Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát
đang diễn ra mạnh mẽ, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và sự
mở cửa thị trường, trong lĩnh vực Ngân hàng đã diễn ra sự cạnh tranh quyết
liệt giữa các Ngân hàng thương mạ i nhà nước, Ngân hàng thương mại cổ
phần và Ngân hàng nước ngoài cung cấp dịch vụ trên thị trường tài chính
ngân hàng Việt Nam. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt đó, trong những
năm qua khi chính phủ áp dụng mọi biện pháp thắt chặt tiền tệ nhằm mục đích
kiềm chế lạm phát ổn định kinh tế vĩ mô, các ngân hàng phải đối mặt với nhiều
khó khăn thử thách như nợ xấu, khả năng huy động, khả năng cho vay và nhiều
hoạt động phi tín dụng khác.
Trong số những ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay, Ngân hàng
TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam là một trong những ngân hàng có quy mô lớn
và uy tín trên thương trường. Trong đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt
Nam - Chi nhánh Sơn La là một đơn vị hoạt động khá hiệu quả, luôn hoàn thành tốt
và xuất sắc các chỉ tiêu của BIDV giao, đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát
triển của toàn bộ hệ thống của BIDV. Chi nhánh hiện là đối tác cung cấp vốn quan
trọng cho nhiều khách hàng doanh nghiệp trên địa bàn với phương châm “Chia sẻ
cơ hội, hợp tác thành công”.Từ thực tế đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển
Việt Nam nói chung và BIDV Sơn La nói riêng rất chú trọng đến việc nâng cao chất
lượng tín dụng, chất lượng cho vay doanh nghiệp như: đào tạo nâng cao năng lực
cán bộ khách hàng, đánh giá trung thực tình hình tài chính khách hàng, lựa chọn
nền khách hàng tốt để hạn chế thấp nhất rủi ro có thể đem lại trong quá trình tăng
trưởng tín dụng doanh nghiệp.
Trong các năm vừa qua, BIDV Sơn La với tỷ trọng cho vay doanh nghiệp
chiếm trên 60% tổng dư nợ cho vay toàn Chi nhánh. Mặc dù đã đạt được một số
thành tựu nhất định về chất lượng cho vay doanh nghiệp nhưng thực sự chưa tương
xứng với tiềm năng phát triển của chi nhánh và chưa đáp ứng một cách tốt nhất nhu
i
cầu vốn cho các doanh nghiệp nói riêng và cho nền kinh tế nói chung.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng cho vay doanh
nghiệp ảnh hưởng rất lớn đối với hoạt động của BIDV Sơn La. Đề tài: “Nâng cao
của BIDV Sơn La, sách báo, internet và các phương tiện thông tin đại chúng khác,
bằng những phương pháp thống kê, tác giả đã tiến hành tổng hợp số liệu, sau đó tiến
hành phân tích, so sánh để xử lý dữ liệu. Từ đó đưa ra các nhận định làm cơ sở cho
việc đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại BIDV Sơn
La trong hiện tại và tương lai.
1.5. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo…nội dung của
Luận văn gồm 3 chương
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY
DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Tác giả hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản sau:
Cho vay là một hình thức của cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho
khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định
theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi
Cho vay doanh nghiệp là một hình thức cho vay của ngân hàng thương mại
mà đối tượng được vay vốn là doanh nghiệp
Đặc điểm cho vay doanh nghiệp của NHTM được thể hiện thông qua các tiêu
chí như: Số lượng khách hàng doanh nghiệp;Thông tin về khách hàng; Nhu cầu vay
vốnQuy trình cho vay.
Trên cơ sở đảm bảo các quy định của Ngân hàng về các nội dung sau:
Nguyên tắc, điều kiện, thời hạn, lãi suất, hồ sơ vay vốn để đưa ra các quyết định
về mức vay cụ thể đối với từng đối tượng khách hàng.
