PHƯƠNG THỨC TƯ DUY 6C -
LỰA CHỌN CẦN THIẾT CHO ĐẠI HỌC TRÀ VINH
KS. Trần Thế Nam
Bài viết được tóm tắt từ cuốn “Tư duy là tồn tại”
TÓM TẮT
“Tư duy sáu chiếc mũ” là cuộc cách mới trong quá trình tư duy của con người.
Nó là công cụ giúp chúng ta tăng hiệu quả tư duy lên gấp nhiều lần mà không để lại
các mối nguy hại tiềm ẩn trong tập thể. Tư duy 6C thật sự là một lựa chọn cần thiết
cho sự phát triển của trường Đại học Trà Vinh trong tương lai.
ABSTRACT
“Six thinking hats” has revolutionized human thinking process. It is a tool
helping us increase our thinking efficiency substantially without leaving any potential
threats in groups. 6C thinking is really a choice necessary for the development of Tra
Vinh University in the future.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đại học Trà Vinh vẫn còn non trẻ trong giai đoạn xây dựng và phát triển để hội
nhập với thế giới. Để trưởng thành hơn, Đại học Trà Vinh cần có một đội ngũ cán bộ
tri thức cao, hoàn thiện về đạo đức và một đường lối chính sách phát triển đúng đắn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể kiểm soát và phát huy hết những năng lực
vốn có của bản thân. Bất kỳ ai cũng có khả năng tư duy của riêng mình, nhưng nếu
không biết cách quản lý chúng hiệu quả thì có khả năng gây ra những thiệt hại to lớn
cho bản thân và tổ chức. Vì thế, giải pháp “Ứng dụng phương pháp tư duy 6C vào hệ
thống cán bộ Đại học Trà Vinh” là nhu cầu rất cần thiết nhằm hỗ trợ Đại học Trà Vinh
tiến bước đến thành công nhanh hơn.
II. NỘI DUNG:
II.1. Giới thiệu phương pháp tư duy 6C:
Vấn đề trong tư duy:
Trong thực tế, chúng ta thường gặp rất nhiều vấn đề tranh luận như trong các
cuộc họp, hội thảo, thương thuyết,…và lối tư duy “Biện chứng và tranh luận” thường
được chúng ta áp dụng. Lối tư duy tranh luận này sẽ phát huy hiệu quả nếu có một
người cầm trịch vững vàng. Đây là lối tư duy không có gì sai, nhưng nó không mang

- Chiếc mũ trắng: Biểu thị cho sự trung lập và khách quan. Khi đó, mọi
người sử dụng thông tin để xem xét tình huống hay đưa ra những thông tin cần thiết,
đặt câu hỏi và xem xét vấn đề.
- Chiếc mũ đỏ: Biểu thị trực giác, cảm giác và cảm xúc để xem xét tình
huống. Lúc này mọi người có thể bày tỏ quan điểm cá nhân của mình để xem xét tình
huống nhưng chỉ dựa trên cảm xúc.
- Chiếc mũ đen: Biểu thị sự cẩn trọng và các khó khăn. Đây là chiếc mũ đặc
biệt! Kiểu tư duy này có giá trị cao và được áp dụng rộng rãi nhất. Mọi người sẽ đưa ra
những khó khăn, nguy hiểm và các hiểm họa tiềm ẩn khi đội chiếc mũ đen. Nó giúp
cho chúng ta tránh những nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng.
- Chiếc mũ vàng: Biểu thị sự cân nhắc đến các lợi ích, giá trị và những mặt
tích cực. Chiếc mũ này giúp chúng ta có cái nhìn lạc quan hơn về sự việc.
- Chiếc mũ xanh lá cây: Biểu thị cho sự sáng tạo và các ý tưởng mới cho sự
việc.
- Chiếc mũ xanh da trời: Biểu thị hệ thống và kiểm soát các quá trình tư duy.
Những điều cần lưu ý:
- Những chiếc mũ không mô tả sự việc: người ta thường định nghĩa sẵn tình
huống và khi sự việc xãy ra, họ sử dụng những chiếc mũ để mô tả nó. Như thế là
không đúng với ý nghĩ của lối tư duy 6C; Những chiếc mũ chỉ đưa ra phương hướng
cho chúng ta xem xét sự việc. Khi một chiếc mũ được chọn thì chúng ta sẽ xử lý vấn
đề theo hướng đó. Với cách nói: “Tôi muốn anh đọc cuốn sách Tư duy tồn tại” khác
hẳn với câu “Anh đang đọc cuốn sách Tư duy tồn tại đấy!”.
- Chiếc mũ không nói lên bản chất con người: Mọi người thường có xu
hướng dựa vào “những chiếc mũ đội đầu” để kết luận bản chất con người là thuộc kiểu
mũ xanh lá cây hay mũ đỏ! Giống như các nhà tâm lý thường tiến hành trắc nghiệm để
xem người này thuộc tuýp A hay B. Khi đó, người được kết luận thuộc tuýp A hay B
thì họ thường điều khiển bản thân cho phù hợp với tuýp đó. Đây là minh chứng cho
kiểu tư duy áp đặt, ngược lại với lối tư duy đồng thuận. Chúng ta cần tránh lối tư duy
như vậy!
Hướng dẫn sử dụng tư duy 6C:

