SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐĂK LĂK
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
KINH NGHIỆM GIÁO DỤC
HỌC SINH CHƯA NGOAN
Họ và tên: Đặng Văn Hiển
Bộ môn: Toán
Đơn vị: Trường THPT Nguyễn Huệ
Krông Năng, Tháng 03 năm 2012
Trường THPT Nguyễn Huệ Giáo viên: Đặng Văn Hiển
I.PHẦN MỞ ĐẦU
I.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Ngày nay nạn bạo lực học đường đang là mối quan tâm không riêng của ngành giáo dục, mà đã
trở thành vấn đề cả xã hội đều phải lo lắng trăn trở. Vấn đề ngăn chặn bạo lực học đường được
bàn đến trong cả phiên họp của Quốc Hội, các trường học, đã được mọi giới quan tâm. Bất kỳ
trường học nào cũng có không ít học sinh “chưa ngoan”, thế thì chúng ta đã làm gì để giáo dục
những học sinh này. Áp dụng biện pháp nào để có thể giúp cho những học sinh “chưa ngoan” này
để các em có thể trở thành học sinh phát triển toàn diện.
I.2. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI.
Bản thân tôi là một giáo viên bộ môn Toán có thâm niên trong ngành hơn 7 năm, với nhiều bức
xúc trước vấn nạn học sinh “chưa ngoan” trở thành học sinh “cá biệt” với sự bất lực của cả gia
đình, nhà trường và xã hội. Bản thân cũng chứng kiến không ít trường hợp học sinh “chưa ngoan”
được quan tâm giáo dục đúng mực đã trở thành những người có nhiều đóng góp cho xã hội. Cũng
chính những em này, sau này đã trở về trường nhiều hơn, biết ơn Thầy(Cô) giáo cũ nhiều hơn.
Hy vọng rằng với những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn sẽ góp phần đáng kể vào việc ngăn chặn
bạo lực học đường, xây dựng thế hệ học sinh năng động, thân thiện, phát triển toàn diện.
I.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
Đối tượng học sinh “chưa ngoan” có thể có ở bất kỳ cấp học nào, loại hình trường học nào.Ở mỗi
lứa tuổi, mỗi loại hình trường học thì các em có xuất xứ khác nhau về yếu tố tâm sinh lý ngoài ra
mình. Như vậy rất cần một nhận thức đúng đắn để hướng các em trở nên hoàn thiện mình.
Mặt yếu của các em là du nhập cách hành xử khác lạ mà không chọn lọc. Các cách đối nhân xử
thế, lối sống không phù hợp với thời đại thể hiện khác xa với khu vực thành phố.
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
WWW.ToanCapBa.Net
Trang 3
Trường THPT Nguyễn Huệ Giáo viên: Đặng Văn Hiển
d. Nguyên nhân, các yếu tố tác động.
Do các em chưa được trang bị kiến thức toàn diện của một người trưởng thành nên khó chuẩn bị
vững chắc cho tương lai của chính mình. Kỹ năng sống còn hạn hẹp.
Như các điểm đã nêu trên, nhưng phải nói đến các yếu tố tạo nên tính cách của các em là do Gia
đình, Xã hội và Nhà trường.
II.3. GIẢI PHÁP-BIỆN PHÁP.
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.
Làm cho các em hiểu ở độ tuổi của mình thì việc gì nên làm và việc gì không nên làm. Khi các em
cần thì ai sẽ giúp các em cảm nhận về kết quả tốt - xấu của việc mình làm. Xây dựng mối quan hệ
tốt đẹp giữa bản thân các em và mọi người xung quanh.
b. Nội dung và cách thực hiện giải pháp, biện pháp.
Bước thứ 1 : Tìm hiểu hoàn cảnh
Bất kỳ một học sinh nào, cho dù là học sinh bình thường nhất đều có những hoàn cảnh sinh sống
không giống nhau, không giống với các bạn khác trong lớp học.Kinh nghiệm cho thấy ở lứa tuổi
các em học cấp ba, vấn đề tiền bạc không phải là quan trọng bậc nhất, với các em thì một gia đình
hạnh phúc, yên ấm, vui vẻ chính là điều mà các em cần nhất, do vậy, giáo viên chủ nhiệm cần
phải xác định em nào có một gia đình chưa hoàn toàn hạnh phúc, có xung đột giữa các thành viên
trong gia đình vì đó có thể là nguyên nhân khiến cho các em trở nên "chưa ngoan" hoặc cũng
có thể trở thành "tự kỷ"
Đã có những gia đình trong đó, cha mẹ đều là những người thành đạt nhưng con của họ lại là
những học sinh bị gọi là "học sinh cá biệt" do người cha và mẹ đi làm ở xa liên tục, không có thời
gian chăm sóc, gần gũi con để con có thể tâm sự, trao đổi, hỏi han tình hình học tập, vui chơi của
con. Những học sinh này thường sống với anh chị hoặc chung sống với ông.Từ đó các em sẽ cảm
điều về chính bản thân, về Chân - Thiện - Mỹ trong cuộc sống.
