PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO THĂNG BÌNH
TRƯỜNG TH TRẦN QUỐC TOẢN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC HÀNH VI
ĐẠO ĐỨC
CHO HỌC SINH LỚP HAI
Họ và tên : NGUYỄN THỊ SÔ
Tổ chuyên môn : 2
Đơn vị : Trường TH TRẦN QUỐC TOẢN
Năm học: 2009-2010
I. TÊN ĐỀ TÀI:
BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH LỚP HAI
II. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lý do chọn đề tài:
Trẻ em như búp trên cành, biết ăn biết ngủ, biết học hành là ngoan” (Hồ Chi
Minh). Thật vậy câu nói của Bác hồ như là một khẳng định đối với tâm sinh lý
của các em ở lứa tuổi tiểu học. Chính vì thế trong quá trình dạy học để thực hiện
hoàn thành nhiệm vụ giáo dục mà Đảng và nhà nước đã giao đòi hỏi người giáo
viên phải chuẩn bị và đầu tư tất cả tinh thần, kiến thức cho sự nghiệp giáo dục
của nước nhà.Những người làm công tác giáo dục, được xã hội tin cần giao cho
nhiệm vụ đào tạo con người, giúp cho những thế hệ trẻ của đất nước có thể phát
triển toàn diện về thể lực cũng như trí lực. Chúng ta phải đào tạo ra những con
người vừa “hồng” vừa “chuyên” như lời Bác Hồ đã dặn.
Mặc dù môn Đạo đức cũng được nâng dần kiến thức lĩnh hội theo từng cấp,
bậc, lớp, nhưng nhìn chung trào lưu giáo dục hiện nay chúng ta quá đặt nặng chất
lượng kiến thức nên việc chăm chút hạnh kiểm của các em chưa được chú trọng
đúng mức. Vì vậy, học sinh hiện nay kể cả học sinh Trung học cơ sở-Trung học
phổ thông hành vi đạo đức không lễ phép bằng học sinh xưa kia, mọi ứng xử
trong các hoàn cảnh được thực hiện một cách lấy lệ, hình thức. Bên cạnh đó việc

pháp định hướng thiết thực.
- Việc quan tâm, giúp đỡ, động viên và khích lệ học sinh thực hiện những
hành vi đạo đức, chưa đến nơi đến chốn từ phía phụ huynh. Giữa nhà trường và
gia đình học sinh chưa tạo được mối liên hệ giáo dục khép kín, thường xuyên.
- Trong cuộc sống hằng ngày tồn tại những sai lệch về đạo đức, xảy ra
trước mắt các em đã có những tác động không nhỏ đến tâm lý và sự hình thành ý
thức đạo đức sai lệch ở các em. Trong khi phương pháp giáo dục đạo đức của
chúng ta chưa thật sự đem lại hiệu quả.
Đặc thù của việc giáo dục đạo đức chính là ở chỗ giúp học sinh tiếp nhận
được những bài học làm người, tạo nên ý thức rèn luyện đạo đức nơi các em, chứ
không phải là những câu, những chữ (lý thuyết – giáo điều về đạo đức) mà thầy
giáo, cô giáo cố nhồi vào đầu các em mà không đem lại sự nhận thức nào về đạo
đức. Nhiệm vụ của người thầy là không chỉ giới thiệu dạy dỗ bằng lý thuyết đạo
đức mà hơn thế phải giúp các em hiểu được những giá trị đạo đức đúng đắn, giúp
các em trở thành người học trò ngoan. Tôi nhận thấy xưa nay việc giáo dục đạo
đức chỉ có bề rộng chứ chưa có chiều sâu.
Đạo đức là một khía cạnh quan trọng quyết định giá trị tinh thần của một
con người. Thế nhưng, những gì mà thầy cô chúng ta làm vẫn chưa đủ. Do quãng
thời gian eo hẹp trên lớp học chỉ đủ để giảng dạy các môn theo đúng chương
trình quy định, việc lồng ghép, kết hợp giáo dục đạo đức cho học sinh cũng trở
nên khó khăn.
