SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN BA VÌ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CỔ ĐÔ
Địa chỉ: Thôn Cæ §« xã Cổ Đô – Ba Vì – Hà Nội
Điên thoại : 0433 625 354
Email:

BÀI DỰ THI
Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết
các tình huống thực tiễn cho học sinh trung học
NHÓM TÁC GIẢ
Hµ ThÞ Ph¬ng Th¶o Lớp 8B
Ngày sinh: 11/11/2001
NguyÔn ThÞ Ph¬ng Th¶o Lớp 8B
Ngày sinh: 28/10/2001
Năm học 2014-2015
1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN BA VÌ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CỔ ĐÔ
Địa chỉ : Thôn Kiều Mộc xã Cổ Đô – Ba Vì – Hà Nội
Điện thoại : 0433 625 354
Email:

BÀI DỰ THI
Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết
các tình huống thực tiễn cho học sinh trung học
TÊN TÌNH HUỐNG
Bài giới thiệu: CỔ ĐÔ QUÊ HƯƠNG EM
NHÓM TÁC GIẢ
Hµ ThÞ Ph¬ng Th¶o - Lớp 8B

+ Lịch sử: Nguồn gốc hình thành và phát triển
+ Ngữ văn: Văn bản thuyết minh, sử dung từ ngữ,
phương thức biểu đạt phù hợp.
+ Địa lí: Vị trí địa lí, địa hình, đặc điểm kinh tế, văn
hoá, xã hội.
+ Giáo dục công dân: Lòng tự hào, tình yêu quê hương,
ý thức trách nhiệm góp phần xây dựng quê hương.
+ Mĩ thuật: Các công trình kiến trúc.
3
+ Âm nhạc: Bài hát Cổ Đô quê tôi, nhạc và lời của
Đoàn Nguyên Hiếu.
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống.
- Viết các ý chính.
- Tìm hiểu tư liệu.
- Thảo luận nhóm.
- Viết bài thuyết minh.
- Giới thiệu.
* Tư liệu sử dụng:
- Sách Lịch sử Đảng bộ Cổ Đô.
- Điểm sáng Cổ Đô.
- Danh nhân Nguyễn Bá Lân.
* Sưu tầm tư liệu thực tế:
- Các gia đình văn hoá tiêu biểu.
- Các bà mẹ Việt Nam anh hùng ở Cổ Đô.
- Truyền thống cách mạng ở Cổ Đô.
4
Bi thuyt minh: C ụ quờ hng em.
* Gii quyt tỡnh hung:
Cách thủ đô Hà Nội chừng 60 km về phía tây, dọc theo đờng 32 mời bạn
đến thăm một vùng quê nhỏ bé nằm nép mình bên vùng hội lu của ba dòng Hồng

