Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8
BÀI: VĂN THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
1. Tình huống cần giải quyết là:
Một đoàn khách từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Hải Phòng để tham quan.
Những người khách ấy đến thành phố em để được giới thiệu về một số điểm tham
quan của tỉnh nhà. Em được cử làm người giới thiệu cho đoàn du khách ấy. Và
nhiệm vụ em sẽ viết thành một bài văn giới thiệu về quê hương mình.
2. Mục tiêu: Bài viết phải đảm bảo các yêu cầu về:
+ Nguồn gốc
+ Vị trí địa lí
+ Đặc điểm địa hình
+ Lịch sử đấu tranh
+ Hoạt động kinh tế
3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:
Cần kết hợp các tri thức khách quan ở địa phương:
- Lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất Hải Phòng.
- Đặc điểm địa lý, địa hình của thành phố hải Phòng.
- Đặc điểm kinh tế, văn hóa xã hội của thành phố.
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
Vận dụng các kiến thức liên môn:
- Lịch sử - nguồn gốc, lịch sử đấu tranh;
- Ngữ văn – sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp cho bài văn.
- Địa lí – vị trí địa lí, địa hình, đặc điểm phát triển kinh tế;
- Giáo dục công dân – bài học về lòng yêu nước.
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
Viết các ý chính -> Tìm hiểu -> Trao đổi -> Viết thành bài văn.
Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014



2
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn ( Lược đồ hành chính Hải Phòng)
Hải Phòng cách thủ đô Hà Nội 102 km, có tổng diện tích tự nhiên là trên 152.300 ha,
chiếm 0,45% diện tích tự nhiên cả nước (số liệu thống kê năm 2001).
Hải Phòng ngày nay bao gồm 15 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 7 quận (Hồng
Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền, Kiến An, Hải An, Đồ Sơn, Dương Kinh), 8 huyện (An
Dương, An Lão, Bạch Long Vĩ, Cát Hải, Kiến Thuỵ, Tiên Lãng, Thuỷ Nguyên, Vĩnh
Bảo). Dân số thành phố là trên 1.837.000 người, trong đó số dân thành thị là trên
847.000 người và số dân ở nông thôn là trên 990.000 người. (theo số liệu điều tra dân
số năm 2009). Mật độ dân số 1.207 người/km2.
Địa hình phía bắc của Hải Phòng là vùng trung du, có đồi xen kẽ với đồng bằng và
ngả thấp dần về phía nam ra biển. Khu đồi núi này có liên hệ với hệ núi Quảng Ninh,
di tích của nền móng uốn nếp cổ bên dưới, nơi trước đây đã xảy ra quá trình sụt võng
với cường độ nhỏ, gồm các loại cát kết, đá phiến sét và đá vôi có tuổi khác nhau được
Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

3
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
phân bố thành từng dải liên tục theo hướng Tây Bắc - Đông Nam từ đất liền ra biển
gồm hai dãy chính. Dãy chạy từ An Lão đến Đồ Sơn đứt quãng, kéo dài khoảng
30 km có hướng Tây Bắc - Đông Nam gồm các núi: Voi, Phù Liễn, Xuân Sơn, Xuân
Áng, núi Đối, Đồ Sơn, Hòn Dáu. Dãy Kỳ Sơn - Tràng Kênh và An Sơn - Núi Đèo,
gồm hai nhánh: nhánh An Sơn - Núi Đèo cấu tạo chính là đá cát kết có hướng tây bắc
đông nam gồm các núi Phù Lưu, Thanh Lãng và Núi Đèo; và nhánh Kỳ Sơn - Trang
Kênh có hướng tây tây bắc - đông đông nam gồm nhiều núi đá vôi.
Sông ngòi ở Hải Phòng khá nhiều, mật độ trung bình từ 0,6 - 0,8 km/1 km². Độ dốc