Cho vay của ngân hàng thương mại có thể được chia làm nhiều loại căn cứ
trên nhiều tiêu chí cơ bản khác nhau, mỗi cách phân loại có ý nghĩa và mục đích
nhất định. Ở phạm vi nghiên cứu của luận văn này tác giả tập trung vào một số cách
phân loại như: thời hạn cho vay, đối tượng cho vay, hình thức bảo đảm tiền vay,
phương thức cho vay.
iii
Quan niệm về chất lượng cho vay doanh nghiệp của NHTM thể hiện trên các
giác độ khác nhau như:
Tác giả giới thiệu về lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức của BIDV Sơn La:
BIDV Sơn La được thành lập năm 1957 với tên gọi Phòng cấp phát vốn thuộc Công
ty tài Chính Sơn La. Năm 1976 tách ra thành chi nhánh Ngân hàng Kiến thiết tỉnh
Sơn La. Năm 1988 đổi tên thành Ngân hàng đầu tư và xây dựng tỉnh Sơn La. Năm
1990 được thành lập lại theo Quyết định số 105/NH-QĐ ngày 26/11/1990 của
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với tên giao dịch Ngân hàng Đầu tư và
Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Sơn La. Ngày 2/5/2012 chính thức đổi tên thành
Chi nhánh NHTM Cổ phần Đầu tư và phát triển Sơn La
Định hướng chiến lược với phương châm hoạt động của ngân hàng là chủ
động tạo lập nguồn vốn ổn định, vững chắc, bám sát các mục tiêu kinh tế của địa
phương, đầu tư vốn đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng với phương châm "tiếp
tục đổi mới tăng trưởng- an toàn - hiệu quả". Góp phần hoàn thành nhiệm vụ kinh
doanh chung của Ngân hàng TMCP Đầu Tư & Phát triển Việt Nam. Để đảm bảo
hiệu quả hoạt động kinh doanh cũng như thực hiện thành công những nhiệm vụ
chính trị được Chính phủ và NHNN giao phó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát
triển Việt Nam nói chung và Chi nhánh Sơn La nói riêng đã xây dựng bộ máy hoạt
động theo mô hình TA2. Các phòng của chi nhánh được tổ chức sắp xếp trên cơ sở
phân định rõ các chức năng nhiệm vụ của từng phòng ban. Từ đó thực hiện chuyên
môn hoá sâu trong từng lĩnh vực hoạt động của chi nhánh. Qua đó nêu bật lên một
số chỉ tiêu như: Tổng tài sản, dư nợ tín dụng, huy động vốn, lợi nhuận…trong các
năm từ năm 2008 đến 2012.
Thực trạng chất lượng cho vay doanh nghiệp tại BIDV Sơn La được phân tích
và đánh giá theo 2 hướng:
Thứ nhất là đánh giá chất lượng theo tiêu chí bao gồm:
Dư nợ tín dụng doanh nghiệp: Thể hiện qua bảng số liệu cụ thể từ năm 2008
đến năm 2012 và đều được đánh giá là dư nợ có sự tăng trưởng qua các năm.
Về nợ quá hạn và tỷ lệ nợ quá hạn: Nợ quá hạn chủ yếu là các doanh nghiệp
v
ngoài quốc doanh bao gồm các Công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân có quy mô
nhỏ, vốn chủ sở hữu thấp nên khi nền kinh tế gặp khó khăn, các doanh nghiệp, đối
tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ, các lớp đào tạo ngắn hạn nhằm nâng cao trình độ
chuyên môn của đội ngũ cán bộ, đặc biệt là các cán bộ thẩm định. Trong những năm
qua, chi nhánh đã cử nhiều cán bộ đi học nâng cao trình độ nghiệp vụ, mở nhiều lớp
bồi dưỡng kiến thức về kinh tế thị trường, tổ chức đào tạo theo chương trình dự án
quốc tế, tạo cho cán bộ ngân hàng có một phong cách và tư duy làm việc tiên tiến.
