A- ĐẶT VẤN ĐỀ
Giáo dục giá trị sống và kĩ năng sống đang là một vấn đề được đặt ra đối với
cả xã hội của chúng ta. Bộ giáo dục cũng đã tổ chức cho giáo viên được đi tập
huấn để lồng ghép vào các môn học trong đó có cả môn GDCD và trong công
tác chủ nhiệm. Các nhà trường và các thầy cô giáo cũng đã và đang thực hiện
việc này rất nhiêm túc và nhiều trăn trở. Tất cả những cố gắng của thầy cô giáo
cũng đều vì học sinh của mình.
Thực tiễn công tác giáo dục là tổng hợp của nhiều hoạt động của gia đình, nhà
trường và xã hội. Nhiệm vụ của hoạt động giáo dục là tạo ra con người – công
dân cho cộng đồng, đây là một sản phẩm rất đặc biệt. Sản phẩm này đòi hỏi phải
có sức khỏe, tri thức, biết sống phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
Tuy nhiên, trong quá trình tiếp nhận sự giáo dục của gia đình, nhà trường và xã
hội, cá nhân mỗi người không phải là một cục bột để nhào nặn, tô vẽ theo ý
muốn chủ quan của người dạy là bố mẹ, thầy cô và các hoạt động khác của cộng
đồng, hơn nữa mỗi cá nhân đều có cá tính, đặc điểm riêng của bản thân mình.
Chính vì vậy mà các sản phẩm giáo dục của chúng ta không bao giờ giống nhau.
Mỗi thầy cô giáo luôn muốn sản phẩm của mình đạt yêu cầu chung của xã
hội, song điều này không đơn giản và dễ dàng, đặc biệt là công việc của giáo
viên chủ nhiệm. Là một giáo viên GDCD, được phân công chủ nhiệm thường
xuyên nhưng tôi không dám khẳng định mình là một giáo viên chủ nhiệm biết
cách chủ nhiệm có hiệu quả, vì mỗi khóa học sinh đều khác nhau, có nhiều học
1
sinh khác nhau. Nếu là lớp chất lượng đầu thì khác còn lớp “đuôi” lại khác.Tuy
nhiên, mỗi lớp học sinh tôi vẫn luôn cố gắng để làm tốt công tác chủ nhiệm của
mình.
Năm học 2011-2012 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 10I, là một lớp
“đuôi”, chất lượng đầu vào thấp hơn so với một số lớp khác, lại nhận thêm 02
học sinh lưu ban, xếp loại lớp không bị tụt hậu nghiêm trọng nhưng những vấn
đề nảy sinh trong lớp đã làm tôi không yên tâm và có những lo lắng nhất định.
Trong số 2 học sinh lưu ban là 2 học sinh ngại học nhất, ham chơi, hay bỏ học
và còn thêm một số học sinh khác chưa nghiêm túc tuân thủ nội quy của nhà

lịch sử. Theo tác giả Phạm Minh Hạc thì giá trị là tính có nghĩa tích cực, đáng
quý, có ích của các đối tượng với các chủ thể.
Ngày nay Giá trị sống được đề cập đến ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt
Nam, với 12 giá trị cơ bản, là tiêu chuẩn để chúng ta dễ dàng định hình chuẩn
mực sống của xã hội, 12 giá trị sống này cũng là chuẩn mực của đạo đức xã hội
mà con người đang hướng đến, bao gồm: Hòa bình, Tôn trọng, Yêu thương,
Khoan dung, Trung thực, Khiêm tốn, Hợp tác, Hạnh phúc, Trách nhiệm, Giản
dị, Tự do, Đoàn kết. Những giá trị sống phổ rộng và khái quát này đều chứa
đựng và thống nhất với các giá trị truyền thống của Việt Nam.
Trong xã hội hiện đại, chúng ta phải đối diện với việc khi xã hội có gì,
trong nhà trường có đó. Hệ quả là, những vụ án giết người dã man, cố ý gây
thương tích mà đối tượng gây án là học sinh và nạn nhân chính là bạn học và
thầy cô giáo của họ không còn hiếm. Việc bùng phát hiện tượng học sinh phổ
4
thông hút thuốc, uống rượu, tiêm chích ma tuý, quan hệ tình dục sớm , thậm
chí là tự sát khi gặp vướng mắc trong cuộc sống cũng khiến chúng ta phải suy
nghĩ. Nhiều em học giỏi, nhưng ngoài điểm số cao, khả năng tự chủ và kỹ năng
giao tiếp lại rất kém.
Bà Lê Thị Minh Châu -chuyên gia về phát triển thanh thiếu niên của
Unicef Việt Nam - Người đã tham gia dự án Thúc đẩy sự phát triển của Trẻ em
và Thanh thiếu niên (2006-2010) chia sẻ kinh nghiệm: Hiện có ít nhất 70 quốc
gia đang phát triển có đưa KNS vào chương trình học chính khóa, dưới hình
thức môn học riêng hoặc lồng ghép, tích hợp vào các môn học. Tại Việt Nam,
những năm gần đây cũng đã xuất hiện loại hình này song chủ yếu ở các thành
phố lớn như Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh
Việc Bộ GD&ĐT quyết định đưa GDKNS vào giảng dạy là phù hợp với
xu hướng quốc tế cũng như mong đợi của xã hội. Học sinh cần phải được rèn
luyện song song cả kiến thức và kỹ năng, nếu chỉ có kiến thức không thì các em
sẽ gặp khó khăn trong cuộc sống, dễ bị vướng vào tệ nạn xã hội. Tình trạng bạo
lực học đường cũng một phần do các em thiếu các KNS như kỹ năng kiềm chế

