Bài viết dự thi: Cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn
để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học
- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Giang
- Phòng Giáo dục và Đào tạo: Thành phố Bắc Giang
- Trường THCS Hoàng Văn Thụ
- Địa chỉ: Khu dân cư Cống Ngóc - Bến xe - Phường Thọ Xương
- Thành phố Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang
- Điện thoại: 02406.509.689
-

Email: [email protected]

- Thông tin về nhóm thí sinh:
1. Họ và tên: Vũ Hoàng Trang
Ngày sinh: 21/2/2001

Lớp: 9A2

2. Họ và tên: Trần Thị Tú Oanh
Ngày sinh: 13/2/2001

Lớp: 9A2

1


Tên tình huống: TIẾT KIỆM ĐIỆN VÌ TƯƠNG LAI
2. Mục tiêu giải quyết tình huống
1.

Nước ta được đánh giá là có tiềm năng về sản xuất điện, tuy nhiên, chúng ta

nhiều bạn chưa có ý thức tiết kiệm điện, kể cả những hành động nhỏ nhất trong sinh
hoạt hang ngày của mình. Qua đây, chúng ta hãy cùng nhau, cùng mọi ngành nghề, cơ
2


quan, tổ chức , đơn vị…trong cả nước hãy cùng vào cuộc, bằng mọi cách hãy sử dụng
tiết kiệm và hợp lý điện năng để nhanh chóng hóa giải được bài toán đau đầu này. Vì
sao phải tiết kiệm điện năng? Câu trả lời luôn là: “Tiết kiệm điện vì tương lai – vì
cuộc sống của chính chúng ta ”.
b) Các kiến thức liên quan đến tình huống đặt ra.
Bằng những kiến thức của các môn học như Toán học, Vật lý, Công nghệ,
GDCD, Tin học, Ngữ văn, Mỹ thuật và kiến thức thực tế kết hợp với việc tìm hiểu
trên các phương tiện thông tin đại chúng. Qua đó để thuyết trình, hùng biện cho
mọi người và đặc biệt là các bạn học sinh thấy được những hậu quả của việc sử
dụng điện lãng phí. Mục đích là làm rõ được lợi ích của việc tiết kiệm điện để toàn
thể cộng đồng cùng nhau chủ động sử dụng hợp lý điện năng nhằm nâng cao chất
lượng cuộc sống.
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
4.1. Giải pháp 1: Thống kê những ảnh hưởng do thiếu điên, mất điện gây nên
- Tham khảo qua báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng kết hợp với kỹ
năng môn Tin học, kiến thức môn Ngữ văn:
Đưa ra những hình ảnh và những sự kiện do thiếu điện, mất điện ảnh hưởng đến
cuộc sống của con người, đến nền kinh tế-xã hội của cả một đất nước… để các bạn
nhận biết và thấy được những thiệt hại ngay trước mắt mà nguyên nhân chính một
phần là do ý thức sử dụng điện của mỗi chúng ta.
4.2. Giải pháp 2: Phân tích cho các bạn thấy được điện năng là gì? Do đâu mà
có? Năng lượng điện được ứng dụng trong đời sống như thế nào? Những hậu
quả của việc sử dụng điện lãng phí, thiếu ý thức tiết kiệm
- Vận dụng kiến thức Vật lý, Công nghệ để thuyết trình về điện năng, vai trò của
điện năng, ý nghĩa to lớn của nguồn điện đối với mọi mặt của đời sống con người

Việc bị cắt điện đồng loạt và liên tục đang khiến cuộc sống của người dân từ
thành thị đến các vùng nông thôn “sống dở, chết dở”; điệp khúc mất điện cứ đến
hẹn lại lên trong những ngày hè. Người dân tại nhiều tỉnh trong khoảng thời gian
hầu như cả ngày đều không có điện, nhiều hôm đến tận đêm khuya 22h, 23h có thì
đến 5h sáng lại tắt. Quạt nan, đèn dầu là những thứ người dân đã bỏ đi từ lâu, nay
lại hiện diện trong cuộc sống hàng ngày.

4


Đèn dầu và nến thay cho đèn điện

Quạt tay thay cho quạt điện hay điều hòa mát lạnh

Chắc trong số các bạn hẳn sẽ có người không ít lần phải trải qua tình huống
như thế này đúng không? Tình trạng thiếu điện dẫn đến cắt điện-mất điện quả thật
gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của mỗi người, mỗi nhà cũng như cộng
đồng xã hội.

