A: ĐẶT VẤN ĐỀ
I- Lý do chọn đề tài:
- Trường học là nơi xuyên suốt diễn ra hoạt động dạy và học của thầy và
trò. Hai nhân tố thầy - trò không thể thiếu trong mối ràng buộc để hình thành một
trường học. Thiếu thầy hay thiếu trò thì không có hoạt động dạy học diễn ra.
Trong quá trình xuyên suốt diễn ra hai hoạt động này, không chỉ đơn thuần là làm
cho người học có tri thức khoa học thuần tuý, mà trong nó còn có một mục tiêu
rất quan trọng là: “ hình thành - phát triển - bồi dưỡng” những phẩm chất đạo đức
đúng chuẩn mực, cấu thành nhân cách phù hợp với đạo đức dân tộc, với đạo đức
con người Xã Hội Chủ Nghĩa. Bởi thế mọi người làm công tác giáo dục ở nhà
trường đều phải có trách nhiệm cho mục tiêu lớn lao đó. Và nhân tố then chốt,
chủ đạo nhằm đạt được mục tiêu đó không ai khác là thầy - cô chủ nhiệm lớp.
- Theo mục tiêu chung của ngành Giáo Dục Và Đào Tạo là “Nâng cao
dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” thì ngoài việc dạy học ở trường
học, nhà trường còn phải có nhiệm vụ nâng cao dân trí trong địa bàn mà trường
cư ngụ. Đó là một hoạch định dài hạn mà từ lâu chúng ta đã thực hiện công tác
phổ cập giáo dục. Bởi thế, nếu nhân cách học sinh không được rèn luyện, bồi
dưỡng thì chắc chắn chiến lược “Nâng cao dân trí” ở địa phương sẽ không thực
hiện được. Mặt khác, thì số lượng học sinh thiếu nhân cách chuẩn mực này theo
thời gian sẽ trở thành gánh nặng cho xã hội. Vô tình nhà trường đang làm một
việc phản giáo dục.
- Ở trường THCS số 2 Ia phí 100% học sinh là người dân tộc thiểu số và
đối tượng học sinh thuộc địa bàn xã khó khăn ,kinh tế lạc hậu ,trình độ dân trí
của địa phương còn thấp ,tính cục bộ địa phương còn phổ biến cao cho nên
nhiều năm liền phải đối đầu với tỉ lệ giảm sút về số lượng, về hạnh kiểm, về
học lực làm cho chất lượng giáo dục của nhà trường bị hạn chế. Trong các
nguyên nhân dẫn đến kết quả xấu trên có một phần do công tác chủ nhiệm lớp
diễn ra còn lỏng lẻo.
1
Từ những lý do trên tôi xin được nghiên cứu đề tài “ Một số kinh nghiệm

giáo viên và hầu như giáo viên dạy bộ môn nào cũng từng kinh qua công tác
này. Vì vậy, đối với mỗi nhà giáo trong quá trình đảm nhiệm trọng trách này
đều tích luỹ cho mình một số kinh nghiệm riêng. Hơn nữa trong thời đại ngày
nay, cùng với sự tiến bộ của xã hội, sự giao lưu văn hoá, kinh tế,… rộng rãi thì
vấn đề làm sao để đáp ứng tốt vai trò một giáo viên chủ nhiệm là vấn đề không
hề cũ. Kéo theo, những kinh nghiệm mà giáo viên chủ nhiệm tích luỹ được cần
được quan tâm, chia sẻ, bồi dưỡng thêm nhằm mục đích làm tốt công tác chủ
nhiệm, làm tốt nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân đã tin tưởng giao phó là giáo
dục, rèn luyện các em ngày càng tốt hơn, giúp các em trở thành những con
người lao động “vừa hồng, vừa chuyên”, sống hoàn thiện, có ích trong tương lai.
II-Cơ sở lí luận.
