Thuyết minh về một loài cây quê em [Cây
dừa]
Bài làm:
A. Mở bài:
Ca dao có câu:
Dừa xanh đứng sừng sững giữa trời
Đem thân mình hiến cho đời thủy chung.
Từ lâu, cây dừa đã trở thành loài cây thân quen của làng
quê Việt Nam, gắn bó với đời sống con người thủy chung,
son sắt, trước sau nghĩa tình.
B. Thân bài:
1) Địa bàn trồng trọt:
• Cây dừa chủ yếu được trồng ở vùng nhiệt đới, đặc
biệt là khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
• Ở Việt Nam, dừa tập trung từ Quảng Ngãi đến Cà
Mau, đặc biệt là vùng Bình Định, Bến Tre.
2) Phân loại:
Có nhiều loại chuối: chuối hương, chuối ngự, chuối sứ,
chuối mường. Loại chuối nào khi chín cũng đều cho ta vị
ngọt ngào và hương thơm hấp dẫn. Đặc biệt, có một loại
chuối là chuối trứng cuốc rất được ưa thích vì vị thơm
ngon của nó.
Có nhiều loại dừa: dừa cao và dừa lùn.
• Dừa lùn (dừa kiểng) thường được trồng làm cảnh
trong gia đình hoặc khu vui chơi công cộng.
• Dừa cao gồm:
o Dừa xiêm: trái thường nhỏ, màu xanh, nước
ngọt, thường dùng để uống.
o Dừa bị: trái to, màu xanh đậm, thường được
dùng trong chế biến thực phẩm.
o Dừa nếp: trái vàng xanh mơn mởn.

ngọt, thường dùng với chè, kem và các loại bánh
mặn ngọt.
• Củ hủ dừa (phần lõi non của thân dừa): dùng để chế
biến thức ăn rất độc đáo; con đuôn đục thân dừa là
một món đặc sản rất ngon và hấp dẫn.
• Dầu dừa: dùng để thắp, ăn, nấu xà phòng, thoa tóc,
…
• Xơ dừa: dùng bện dây thừng, làm thảm, làm phân
bón cây, chiết cành,…
• Thân dừa: làm cột nhà, làm cầu bắc qua sông rạch,
làm máng dẫn nước trên đồng ruộng, làm đũa, vá
xới cơm,…
• Lá dừa: không chỉ dùng lợp nhà, làm phên liếp, chằm
nón, mà còn là chất đốt thường dùng để đun nấu phổ
biến ở thôn quê, lá dừa khô bó lại làm đuốc để đi
trong đêm tối trời.
• Hoa dừa: ở thôn quê thường dùng để trang trí cho
cổng chào đám cưới, đám hỏi, để cúng trên bàn thờ.
• Gáo dừa: dùng để đun nấu, làm than hoạt tính.
Ngoài ra chúng còn được tạo thành những mặt hàng
thủ công mỹ nghệ rất đẹp: nút áo quần, những chú
khỉ làm trò, những con công xòe đuôi, những đôi
chim quấn quýt, những chiếc xe ngựa cổ xưa,… được
khách du lịch rất ưa chuộng.
• Có thể thấy điều này qua các bức tranh dân gian
Đông Hồ hoặc các lễ hội hái dừa ở vùng đồng bằng
Nam Bộ. Trái dừa luôn có mặt trong mâm ngũ quả
thờ cúng trong ngày Tết cổ truyền.
• Đối với tuổi thơ: còn gì thú vị hơn những buổi trưa
hè mắc võng dưới tán lá mát rượi, nghe tiếng lá dừa