Quán hàng vắng khách

Đèn tín hiệu giao thông ngưng hoạt động gây ùn tắc xe

Thiếu điện, mất điện không chỉ ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt hàng ngày
của mỗi người, mỗi gia đình mà còn đe dọa kinh tế Việt Nam. Các ngành công
nghệ cao hoàn toàn tê liệt khi thiếu điện. Điện được cung cấp ổn cũng định là một
trong những yếu tố được quan tâm nhất đối với đầu tư nước ngoài. Các nhà đầu tư
nước ngoài cho rằng thành công của Việt Nam trong việc thu hút đầu tư, tăng
trưởng kinh tế và tạo việc làm đang bị đe dọa bởi nguy cơ thiếu điện. Do điện là
yếu tố then chốt của sản xuất, nhiều nước trên thế giới không còn tính toán thiệt hại

- Vận dụng kiến thức môn Công nghệ, Vật lý để thuyết trình về các nội dung: Điện
năng là gì? Từ đâu chúng ta có điện để dùng trong mọi hoạt động của đời sống
con người? Vai trò của điện năng?
Từ thế kỉ XVIII, sau khi chế tạo được pin, acquy, máy phát điện, loài người đã
biết sử dụng điện để sản xuất và phục vụ đời sống.
Phần lớn điện năng được sản xuất từ máy phát điện và các nhà máy điện.
Máy phát điện được nối với tuabin. Chuyển động quay của tuabin dẫn đến chuyển
động quay của máy phát, tạo ra điện. Tuabin có thể được vận hành qua hơi nước,
năng lượng nhiệt qua quá trình đốt cháy các nhiên liệu hóa thạch (than, khí thiên
6


nhiên hay dầu mỏ tại các nhà máy nhiệt điện) hay từ phản ứng hạt nhân (trong các
nhà máy điện nguyên tử) làm nước bốc hơi, dưới áp suất cao làm quay tuabin hay
tại các nhà máy thủy điện, nước tụ lại với thế năng lớn, năng lượng dòng chảy của
nước làm quay tuabin...

Nhà máy nhiệt điện

Công trình thủy điện

Điện năng là năng lượng cung cấp bởi dòng điện. Nó là công cơ học thực hiện
bởi điện trường lên các điện tích di chuyển trong nó. Năng lượng sinh ra bởi dòng
điện trong một đơn vị đo thời gian là công suất điện có đơn vị đo là Kw/h. Điện mà
chúng ta đang dùng ở nhà, ở lớp học, ở các nhà máy xí nghiệp...được sản xuất ra từ
các nhà máy điện. Trong các nhà máy điện, các dạng năng lượng như nhiệt năng,
thủy năng, năng lượng nguyên tử...được biến đổi thành điện năng.
Do vậy, lãng phí điện là lãng phí năng lượng. Các nguồn năng lượng hiện
đang dần cạn kiệt, lại gây ô nhiễm trầm trọng đến môi trường, góp phần làm biến
đổi khí hậu toàn cầu. Với một quốc gia, việc tiết kiệm điện sẽ góp phần đảm bảo an

Mọi người, mọi nhà đều sử dụng và cần điện! Nhưng tại nơi làm việc và cả
trong từng gia đình, việc sử dụng điện vẫn rất lãng phí. Trung tâm Tiết kiệm Năng
lượng TP. HCM đã thực hiện đo thử công suất tiêu thụ điện ở các văn phòng, gia
đình qua đó nêu ra sự lãng phí:
- Máy photocopy, có công suất định mức 1000W: Ở chế độ khởi động tiêu thụ
923 W (8s); chế độ photo: 1,230 W; chế độ chờ: 29.5 W; chế độ tiết kiệm (nhấn
energy saver): 26.7W; Nếu tắt công tắc mà không rút phích cắm khỏi ổ cắm: hao
6.5W. Rút phích cắm khỏi ở cắm: 0W
8


- Máy Scan, nếu để chế độ scan, công suất sẽ là 12.5W; Chế độ chờ: 8.7W;
Tắt công tắc: 0W.
- Máy in: Chế độ in: 450W; Chế độ chờ: 5.7 W; Tắt công tắc: 0 W.
- Máy fax: Chế độ chờ: 5.7W; Tắt công tắc: 0 W.
- Máy tính để bàn: màn hình CRT 14”: Chế độ khởi động: 100W; Chế độ
đang làm việc: 110W; Chế độ chờ, không làm việc: 104.5W; Chế độ Screnn sever:
101W; Tắt màn hình bằng tay trong lúc chờ: 63.8 W; Tắt màn hình tự động (turn
off monitor): 60.9W; Chế độ standby: 34.4W; Chế độ hibernates: 5.7W; Shut down
máy: 5.6W;
Tổng công ty Điện lực Hà Nội đã thống kê :