vi
Tuy nhiên vẫn còn tồn tại những hạn chế sau: công tác đào tạo nguồn nhân lực kế
cận tại BIDV Sơn La chưa được chuẩn bị kịp thời,
số
lượng cán bộ chủ chốt để
đáp ứng cho hoạt động kinh doanh thiếu khá nhiều; trình độ cán bộ tại BIDV Sơn
La chưa đồng đều, đặc biệt kiến thức marketing, tiếp thị của cán bộ còn mang tính
chấp thụ động, khả năng nắm bắt thông tin thị trường còn nhiều hạn chế; chưa thực
sự phát huy được cơ chế khuyến khích về tiền lương, tiền thưởng đối với các cán bộ
có chuyên môn nghiệp vụ cao, đảm nhiệm những công việc phức tạp, quan trọng,
đem lại nhiều lợi ích cho Ngân hàng…
Công tác kiểm soát nội bộ: Việc kiểm tra kiểm soát trước trong và sau khi cho
vay tại BIDV Sơn La đôi khi mang tính hình thức, đối phó với quy trình, quy định
của Ngân hàng mà chưa thực sự nắm bắt đầy đủ các thông tin từ phía khách hàng, từ
hoạt động kinh doanh và từ các nguồn thông tin khác; Công tác tự kiểm tra chéo,
cán bộ phụ trách khách hàng này trực tiếp kiểm tra hồ sơ của cán bộ quản lý khách
hàng kia chưa được tiến hành thường xuyên, đôi khi triển khai nhưng thực hiện
không quyết liệt, kiểm tra qua loa nên hiệu quả phòng ngừa rủi ro bị hạn chế; Việc
xử phạt theo quy định trong việc tuân thủ các quy trình nghiệp vụ tác nghiệp còn
mang tính hình thức, chưa thực sự quyết liệt.
Quản lý nợ và giải quyết các khoản nợ quá hạn, nợ xấu: Khả năng dự báo,
phân tích đánh giá khách hàng tiềm ẩn nguy cơ nợ xấu, nợ quá hạn của cán bộ khách
hàng tại BIDV Sơn La còn nhiều hạn chế, mức độ quyết liệt trong việc quản lý khoản
vay là chưa cao; Chưa thực sự đi sâu phân tích, phân loại khách hàng, đâu là khách
hàng gặp khó khăn tạm thời có thể phục hồi nếu được hỗ trợ như giãn nợ, cơ cấu nợ,
hấp thụ vốn của nền kinh tế, Chi nhánh bám sát, quán triệt chỉ đạo của Hội sở chính
về kế hoạch huy động vốn theo từng thời kỳ.
Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại BIDV Sơn La:
Thứ nhất: Tăng cường công tác quản lý tín dụng
Thứ hai: Nâng cao chất lượng cán bộ khách hàng
Thứ ba: Tăng cường công tác kiểm soát nội bộ
Thứ tư: Tăng cường các biện pháp quản lý nợ, giải quyết tốt các khoản nợ quá hạn,
nợ xấu
viii
Thứ năm: Ứng dụng chính sách cho vay của Ngân hàng một cách linh hoạt
Kiến nghị
- Với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
Xây dựng cụ thể, chi tiết quy trình về hệ thống kiểm tra, kiểm soát chéo hoạt
động nghiệp vụ của các cá nhân, đơn vị, phát hiện những rủi ro hoạt động tiềm ẩn
để từ đó có biện pháp xử lý kịp thời.
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam tiếp tục đào tạo và nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ, tổ chức thêm nhiều buổi tập huấn nghiệp vụ thẩm định,
về kiến thức pháp luật, về marketing để chi nhánh cử cán bộ tham gia đầy đủ, để
đáp ứng nhu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt
động Ngân hàng nói chung và chất lượng cho vay doanh nghiệp nói riêng; tổ chức
các buổi thảo luận giữa Hội sở và chi nhánh hoặc giữa các chi nhánh với nhau để
các cán bộ có cơ hội học hỏi kinh nghiệm của nhau, bổ sung kiến thức nghiệp vụ
thực tế cho mình
Tăng cường công tác đào tạo và đào tạo chuyên sâu cho cán bộ chủ chốt và
một số chức danh công việc cần thiết, các cán bộ nòng cốt để tổ chức đào tạo lại
cho các cán bộ nghiệp vụ khác
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam nên thành lập diễn đàn nội
bộ về pháp lý để các Chi nhánh trực tiếp có những vướng mắc liên quan đến thủ tục
pháp lý của doanh nghiệp, khó khăn vướng mắc trong quá trình xử lý nợ, trong quá
trình khởi kiện thu hồi nợ, kinh nghiệm của các Chi nhánh đã thực hiện làm cầu
tác tại BIDV Sơn La tôi nhận thấy việc triển khai nghiên cứu về Quy trình nghiệp
vụ cho vay và các giải pháp nhằm cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại BIDV
Sơn La là một vấn đề quan trọng và cấp thiết, nó góp phần giảm bớt tổn thất, nâng
cao hiệu quả kinh doanh và tạo điều kiện cho BIDV Sơn La tồn tại và phát triển
trong môi trường cạnh tranh thời mở cửa.