Một danh nhân thuộc dòng họ Nguyễn ở Cổ Đô, đỗ tiến sỹ khoa thi năm 1484 từ
đời vua Lê Thánh Tông, làm thợng th bộ lễ ở đầu thế kỷ thứ 16 từ đời vua Lê Hiến
Tông, ông chính tên là Nguyễn S Mạnh, nhng lại vào bia đá, bảng vàng và sổ sách
với tính danh là Lê Lan Hinh và đặc biệt với danh hiệu đợc tôn thờ sùng mộ, là một
vị lỡng quốc thợng th, làm thợng th triều đình cả hai nớc Bắc - Nam.
Sinh năm Bính dần 1446, Nguyễn S Mạnh cũng chính là một nhân vật đợc kết
tinh từ những giá trị quý báu và linh diệu của quê hơng Cổ Đô. By giờ là năm thứ
t của niên hiệu thái hòa, đời trị vì của vua Lê Nhân Tông.
Có một sự tích truyền kì trong dân gian vùng Cổ Đô kể rằng:
Xa có một gia đình vốn quê ở Cẩm Thủy Trấn Thanh Hóa( Thanh Hóa ngày
nay),là ngời huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh hóa ra nhận chức Tả Mạc Quan Sứ Gia
6
Hng( nay là Hng Hóa), lấy vợ ngời xã Cổ Cẩm( nay là làng Cổ Đô) thấy vùng đất
này đất lành chim đậu, nên đã c trú tại đây. Một lần có một thầy địa lý từ phơng
Bắc xa xôi tìm đến làng Cổ Đô vì thấy ở đây có miếng đất đang ở thế kết long
mạch, chính là miếng đất có ngôi nhà cha mẹ Nguyễn S Mạnh, thầy địa lý trả rất
nhiều tiền đòi mua miếng đất ấy để yểm triệt long mạch, nhng không mua đợc
trong lần trả giá đầu tiên, thầy địa lý vờ bỏ đi để rồi quay lại mua lần thứ hai, nhng
lần này thấy long mạch đã kết rồi,thầy đành ngán ngẩm bỏ đi hẳn. Nguyễn S Mạnh
dã đợc hoàn thai trong bụng mẹ đúng vào lúc kết long mạch ấy. Vì nhà nghèo cha
mẹ mất sớm nên 39 tuổi Nguyễn S Mạnh mới lều chõng đi thi, ông đỗ Đệ tam giáp
đồng tiến sỹ xuất thân năm Giáp Thìn, niên hiệu là Hồng Đức thứ 15 và làm quan
đến Kim Tử vinh lộc đại phu.
Nhà sử học Lê Văn Lan đã cho biết về Nguyễn S Mạnh-ông là một
ngời tài ba đức độ ,là niềm tự hào của dòng tộc,quê hơng, đất nớc.
Sau khi đỗ ra làm quan, ở cơng vị nào cũng luôn tỏ ra là ngời trung thành cơng
trực, thanh liêm đợc nhà vua hết lòng tin cậy, đã phong cho ông đến chức Thợng
Th Bộ Lễ. Vì ông là ngời thông minh, hiểu rộng vào trong bối cảnh quan hệ giữa
hai nớc( Đại Việt và Trung Quốc) giữa triều Lê với triều Minh có nhiều điều bất
hòa, vua Lê đã cử ông sang sứ Trung Quốc, năm ấy là năm cuối thế kỷ XV. Truyện

quan Thợng th của triều Lê lúc bấy giờ, vua Minh bèn chọn một ngày tốt để phong
cho ông chức Thợng Th của Trung Quốc, từ đó ngời ta gọi ông là Lỡng quóc th-
ợng th Việc Nguyễn S Mạnh đợc phong là thợng th của Trung Quốc là một sự
hiếm thấy, nhất là trong bối cảnh một nớc nhỏ quan hệ với một nớc lớn lúc bấy
giờ. Bốn chữ Lỡng Quóc Thợng Th- Thợng th của 2 nớc- ánh vàng chói lọi từ đ-
ờng họ Nguyễn ở Cổ Đô, nhắc đến chuyến đi sứ vẻ vang ấy của ông.
Khi về nớc Nguyễn S Mạnh đã tâu hết ngọn ngành với vua, đợc vua khen là ngời có
công lớn, vua đã ra cho ông một đề thơ là Thái Bình, Nguyễn S Mạnh đã đọc ngay
một bài thơ dâng tặng nh sau:
Đạo trời sáng nh mặt trăng, mặt trời
Hoàng thợng trị vì nớc non hùng vĩ.
Đất nớc thái bình đã hiển nhiên
Xin chúc vĩnh viễn là nh thế
Do công lao và tài đức của ông nhà vua đã ban tặng cho ông quốc tính( lấy họ
hoàng gia- họ Lê) mỹ tự Lan Hiên, trong sách bản quốc đăng khoa lục chép là
Lan Hinh- Lê Lan Hinh.Một hạnh phúc lớn đến với ông là đợc vua gả công chúa
cho. Sau khi thành gia thất, công chúa đã sinh cho ông đợc 2 ngời con trai là Lê
Khâm và Lê Phu.
Ông đã đem hết tài năng và đức độ phục vụ nhân dân, đợc nhà vua hét lòng tin
cậy, đợc phong đến chức Vinh Lộc Đại Phu coi việc viện hàn lâm kiêm Đông Các
Đại Học Sỹ, nhập thị kinh Diên, lại là phò mã chỉ huy quân cấm vệ Thợng Th bộ
Lễ tớc Sùng T Hầu.
Tuy là một ngời có nhiều quyền cao chức trọng nhng ông sống rất thanh liêm, khi
về chí sĩ( nghỉ hu) ông sống một cuộc sống giản dị, nhà cửa đơn sơ, tài sản không
có gì sang trọng Nghe đợc tin đó, nhà vua còn nghi ngờ, liền bí mật sai thị vệ
đóng giả làm ngời buôn tơ lụa vveef đẻ thẩm tra dò xét. Thị vệ về thẩm tra tại nhà
và nghe d luận của dân làng, đã trở về tâu với vua cuộc sống của ông đúng là giản
dị nh vậy. Trong nhà chỉ có một tấm lụa và một số tài sản bình thờng. Sau khi biết
đợc sự thể nhà vua đã ban thởng cho ông một lọ vàng để phụng dỡng tuổi già. Tuy
đợc ban thởng, nhng ông vẫn sống một cuộc sống thanh cao, gần gũi với mọi ngời,