Trong thực tế một số bộ phận phụ huynh học sinh và giáo viên chưa nắm
chắc được sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học, các em chỉ là
những đứa trẻ trong sáng, chờ người lớn chúng ta viết những dòng chữ về cuộc
3
đời lên đó. Vậy thì trong từng lời ăn tiếng nói, cách đối nhân xử thế Người lớn
đã khi nào nhớ mình là tấm gương cho bọn trẻ noi theo, hay vẫn cho rằng “Trẻ
con chẳng biết gì?”.
Trong môi trường giáo dục của chúng ta phải có khen thưởng, động viên
và chê trách nhẹ nhàng, tinh tế. Trong tất cả các tiết học, việc động viên, khích lệ

mực đạo đức đó vào trong nhận thức, lối sống, hành động của các em.
4
Giúp các em từng bước hình thành kĩ năng tự nhận xét, đánh giá hành vi
của bản thân và những người xung quanh theo chuẩn mực đạo đức đúng đắn, kĩ
năng lựa chọn và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp trong các quan hệ tình
huống đơn giản, cụ thể trong cuộc sống, biết nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện.
Dần dần hình thành trong các em thái độ tự trọng, tự tin, yêu thương, tôn
trọng con người, yêu con người, yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt, không đồng tình
với cái ác, cái sai, cái xấu.
Việc tích cực tìm hiểu và đưa ra “Vài biện pháp giáo dục đạo đức cho học
sinh lớp 2” góp phần cùng nhà trường thực hiện mục tiêu “trường học thân thiện,
học sinh tích cực”.
2. Thực tế tình hình giáo dục đạo đức:
Thời gian mà thầy cô giáo dành cho việc theo dõi những biểu hiện tâm lí
của học sinh, cách các em ứng xử với bạn bè, thường rất ít So với lượng thời
gian khá lớn dành cho việc đọc sách cho các em nghe. Rồi trong cuộc sống hằng
ngày với bao nhiêu bộn bề sau giờ lên lớn, thầy cô không thể lúc nào cũng theo
sau kèm cặp các em, đâu phải lúc nào cũng lo lắng mãi về chuyện trường lớp
được, nếu thiếu cố gắng, thiếu tâm huyết với nghề, chúng ta đâu thể hoàn thành
được trách nhiệm khó khăn ấy.
3. Nhu cầu đòi hỏi cần giải quyết:
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh có những khó khăn nhất định, việc tác
động vào nhận thức các em chỉ trên lí thuyết thôi vẫn chưa đủ, nó không quan
trọng bằng chính hiện thực mà các em nhìn thấy. Tôi ví dụ, lên lớp thầy cô giảng
cho các em nghe về nội dung đạo đức “Biết nhận lỗi và sửa lỗi”, thế nhưng ngay
chính trong gia đình có người mắc lỗi mà không nhận lỗi, không sửa lỗi. Hoặc
đôi khi bản thân giáo viên vì công việc bộn bề nên có lúc thờ ơ với lỗi lầm của
học sinh. Vậy thì dù chúng ta có giảng lý thuyết đạo đức hay đến đâu, sinh động
đến đâu vẫn không thể nào thuyết phục được các em. Không bài giảng nào có giá
trị tác động đến nhận thức bằng chính hiện thực cuộc sống. Trong công tác giáo

Xây dựng mô hình những cuộc thi kể chuyện đạo đức, tiểu sử các anh
hùng lịch sử - danh nhân dân tộc. Kết hợp với việc đưa ra những câu hỏi tình
huống cho HS, GV qua đó mà phân tích định hướng cho các em hiểu
Tổ chức nhiều trò chơi tập thể, trò chơi dân gian, xây dựng tiểu phẩm từ
những câu chuyên đạo đức.