- Công tác chủ nhiệm lớp là một quá trình tâm lý phản ánh kinh nghiệm giáo
dục học sinh. Giáo viên THCS là người thầy tổng thể, vừa chịu trách nhiệm
trực tiếp giảng dạy môn học văn hoá, vừa đảm đương quản lý và giáo dục học
sinh lớp mình phụ trách.
- Là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường, cha mẹ học sinh
quản lý tập thể học sinh, tổ chức điều hành và kiểm tra mọi hoạt động các quan
hệ, ứng xử , kĩ năng sống của học sinh.
- Giáo viên chủ nhiệm là nhân vật trung tâm hình thành nhân cách cho học
sinh, là cầu nối liền giữa nhà trường và đời sống xã hội. Bởi vậy mà người giáo
viên rất cần đến nghệ thuật sư phạm dẫn dắt học sinh đi vào thế giới quan khoa
học và phẩm chất đạo đức con người. Giúp các em nhận thức và giải thích hiện
tượng thế giới xung quanh, giúp các em biết sống và làm việc trong tập thể lớp.
Có thể nói rằng công tác chủ nhiệm lớp ở cấp THCS rất quan trọng, ảnh
hưởng rất lớn đến sự hình thành phát triển, nhân cách cũng như rèn luyện kĩ
năng ứng xử có văn hoá của học sinh.
3
Là một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò của mình là
những con ngoan, trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin, năng
động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành những người công dân có ích cho xã hội.

3.Xã hội:
Nhận thức xã hội chưa cao (chưa chú trọng hợp tác trong giáo dục, ít quan
tâm cho giáo dục …) , văn hoá xã hội còn thấp (các tệ nạn nói tục - chửi thề
,đánh bài, lấy vợ ,lấy chồng sớm , …), trong khi đó, sự hiểu biết của các em còn
hạn chế mà phải tiếp xúc với xã hội và gia đình có nhiều phức tạp, đặc biệt là
văn hoá xã hội ở tại địa phương nên mặt tiêu cực dường như lấn áp mặt tích cực
làm ảnh hưởng tới sự phát triển nhân cách, đạo đức, văn hoá của học sinh.
4.Giáo viên:
Phần lớn giáo viên tập trung dạy văn hoá chưa thật quan tâm đến đạo đức học
sinh. Do nhà ở cách trường quá xa hầu như giáo viên dạy hết tiết đều phải về ngay
để chăm lo cho gia đình ít có thời gian dành cho công tác chủ nhiệm ngoài giờ.
Năng lực làm công tác chủ nhiệm ở các giáo viên chưa đồng bộ, gây nên
tính “khập khễnh” trong công tác chủ nhiệm ở các lớp.
Tóm lại việc học tập và phát triển nhân cách của các em là do nhiều yếu
tố nhưng một phần quan trọng là công tác chủ nhiệm của giáo viên chưa tốt,
thiếu sự nghiêm khắc của giáo viên và gia đình.
IV-Thực trạng hoạt động chủ nhiệm Trường THCS số 2 Iaphí
1.Đặc điểm tình hình.
Là một trường thuộc xã có địa bàn rộng tương đối phức tạp, đời sống kinh
tế của nhân dân còn thấp, chủ yếu dựa vào trồng cây mì mà một năm chỉ mới có
một vụ. Hai năm gần đây được sự quan tâm của nhà nước là xây dựng cơ sở vật
chất phục vụ cho công tác dạy học tương đối khang trang.
2.Con người.
Ban giám hiệu vững vàng về chuyên môn, đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt
tình, năng động
Một số học sinh ý thức học tương đối tốt, được gia đình quan tâm. Đây là
những yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào dạy học và giáo dục của nhà
trường ngày một đi lên.
3.Thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp.
- Một số giáo viên nhận thức chưa đúng hoặc sai lệch về công tác chủ

không phải tạo áp lực hay vạch lá tìm sâu của người kiểm tra lên giáo viên chủ
nhiệm, nhằm phát huy tốt nhất ý thức cố gắng của giáo viên chủ nhiệm.