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
WWW.ToanCapBa.Net
Trang 5
Trường THPT Nguyễn Huệ Giáo viên: Đặng Văn Hiển
Các em thường có những hành vi bắt chước một cách thụ động với mọi người gần gũi với mình.
Trong một ngày thì các em chỉ ở trường học tối đa là 8 giờ, còn lại các em sống trong môi trường
gia đình, xã hội xung quanh Có những em tập tành hút thuốc do thấy người lớn hút thuốc với
hình ảnh quá ư là điệu nghệ
Có những em chửi thề, nói tục một cách vô thức, do đã quen nghe và cảm thấy như vậy là hay, là
sành điệu Có những em quen kiểu cách ăn mặc, trang điểm cho giống với một người lớn nào
đấy, giống với diễn viên nào đấy và xem đây là hợp thời, đúng điệu
Do ảnh hưởng của truyền hình, phim ảnh, các em có thể chọn cho mình một thần tượng và sống
theo thần tượng ấy một cách hăm hở, vô thức Từ đó lấy lối sống, sinh hoạt, trang điểm của thần
tượng ấy là điều mà mình phải làm theo
Nếu như giáo viên chủ nhiệm cập nhật kịp thời những thông tin này của xã hội thì học sinh sẽ cảm
nhận Thầy cô của mình không lạc hậu. Tiếng nói của Thầy cô sẽ có ảnh hưởng hơn đối với các
em. Các em sẽ lắng nghe những phân tính của Thầy cô từ đó sẽ có nhiều cơ hội giáo dục, định
hướng cho em phát triển tâm sinh lý phù hợp lứa tuổi.
Bước thứ 3 : Tìm hiểu mối quan hệ bạn bè
Bạn bè, những mối quan hệ trong lớp, ngoài lớp cũng là điều mà Thầy cô chúng ta cần quan tâm.
Các em có thể tâm sự hàng giờ với bạn mà không bao giờ hé nửa lời với Thầy cô về một vấn đề
nào đó, một số lớn các em học sinh xem bạn bè mình là chuyên gia tư vấn.
Bạn bè xấu, tốt ảnh hưởng nhiều đến nhân cách của các em, người xưa nói "Gần mực thì đen, gần
đèn thì sáng" điều này hoàn toàn không sai Vấn đề là ai sẽ đen, ai sẽ sáng thì Thầy cô phải can
thiệp một cách tế nhị, đúng lúc, kịp thời
Nếu như Thầy cô trở thành người bạn của các em thì quả là không gì tốt hơn, điều này rất khó.
Thầy cô có thể tạo môi trường cho các em sinh hoạt chung và từ đó nảy sinh tình bạn tốt giữa các
em. Hãy để cho các em phát triển tình bạn một cách tự do trong tầm kiểm soát chừng mực của
người lớn. Vấn đề này cần có sự phối hợp của gia đình và nhà trường một cách chủ động.
Trường THPT Nguyễn Huệ Giáo viên: Đặng Văn Hiển
Bước thứ 6: Xác định nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh chưa ngoan
Sau khi đã thực hiện các bước tìm hiểu như trên, Giáo viên sẽ phân tích và xác định nguyên nhân
làm cho học sinh trở thành chưa ngoan. Nguyên nhân đó có thể là từ:
• Gia đình có mâu thuẫn, đổ vỡ, xung đột hoặc gia đình đang gặp khó khăn.
• Bản thân học kém một vài môn học nào đó, do mất căn bản
• Sự lôi kéo của bạn bè vào những hoạt động không thiết thực
• Một vài Thầy cô nào đó có những hành động khiến cho các em mất lòng tin
Thông thường các nguyên nhân này đi chung với nhau, chứ không đơn thuần riêng lẻ từng nguyên
nhân.Thầy cô phải tìm ra đâu là nguyên nhân chủ yếu:
• Có thể chỉ là một phút ham chơi trò chơi điện tử, học sinh ấy đã lỡ xài hết tiền học phí, rồi
dẫn đến lo sợ, bỏ học
• Có thể do hoàn cảnh khó khăn, các em phải đi làm thêm ban đêm, buổi sáng mệt mỏi, buồn
ngủ, không đủ sức theo học trong lớp.