Nếu tắt điều hoà 12.000BTU sớm hơn thường lệ 1h thì bạn tiết kiệm được
21kWh/tháng; Nếu bật/tắt một chiếc quạt 40W 5h/ngày với tốc độ cao nhất, bạn
phải trả thêm khoảng 2kWh/tháng nếu so sánh quạt chạy ở mức độ thấp nhất; Sử
dụng một chiếc bàn là 750kW 10h/tuần thì số điện bạn phải trả là 30kWh/tháng;
Bật mở radio trong 3h bạn mất 1,35kWh/tháng; Dùng máy tính có màn hình 17
inch 120W 20h/tuần thì số điện bạn phải trả là 9,5kWh/tháng; Bật/tắt TiVi 21 inch
có công suất 220W trong 4h/ngày và tắt nó bằng điều khiển từ xa thì điện năng tiêu
hao là 5,4kWh/tháng…

với mỗi chúng ta. Cuộc khủng hoảng năng lượng đang trở nên hết sức cấp bách,
không chỉ đe dọa đến tăng trưởng kinh tế thế giới, mà còn đe dọa trực tiếp hoà
bình, an ninh quốc tế. Nguồn năng lượng hoá thạch, món quà cực kỳ quý báu của
thiên nhiên ban tặng con người đang cạn kiệt. Năng lượng chỉ có hạn, nhu cầu về
năng lượng ngày càng lớn, nếu ko sử dụng tiết kiệm và nghiên cứu các giải pháp
năng lượng mới, thì khủng hoảng năng lượng sẽ xảy ra.
• Những giải pháp tiết kiệm điện và hiệu quả của nó.
- Vận dụng kiến thức môn Toán học, Vật lý, Tin học, Công nghệ, GDCD, Văn
học, Mỹ thuật kết hợp với những hiểu biết từ thực tế của bản thân, tìm hiểu qua
các phương tiện thông tin đại chúng
Hiện thế giới đang đứng trước hai nguy cơ lớn, đó là thiếu hụt năng lượng và
biến đổi khí hậu toàn cầu do sử dụng năng lượng hóa thạch quá mức. Trong đó,
Việt Nam được dự báo là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhất do
hậu quả của biến đổi khí hậu.
Theo cơ quan năng lượng quốc tế, nếu thế giới tiếp tục giữ mức tiệu thụ như
hiện nay thì nhu cầu năng lượng sẽ tăng 30% vào năm 2030. Riêng Việt Nam do
tình trạng thiếu hụt điện kéo dài làm ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống kinh tế
xã hội, với tốc độ gia tăng về nhu cầu cùng tình trạng sử dụng điện còn lãng phí
như hiện nay thì việc thiếu điện là khó tránh khỏi trong tương lai.
Nhiều người vẫn có suy nghĩ tắt đi một bóng đèn, một tấm biển quảng cáo hay
chiếc quạt cũng chẳng tiết kiệm được bao nhiêu. Tuy nhiên, theo các tính toán, chỉ
cần tắt một bóng đèn, rút các thiết bị điện khi không sử dụng, hay dùng các thiết bị
trong gia đình đúng cách có thể tiết kiệm điện từ 10-15% hàng tháng.
Để đảm bảo cung cấp điện ổn định cho sản xuất, kinh doanh và nhu cầu sinh
hoạt thiết yếu của nhân dân, tăng cường sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, Thủ
tướng Chính phủ yêu cầu cần thực hiện nghiêm việc tiết kiệm điện, đặc biệt là
trong các tháng mùa khô (từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 30 tháng 6 hàng năm). Với
10




Bạn nên lắp đặt quạt trần, vì khi quạt trần hoạt động, sẽ phả gió xuống sàn,
gió từ dưới sàn sẽ lan tỏa ra xung quanh, đập vào tường và tỏa ra khắp phòng, mát
và tiết kiệm hơn so với quạt cây.
c) Hạn chế sử dụng các thiết bị tiêu thụ điện lớn như bàn là, điều hòa nhiệt độ, bình
nóng lạnh,…trong những giờ cao điểm.
d) Điều chỉnh thói quen sử dụng đồ điện trong gia đình: Bạn nên “đọc kỹ hướng
dẫn sử dụng trước khi dùng” đối với: Nồi cơm điện, tủ lạnh, tivi, điều hòa nhiệt
độ, quạt, máy tính, bàn là, máy giặt,… chúng không những sẽ giúp bạn cách sử
dụng sao cho đúng, an toàn, hiệu quả mà còn có thể giúp bạn tiết kiệm điện hơn…

12


Và trên hết không thể không luôn nhắc nhở nhau: “Tắt! Khi không sử dụng”,
hãy sử dụng điện tiết kiệm như là “một thói quen” cần thiết.