sử thông giám cương mục”, “Lịch triều tạp kỷ”, “Hậu Lê thời sử ký lược”, “Lịch
triều hiến chương loại chí đều viết tương đối kỹ về ông. Những danh nhân nổi
tiếng như Phan Huy Chú, Lê Quý Đôn không phải ngâu nhiên mà khen ông là
người tài cao, đức rộng, “nổi tiếng trong sạch, cẩn thận, luôn giữ công bằng, không
a dua”. Chúa Trịnh Doanh cũng khen ông là người “ngay thẳng, dám nói”. Khi làm
con thì vô cùng hiếu thảo ( những chuyện về ông với cha là Nguyễn Công Hoàn).
Khi làm quan thì hết lòng thương dân (chuyện ông làm đốc trấn Cao Bằng). Sống
9
có nghĩa, có tình với anh em bè bạn (chuyện vụ án oan Lê Anh Tuấn) Cuộc đời
và sự nghiệp của ông là một bài ca có ý nghĩa vô cùng sâu sắc, công danh sự
nghiệp của ông từng được gói gọn trong hai câu đối:
Hội nguyên đệ tam giáp tiến sĩ
Thái tể kiêm lục bộ thượng thư
Trong khoảng thời gian ngắn của hội thi hôm nay, chắc chắn chúng ta không
đủ điều kiện để nói hết về ông được, em chỉ xin kể về tình cảm hai cha con
Nguyễn Bá Lân thời ông còn trẻ.
Những chuyện về Nguyễn Bá Lân thời niên thiếu thường gắn liền với hình ảnh
của người cha đáng kính. Cha ông là Nguyễn Công Hoàn, một người nổi tiếng hay
chữ trong kinh, ngoài trấn, được xếp vào hàng “Tứ hổ Tràng An” thời bấy giờ:
nhất Quỳnh, nhị Nham, tam Hoàn, tứ Tuấn. Nhưng thi mãi, nguyễn Công Hoàn chỉ
đỗ đến hương cống. Khi Nguyễn Bá Lân đến tuổi đi học, cụ quyết chí dạy dỗ cho
con làm nên sự nghiệp. Cụ bỏ nghề ông đồ lang thang dạy học cho thiên hạ mà trở
về làng, ngày đêm chăm non việc đèn sách cho con Cho đến khi đỗ tiến sĩ,
Nguyễn Bá Lân chỉ có một người thầy dạy học là cha đẻ của mình.
Cách dạy con của cụ Nguyễn Công Hoàn rất nghiem khắc. Cụ cho bắc ván lên
xà nhà, phía dưới đất cắm chông, bắt ông Lân học hành trên đó, lúc nào cho xuống
mới được xuống. Biết con đang tuổi chơi tuổi nghịch, bị “bó cẳng” như vậy là rất
khó chịu, cụ Hoàn bảo gia nhân mang chè lam lên cho ông Lân. Ngoài gói chè cụ
viết hai chữ “Trà Lam”. Đọc lái lại hai chữ “Trà lam” là “làm cha”, ý nói đạo làm
cha buộc phải dạy con nên người, đừng đem lòng oán trách. Ông Lân hiểu ý cha,

