PHÒNG GD &ĐT TÂY GIANG
TRƯỜNG PTDT BT THCS NGUYỄN BÁ NGỌC
SÁNG KIỀN KINH NGHIỆM
Đề tài :
GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG, RÈN LUYỆN KỸ
NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

TÂY GIANG 03/2013
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"
(THTT-HSTC) đã được Bộ Giáo dục & Đào tạo phát động và triển khai trong
toàn ngành 4 năm qua. Phong trào thi đua đã tạo nên diện mạo mới trong các
trường học, góp phần gắn bó thầy, trò cộng đồng trong học tập, rèn luyện,
trau dồi kỹ năng sống và tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Các cấp
chính quyền, các ban ngành, đoàn thể địa phương đã thể hiện sự quan tâm và
hỗ trợ có hiệu quả trong việc triển khai thực hiện phong trào.Trong năm học
2011-2012 và 2012-2013 qua 2 đợt tập huấn trong hè với các chuyên đề “Bồi
dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên THCS” và “Hoạt động giáo dục giá trị sống
và kỹ năng sống cho học sinh trung học” của sở GD&ĐT Bến Tre tổ chức
.Qua đó Sở đã chỉ đạo các trường THCS trên địa bàn tỉnh cần tiếp tục đẩy
mạnh phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện,học sinh tích cực”
tổ chức các hoạt động giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh .Hơn
nữa xã Thới Thạnh đang triển khai đề án “Xây dựng xã nông thôn mới”,đây
có thể nói là một bối cảnh rất phù hợp để xây dựng và tổ chức thực hiện đề
tài.
Một trong 5 nội dung của phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” đó là rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Thiết nghĩ,
đây là một nội dung quan trọng, gắn liền với các hoạt động giáo dục trong nhà
trường . Cùng với xu thế, thế giới đang có sự thay đổi sâu sắc về mọi mặt, khoa
học kĩ thuật,công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, tác động đến nhiều lĩnh vực
của đời sống xã hội. Một số các chuẩn mực đạo đức, quy tắc ứng xử, quy tắc sống

trường học thân thiện học sinh tích cực” và hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ năm
học.
- Trong nhà trường PTDT BT THCS Nguyến Bá Ngọc: Bao gồm học sinh
các khối lớp, giáo viên Tổng phụ trách đội ,giáo viên chủ nhiệm,giáo viên bộ
môn ,nhân viên trong trường, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh,Đội Thiếu
niên Tiền Phong , 15 học sinh cốt cán.
3
- Ngoài nhà trường như:Công an, Xã Đoàn, Xã Đội ,Cán bộ phụ trách Văn
hóa -Xã hội,Hội nông dân, Hội phụ nữ,Hội cựu chiến binh,Hội cựu giáo chức,Hội
cựu học sinh và đặc biệt là Hội Cha mẹ học sinh.
- Phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường này nhằm nâng cao về
mặt nhận thức và tổ chức các hoạt động giáo dục rèn luyện cụ thể .
IV. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
- Tìm hiểu cơ sở lí luận và pháp lý của đề tài : phân tích , đối chiếu với thực
trạng của nhà trường trong thời điểm hiện tại để qua đó tìm ra các biện pháp,giải
pháp mới hiệu quả hơn cho các hoạt động .
- Hoạt động giáo dục giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh vừa
mang tính chiến lược,vừa mang tính cấp bách,là động cơ và cũng là nhiệm vụ của
nhà trường,cơ quan ban ngành đoàn thể xã ấp , của cha mẹ học sinh thường xuyên
và lâu dài.
- Xây dựng mô hình để giáo dục giá trị sống và rèn luyện kỹ năng sống giúp
cho học sinh có tinh thần và thái độ học tập tự giác,tích cực, sống có lý tưởng và
hoài bảo,ứng xử ,hành động mang tính nhân văn.Nó còn giúp cho học sinh có ý
thức bảo vệ và rèn luyện cơ thể,không vi phạm tệ nạn xã hội.
- Đạt hiệu quả cao trong phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện,học
sinh tích cực”
- Đạt được các mục tiêu của giáo dục, đã được định hướng theo bốn trụ cột:
Học để biết; Học để làm; Học để chung sống cùng nhau và học để làm
người.
V. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