• Có thể do buồn chuyện gia đình, cảm giác tự ti xuất hiện, các em cảm thấy chán nản, mất
phương hướng, tuyệt vọng,
Từ việc xác định được nguyên nhân chủ yếu, tôi tin rằng phần việc còn lại hoàn toàn không khó
khăn với một Thầy cô tâm huyết với nghề, có tấm lòng yêu thương các em nhằm giúp các em có
thể khắc phục những khó khăn, thay đổi được những suy nghĩ chưa đúng, để có thể trở thành
những học sinh bình thường như bao bạn khác.Thầy cô hãy thông báo kịp thời cho Ban giám hiệu
nhà trường tất cả các trường hợp mà Thầy cô cho rằng đấy là những học sinh chưa ngoan, để cùng
nhau có biện pháp phối hợp giữa các bộ phận, bộ môn.Thầy cô không nên tự tin cho rằng chỉ một
mình thôi có đủ bản lĩnh cảm hóa, giáo dục các em chưa ngoan, hậu quả sẽ khôn lường nếu như
Thầy cô rơi vào trạng thái bất lực, khi đó sẽ là quá muộn để có thể sự phối hợp giáo dục các em
này và lúc này, chính Thầy cô sẽ là người đẩy các em ra xa hơn môi trường giáo dục phổ thông.
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
WWW.ToanCapBa.Net
Trang 8
Trường THPT Nguyễn Huệ Giáo viên: Đặng Văn Hiển
Bước thứ 7: Vai trò của Giáo viên chủ nhiệm
Một trong những kỹ năng quan trọng của người Giáo viên chủ nhiệm là nắm vững tâm lý học
sinh. Ở hầu hết các lớp học đều có nhiều vấn đề cần suy nghĩ. Các em học sinh cấp ba đang ở lứa
tuổi còn nhiều biến đổi tâm sinh lý.
Đằng sau tất cả mọi kiến thức, kỹ năng… cần trang bị và rèn luyện, còn lại là một yêu cầu tuy
không được đặt ra trong các văn bản nhưng nó lại chi phối tất cả, đó chính là cái “tâm” của
người giáo viên. Không có một tấm lòng, mọi công việc sẽ chỉ là hình thức. Và như vậy, yêu
thương chăm sóc các em không chỉ là mệnh lệnh mà còn là một nhu cầu không thể thiếu của trái
tim người thầy cô giáo, đặc biệt là người giáo viên chủ nhiệm.
Mặc dù khi nhận trách nhiệm các giáo viên đều nhìn thấy khó khăn phía trước như những điểm
yếu của tập thể, có học sinh “chưa ngoan”… nhưng với bản lĩnh nghề nghiệp, họ coi đó chỉ là
những khó khăn tạm thời.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều Giáo viên chủ nhiệm kêu than bây giờ làm công tác chủ nhiệm lớp
không dễ chút nào, điều đó là có căn cứ. Nếu trước đây học sinh rất thuần, chăm ngoan, luôn
nghe lời thầy cô thì bây giờ có nhiều em ngỗ ngược, luôn muốn tự khẳng định mình. Tuy nhiên,
theo một số Giáo viên chủ nhiệm muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình trước hết phải thực sự
thương yêu học sinh, coi các em như người thân của mình. Khi đã có tình yêu thương thì người
thầy sẽ hiểu và biết cách dạy học sinh, ngược lại các em quý mến giáo viên của mình hơn. Chỉ khi
tình yêu thương đặt đúng chỗ, học sinh mới cảm nhận được tình cảm từ trái tim thầy cô. Nói
cách khác, giữa thầy và trò luôn có sự đồng điệu về tâm hồn. Tại sao cùng một học sinh chưa
ngoan nhưng đối với thầy cô này thì em chống đối còn với thầy cô khác lại phục tùng và nghe
lời? Rõ ràng, điều quan trọng không phải là học sinh đã phạm lỗi ra sao mà nằm ở chỗ các em đã
nhìn thấy lỗi của mình như thế nào? Làm được điều này chính là nhờ sự thu phục nhân tâm của
Giáo viên chủ nhiệm. Ngoài cá tính của từng em, phải nói thật rằng có nhiều học sinh nổi loạn là
do… thầy. Thầy làm sai, phân biệt đối xử với trò thì lời nói trước lớp khó có trọng lượng. Một số
Giáo viên chủ nhiệm giỏi đã đưa ra kinh nghiệm, học sinh bây giờ thích khuyên bảo nhẹ nhàng
hơn là trách phạt.
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
WWW.ToanCapBa.Net
Trang 10
Trường THPT Nguyễn Huệ Giáo viên: Đặng Văn Hiển
d. Mối liên hệ giữa các giải pháp, biện pháp.