sống nhân dân ngày càng cải thiện, tiếp nhận nhiều giá trị tích cực của nhiều
nền văn hóa. Các giá trị đạo đức xã hội theo đó cũng được bồi đắp thường
xuyên, cùng với thời gian giá trị này trở nên ổn định và được lưu truyền từ thế
hệ này sang thế hệ khác và trở thành động lực, sức mạnh, bản sắc của nhân cách
con người Việt Nam. Những giá trị đạo đức của chúng ta đó là: tinh thần yêu
nước, lòng thương người sâu sắc, tinh thần đoàn kết, tinh thần lao động cần cù,
7
tiết kiệm. Tuy nhiên, trong quá trình đó chúng ta cũng phải đối mặt với mặt trái
của cơ chế thị trường là mọi hoạt động đều phải hướng tới lợi ích lợi nhuận nên
ít nhiều giá trị sống của chúng ta đã bị không rõ ràng, khó định hình, tâm lí chạy
theo đám đông, sống vội vàng… Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến ý thức,
hành vi của nhiều thế hệ, thói vị kỉ, làm dối, phạm pháp… Chính vì vậy mà
những người làm công tác giáo dục đã rất vất vả, họ phải đảm bảo cả dạy kiến
thức, dạy làm người,( dạy làm người trong cơ chế thị trường) để sản phẩm của
họ ghi dấu ấn bản sắc văn hóa của dân tộc.
Sự phát triển kinh tế không đều, khu vực nông thôn vẫn là sản xuất nông
nghiệp là chính, mà giá trị đem lại không cao, công nghiệp tập trung chủ yếu ở
các Thành phố lớn, vì cuộc sống buộc nhiều bố mẹ gửi con cái của mình cho
người thân để đi lao động xa nhà. Những học sinh này khi học THPT lại còn
phải đi ở trọ vì trường học ở xa ( 8 đến 10 km ), nghĩa là còn phải xa người thân
nữa. Trong khi đó, ngoài trường học có nhiều quán Internet, cho vay cầm đồ,
dịch vụ chơi đề, bi-a…Học sinh THPT Huyện Thiệu Hóa -Thanh Hóa phải đối
mặt với một thực tế như vậy, các em ở trọ là học sinh chủ yếu ở Thiệu Ngọc,
Thiệu Vũ, làng Tiên Nông – Thiệu Long. Thầy cô giáo của nhà trường nói
chung họ vừa là giáo viên nhưng lại vừa có vai trò là người nhà của các em, vừa
là chuyên gia tâm lí động viên những em cố gắng khắc phục khó khăn, thiếu
thốn để nghĩ đến ngày mai cho mình. Tất nhiên trong quá trình ấy không phải
em nào cũng có thể nghe lời thầy cô, tự chiến thắng với chính bản thân để vượt
qua cám dỗ đi hết chặng đường 3 năm THPT.
8