Tổ chức những nuổi lao động vệ sinh nhà trường, lớp học chăm sóc cây
xanh trong khuôn viên nhà trường nhằm giúp HS có ý thức giữ gìn vệ sinh tập
thể, trường học, ý thức bảo vệ môi trường. Đồng thời tổ chức cho các em đi viếng
nghĩa trang liệt sĩ, thăm di tích lịch sử, để các em có dịp hiểu thêm về lịch sử địa
phương.
Nếu những dự định về chương trình ngoại khoá được tổ chức một cách
khoa học và thường xuyên thì sẽ giúp các em thích thú học hỏi, tìm hiểu và
những góc cạnh của đạo đức con người như “Uống nước nhớ nguồn”, ý thức
cộng đồng – dân tộc … giúp các em từ thích thú đến hiểu sâu sắc những chuẩn
mực đạo đức.
6
1.2) Phía gia đình :
- Cần tạo sự liên hệ chặt chẽ giữa GV với phụ huynh. Để có thể biết rõ
về môi trường mà các em sinh sống, những nhân tố tích cực hay tiêu chuẩn tồn
tại ở phía ngoài nhà trường, ở gia đình …. Tác động đến việc học tập và ý thức
đạo đức ở các em. Qua đó mà cùng gia đình tìm cách khắc phục, xây dựng môi
trường ngoài nhà trường lành mạnh để các em rèn luyện đạo đức.
2) Cách tổ chức thực hiện :
Biện pháp 1. Đi sâu tìm hiểu nhận thức, tâm lý học sinh :
a) Mục đích :
Để đạt được điều đó khi dạy một bài đạo đức giáo viên phải chuẩn bị chu đáo
về thiết kế bài dạy phải biết kết hợp giữa phương pháp dạy học và phương pháp
giáo dục làm sao cho học sinh dễ hiểu, có tính thực tế tức là phải biết gắn bó chặt
chẽ với cuộc sống thực của học sinh, phải lấy những tấm gương, truyện kể từ
cuộc sống thực. Điều đó sẽ giúp cho bài học đạo đức thêm phong phú, gần gũi,

ra những việc làm đã giúp đỡ bạn. Có nhiều em kể trước lớp những việc làm giúp
đỡ bạn bè. Tôi đề nghị cả lớp tuyên dương những bạn đã làm được việc tốt đó.
Đối với công việc này, đòi hỏi giáo viên phải nhẫn nại, vì thông thường
các em rất ít nói ra những cảm nhận sâu kín của mình, bởi lẽ chưa tìm được sự tin
cậy, chia sẻ ân cần của thầy cô. Cho nên để thuyết phục được các em, tạo nên sự
tin cậy là cả một quá trình. Hơn hết nữa, khi chúng ta nhận được những lời tâm
sự thật lòng của các em chúng ta phải đáp lại sự tin cậy ấy bằng cách cởi bỏ
những thắc mắc của các em. Thuyết phục các em đến với cái tốt một cách tự
nhiên, trong sáng.
Như vậy, lâu ngày các em sẽ xem cô giáo như là người mẹ tin cậy biết lắng
nghe và giúp các em giải quyết khó khăn, thắc mắc trong cuộc sống.
Bước 2: Đi sâu quan sát vào thực tế, hoàn cảnh của học sinh để tìm
hiểu tình trạng đạo đức để tìm cách giải quyết.
a. Mục đích:
Thông thường trong các tiết dạy thời gian không nhiều và một số em vẫn
còn rụt rè trong việc thể hiện tâm lí của mình. Nhưng khi chúng ta đứng bên
ngoài để ý, quan sát các em sinh hoạt thì chắc chắn sẽ biết được những điều mà
các em chưa nói ra. Hiểu các em càng sâu bao nhiêu thì việc giáo dục đạo đức
của chúng ta càng hiệu quả bấy nhiêu. Hơn nữa thực tế chính là môi trường để
giáo viên có dịp kiểm nghiệm lại hiệu quả của những tiết dạy đối với học sinh.
