BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỀ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
MÔN: NGỮ VĂN 8
BÀI: VĂN THUYẾT MINH VỀ CÂY ĐẶC SẢN QUÊ
Bài văn : Thuyết minh một loài cây rất thân thuộc và gắn bó
với quê hương em.
1. Tình huống giải quyết vấn đề:
Từ bao đời nay cây tre đã gắn bó thân thiết với người dân quê. Em
hãy viết một bài văn giới thiệu về loại cây đó.
2. Mục tiêu.
- Bài viết phải đảm bảo yêu cầu.
+ Vị trí địa lý .
+ Đặc điểm địa hình.
+ Giới thiệu về cây tre quê em.
+ Lịch sử đấu tranh của dân tộc.
+ Giá trị kinh tế của cây tre.
3. Tổng quan về nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống.
- Đặc điếm địa lý, địa hình phù hợp với cây tre.
- Lịch sử phát triển của cây tre ở vùng đất Đoan Hùng.
- Đặc điểm kinh tế, văn hóa xã hội của xã Chí Đám – huyện Đoan Hùng.
4. Giải pháp giải quyết tình huống.
Vận dụng các kiến thức liên môn.
- Lịch sử: Nguồn gốc, lịch sử đấu tranh.
- Ngữ văn : Sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp cho bài văn.
- Địa lý: Vị trí địa lý, địa hình, đặc điểm phát triển kinh tế.
- Giáo dục công dân: Bài học về lòng yêu nước.
- Sinh học : Đặc điểm sinh trưởng của cây trồng.
- Công nghệ : Cách chăm sóc và bảo quản cây trồng.
5. Thuyết minh, tiến trình giải quyết tình huống.
Viết các ý chính -> tìm hiểu ->Trao đổi-> viết thành bài văn.
Tư liệu sử dụng: Sách địa phương.

những cơn gió dữ. Thân cây cao từ 10->18 m, ít phân nhánh, mỗi cây có
khoảng 30 đốt. Cả đời tre chỉ ra hoa một lần và cuộc đời của nó sẽ kết thúc
khi tre bật ra hoa.
“ Ở đâu tre cũng xinh tươi.
Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu ”
Câu thơ trên của nhà thơ Nguyễn Duy đã phần nào giải thích được môi
trường sống của tre. Tre sống được ở nhiều vùng khí hậu khác nhau, gần
nước hay xa nước tre vẫn phát triển tốt. Có thể nói tre là một loại cây có vô
vàn công dụng. Tre là một loại cây có ích cho cuộc sống hàng ngày. Mỗi
khi về thăm một thôn xóm, một bản làng nào bạn cũng sẽ thấy vòng tay
của những lũy tre dang rộng, ôm trọn và tỏa bóng mát cho cả dân làng.
Trong vòng tay tre, những ngôi nhà trở nên mát mẻ, những con trâu mới có
bóng râm để nhởn nhơ gặm cỏ, người dân cày Việt Nam say nồng giấc
ngủ trưa dưới khóm tre xanh. Hơn thế nữa tre còn là những vật liệu để bà
con dựng nhà, những ngôi nhà được làm từ tre rất mát mẻ và sạch sẽ. Dưới
bóng tre xanh là cả một nền văn hóa lâu đời đang từng ngày được nâng
niu và giữ gìn. Trong đời sống sinh hoạt, tre còn làm ra những đồ dùng
thân quen cho mỗi gia đình đó là những đôi đũa, chiếc chõng tre, chiếc
giường tre, Nhiều đồ thủ công mỹ nghệ được làm từ tre, trúc…Đối với mỗi
gia đình nông thôn, tre là một người bạn vô cùng thân thiết.
Đối với trẻ con miền thôn quê thì tre còn có thể làm nên những trò
chơi thú vị bổ ích. Dưới những bãi đất rộng, tre che hết những ánh nắng oi
ả của mùa hè, các bạn nhỏ tha hồ chơi đùa thỏa thích. Các bạn nữ còn trò
gì thú vị hơn là ngồi đánh truyền với những que chắt bằng tre. Các bạn
nam chạy nhảy reo hò theo tiếng sáo vi vu trên chiếc diều cũng được làm
từ tre. Những cánh diều bay bổng đó sẽ đem ước mơ của các bạn về nơi xa.
Tre còn góp mặt trong những làn điệu dân ca, điệu múa sạp phổ biến hầu
khắp cả nước. Và nó là một trong những chất liệu khá quan trọng trong
công việc tạo ra các nhạc khí như sáo, kèn…Mỗi khi tiếng sáo, tiếng kèn
vang lên bao nhiêu nỗi nhọc nhằn của người nông dân chân lấm tay bùn