Bài tham khảo:
Dừa (Cocos nucifera), là một loài cây trong họ Cau với
các lá đơn xẻ thùy lông chim 1 lần, cuống và gân chính
dài 4–6 m các thùy với gân cấp 2 có thể dài 60–90 cm; lá
kèm thường biến thành bẹ dạng lưới ôm lấy thân; các lá
già khi rụng để lại vết sẹo trên thân.
Nguồn gốc và canh tác
Nguồn gốc của loài thực vật này là chủ đề gây tranh cãi,
trong đó một số học giả cho rằng nó có nguồn gốc ở khu
vực đông nam châu Á trong khi những người khác cho
rằng nó có nguồn gốc ở miền tây bắc Nam Mỹ. Các mẫu
hóa thạch tìm thấy ở New Zealand chỉ ra rằng các loại
thực vật nhỏ tương tự như cây dừa đã mọc ở khu vực này
từ khoảng 15 triệu năm trước. Thậm chí những hóa thạch
có niên đại sớm hơn cũng đã được phát hiện tại
Rajasthan và Maharashtra, Ấn Độ. Không phụ thuộc vào
nguồn gốc của nó, dừa đã phổ biến khắp vùng nhiệt đới,
có lẽ nhờ có sự trợ giúp của những người đi biển trong
nhiều trường hợp. Quả của nó nhẹ và nổi trên mặt nước
và có lẽ đã được phát tán rộng khắp nhờ các dòng hải
lưu: quả thậm chí được thu nhặt trên biển tới tận Na Uy
cũng còn khả năng nảy mầm được (trong các điều kiện
thích hợp). Tại khu vực quần đảo Hawaii, người ta cho
rằng dừa được đưa vào từ Polynesia, lần đầu tiên do
những người đi biển gốc Polynesia đem từ quê hương của
họ ở khu vực miền nam Thái Bình Dương tới đây.
Dừa phát triển tốt trên đất pha cát và có khả năng chống
chịu mặn tốt cũng như nó ưa thích các nơi sinh sống có
nhiều nắng và lượng mưa bình thường (750–2.000 mm
hàng năm), điều này giúp nó trở thành loại cây định cư

Khi quả dừa còn non, nội nhũ bên trong còn mỏng và
mềm và có thể nạo dễ dàng. Nhưng lý do chính để hái
dừa vào giai đoạn này là để lấy nước dừa làm thức uống;
những quả to có thể chứa tới 1 lít nước uống bổ dưỡng.
Khi quả đã già và lớp vỏ ngoài chuyển thành màu nâu
(khoảng vài tháng sau) thì nó sẽ rụng từ trên cây xuống.
Vào thời điểm đó nội nhũ đã dày và cứng hơn, trong khi
nước dừa sẽ có vị nồng hơn. Khi đó nếu uống nhiều có
thể bị tiêu chảy, chỉ sau khoảng 15 phút.
Vị trí gân chính
Dừa được bổ đôi đúng cáchĐể lấy nước của quả dừa cần
loại bỏ lớp vỏ ngoài và lớp xơ dừa sau đó dùng đũa/que
chọc vào mắt lớn nhất của quả rồi đặt ống hút vào. Người
ta có thể lấy nước bằng cách chặt bỏ một phần vỏ ở phần
đối diện với cuống dừa để phần vỏ cứng bên trong phơi
ra, sau đó vạt đi phần của lớp vỏ cứng đó và rót nước
dừa vào vật chứa (cốc, chén, bát, v.v.). Ngày nay, người
ta còn dùng dao/máy bào bớt đi lớp vỏ bên ngoài làm
gần lộ ra phần vỏ cứng phía đối diện cuống dừa, rồi cũng
vạt bỏ đi phần này khi muốn lấy nước. Do quả dừa có
điểm rạn tự nhiên nên có thể bổ quả dừa bằng các loại
dao to, chẳng hạn dao mác, dao phay hay các loại tuốc
vít bản bẹt và búa. Trên quả dừa đã lột bỏ vỏ có 3 lằn
gân ứng với 3 mắt, kinh nghiệm cho thấy khi dùng sống
dao hoặc lưỡi dao hơi cùn đập vuông góc vào gân chính
(ứng với mắt lớn nhất - như chỉ bởi mũi tên đỏ trong
hình) thì quả dừa sẽ bể đôi dễ dàng, đường bể thường
thẳng và đều. Các nông dân ở Bến Tre thường dùng một
loại dao đặc biệt lưỡi không bén (sắc)lắm gọi là cái rựa
để bổ dừa.