giải quyết các vấn đề. Trong lối tư duy đồng thuận, mọi người luôn nhìn về cùng một
hướng, hai quan điểm được đặt tương đồng để cùng xem xét và lựa chọn. Khi đó, mọi
việc sẽ nhanh chóng được giải quyết.
- Loại trừ được ảnh hưởng cá nhân: Mọi người có khuynh hướng áp đặt tư
duy cá nhân lên người khác. Họ cố gắng chúng tỏ sự thông minh và sự riêng biệt của
mình. Có một số người chọn cách bất đồng quan điểm với người khác nhằm thể hiện
bản thân mà không hề xem xét đúng sai. Họ thực ra không nhận biết hết được ảnh
hưởng của điều này đến hiệu quả công việc. Bạn càng có nhu cầu khẳng định bản thân
khi gặp những quan điểm đối nghịch nhưng phương thức tư duy “6 chiếc mũ” không
có chỗ cho những quan điểm như vậy. Bạn sẽ phô bày kỹ năng của bạn nhưng theo
hướng đã định sẵn.
- Chú tâm vào sự việc: Sự ôm đồm khiến chúng ta không thể xử lý tốt công
việc. Có các hướng để xem xét sự việc: Thông tin, cảm xúc, tìm kiếm ý tưởng mới, sự
cẩn trọng, và tìm kiếm lợi ích. Chúng ta không thể cùng lúc xem xét hiệu quả theo tất
cả các hướng đó. Giống như việc tung từng quả bóng lên một cách dễ dàng hơn so với
tung cùng lúc nhiều quả bóng. Phương thức tư duy 6C giúp chúng ta xem xét sự việc
theo từng hướng bằng cách chia thời gian cho từng hướng đó. Chẳng hạn, máy bay của
bạn sẽ hạ cánh sau khi bay qua một bãi xe. Nếu lúc đó bạn nghĩ đến chiếc ô tô màu
vàng, thì thế nào nó cũng hiện ra trước mắt bạn. Đây là minh chứng cho sự nhạy cảm
trên gốc độ sinh lý của con người. Nếu chúng ta xem xét sự việc theo nhiều hướng,
chúng ta sẽ mất đi sự nhạy cảm đó!
Mọi người chọn cách tranh luận vì đó là cách giải quyết vấn đề tốt nhất và duy
nhất mà họ biết. Phương thức tư duy “6 chiếc mũ” sẽ chỉ ra một lối tư duy khác.
II.2. Một số dẫn chứng thể hiện tính ưu việt của phương thức tư duy 6C:
Phương thức tư duy “sáu chiếc mũ” được xem là sự thay đổi quan trọng nhất về
mặt nhận thức của con người. Điều này tưởng chừng khó tin nhưng những minh chứng
đưa ra lại đầy sức thuyết phục.
- Đội dự án đa quốc gia của tập đoàn hàng đầu (ABB) từng mất 30 ngày hội
họp để đưa ra một quyết định, sau khi họ áp dụng lối tư duy đồng thuận, thời gian rút
xuống chỉ còn hai ngày.

động chung của toàn bộ cỗ máy.
Như vậy, tư duy sáu chiếc mũ giúp chúng ta giải quyết các vấn đề nhanh chóng
mà không để lại các mâu thuẫn trong nội bộ của tổ chức. Đây là một bài học hay mà
chúng ta cần học hỏi để ngày càng hoàn thiện và phát triển trên con đường hội nhập
của trường Đại học Trà Vinh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Edward de Bono (2005), Tư duy là tồn tại, NXB Văn Hóa Thông Tin, Hà
Nội.
2. www.tvu.edu.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=569&It
emid=88, 08/06/2012.
3. www.fpt.edu.vn/story/phuong-phap-tu-duy-6-chiec-mu-chia-khoa-giai-
quyet-xung-dot-y-kien-trong-nhom, 02/06/2012.
4. www.hoithaovietnam.com/news.php?l=vn&ac=314&mode=n&cn=1607&n
=4470, 05/6/2012.