- Chỉ đạo của SGD&ĐT trong đợt tập huấn hè 2011,2012 dành cho cán bộ
quản lý và giáo viên THCS.
2. Nội dung các công việc :
- Thu thập và sưu tầm tài liệu tập huấn giáo dục giá trị sống và rèn luyện kỹ năng
sống cho trẻ em gồm:
+ Sổ tay THTT, HSTC –Bộ GD&ĐT,NXB Giáo dục Việt Nam, 2010.
+ Tài liệu của Dự án Phòng chống buôn bán và bảo vệ trẻ em của Tổ chức
cứu trợ trẻ em Anh.
+ Đổ Quốc Anh ( chủ biên), Góp phần xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực, NXB Giáo dục Việt Nam 2010.
+ Nguyễn Công Khanh , Giao tiếp ứng xử tâm lý tuổi học đường, Nhà xuất
bản Thanh niên, 2007.
+ Lưu Thu Thủy (chủ biên), Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em có hoàn cảnh
khó khăn,2005.
+ Tài liệu của vụ giáo dục tập huấn giáo viên THCS , Hoạt động giáo dục
giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh trung học,2012
Tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên và học sinh trong nhà trường về
những kiến thức cần thiết., hoạt động giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho
giáo viên lần thứ nhất vào tháng 9/2011 lần thứ hai vào tháng 9 /2012.
- Tổ chức thực hiện qua các hoạt động cụ thể: HĐNGLL ,ngoại khóa.
- Lồng ghép tổ chức rèn luyện kỹ năng sông,giáo dục giá trị sống mỗi tháng một
lần trong tiết sinh hoạt dưới cờ.
6
- Tổ chức tổng kết rút kinh nghiệm tìm ra những tác dụng thực tiển.
3. Tô chức xây dựng kế hoạch và triển khại mô hình tổ chức thực hiện cụ thể
như sau:
3.1.Tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên trong nhà trường về:
+ Vai trò, tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng sống cho học sinh.
+ Các kỹ năng sống cần thiết đối với học sinh THCS.
+ Phương pháp rèn kỹ năng sống. Đặc biệt lồng ghép với các bộ môn: Giáo

hộ gia đình đa số là thuần nông ,một số hộ kinh tế phụ thuộc vào con cái đi làm
thuê,làm nghề tự do ở Thành phố Hồ Chí Minh có thu nhập không ổn định nên ít
quan tâm đến việc học tập của con em mình.
- Qui mô Trường PTDT BT THCS Nguyến Bá Ngọc trong năm học 2012-
2013 có 12 lớp 405 học sinh ; Tổng số cán bộ giáo viên nhân viên trường là
31,trong đó 24 giáo viên trực tiếp giảng dạy.
- Vì là một trường vùng sâu nên điều kiện tiếp cận của học sinh với sách
báo ,các kênh truyền thông,mạng internet còn hạn chế.
- Nhận thức của một bộ phận không nhỏ cán bộ,giáo viên trong trường,Hội
cha mẹ học sinh,ban ngành đoàn thể xã ấp chưa đúng mức về vị trí vai trò,tầm
quan trọng của việc giáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh đó là thực hiện
tốt vai trò nhiệm vụ của nhà trường ,trong bối cảnh của giáo dục cả nước trong thời
kỳ đất nước ta đang hội nhập với các nước trong khu vực và thế giới.
2. Thực trạng việc tổ chức giáo dục giá trị sống , rèn luyện kỹ năng sống
cho học sinh đã tiến hành:
2.1. Đối với giáo viên bộ môn:
- Giáo viên bộ môn Giáo dục công dân, HĐNGLL, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý
đã được tập huấn các địa chỉ,các bài phải tích hợp rèn luyện kỹ năng sống cho học
sinh, tuy nhiên qua kiểm tra giáo án của các giáo viên này thì có một số giáo án
chưa thấy đề cập việc rèn luyện kỹ năng sống trong phần mục tiêu bài.
2.2. Trong các tiết sinh hoạt lớp, HĐNGLL, sinh hoạt dưới cờ: Qua nghiên
cứu phân tích ,đánh giá thì việc lồng ghép giáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho
8
học sinh có thực hiện tuy nhiên chưa đúng mức ,chưa được xem trọng và hiệu quả
đem lại chưa được như mong muốn.
2.3. Việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa ,hoạt động văn nghệ,thể dục thể
thao,các cuộc thi:
- Nhà trường có phối hợp với Đội Thiếu niên Tiển Phong tổ chức các hoạt
động ngoại khóa theo kế hoạch của ngành và Hội đồng đội huyện ,tuy nhiên việc
tổ chức các hoạt động này còn ít trong đó việc xác định mục tiêu rèn luyện kỹ năng