Chung tay tiết kiệm điện để bảo vệ môi trường
13


Chúng ta cần nâng cao ý thức tiết kiệm điện, sử dụng điện an toàn, hiệu quả.
Đó cũng là cách nhằm giảm thiểu khí thải ô nhiễm môi trường, góp phần bảo vệ
môi trường sống của chúng ta. “Tiết kiệm là biết sử dụng một cách hợp lý, đúng
mức, không phung phí của cải vật chất, thời gian, sức lực của mình và của người
khác”.

Cùng nhau tắt đèn để bật tương lai

Hàng ngàn ngọn nến được thắp sáng hưởng ứng chương trình tắt điện vì trái đất


28/3/2009

140

140.000

126

27/3/2010

500

500.000

450

26/3/2011

400

400.000

500

31/3/2012

546

546.000


279.000

452.5

Tất cả các giải pháp trên đều dàng dễ thực hiện, không tốn chi phí và có khả
năng tiết kiệm lượng lớn điện năng (tùy thuộc vào hiện trạng sử dụng).
Cũng trong thời gian vừa qua, có rất nhiều hình thức tuyên truyền, vận động,
tổ chức các cuộc thi… về sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí… đã
được phổ biến đến từng cơ quan, đơn vị, từng hộ gia đình. Cụ thể như chương trình
thi đua các cơ quan tiết kiệm điện, chương trình thanh niên tuyên truyền tiết kiệm
điện đến các đoàn thể - trường học, cuộc thi gia đình tiết kiệm điện tiêu biểu,…
Tổng kết chương trình đã thu được những kết quả khá khả quan bằng thống kê sau
đây:

15


Thật vậy, chỉ là những hành động hết sức nhỏ bé và đơn giản mà hiệu quả
đạt được lại không hề nhỏ. Sản lượng điện tiết kiệm được năm sau cao hơn năm
trước kéo theo đó là số tiền tiết kiệm được cũng thật đáng ghi nhận. Như vậy, hiệu
qủa của việc tiết kiệm điện là không hề nhỏ, chúng ta hãy cùng nhau có những
hành động thiết thực để góp phần vào công cuộc xây dựng kinh tế đất nước, giữ
vững an ninh năng lượng…
• Định hướng và mục tiêu trong tương lai
- Vận dụng những kiến thức từ môn Mỹ thuật, Tin học, Vật lý, Toán học cùng
những hiểu biết từ thực tế và tìm hiểu qua các phương tiện thông tin đại chúng
Trong thời gian qua, Việt Nam luôn tập trung chỉ đạo đầu tư phát triển
nguồn và lưới điện nhằm đảm bảo cung cấp điện cho các mục tiêu phát triển kinh
tế – xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng của đất nước và đáp ứng nhu cầu điện