xin ý kiến của phụ huynh học sinh, những học sinh hay đi muộn, bỏ giờ phải bị
phạt, gọi cho phụ huynh tìm con về trường.(có 4 em hay thường xuyên đi muộn ,
trốn giờ học, cố tình vào muộn)
Hai là, trong giờ sinh hoạt lớp đầu tuần sau khi sơ kết 1 tuần qua, những
điểm chưa tốt phải khắc phục thì tổ chức chơi trò chơi mang tính cộng đồng, ví
dụ như thi hát về Bác Hồ, nhóm nào hát được nhiều bài về Bác nhất, sau bài
Chính sách văn hóa - giáo dục - khoa học…
Ba là, có 1 cách thức mới hơn, giáo dục giá trị sống bằng cách Biên tập
cho lớp của mình một số báo ra hằng tuần, có tin tức nêu gương, những bạn hay
bị phê bình, được khen và những câu chuyện, bài thơ…
10
Thực tế, nếu học sinh ở Thủ đô và một số thành phố, thành thị, điều kiện kinh
tế dồi dào ngoài giờ học văn hóa ở trường việc được theo học ở các trung tâm
văn hóa hay một trung tâm bất kì và tìm mua, thuê- mượn sách để đọc nâng cao
hiểu biết, nhận thức cho bản thân là rất dễ dàng, thuận lợi. Nhưng học sinh
Thiệu Hóa cũng giống như nhiều học sinh nông thôn của nhiều miền quê khác
những hoạt động này đều rất khó khăn, thiếu thốn.
Khi theo dõi báo mạng, bản thân tôi thấy xã hội cũng đang rất quan tâm
đến việc rèn luyện văn hóa đọc cho mọi người, chính vì vậy tôi đã quyết định
chọn cách thử làm biên tập một tờ báo cho học sinh của mình. Với một hy vọng
là qua đó gieo vào các em những giá trị sống tích cực, giúp các em thích đọc.
Đọc để suy ngẫm, đọc để “sống chậm” hơn, đọc để thấy yêu thương, biết chia
sẻ. Tôi hiểu rõ dù là một huyện lẻ, điều kiện còn thiếu thốn không dồi dào như ở
Thành phố lớn, trung tâm đô thị nhưng kênh thông tin với các em cũng không
thiếu, nào báo mạng ở quán, nào tivi, báo đọc ở sạp báo bưu điện nhưng đây là
những bài sưu tầm có chọn lọc ở mạng, thêm thông tin về trường, lớp của mình.
Đó là tờ báo của cô giáo biên tập tặng riêng cho lớp hằng tuần, trong đó có bọn
mình trên trang báo.
Tôi hiểu việc giáo dục giá trị sống này không đơn giản là giao giảng về 12 giá
trị sống, rồi bắt các em phải thuộc lòng, thực hiện nghiêm túc( Thực tế là thực

đã thay đổi về thái độ, hành vi.
13
Kết quả này so với các lớp khác, nhất là những lớp tốp đầu, chất lượng học
tập khá tốt thì không là gì nhưng so với chính nội tại của lớp 11I, tôi thấy đây là
1 bước tiến đáng kể. Tất nhiên như thế cũng chưa phải là đã tốt đẹp hoàn toàn.
C-KẾT LUẬN
1- Ý nghĩa của giáo dục giá trị trị sống bằng phương pháp làm báo trong
công tác chủ nhiệm

Như vậy, việc giáo dục giá trị sống cho các em từ những tấm gương Thầy,
Cô giáo và những giá trị sống mà các thầy cô giáo tích lũy được trong quá trình
công tác, trong cuộc sống thường nhật là rất có ý nghĩa. Có nhiều cách để thực
hiện điều đó, mỗi giáo viên sẽ có những cách làm sáng tạo của riêng mình. Với
cách gửi thông điệp yêu thương, hòa nhập, thân thiện, giáo dục lòng yêu
nước…. qua trang báo của GVCN, tôi thấy trong công tác chủ nhiệm của
mình thật sự đã có kết quả. Như vậy các em hiểu là cô vẫn đang rất quan tâm
đến mình.
Cách làm này sẽ góp phần vào việc xây dựng trường học thân thiện cho
học sinh và cả bản thân tôi.
2- Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp dụng SKKN
của bản thân
14
Đối với nhà trường, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh có thành công
hay không, phụ thuộc rất lớn vào tư chất, đạo đức và năng lực của thầy giáo, cô
giáo. Muốn giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tốt, trước hết, mỗi thầy giáo, cô
giáo phải giáo dục cho học sinh bằng sự nêu gương. Thầy giáo, cô giáo phải
gương mẫu trong ứng xử, trong giáo dục nhân cách. Có như vậy, thầy giáo, cô
giáo mới cung cấp cho học sinh những kỹ năng sống mà mình đã trải qua. Việc
giáo dục này có thể bằng những nội dung trong giáo án, hoặc bằng những nội
dung ngoài giáo án. Có nghiệp vụ, tình cảm yêu thương thì ngay cả giờ dạy

PHỤ LỤC
17