Tạo sự thống nhất trong công tác chủ nhiệm giữa các lớp. Nội quy thực
hiện phải đồng bộ để tránh đi “vết dầu loang” từ những phần tử hay tập thể
không có tính kỷ luật đến các học sinh lớp khác.
6
Khi được đóng góp giúp đỡ của lãnh đạo, giáo viên chủ nhiệm cần gạt bỏ
tính tự ti, phát huy tính cầu tiến, biết tích cực tiếp thu và suy xét vấn đề một
cách khách quan hơn, tránh bảo thủ, cố chấp hay tự ái.
3. Công tác phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và các tổ chức, đoàn
thể , gia đình, xã hội.
Chúng ta đã biết về cơ chế quản lý trường học là cơ chế thủ trưởng. Hiệu
trưởng chỉ đạo và điều hành mọi hoạt động. Các bộ phận trong nhà trường đều
mang tính phối hợp, không ai chỉ đạo cho ai. Vì vậy mỗi kế hoạch hoạt động của
mỗi bộ phận đều phải được sự cho phép của lãnh đạo, rồi từ bộ phận đó phải
biết chủ động phối hợp với các bộ phận khác mới có thể đạt hiệu quả. Điều này
khẳng định các tổ chức trong nhà trường phải biết phối hợp với giáo viên chủ
nhiệm và ngược lại giáo viên chủ nhiệm phải biết phối hợp với các bộ phận để
công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả cao. Nếu các bộ phận hoạt động theo “quyền
riêng” của mình (quyền tự tung tự tác ) thì chắc chắn kết quả chủ nhiệm rất tệ.
Ví dụ 1: Để chào mừmh ngày 26/03 , Đoàn thanh niên lập kế hoạch cụ thể
và được lãnh đạo cho phép thì Đoàn thanh niên phải chủ động phối hợp để giáo
viên chủ nhiệm nắm bắt và cùng phối hợp thực hiện. Từ đó giáo viên chủ nhiệm
lập kế hoạch cho lớp mình chủ nhiệm để học sinh cùng thực hiện. Đây là sự
phối hợp chặt chẽ, phù hợp tính pháp lý và khoa học.
Ví dụ 2: Để tham dự hội thi vẽ tranh do Hội đồng đội tổ chức, Tổng phụ
trách đội đến lớp thông báo cho học sinh về nội dung vẽ tranh nhưng giáo viên
chủ nhiệm không hay biết (không được phối hợp), thì lúc này “ Trống đánh
xuôi, kèn thổi ngược”. Như vậy, đây là một việc làm phản giáo dục. Rất khó cho
công tác chủ nhiệm lớp.

- Giáo viên chủ nhiệm phải có sơ kết, tổng kết, tuyên dương kịp thời theo
đợt để phát hiện nhân tố mới, các phương pháp mới cho hiệu quả tốt. Đồng thời
chỉ ra các công việc trong thời gian tới với yêu cầu ngày càng cao.
- Có sổ chủ nhiệm riêng để theo dõi một cách chính xác, chi tiết.
Quá trình triển khai thực hiện cần cụ thể thêm:
+ Phân công tổ nhóm học tập, tạo điều kiện thuận lợi để học sinh trong
lớp dễ dàng phối hợp với nhau trong học tập cũng như hoạt động khác.
+ Thực hiện tốt công tác xã hội hoá giáo dục kết hợp chặt chẽ với các môi
trường giáo dục cùng giáo dục học sinh.
+ Kết hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn,và ban chấp hành liên đội để
nắm bắt kịp thời để uốn nắn các em nếu có dấu hiệu sai phạm.
8
+ Kết hợp giáo dục gia đình: Họp phụ huynh thông báo cho cha mẹ học
sinh về mục đích, nhiệm vụ học tập, cung cấp thông tin về kết quả học tập và
rèn luyện của con em ở trường. Đề xuất, thống nhất biện pháp giáo dục, trao đổi
kinh nghiệm giáo dục.
+ Thông qua dạy học và hoạt động ngoài giờ lên lớp, tạo cơ hội để học
sinh tích cực hoạt động, xây dựng các mối quan hệ trong tập thể ( quan hệ về
tình cảm, công việc, riêng tư…) nhằm giáo dục đạo đức, nhân cách học sinh.