thi đỗ giải Nguyên, năm Tân Hợi- 1731, ông đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân
và được bổ làm thượng thư ở 6 bộ triều Lê, được phong tước Lê Trạch Hầu, hàm
thiếu bảo.
Danh nhân là tinh hoa của đất nước, là những ngôi sao sáng chói, tiêu biểu cho
truyền thống tốt đẹp muôn hình muôn vẻ của dân tộc.
Cổ Đô là mảnh đất giàu truyền thống cách mạng với những tấm gương cao đẹp về
lòng yêu nước, thương nòi, tinh thần dũng cảm, xả thân vì độc lập, tự do của Tổ
quốc. Hình ảnh cán bộ, liệt sỹ như Nguyễn Văn Cát và Nguyễn Thị Xuyên khi bị
quân giặc dùng xiên sắt dò tìm hầm bí mật. Chị Xuyên bị xiên thẳng vào vai xiên
sâu vào tim mà chị vẫn phải nghiến răng cùng đồng đội cố lau sạch giọt máu của
chính mình khỏi mũi xiên để kẻ thù không phát hiện ra hầm bí mật và đồng đội của
mình.
Những thanh niên như Nguyễn văn Năng, Phan
Văn Quang đặc biệt là Nguyễn Văn Đạt , bản thân
không đủ cân, không đủ tuổi đánh giặc, cha là liệt
sỹ, chỉ có một mình với mẹ già mà anh nhất nhất
viết đơn xin ra trận mạc, để rồi Mẹ anh- bà mẹ
Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thử từng tiễn
chồng con lên đường đánh giặc mà mòn mỏi đợi
chờ chồng con không có ngày trở lại, Mẹ chỉ còn
thấy chồng ,con trên nền cờ đỏ sao vàng tung bay
trước gió.Một làng xã nhỏ bé thôi mà có 15 bà mẹ
Việt Nam anh hùng đồng nghĩa với ngần ấy câu
chuyện về sự hy sinh mất mát của các anh các chị ,
mỗi người một vẻ đẹp riêng về sự cống hiến cao
cả, máu của các anh các chị đã điểm tô cho làng quê Cổ Đô nói riêng và Ba Vì ,
đất nước nói chung về những tấm gương cho mỗi chúng ta noi theo.
Cổ Đô là một xã trong vùng tạm chiếm và thuộc vùng vành đai trắng, trong xã
đã có tới 3 bốt giặc chiếm đóng, hàng ngày chúng khủng bố kìm kẹp rất dã man.
Chúng đã đốt hơn 500 ngôi nhà, hàng trăm người bị tù đầy, nhưng phong trào cách

hương mình để mọi người cùng biết.
Qua bài viết, chúng em muốn khơi dậy lòng tự hào về quê hương, bồi dưỡng tình
yêu quê hương trong lòng người đọc. Từ đó, nhắc nhở mọi người phải có ý thức
trách nhiệm giữ gìn, phát huy những truyền thống tốt đẹp của quê hương, cố gắng
học tạp và rèn luyện tốt để sau này góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp hơn.
Cổ Đô ngµy 22 tháng 12 năm 2014
13