Sau khi học xong bài chúng ta vẫn hay nghĩ rằng những gì đã giảng học trò
đều hiểu, nhưng chưa hẳn đã vậy. Khi chúng ta giảng có thể những lí lẽ sẽ cuốn
hút, thuyết phục các em có ý thức về đạo đức một cách đúng đắn, điều này các
em đã trả lời tốt trong những tiết học. Thế nhưng trẻ em nhanh hiểu mà cũng
nhanh quên nên đôi khi bài học đạo đức đã không đến được với các em như
chúng ta mong muốn. Phát hiện điều đó và kịp thời hướng các em sửa chữa sẽ
đem lại hiệu quả tích cực. Dù vậy nhưng đây cũng là công việc nhiều khó khăn,
vì đòi hỏi giáo viên phải luôn bỏ nhiều thời gian quan tâm, quan sát các em.
Trong một tập thể lớp mỗi em có mỗi hoàn cảnh riêng, môi trường sống khác
nhau… có những tác động làm hình thành nhận thức và phẩm chất đạo đức riêng.

Biện pháp 2. Tổ chức các hoạt động ngoại khoá xoay quanh nội dung
của bài học đạo đức:
a. Mục đích:
Phương pháp giáo dục đạo đức xưa nay dựa trên hình thức vừa học vừa
chơi. Giáo dục đạo đức mà chỉ dựa trên lí thuyết thì thường khô khan và nhằm
chán. Hơn nữa trong các tiết dạy văn hoá, thời gian luôn vừa đủ để chuyển tải
chương trình nên việc đưa những vấn đề đạo đức đến với các em vẫn còn hạn
chế. Tổ chức những buổi sinh hoạt ngoại khoá hướng về những nội dung đạo đức
là một việc làm cần thiết, việc giáo dục đạo đức sẽ trở nên phong phú, có hiệu
9
quả và cuốn hút học sinh hơn. Nhà trường tạo điều kiện cho các em có sân chơi
thú vị xoay quanh những trò chơi, xây dựng tiểu phẩm, thi kể chuyện…Qua đó sé
phát huy được sự hiếu động, hứng thú, giúp ích cho việc tiếp nhận những bài học
đạo đức một cách tốt hơn.
b. Tiến hành:
Trong quá trình giảng dạy, nhà trường có tổ chức các lần sinh hoạt ngoại
khoá cho các em nhưng vẫn còn thưa thớt, thỉnh thoảng, mang tính phong trào và
chưa đủ để tạo nên những hiệu quả nhất định. Cần phải tổ chức thêm nhiều
chương trình ngoại khoá gắn với những ngaỳ chủ điểm, những sự kiện lịch sử -
như một cách giúp học sinh yêu hơn lịch sử dân tộc. Chương trình ngoại khoá có
thể gồm nhiều hình thức đa dạng và phong phú:Thi kể chuyện, thi nói lời hay ý
đẹp, thi tìm hiểu về tình trạng môi trường.
b1. Thi kể chuyện:
Đây là cuộc thi lí thú, khi áp dụng cho học sinh lớp 2 có những lợi thế nhất
định, các em đã thông thạo mặt chữ nên việc tiếp cận, xâm nhập nội dung câu
chuyện rất nhanh chóng. Khả năng kể chuyện của các em cũng rất tốt, thể hiện sự
diễn cảm, nhập tâm vào nhân vật, làm cho cuộc thi trở nên phong phú, có hồn.
Giáo viên sẽ thông báo trước hai tuần về nội dung cuộc thi, hướng dẫn cặn kẽ về
nội dung của câu chuyện. Đặc biệt đề cao sự sáng tạo trong cách kể, đánh giá cao
lối kể rõ ràng, diễn cảm. Sau mỗi lần các em kể giáo viên sẽ linh hoạt đặt câu hỏi

Biện pháp3. Tổ chức những hoạt động cộng đồng - xã hội:
Đây là việc làm rất có ý nghĩa nhằm hướng các em có cái nhìn xa và rộng
về phái cộng đồng, nắm bắt được tinh thần và ý thức trách nhiệm với xã hội.