và triển khai đến học sinh.
- Đội TNTP Hồ Chí Minh-TPT- GVCN-GVBM -Phó Hiệu Trưởng chiu trách
nhiệm về xây dựng các câu lạc bộ năng khiếu và câu lạc bộ rèn luyện kỹ năng sống
, hướng dẫn các câu lạc bộ này xây dựng kế hoạch hoạt động.
- Trường phối hợp với Đoàn –Đội-Xã Đoàn tổ chức tham quan về nguồn tìm
hiểu và chăm sóc các khu vi tích văn hóa lịch sử ở trong và ngoài huyện.
- Tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên trong nhà trường về:
+ Vai trò, tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng sống cho học sinh.
+ Các kỹ năng sống cần thiết đối với học sinh THCS.
+ Phương pháp rèn kỹ năng sống. Đặc biệt lồng ghép với các bộ môn: Giáo
dục công dân, HĐNGLL, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý.
+ Các bài tập tình huống về kỹ năng sống và cách giải quyết.
+ Kỹ năng tổ chức các trò chơi, tổ chức câu lạc bộ…
+ Viết cam kết giửa trường và GVBM,GVCN về việc thực hiện giáo dục
rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.Phối hợp vời Đoàn –Đội xây dựng các tiểu
phẩm,sân khấu hóa và các trò chơi.
+ Tập huấn lần 2 cho giáo viên trong trường về “ Hoạt động giáo dục giá trị
sống và kỹ năng sống cho học sinh” sau đợt tập huấn ở Sở Giáo Dục & Đào Tạo
Bến tre trong hè 2012.
- Tiến hành tập huấn kỹ năng sống, kỹ năng truyền thông cho 15 em học
sinh cốt cán.
Tổ chức tập huấn ,phát hành tài liệu,xem phim về các mô hình giáo dục rèn
luyện kỹ năng sống.
10
Bằng phương pháp thảo luận những tình huống thực tiển,kết hợp với phương
pháp vấn đáp,hình ảnh trực quan để trang bị kiến thức kỹ năng cho 15 học sinh
này.
Đây là những hạt nhân nòng cốt của phong trào để “Trẻ em truyền thông cho
trẻ em” sẽ mang lại hiệu quả cao hơn, thiết thực hơn.
- Tổ chức qua các hoạt động cụ thể: (HĐNGLL-Hoạt động ngoại khóa)

