Sáng kiến kinh nghiệm
Tên đề tài
Một vài phương pháp đã áp dụng trong
việc dạy giải Toán có lời văn.

Người thực hiện : Nguyễn Cẩm Ly.
Trường: Tiểu học Trần Quốc Toản.

A- Phần mở đầu:
I-Lý do chọn đề tài:
Môn toán là môn học "công cụ, cung cấp kiến thức , kĩ năng, phương pháp,
góp phần xây dựng nền tảng văn hoá phổ thông của con người lao động mới.
- Toán học là công cụ của khoa học kĩ thuật có nguồn gốc trong
thực tiễn.
- Những kiến thức toán học phổ thông cơ bản sẽ giúp cho học
sinh có cơ sở để học các môn khoa học, kĩ thuật.
Cùng với kiến thức, môn toán trong nhà trường còn cung cấp cho học sinh
những kĩ năng như:
- Kĩ năng tính (tính viết, tính nhẩm, tính bằng bàn tính )
- Kĩ năng sư dụng các dụng cụ toán học (thước kẻ, compa), kĩ
năng đọc, vẽ hình.
- Kĩ năng đo đạc (bằng dụng cụ), ước lượng (bằng mắt, bằng
tay, bằng gang tay, bước chân )
- Đồng thời với việc trau dồi kiến thức, kĩ năng toán học cơ bản
cho học sinh, môn toán còn giúp cho học sinh phương pháp suy luận, phương pháp
lao động tốt, phương pháp tự học, phương pháp giải quyết các vấn đề, từ dó học
sinh có phương pháp tự học và phát triển trí thông minh sáng tạo.
Qua hoạt động học toán, học sinh được rèn luyện tính cẩn thận, phân biệt rõ
ràng, đúng sai. Môn toán còn có tác dụng trau dồi cho học sinh óc thẩm mĩ: giúp
các em thích học toán, thể hiện trong lợi ích của môn toán, trong hình thức trình
bày.

- Tôi xung phong thể nghiệm những điều mình tích luỹ được
qua các tiết dạy để tổ chuyên môn, BGH nhận xét, đánh giá.
IV-Giới hạn đề tài:
Nội dung môn toán ở tiểu học bao gồm 5 chủ đề kiến thức lớn, tôi đi sâu
vào trình bàyphần: "Giải toán có lời văn"
Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 1 với việc "Giải toán có lời văn"
Thời gian nghiên cứu: 1 năm
B-Nội dung:
I- Đánh giá thực trạng:
Giải toán là một hoạt động gồm những thao tác: xác lập được mối liên hệ
giữa các dữ liệu, giữa cái đã cho và cái phải tìm trong điều kiện của bài toán, chọn
phép tính thích hợp trả lời đúng câu hỏi của bài toán.
Điều chủ yếu của việc dạy học giải toán là giúp học sinh tự tìm hiểu được
mối quan hệ giữa cái đã cho và cái phải tìm trong điều kiện bài toán mà thiết lập
các phép tính số học tương ứng, phù hợp. Để tiến hành được điều đó, việc dạy
toán diễn ra theo 3 mức độ.
-Mức độ thứ nhất: Hoạt động chuẩn bị cho việc giải toán.
- Mức độ thứ hai: Hoạt động làm quen với việc giải toán.
- Mức độ ba: Hoạt động hình thành kĩ năng giải toán.
Để học sinh nắm vững được các bước của quá trình giải toán tôi đã tiến
hành như sau:
II-Quá trình triển khai đề tài:
1-Hoạt động chuẩn bị cho việc giải toán:
Trước mỗi giờ toán tôi thường nghiên cứu kĩ bài toán tìm xem đồ dùng nào
phù hợp với bài như các nhóm đồ vật, các mẫu hình, tranh vẽ.
Mỗi học sinh có 1 hộp hình học toán. theo yêu cầu của giáo viên học sinh
được rèn luyện các thao tác trên tập hợp các nhóm đồ vật, các mẫu hình.
Phần lớn các bài toán đều có chủ đề liên quan tới các đại lượng và mối
quan hệ giữa các đại lượng trong bài toán. Vì thế, việc rèn kĩ năng thao tác qua
việc học về phép đo đại lượng là rất cần thiết cho việc giải toán.

- Có mấy con gà (5
con)
- Thêm mấy con gà
Trình bày bảng
Có: 5 con
(3 con)
- Bài toán hỏi gì? Thêm : 3 con
Tất cả có con? Sau khi hướng dẫn học sinh tóm tắt bài toán tôi hướng dẫn học sinh:
*Lập kế hoạch giải toán nhằm xác định trình tự giải quyết, thực hiện các
phép tính số học bằng việc đi từ câu hỏi của bài toán đến số liệu hoặc đi từ số liệu
đến các câu hỏi của bài toán.
Ví dụ;
Với bài toán trên ta có thể xuất phát từ câu hỏi của bài toán đến các dữ
kiện:
- Bài toán hỏi gì? (Hỏi tất cả có bao nhiêu con gà?)
- Muốn tìm xem tất cả có bao nhiêu con gà thì phải làm tính
gì? (Phải làm tính cộng 5 con gà + với 3 con gà)
*Thực hiện cách giải bài toán:
Hoạt động này bao gồm việc thực hiện các phép tính đã nêu trong kế hoạch
giải toán và trình bày giải. Mỗi bài đều có câu lời giải, phép tính, đáp số.
Đối với học sinh lớp 1 bước đầu làm quen với việc giải toán có lời giải nên
tôi không áp đặt học sinh làm theo ý mình mà để các em nêu câu lời giải theo sự
hiểu biết của học sinh.
Theo ví dụ trên học sinh có thể có lời giải như:

nắm vững các bước giải toán.
- Học sinh biết cách tóm tắt bài toán bằng lời và sơ đồ . Qua đó
giúp học sinh hình thành được phép tính thích hợp.
- Học sinh hiểu được ý nghĩa của bài toán.
- Học sinh biết cách trình bày bài toán một cách hợp lí khoa học.
- Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã áp dụng trong việc
dạy giải toán có lời văn cho học sinh lớp 1 và đã được thể nghiệm qua một số tiết
dạy chuyên đề của trường, trường bạn dự giờ.
- Những việc làm đó đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong giảng dạy và
nhận thức của học sinh. Tôi xin trình bày để các đồng nghiệp tham khảo, đóng góp
ý kiến-giúp đỡ tôi trong công tác để tôi có thể nâng cao hơn nữa trình độ chuyên
môn. Tôi xin hứa sẽ tiếp tục học hỏi để có các phương pháp giảng dạy phù hợp với
học sinh.
Phụ lục của đề tài:
Thư mục tham khảo:
1- Phương pháp dạy môn toán ở tiểu học (Tác giả: Đỗ Trung Hiệu-Đỗ
Đình Hoan-Vũ Dương Thuỵ-Vũ Quốc Trung-Xuất bản 1995).
2- Những vấn đề cơ sở của phương pháp dạy và học toán cấp I (Tác giả:
Hà Sỹ Hồ-1990).
3- Tâm lí tiểu học (Tác giả: Bùi Văn Huệ-1994).
4- Tâm lí học sư phạm (Tác giả: Lê Văn Hồng-1994).