Dựa trên những cơ sở lý luận về cho vay và chất lượng cho vay doanh
nghiệp
,
Luận văn đi sâu nghiên cứu thực trạng và nguyên nhân chất lượng cho vay
doanh nghiệp cũng như chỉ ra những mặt còn hạn chế cần
khắc
phục. Từ đó, tác
giả đã mạnh dạn đưa ra những giải pháp cụ thể để nâng cao
chất
lượng cho
vay doanh nghiệp tạ i B I DV Sơn La trên cơ sở những quan điểm định hướng
và mục
tiêu
trong giai đoạn phát triển sắp tới. Một số giải pháp nằm ngoài tầm
quyết định
của
BIDV Sơn La, tác giả đã đề xuất và kiến nghị với BIDV, cơ quan
ban ngành của tỉnh và Chính phủ để hỗ trợ cho sự tăng trưởng tín dụng bền
vững.
x
Đề tài được viết trên cơ sở kết hợp lý thuyết về cho vay và chất lượng
cho vay nói chung và cho vay doanh nghiệp nói riêng trong
kinh
doanh ngân hàng
cùng với kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quan hệ khách hàng của tác
đang diễn ra mạnh mẽ, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và sự
mở cửa thị trường, trong lĩnh vực Ngân hàng đã diễn ra sự cạnh tranh quyết
liệt giữa các Ngân hàng thương mạ i nhà nước, Ngân hàng thương mại cổ
phần và Ngân hàng nước ngoài cung cấp dịch vụ trên thị trường tài chính
ngân hàng Việt Nam. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt đó, trong những
năm qua khi chính phủ áp dụng mọi biện pháp thắt chặt tiền tệ nhằm mục đích
kiềm chế lạm phát ổn định kinh tế vĩ mô, các ngân hàng phải đối mặt với nhiều
khó khăn thử thách như nợ xấu, khả năng huy động, khả năng cho vay và nhiều
hoạt động phi tín dụng khác.
Trong số những ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay, Ngân hàng
TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam là một trong những ngân hàng có quy mô lớn
và uy tín trên thương trường. Trong đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt
Nam - Chi nhánh Sơn La là một đơn vị hoạt động khá hiệu quả, luôn hoàn thành tốt
và xuất sắc các chỉ tiêu của BIDV giao, đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát
triển của toàn bộ hệ thống của BIDV. Chi nhánh hiện là đối tác cung cấp vốn quan
trọng cho nhiều khách hàng doanh nghiệp trên địa bàn với phương châm “Chia sẻ
cơ hội, hợp tác thành công”.Từ thực tế đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển
Việt Nam nói chung và BIDV Sơn La nói riêng rất chú trọng đến việc nâng cao chất
lượng tín dụng, chất lượng cho vay doanh nghiệp như: đào tạo nâng cao năng lực
cán bộ khách hàng, đánh giá trung thực tình hình tài chính khách hàng, lựa chọn
nền khách hàng tốt để hạn chế thấp nhất rủi ro có thể đem lại trong quá trình tăng
trưởng tín dụng doanh nghiệp.
Trong các năm vừa qua, BIDV Sơn La với tỷ trọng cho vay doanh nghiệp
chiếm trên 60% tổng dư nợ cho vay toàn Chi nhánh. Mặc dù đã đạt được một số
thành tựu nhất định về chất lượng cho vay doanh nghiệp nhưng thực sự chưa tương
xứng với tiềm năng phát triển của chi nhánh và chưa đáp ứng một cách tốt nhất nhu
cầu vốn cho các doanh nghiệp nói riêng và cho nền kinh tế nói chung.
1
Nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng cho vay doanh
nghiệp ảnh hưởng rất lớn đối với hoạt động của BIDV Sơn La. Đề tài: “Nâng cao
của BIDV Sơn La, sách báo, internet và các phương tiện thông tin đại chúng khác,
bằng những phương pháp thống kê, tác giả đã tiến hành tổng hợp số liệu, sau đó tiến
hành phân tích, so sánh để xử lý dữ liệu. Từ đó đưa ra các nhận định làm cơ sở cho
việc đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại BIDV Sơn
La trong hiện tại và tương lai.
1.5. Kết cấu luận văn
- Chương 1: Những vấn đề cơ bản về chất lượng cho vay doanh nghiệp của
Ngân hàng thương mại.
- Chương 2: Thực trạng chất lượng cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng
TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La
- Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại Ngân
hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La
3