+ Tổ chức quản lý tốt việc học tập của học sinh. Tổ chức tốt các hoạt
động giáo dục trong và ngoài lớp.
+ Xây dựng các nề nếp lớp học:
Nề nếp tự quản.
ØTư thế ngồi học, nề nếp trong lớp, ngoài lớp.
ØNề nếp ra vào lớp. Nề nếp sinh hoạt 15'
ØNề nếp kiểm tra lẫn nhau: Bài cũ, bài mới, sách vở đồ dùng học tập.
Ý thức tham gia các phong trào và các nề nếp khác…
- Công việc này hết sức quan trọng đòi hỏi rất nhiều đến trí tuệ, nghệ
thuật của giáo viên. Khi xây dựng nề nếp lớp học, giáo viên không nên nóng vội
mà phải kiên trì thực hiện, tôn trọng và khuyến khích những cái mà học sinh đã

thức trách nhiệm cao hơn, tính đoàn kết giữa các thành viên trong lớp chặt chẽ
hơn. Với tình hình thực tế các em được sự giáo dục của giáo viên, sự đoàn kết
giúp đỡ của các bạn tốt nên các em đã có ý thức học tập tốt hơn và tiến bộ rõ rệt.
10
C:KẾT LUẬN
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu tôi thấy rằng ý thức học sinh các
lớp tôi đã chủ nhiệm trong các năm qua ngày càng tiến bộ, đưa tập thể lớp thành
một khối đoàn kết, phát triển tương đối toàn diện.
Qua đó cần khẳng định kinh nghiệm chủ nhiệm lớp đóng vai trò hết sức
quan trọng và cần thiết.
Trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển của xã hôị có ảnh hưởng trực tiếp
đến công tác giảng dạy và giáo dục của giáo viên mà đặc biệt là giáo viên chủ
nhiệm. Khi đặc điểm tâm lý của các em dễ biến động, nhạy cảm thì công tác chủ
nhiệm của giáo viên THCS lại càng quan trọng hơn. Chính vì thế nếu được sự
quan tâm hơn nữa của giáo viên, nhà trường, phụ huynh, xã hội và các môi
trường giáo dục khác thì chắc chắn kết quả học tập của học sinh cao hơn, sẽ tạo
ra những con người phát triển toàn diện, có ích cho xã hội.
Kiến nghị - đề xuất
- Hàng năm nên tổ chức những buổi hội thảo, toạ đàm nhằm trao đổi kinh
nghiệm, học hỏi lẫn nhau để công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đạt hiệu quả tốt
hơn. Bởi nó góp phần hết sức quan trọng thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục
trong và ngoài nhà trường.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân tôi đã thực hiện và rút ra
trong quá trình làm công tác chủ nhiệm lớp nhiều năm ở trường THCS số 2
Iaphí rất mong được sự góp ý chân thành của đồng nghiệp và cấp trên để đề tài
này hoàn thiện hơn và được ứng dụng rộng rãi góp phần mang lại hiệu quả giáo
dục cao hơn.
Tôi xin cảm ơn và ghi nhận những góp ý quý báu của đồng nghiệp./.
Ngày 20 tháng 3 năm 2013
Trần Thị Ninh

C- KẾT LUẬN: trang 12
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Wedsite :
http://www.moet.gov.vn
ttp://www.edu.net.vn
2. Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục - Hà Nội 2007 S. Phạm
Viết Vượng.
3. Tâm lí học đại cương - Hà Nội 2005 S. Nguyễn Quang Uẩn(chủ biên).
4. Giáo dục học đại cương II - Hà Nội 2006S. Đặng Vũ Hoạt.
12
5. Thực hành về giáo dục học - Hà Nội 2006TS. Nguyễn Đình Chỉnh.
6. Điều lệ trường trung học - Bộ GD & ĐT.
7. Luật GD 2005 - Bộ GD & ĐT.
13