dụng sẽ tiết kiệm được nhiều tiền điện song vẫn đảm bảo tốt nhu cầu chiếu sáng
hoặc giữ mức sản phẩm tạo ra trong sản xuất đó là lắp đặt và sử dụng những thiết
bị tiết kiệm điện. Tiết kiệm điện không chỉ thực hiện khi có nhu cầu sử dụng
điện mà còn là quá trình mua sắm và lựa chọn thiết bị điện từ ban đầu trước khi sử
dụng đó là lựa chọn những sản phẩm có chứng nhận Energy Star (sử dụng công
nghệ tiết kiệm điện) hoặc có dán nhãn tiết kiệm năng lượng; Mặt khác, cũng với
chính thiết bị điện đó nếu chúng ta sử dụng vào những giờ bình thường, giờ thấp
điểm thì sẽ tiết kiệm điện hơn là sử dụng trong những giờ cao điểm (từ 17 giờ đến
20 giờ hàng ngày).
5. Xu hướng tìm nguồn năng lượng mới thân thiện với môi trường luôn là vấn đề
quan tâm của các nhà sản xuất. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, mà còn
giúp bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn tài nguyên quốc gia vốn đang dần cạn kiệt.
Một ước tính nhỏ trong chương trình hỗ trợ máy nước nóng năng lượng mặt
trời của tổng công ty điện lực ở một thành phố cho thấy, với 30.000 máy nước
nóng năng lượng mặt trời, dung tích trung bình 180 lít được đưa vào sử dụng sẽ
giúp tiết giảm khoảng 57 triệu KWh điện/năm, tương đương giảm khoảng 4.900
tấn TOE ( tấn dầu quy đổi/năm), tương đương giảm phát thải khoảng 23.500 tấn
CO2 ra môi trường hàng năm. Và trong công nghệ chiếu sáng bằng đèn led, người
tiêu dùng có thể tiết kiệm hơn 80% chi phí so với sản phẩm chiếu sáng thông
thường như hiện nay.
Mặt khác, với vị trí địa lí, khí hậu và các hoạt động nông nghiệp có thể
khẳng định, Việt Nam có nguồn tài nguyên năng lượng tái tạo khá dồi dào và đa
dạng gồm: thủy điện nhỏ, năng lượng gió, năng lượng mặt trời, sinh khối, nhiên
liệu sinh học, địa nhiệt…

Sử dụng năng lượng xanh - sạch và an toàn

Ngân hàng thế giới cũng đã ước tính Việt Nam có thể phát triển điện gió
trên diện tích chiếm khoảng 8% diện tích cả nước (tương ứng khoảng 102 nghìn
17

truyền viên xuất sắc để mọi người trong gia đình, bạn bè và xã hội hiểu rõ hơn về
lợi ích to lớn của việc tiết kiệm điện. Hãy cùng nhau ghi nhớ và luôn thực hiện tốt:
MỘT SỐ KHẨU HIỆU HÀNH ĐỘNG
1. Tiết kiệm năng lượng hôm nay vì thế hệ mai sau.
2. Hạn chế dùng bóng đèn dây tóc trong chiếu sáng.
3. Tiết kiệm điện bảo vệ môi trường.
4. Hãy tắt tất cả các thiết bị điện khi không sử dụng.
5. Vì lợi ích của quốc gia, vì lợi ích của mỗi gia đình, mọi người hãy tiết kiệm
điện.
6. Sử dụng điện, an toàn và tiết kiệm.

Thật vậy, “Tiết kiệm điện ở trong tầm tay bạn” Bởi ngay trong gia đình
bạn, trong lớp học của mình hay bất cứ nơi đâu…bạn đều có thể tự ý thức thực
hiện tốt được những điều này. Hãy luôn là người có thái độ và hành động sử dụng
điện tiết kiệm.
Ví dụ bạn có thể hạn chế mở tủ lạnh để đỡ tốn điện, nên cho quạt quay ở tốc
độ thích hợp để tiết kiệm điện, không là quần áo khi trong phòng có bật máy điều
hoà nhiệt độ hoặc khi quần áo còn ướt, hãy luôn nhớ tắt tất cả các thiết bị điện nếu
bạn là người cuối cùng ra khỏi phòng …
5.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình thực hiện.
Ứng dụng các kiến thức xây dựng bài trình chiếu power point đã được học
dưới sự hướng dẫn của giáo viên dạy tin học, lên các trang website để tìm những
hình ảnh và tư liệu liên quan đến bài thuyết trình.
5.4. Các học liệu được sử dụng trong quá trình giải quyết vấn đề
Sách giáo khoa Vật lý 9, Vật lý 8, Công nghệ 8, Ngữ văn 9 và các tài liệu
về sử dụng điện năng tiết kiệm, hiệu quả...
6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống
6.1. Thực tiễn học tập
Như các bạn đã biết, bên cạnh những hộ gia đình tiết kiệm điện tiêu biểu,
những cá nhân tự giác thực hiện tiết kiệm điện với hiệu quả cao thì hiện nay, tại địa

tới mọi người, mọi nhà… và đặc biệt là các bạn học sinh, chúng ta hãy cùng nhau
hành động: “TIẾT KIỆM ĐIỆN VÌ TƯƠNG LAI - VÌ CUỘC SỐNG CỦA CHÍNH
CHÚNG TA”.

BAN GIÁM HIỆU

Thọ Xương, ngày 15 tháng 12 năm 2015
Đại diện nhóm học sinh thực hiện

Vũ Hoàng Trang

20


21


22