Thời tiết Hải phòng mang tính chất cận nhiệt đới ẩm ấm đặc trưng của thời tiết miền
Bắc Việt Nam: mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều, mùa đông khô và lạnh, có 4 mùa Xuân,
Hạ, Thu, Đông tương đối rõ rệt. Nhiệt độ trung bình vào mùa hè là khoảng 32,5 °C,
mùa đông là 20,3 °C và nhiệt độ trung bình năm là trên 23,9 °C. Lượng mưa trung
bình năm là khoảng 1600 – 1800 mm. Độ ẩm trong không khí trung bình 85 - 86%.
Tuy nhiên, Hải Phòng có một chút khác biệt so với Hà Nội về mặt nhiệt độ và thời
tiết. Do giáp biển, thành phố này ấm hơn 1 °C vào mùa đông và mát hơn 1 đến 2 độ
vào mùa hè.
Đối với người dân Hải Phòng, Bạch Đằng vừa là con sông quê hương, vừa là
con sông lịch sử, dòng sông gợi lên biết bao tình cảm yêu mến, tự hào.
Nằm ở phía Đông Bắc huyện Thuỷ Nguyên, sông Bạch Đằng không dài nhưng cảnh
sắc thật hùng vĩ. Lòng sông đã rộng lại sâu, nước chảy cuồn cuộn ra biển tạo thành
muôn ngàn lớp sóng trắng phau như những dải mây trắng, vì vậy mới có tên gọi là
sông Bạch Đằng.
Sông Bạch đằng là đường giao thông quan trọng từ biển Đông vào sâu nội địa nước
ta. Nhờ thiên nhiên tạo thành thế hiểm nên sông Bạch đằng đã ghi được những chiến
công oanh liệt bậc nhất trong lịc sử chống giặc ngoại xâm của nước ta.
Cách đây hơn một ngàn năm, khi nghe tin vua Nam Hán cho con là Hoằng Thao đem
hàng trăm chiến thuyền đi theo đường biển vào sông Bạch Đằng, đánh chiếm nước ta,
Ngô Quyền đã bày sẵn trận địa để diệt giặc. Theo lệnh ông, quân lính cùng với nhân
dân quanh vùng đẵn cọc, vót nhọn, bịt sắt, cắm xuống vùng cửa sông. Khi nước triều
Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

5
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
lên, cọc nhọn ẩn dưới làn sóng trắng; nhưng khi triều rút, mũi cọc nhô mấp mé mép
nước.
Phía trong bãi cọc, chỗ sông cấm đổ vào sông Bạch Đằng, Ngô Quyền lại bố trí một
trận địa mai phục lớn. Ông giấu quân và thuyền trong những rừng sú, vẹt và những
sông nhánh.

trận chiến Ngô Quyền đánh quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng.
Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

7
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
Đến trung tâm thành phố Hải Phòng ta không thể không dừng chân dưới tượng đài
nữ tướng Lê Chân.Tượng đài nữ tướng Lê Chân được đặt uy nghiêm trước trung tâm
triển lãm thành phố là một trong những biểu tượng của thành phố Hải Phòng từ nhiều
năm nay. Được khởi công xây dựng vào ngày 30 tháng 11 năm 1999, khánh thành
ngày 31 tháng 12 năm 2000, tượng đúc bằng đồng, cao 7,5 met, nặng 19 tấn.
Tượng đài được dựng lên để tôn vinh nữ tướng Lê Chân – người đã có công gây dựng trang
An Biên tức thành phố cảng Hải Phòng ngày nay. Lê Chân vốn người làng An Biên, huyện
Đông Triều, phủ Kinh Môn, xứ Hải Dương. Nợ nước thù nhà với thái thú Tô Định, bà đã
đem một số người nhà đến vùng biển An Dương lập trại, lấy tên quê cũ đặt cho vùng đất
mới, chiêu mộ người tài gây dựng quân đội chống lại giặc đô hộ. Khi Hai Bà Trưng dấy binh
khởi nghiã, Lê Chân đã cùng nghiã quân lập được nhiều chiến công vang dội. Sau này Mã
Viện đem thêm lực lượng tới tấn công, nghiã quân không thể bảo toàn được lực lượng, bà đã
phải tuẫn tiết để bảo toàn danh dự.
( Tượng đài nữ tướng Lê Chân)
Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