đánh giá,nhận thức đúng sai ,kỹ năng tự bảo vệ rèn luyện bản thân,kỹ năng làm
việc hợp tác, ứng xử nhanh nhẹn linh hoạt văn minh lịch sự,rèn luyện nhân
cách,giáo dục đạo đức lối sống,hòa nhập tập thể… Tăng cường sự gắn bó đoàn kết
trong lớp, trong trường.
* Rèn luyện và giáo dục các giá trị phổ quát của nhân loại :
+ Trong năm học này ( 2012-2013) bản thân tôi còn lập kế hoạch bổ sung tổ
chức lồng ghép rèn luyện kỹ năng sống để giáo dục các giá trị sống phổ quát của
nhân loại ,định hướng theo trụ cột thứ tư của giáo dục trong giai đoạn hiện nay là “
Học để làm người”,cụ thể:
-Thàng 9 giáo dục “Giá trị Trách nhiệm”, thầy Liêm tổng phụ trách thực hiện
mẫu.
- Tháng 10 giáo dục “ Giá trị Tôn trọng”, thầy Đức và lớp chủ nhiệm 8/2
thực hiện mẫu lần 2.
-Tháng 11 giáo dục “ Giá trị Hợp tác” ,cô Ngân Thư và chủ nhiệm 9/1 thực
hiện mẫu lần 3.
-Tháng 12 giáo dục “ Giá trị Đoàn kết ”,thầy Được và lớp chủ nhiệm 8/2
thực hiện
-Tháng 2 giáo dục “ Giá trị Trung thực ”,thầy Tài và lớp chủ nhiệm 6/2
thực hiện
-Tháng 3 giáo dục “ Giá trị Khoan dung ”,thầy Đẳng và lớp chủ nhiệm 9/3
thực hiện.
- Tiến hành khảo sát ở học sinh khối 8 về nhận thức và hành vi sau 6 tháng tổ
chức rèn luyện và giáo dục cá giá trị sống nêu trên.
12
- Tiếp tục tổ chức tiếp để giáo dục các giá trị khác như : Giá trị Khiêm
tốn,giá trị Hòa bình, giá trị Giản dị, giá trị Hạnh phúc ,giá trị Yêu thương trong các
tháng còn lại của năm học.
V. HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC SAU KHI CẢI TIẾN HOẠT ĐỘNG :
+ Tinh thần và thái độ học tập có nâng lên ,qua các tiết học lý thuyết, luyện
tập,thí nghiệm thực hành học sinh tự tin hơn ,năng động hơn,mạnh dạng phát biểu

Học kỳ I năm học 2011-2012 còn 6 trường hợp giảm 81,25%.
Học kỳ I năm học 2012-2013 còn 3 trường hợp giảm 92 %.
- Học sinh bỏ học sau tết năm học 2010-2011 là 8 học sinh
Sau tết năm học 2011-2012 chỉ 1 có học sinh bỏ học giảm 87%
Sau tết năm học 2012-2013 không có học sinh bỏ học giảm 100%.
-Hạnh kiểm loại tốt tăng ,loại khá giảm ,không có học sinh xếp loại trung
bình
- Chất lượng học lực loại giỏi ,khá tăng loại trung bình yếu giảm rỏ rệt
- HSG cấp huyện lớp 8 đạt 13 giài ( 2 nhì,1ba,10 khuyến khích ),HSG cấp huyện
lớp 9 đạt 11 giài ( 2 nhất,1 nhì ,3 ba và 5 khuyến khích )tăng 5 giải
- Học sinh giỏi cấp tỉnh năm 2012-2013 đạt 5 giải tăng 2 giải
Thống kê khảo sát nhận thức về các giá trị sống và kỹ năng sống sau
thời gian tổ chức thực hiện sáng kiến của học sinh khối 8 trong trường năm
học 2012-2013:

Các hành vi đổi mới của học sinh
quan sát được
Mức độ
rất
thấp
Mức độ
thấp
Mức độ
trung
bình
Mức độ
cao
Mức độ
rất cao
Biết hợp tác tốt trong đội,nhóm

25/88
(28,4%)
27/88
(30,7%)
14
Thành công trong các cuộc tranh
luận,hùng biện,thuyết phục người khác
19/88
(21,6%)
22/88
( 25%)
27/88
(30,7%)
21/88
(23,9%)
Biết tự khẳng định và xử sự bình đẳng
12/88
(13,6%)
48/88
(54,5%)
28/88
(31,8%)
Biết biểu lộ sự bao dung,sự tôn trọng
người khác
2/88
(2,3%)
29/88
(33%)
38/88
(43,2%)