người còn đó, là con gái của Bến Tre…”
Câu hát ngân nga mang đậm hồn quê gợi nhớ về vùng
đất Bến Tre, quê hương của đồng khởi. Nhắc đến Bến
Tre, người ta liên tưởng đến một vùng quê thanh bình với
cây lành trái ngọt. Đặc biệt, có một loài cây gắn bó
quanh năm, gắn bó cả cuộc đời với người dân Bến Tre –
cây dừa.
Đi khắp Bến Tre, nơi đâu ta cũng gặp bóng râm của
những hàng dừa mát rượi. Hầu như nhà nào cũng trồng
dừa. Cây dừa biểu tưởng của cây trái ở Bến Tre cũng như
cây chè của Bảo Lộc, Thái Nguyên, cây cà phê ở Buôn Mê
Thuộc hay cây cọ ở vùng quê sông Thao.
Khác với cây dừa ở các tỉnh khác được mọc ở vùng đồng
bằng, dọc bờ biến hay ven những triền cát trắng, cây dừa
Bến Tre mọc dài trên ba cù lao lớn, cù lao Minh, cù lao
Bảo và cù lao An Hóa. Vì vậy, cây dừa Bến Tre quanh
năm được phù sa của các nhánh sông Tiền, Hàm Luông,
Ba Lai, Cổ Chiên bồi đắp nên lúc nào cũng xanh tươi đầy
sức sống.
Cây dừa Bến Tre có rất nhiều chủng loại. Dừa ta hay còn
gọi là dừa bị trái to, cơm dày, dừa xiêm trái nhỏ nước
ngọt và thanh, dừa lửa có vỏ bên ngoài vàng cháy, dừa
dâu trái thon nhỏ dần ở hai đầu như hình dáng quả dâu.
Ngoài ra còn có một số loại khác như: dừa Tam Quan,
dừa cỏ, dừa dứa, dừa nhiếm, dưa éo… riêng dừa sáp chỉ
mọc được ở Trà Vinh và trở thành đặc sản của vùng đất
này.
Có lẽ trong tất cả các loại cây trái ở Việt Nam, cây dừa là
một loại cây cống hiến cả cuộc đời mình cho con người.
Khôntg một chi tiết nào trên thân dừa lại không có chỗ

nhuyễn, vắt nước cốt làm kẹo dừa, nấu dầu dừa, làm xà
phòng. Bã dừa dùng làm bánh dầu, để bón phân hoặc
làm thức ăn cho gia súc. Gáo dừa được sử dụng làm than
hoạt tính, chất đốt hoặc làm các mặt hàng thủ công mỹ
nghệ rấr được ưa chuộng ở các nước phương Tây. Xơ dừa
được đánh tơi ra dùng làm thảm, làm nệm, làm dép đặc
trị cho những người bệnh thấp khớp hoặc bện làm dây
thừng, lưới bọc các bờ kè chống sạt lở ven sông.
Hiện nay, các mặt hàng làm từ cây dừa không chỉ phát
triển trong nước mà còn được mở rộng ra các nước khác
trên thế giới. Kẹo dừa Bến Tre được xuất khẩu nhiều nhất
qua trung Quốc.
Đi về Bến Tre, chỉ cần qua khỏi phà Rạch Miễu ta sẽ đi
giữa bạt ngàn màu xanh của dừa. Những buổi trưa oi
bức, chỉ cần mắc võng học bài dưới gốc dừa, bên cạnh bờ
ao, hoặc đưa mắt nhìn bầu trời xanh đung đưa qua kẽ lá,
nghe tiếng cá nhảy, đớp mồi dưới ao chúng ta bỗng thấy
cuộc đời đẹp biết bao. Cuộc sống của người dân Bến Tre
gắn liền với cây dưà từ bao đời nay. Ngôi nhà của họ
cũng ẩn hiện dưới bóng râm mát rượi của hàng dừa, lúc
khát nước uống trái dừa ngọt lịm … Không biết đã có bao
nhà thơ đã dệt nên những vần thơ đẹp về cây dừa ở Bến
Tre. Trong đó bài thơ của nhà thơ Kiên Giang làm em
thích thú nhất:
“ Khi yêu yêu lắm dừa ơi
Cả trời cả đất cả người Bến Tre
Bóng dừa râm mát lối quê
Người ơi! Tôi tưởng lối về cung tiên…”
Trong tương lai, cuộc sống ngày một hiện đại hơn. Nhưng
những giá trị tinh thần vẫn không bao giờ thay đổi. Cũng