8
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
Tương truyền bà quê làng An Biên (tên cổ là làng Vẻn), huyện Đông Triều, phủ Kinh
Môn, trấn Hải Dương (nay thuộc thôn An Biên, xã Thủy An, huyện Đông Triều, tỉnh
Quảng Ninh). Theo thần tích đền Nghè, cha Lê Chân là Lê Đạo và mẹ là Trần Thị
Châu
[1]
. Bà là người có nhan sắc, giỏi võ nghệ lại có tài thơ phú nên tiếng đồn đến tai
thái thú nhà Hán là Tô Định. Tô Định toan lấy bà làm thiếp nhưng bị cha mẹ bà cự

chưởng quản binh quyền nội bộ, đứng ra tổ chức, luyện tập quân sĩ, tăng gia sản xuất.
Năm 43, Mã Viện lại đưa quân sang phục thù, do tình thế bất lợi căn cứ bị vỡ, Hai Bà
Trưng tử trận, Lê Chân đem quân về lập căn cứ địa ở Lạt Sơn, thuộc Hà Nam ngày
nay nhằm khôi phục cơ đồ. Một lần nữa, Mã Viện đem lực lượng lớn tới tấn công,
nghĩa quân chống trả quyết liệt nhưng không bảo toàn được lực lượng. Cuối cùng Nữ
tướng Lê Chân trầm mình xuống sông để bảo toàn danh tiết.
Sau khi bà tuẫn tiết, nhân dân An Biên (phường An Biên, quận Lê Chân ngày
nay) dựng đền thờ ở xứ Đồng Mạ (khu vực đền Nghè bây giờ). Đến đời vua thời Trần
Anh Tông, bà được phong là Thành hoàng xã An Biên huyện An Dương. Hàng năm,
cứ đến ngày sinh mồng 8 tháng 2, ngày hóa 25 tháng chạp, ngày khánh hạ 15 tháng 8,
nhân dân An Biên nô nức đến đền Nghè cùng dân lễ tưởng niệm vị nữ tướng.
Hải Phòng có một quận nội thành mang tên Bà: Quận Lê Chân.
Hải Phòng nổi tiếng với nhiều danh lam thắng cảnh. Đã tới Hải Phòng, du khách
không thể không đi thăm Đồ Sơn. Bỏ qua Đồ Sơn là đã mất đi ít ra một nửa thú vui
trong chuyến đi du lịch tới thành phố cảng.
Từ trung tâm thành phố với nửa giờ xe chạy về phía Đông Nam, ôtô đưa chúng ta đến
bãi biển Đồ Sơn. Bán đảo Đồ Sơn nổi lên giữa một vùng phù sa miền duyên hải, gồm
chín ngọn núi giáp vào nhau, vươn dài như một cánh tay khổng lồ vẫy chào biển
cả.Đồ Sơn là khu du lịch nổi tiếng với bãi tắm và những thắng cảnh có một không hai
trong cả nước; ở đây có rừng, biển, đảo, những con đường đẹp, các khách sạn tráng
lệ, những nhà hàng lộng gió với nhiều món ăn đặc sản của biển, được chế biến bởi
các tay đầu bếp cừ khôi.
Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