thức,đổi mới về hành vi ,có chuyễn biến rất nhiều về những giá trị sống và kỹ
năng sống so với thời điểm chưa tổ chức thực hiện đề tài.
15
PHẦN KẾT LUẬN
I. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Trong quá trình thực hiện và áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tôi đã rút ra được
những bài học quí giá để bổ sung kinh nghiệm nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ năm
học như sau:
- Thực hiện đúng theo các văn bản chỉ đạo của Ngành, bám sát chủ đề kế
hoạch thực hiện phù hợp với đặc điểm tâm lý và hoàn cảnh cụ thể của từng học
sinh trong trường.
- Có bước chủ động trong công việc, nắm bắt kết quả qua các bước thực hiện
một cách nhanh nhất để đưa vào việc điều chỉnh kế hoạch đúng lúc ,đúng thời
điểm.
- Luôn tạo sự đổi mới, sáng tạo trong công việc để tăng sự thu hút từ phía học
sinh.
- Phối hợp nhịp nhàng với các đoàn thể trong nhà trường, giáo viên chủ nhiệm
lớp, ban đại diện cha mẹ học sinh.
- Luôn lắng nghe ý kiến về những khó khăn của các thành viên là học sinh cốt
cán trong câu lạc bộ “ Rèn luyện kỹ năng sống” ,khi thực hiện chuyên đề để có tư
vấn giúp đở cần thiết.
- Bám sát giáo viên chủ nhiệm lớp vì GVCN là người có vai trò quan trọng
trong việc nhắc nhở động viên, phát hiện những mặt tích cực ,tiêu cực của học sinh
lớp mình nhanh nhất.
.
II.Ý NGHĨA:
Sáng kiến kinh nghiệm về giải pháp “Xây dựng và tổ chức thực hiện mô hình
giáo dục giá trị sống ,rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh ,nâng cao hiệu quả xây
dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” mang một ý nghĩa rất quan trọng
và là công việc hết sức cần thiết, bởi lẽ các em sẽ học được cách rèn luyện và

thân thiện học sinh tích cực” là mô hình hoạt động mang tính lâu dài và bền vững,
bởi hoạt động giáo dục giá trị sống rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh trong nhà
17
trường hiện nay là một hoạt động thiết thực mang tính chiến lược nhằm xây dựng
nguồn nhân lực phục vụ cho quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.
Mặc dù đây là năm đầu tiên thực hiện chuyên đề ở trường PTDT BT THCS
Nguyến Bá Ngọc nhưng đã tạo được bước chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và
hành động trong toàn thể học sinh, chuyên đề đã phần nào cùng với nhà trường
hình thành nhân cách, đạo đức, lối sống, cách ứng xử, cách quan tâm, chia sẻ và
những kỹ năng cần thiết trong học tập, sinh hoạt tại gia đình và cộng đồng.
Qua đó bản thân người thực hiện đề tài này đánh giá khả năng ứng dụng của
nó là rất tốt,có thể áp dụng rộng rải trong cả hai cấp học THCS và THPT trên phạm
vi toàn tỉnh .
Việc triển khai không khó khăn ,chỉ yêu cầu có kế hoạch cụ thể,sự phối hợp
chặt chẻ và sự quyết tâm hoàn thành kế hoạch đề ra.
Chuyên đề có được sự thành công như đã nêu trên là nhờ sự quan tâm chỉ đạo
của Sở Giáo dục Bến Tre qua các đợt tập huấn và hơn hết là sụ phối hợp chặt chẽ
giữa người thực hiện đề tài với Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, giáo viên chủ
nhiệm, ,sự hăng hái tích cực của các thành viên cốt cán trong Câu lạc bộ rèn luyện
kỷ năng sống của học sinh trường .Điều ấy đã tiếp thêm sức mạnh, sự tự tin, chủ
động sáng tạo trong công việc của người làm công tác tổ chức quản lý hoạt động
ngoại khóa để góp phần cùng với nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục cho học
sinh một cách toàn diện,hầu góp một phần nhỏ để thực hiện thành công nhiệm vụ
của giáo dục nước nhà trong thời kỳ hội nhập kinh tế thế giới.
IV. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ:
Để phong trào thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
theo năm nội dung mà Bộ Giáo dục Đào tạo phát động đi vào chiều sâu ,nhất thiết
phải tạo cho các em có một sân chơi mang tính tập thể, qua đó các em sẽ được giáo
dục giá trị sống ,rèn luyện kỹ năng sống, cùng các trò chơi dân gian mang đậm bản
sắc văn hóa dân tộc.Trên thực tế các trường phổ thông cũng có thực hiện phong