Thực ra các biện pháp nêu ra không phải theo cấp độ quan trọng từ trên xuống dưới mà thực ra lại
phụ thuộc vào chính người vận dụng thuần thục cả bảy bước trên. Cần làm gì trước khi thực hiện
các bước tiếp theo. Khi đã làm đủ bảy bước thì tất yếu sẽ thành công để cảm hoá được học sinh
được coi là “cá biệt” của mình.
e. Kết quả khảo nghiệm khi thực hiện
Kết quả thi đua các tập thể trước khi áp dụng đề tài do các giáo viên bộ môn Toán làm chủ nhiệm
Kỳ II năm học 2010-2011
STT
Lớp Giáo viên chủ nhiệm Môn Tỷ lệ
%
Danh hiệu
tập thể
Vị thứ /25 lớp
1 11A7 Cô Ngô Thị Kim Dung Toán 95.7591 21
2 10A5 Cô Nguyễn Thị Sâm Toán 96.4118 16
3 12A1 Thầy Hoàn Văn Thoả Toán 97.8109 9
4 12A7 Thầy Huỳnh Văn Đức Toán 97.0564 13
5 12A9 Thầy Lưu Đức Bính Toán 95.5473 24
6 12A11 Thầy Đặng Văn Hiển Toán 98.9530 Nề nếp tốt 4
Kết quả thi đua các tập thể sau khi áp dụng đề tài do các giáo viên bộ môn Toán làm chủ
nhiệm Kỳ I năm học 2011-2012
STT
Lớp Giáo viên chủ nhiệm Môn Tỷ lệ
%
Danh hiệu
tập thể
Vị thứ /25 lớp
1 11A3 Cô Ngô Thị Kim Dung Toán 98.9667 Nề nếp tốt 6
2 11A5 Cô Nguyễn Thị Sâm Toán 98.3080 12
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
WWW.ToanCapBa.Net
Trang 13
Trường THPT Nguyễn Huệ Giáo viên: Đặng Văn Hiển
Càng ngày trong mắt học sinh thì hình ảnh của chúng ta càng tầm thường, nhiều lúc còn bị coi là
“gai mắt”. Do đâu? Phải chăng là do trong đội ngũ của chúng ta còn quá nhiều người coi rẻ bản
thân mình? Học trò là con, là cháu của chúng ta. Cán bộ giáo viên cần phải xem xét lại cách ăn
mặc, cử chỉ, …vì các em trong sáng hay không phụ thuộc vào tấm gương là mỗi chúng ta.
Về phía nhà trường, để làm tốt công tác giáo dục học sinh chưa ngoan, cần phải có sự phối hợp
đồng bộ giữa các bộ phận, giữa các Thầy Cô. Vai trò của Thầy Cô chủ nhiệm là rất quan trọng.
Trong lớp, Thầy Cô chủ nhiệm như là cha mẹ của các em, có tiếng nói điều chỉnh kịp thời các
hành vi chưa đúng của các em, là tấm gương cho các em noi theo.
Thầy Cô giáo dục các em không chỉ bằng lời nói mà bằng cả hành động, cử chỉ, thái độ, tác phong
hàng ngày Hãy cảm hóa, giáo dục các em bằng cả tấm lòng của người Thầy, người cha, người
chị, người mẹ Hãy nhìn các em với ánh mắt nhìn về tương lai, không nên dựa vào các hành vi
nhất thời của các em mà đánh giá cả bản chất con người các em.
Học sinh chúng ta chỉ là những cành cây non, đang muốn vươn lên trở thành cành cây vững chắc,
hãy tạo điều kiện cho các em thể hiện mình, vươn lên nơi có ánh sáng vững bền, hãy giáo dục các
em bằng thái độ thân thiện và tích cực.
Cảm ơn Thầy Cô đã bỏ thời gian để đọc qua đề tài này, mong rằng Thầy Cô sẽ có nhiều ý kiến
đóng góp cho đề tài này để chúng ta cùng nhau hoàn thiện một cách cụ thể các biện pháp giáo dục
học sinh chưa ngoan nhằm xây dựng nhà trường thành môi trường giáo dục thân thiện tích cực,
gíup các em phát triển toàn diện và bền vững.
THPT Nguyễn Huệ ngày, 18 tháng 03 năm 2012
Tác giả
Đặng Văn Hiển
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
WWW.ToanCapBa.Net
Trang 14
d. Nguyên nhân, các yếu tố tác động.
3
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
WWW.ToanCapBa.Net
Trang 15
Trường THPT Nguyễn Huệ Giáo viên: Đặng Văn Hiển
II.3 GIẢI PHÁP-BIỆN PHÁP
3
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.
3
b. Nội dung và cách thực hiện giải pháp, biện pháp.
3
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp.
3-10
d. Mối liên hệ giữ các giải pháp, biện pháp.
11
e. Kết quả khảo nghiệm sau khi thực hiện
11
II.4. Kết quả khảo nghiệm thu được
12
PHẦN III : KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 12
III.1.KẾT LUẬN
12
III.2.KIẾN NGHỊ
12-13
TÀI LIỆU THAM KHẢO
14
MỤC LỤC
14
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
WWW.ToanCapBa.Net
Trang 17