10
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
( Bãi biển Đồ Sơn)
Bãi tắm khu I hiện ra trước mắt cùng với biển trời bát ngát, những hàng dừa và phi
lao, những chiếc ghế đá thơ mộng và một loạt khách sạn: Hoa Phượng, Công Đoàn,
Hải Yến…

trái rừng len lóc, ngồi dưới gốc cây, hương rừng bối rối đến từng sợi tóc, nụ cười và
những cái nhìn đắm đuối. Một chút nắng dải vàng dưới chân, một chút gió rì rầm
trong lá, một chút âm thanh lạo xạo của sỏi đá, tất cả đều thú vị vô cùng.
Nhiều người nghĩ rằng phải tới Đồ Sơn vào ngày hè. Đâu chỉ thế, mùa xuân là mùa lễ
hội, mùa thu là tháng chọi trâu vào vòng quyết liệt. Mùa đông rất thích hợp với
những ai cần được yên tĩnh hoặc có tâm hồn thi sĩ: những con bò trầm mặc, những
chiếc xe lóc cóc, dừa rủ lá; đó đây trên bãi cát, những chiếc thuyền yên nghỉ, phảng
phất trong gió mùi nhựa cây xảm thuyền, mùi lưới hong nắng và mùi cá… Hơi buồn
nhưng thơ mộng, đó là những tháng rét của Đồ Sơn.
Vào ban đêm, Đồ Sơn là sự hoà quyện tuyệt vời của bóng tối cùng trăng sao, ánh đèn
và những khoảng sáng lân tinh trên từng đầu sóng. Giữa yên tĩnh, ta nghe ì ầm tiếng
sóng. Sóng kể cho ta nghe về những truyền thuyết.
Vậy đó, Đồ Sơn là nơi du lịch bốn mùa và mọi lúc trong ngày.

Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

12
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
Một trong số những danh lam nổi tiếng nữa của Hải Phòng là Cát Bà. Đảo Cát bà
nằm trong huyện đảo cát Hải – Hải Phòng., cách thành phố gần 70km.
Cát Bà là hòn đảo lớn nhất trong hệ thống quần đảo phía Nam vịnh Hạ Long. Đảo
cao hơn 200m so với mặt nước biển hiện tại, được kiến tạo bởi những núi đá vôi trập
trùng, đồng thời là những tác phẩm điêu khắc kì thú của tạo hoá, một tặng phẩm vô
giá của thiên nhiên ban phát cho con người.
Cát Bà với hơn 360 đảo đá đội biển vươn mình, mỗi đảo mang một “vẻ mặt” riêng và
ẩn chứa trong mình những huyền tích hư ảo của trí tưởng mênh mông, ngang tầm trời
đất của con người.Có thể kẻ đến như núi cát Nương, Khánh Vàng, Tùng Thú, Lôi
Mai… Trong lòng núi đã có nhiều hang sâu, động lớn với những thạch nhũ lấp lánh,
buông rủ như động Trung Trang, động Cao Vọng….
Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

các loại bò sát cũng khong kém phần da dạng như tắc kè, rắn núi, rắn biển đủ loại.
Thú quý trên đảo gồm khỉ mặt đỏ, mặt vàng, sơn dương, rái cá sóc đuôi cờ, sóc bụng
mèo… Nhất là loại voọc đầu trăngs sống từng đàn, là loài thú quý hiếm trên thế
giới, chỉ xuất hiện ở Cát Bà.
Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

15
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

( Rừng Cát Bà)

Hải Phòng quê hương tôi rất giàu và đẹp, hàng năm đã thu hút bao
khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan. Người dân quê tôi rất tự hào
về quê hương mình.

Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014

16
Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

Nhóm học sinh giải quyết tình huống
- Nguyễn Trâm Anh: Nguồn gốc địa danh Hải Phòng, vị trí địe lí, địa
hình Hải Phòng.
- Trần Ngọc Ánh: Dòng sông Bạch Đằng. Tượng đài nữ tướng Lê Chân.
- Lại Thị Ngọc Hoa: Đồ Sơn, Cát Bà.
- Phạm Ngọc Quỳnh: Tập hợp, chép thành bài văn. Nhóm HS Lớp 8A - Trường THCS Tam Hưng - Năm học: 2013 – 2014