Phối hợp cùng với nhà trường và địa phương tổ chức cho học sinh thăm
viếng, quét dọn nghĩa trang liệt sĩ, di tích lịch sử. Tổ chức thăm, gặp mặt với mẹ
Việt Nam anh hùng, các chú bác cựu chiến binh. Qua những hoạt động như vậy
học sinh có dịp biết thêm về lịch sử địa phương, về những tấm gương, con người
anh hùng…Qua đó mà xây dựng ở các em tình yêu quê hương, niềm tự hào sâu
sắc về lịch sử và đặc biệt là hình thành ý thức sống tốt để thể hiện lòng biết ơn.
Cho các em tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao, sinh hoạt cộng
đồng trò chơi dân gian…do địa phương tổ chức dành cho thiếu nhi, giúp các em
trở nên mạnh dạn, hoạt bát, tạo tinh thần đoàn kết, yêu cuộc sống. Đặc biệt là tổ
chức cho các em tham gia những cuộc vận động phòng chống tệ nạn xã hội, bạo
lực trường học, tuyên truyền về an toàn giao thông. Qua đó mà các em có được
những kiến thức xã hội cần thiết hình thành nên ý thức kỉ cương, tuân thủ pháp
luật.
Tổ chức trồng cây xanh để làm đẹp cảnh quang, cho các em dọn dẹp, làm
sạch những nơi công cộng, với những công việc vừa sức…để các em có thói quen
bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh nơi công cộng.
Biện pháp 4. Tạo sự gắn bó với phụ huynh - Nhà trường- xã hội để giáo
dục hành vi đạo đức cho học sinh
a. Mục đích:
Giáo dục hanh vi đạo đức là một quá trình liên tục, mở rộng trong cuộc
sống chứ không chỉ gói gọn trong phạm vi nhà trường. Thời gian các em học tập
11
trong nhà trường chỉ chiếm 4 đến 7 giờ trong một ngày, bên cạnh đó có một
khoảng thời gian dài các em tiếp xúc với cuộc sống gia đình, xã hội. Những gì tác
động vào các em ở khoảng thời gian đó có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành
nhân cách, đến bài học đạo đức.
Để trao đổi với phụ huynh học sinh về tầm quan trọng của việc giáo dục

Giúp đỡ
người
khi gặp
khó
khăn
Có Ý
thức giữ
vệ sinh
nhà ở
Thật
thà, chia
sẻ trong
học tập
Thứ hai
Thứ ba
Thứ tư
Thứ năm
Thứ sáu NỘI DUNG THEO DÕI HÀNG TUẦN ĐỐI VƠI HS
12
THỨ
Giữ gìn
sách vở,
đồ dùng
học tập
Đi học
đều,
đúng

những em thực hiện tốt và nhắc nhở những em thực hiện chưa tốt về hành vi đạo
đức để các em kịp thời khắc phục.
b) Cách tiến hành :
Từ trước đến nay trong quá trình giảng dạy Việc gặp gỡ GV và phụ huynh
HS có nhiều hạn chế, chủ yếu tiếp xúc trong các cuộc họp phụ huynh mà thôi :
đầu học kỳ. Cuối học kỳ. Cuối năm. Chỉ 3 lần gặp mặt trong khoảng thời gian
họp ít ỏi không thể đủ để GVCN tiếp từng phụ huynh. Nếu trường hợp những bậc
phụ huynh quan tâm nhiều thì không phải nói, còn những phụ huynh vì lý do nào
đó trong cuộc sống mà không thể thường xuyên gặp gỡ GV để tìm hiểu về tình
hình học tập của con cái. Điều này rất khó khăn cho các GVCN trong việc quan
tâm dạy dỗ và giáo dục đạo đức cho HS.
Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm. GV cần nắm rõ địa chỉ hay số điện
thoại của phụ huynh HS, để có thể liên lạc những lúc cần thiết. Phải làm cho phụ
huynh hiểu rằng thầy cô giáo là những người luôn luôn lo lắng dạy dỗ các em ân
cần như những người cha, người mẹ khi các em ở trường học. Quí phụ huynh có
sự thông cảm sẻ chia, cùng phối hợp với thầy cô để giáo dục đạo đức được diễn
ra hiệu quả hơn.
Đối với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn cần được thầy cô
quan tâm nhiều hơn trong quá trình giảng dạy. Đối với những HS cá biệt trong
học tập cũng như đạo đức, chúng ta cần liên hệ thường xuyên với phụ huynh hơn.
Bằng cách viết giấy mời phụ huynh những khi cần thiết cùng phụ huynh giải
quyết những vấn đề khó khăn.
13
Nhà trường, GVCN cùng với gia đình tạo một vòng tay giáo dục khép kín,
một môi trường lành mạnh, “thân thiện” làm cho việc giáo dục đạo đức thường
xuyên hơn, tích cực hơn, hiệu quả hơn
VI) KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU :
Qua một thời gian tìm hiểu thực trạng, nghiên cứu tìm ra phương pháp giáo
dục và nhiều năm áp dụng vào công tác giảng dạy. Những biện pháp trên đã đem
lại hiệu quả nhất định.

đây là đủ, là phù hợp với tất cả các bạn đồng nghiệp trong quá trình giáo dục đạo
đức. Để nghiên cứu ra một đề tài SKKN hãy cần phải có một thời gian suy ngẫm
những vấn đề quan trọng hơn là chúng ta có thể áp dụng sáng kiến ấy vào chính
trong công tác giảng dạy hay không. Hay nó chỉ mãi là sáng kiến là một đề tài
chết?. Việc giáo dục đạo đức có muôn vàn cái khó phải vượt qua và đôi khi cũng
thất bại qua nhiều thử nghiệm để tìm ra phương pháp giáo dục đúng đắn, thành
công. Qua thực tế những gì tôi đã áp dụng theo những phương pháp đã trình bày.
Đã mang lại hiệu quả nhất định. Tôi tin tưởng vào những gì đã và đang là hợp lý,
đúng đắn với tình hình lớp tôi đang dạy, phù hợp với môi trường sư phạm trường
tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai và tình hình giáo dục chung hiện nay.
VIII) ĐỀ NGHỊ :
Về mặt tổ chức :
- Tổ chức thêm nhiều chương trình ngoại khoá, vào những ngày chủ điểm,
kỷ niệm những sự kiện lịch sử để học sinh các khối lớp có điều kiện tiếp xúc, học
hỏi và rút ra nhiều nhận thức quí giá.
- Trong Nhà trường, đặc biệt giáo viên Tổng phụ trách đội cần quan tâm
nhiều về việc đạo đức của học sinh, cần chủ trọng đưa nội dung giáo dục đạo đức
vào trong phong trào thi đua hàng tuần để khen ngợi những tấm gương " Người
tốt, việc tốt" để các em noi gương.
- Tổ chức thêm nhiều phong trào trồng cây xanh ở qui mô phù hợp với
năng lực của HS tiểu học trong khuôn viên nhà trường và mở rộng ra những nơi
công cộng …
Nhà trường tổ chức những buổi chiếu phim cổ tích, lịch sử để góp phanà
tác động vào trực quan học sinh. Giúp các em có những hiểu biết về lịch sử.
Về mặt vật chất :
Hiện nay cơ sở vật chất cảu trường tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai tương
đối đầy đủ. Thế nhưng hy vọng trong tương lai sẽ hỗ trợ thêm hệ thống máy
chiếu hỗ trợ cho công tác giảng dạy trở nên sinh động, hiệu quả.
IX) PHẦN PHỤ LỤC : (Bổ sung sau)
X) TÀI LIỆU THAM KHẢO :