nhiều nhất là giống tre Bát Độ, vì loại cây tre này thích hợp trồng ở những
tỉnh phía Bắc và đặc biệt ở đất quê tôi. Măng ăn ngon mềm có vị dịu ngọt,
không đắng có thể luộc ăn ngay mà không cần ngâm nước. Tre có thể trồng
quanh năm nhưng tốt nhất là vào đầu mùa mưa để cây trồng phát triển và
sinh trưởng tốt. Còn về kĩ thuật trồng tre, bạn nên dọn sạch đất vào mùa
khô. Đầu mùa mưa khi đất đủ ẩm thì đào hố tước một tháng khi trồng, mỗi
hàng cách nhau 5 m, cây cách 4 m. Kích thước hố khoảng 50 x 50 cm.
Trước khi trồng nên cho mỗi hố khoảng 15 kg phân ủ hoai, trộn đều phân
với đất. Mặt đủ lấp đầy hố, tưới nước và ủ rơm quanh gốc giữ độ ẩm. Cây
con đem trồng phải là cành chiết hoặc cành giâm hom. Hằng năm làm cỏ
bón phân 3 lần vào đầu, giữa cuối mưa. Mỗi năm một lần vun gốc, dùng
rơm dạ khô phủ gốc và luôn giữ ẩm để măng phát triển tốt.
Cách thu hoạch măng : Khi mầm măng nhú lên khỏi mặt đất thì ta nên
thu hoạch. Sử dụng dụng cụ moi đất xung quanh tới vị trí phình to nhất của
gốc măng rồi lui về phía ngọn 2 cm là điểm cắt thích hợp nhất, không ảnh
hưởng tới cây mẹ, vết cắt không giập nát, cắt xong phải lấp đất lại ngay.
Thời điểm thu hoạch măng khoảng từ tháng 8 -> tháng 9 . Mỗi khóm tre
chỉ nên để lại 4 -> 6 cây to khỏe có thân ngầm dưới đất.
Các bạn ơi tuy tre là một loại cây rất dễ trồng nhưng nó cũng có rất
nhiều sâu bệnh hại đấy.
Thứ nhất : Sâu cuốn lá – Sâu non cuốn lá thành tổ nằm trong đó ăn lá.
Phòng trừ bằng cách cắt lá bị hại và diệt sâu.
Loại sâu thứ 2 : Ruồi xanh hút nhựa làm lá cây có màu trắng.
Loại sâu thứ 3 : Bọ hung – Sâu non đục hốc măng làm măng héo chết-
Phòng trừ bằng cách đào bắt sâu non, đào bỏ tiêu hủy măng bị hại.
Bệnh héo xanh do vi khuẩn làm cây héo dần rồi chết. Phòng trừ bằng các
tưới các loại thuốc có gốc Đồng Kasuan, COC.85, Đồng oxyclorua…) kết
hợp với việc vun gốc. Ngoài ra tre còn có một số bệnh mà ta cần lưu ý:
Bệnh sọc vàng : phiến lá bị bệnh có nhiều sọc vàng xanh xen kẽ lẫn nhau.
Thịt măng có nhiều sọc vàng màu nâu, măng hóa gỗ không thể ăn được,

15.000 -> 20.000 đồng/1 kg. Riêng với những ngày đầu mùa, măng tre còn
được bán với giá 20.000 -> 30.000 đ/kg. Nhờ trồng tre mà nhiều gia đình ở
quê tôi có thu nhập cao. Tre đã tạo điều kiện phát triển kinh tế cho người
dân quê, không những thế tre còn rất có ích trong đời sống người Việt.
Sống trong thời đại công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước rất nhiều
những sản vật mang giá trị truyền thống đã và đang bị phai nhạt theo năm
tháng. Song ngày hôm qua, ngày nay và ngày mai hình ảnh cây tre Việt
Nam vẫn mãi mãi in sâu trong tiềm thức người dân quê tôi nói riêng và đất
nước nói chung. Mỗi khi đi xa quê hương, lữ khách khó lòng quên được
hình ảnh lũy tre làng thân thương, những nhịp cầu tre êm đềm…Hình ảnh
của cây tre luôn gợi nhớ về một lành quê Việt Nam mộc mạc, con người
Việt Nam thanh cao, giản dị mà chí khí .
6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống.
Việc kết hợp các kiến thức liên môn Lịch sử, địa lý vào môn ngữ văn,
giáo dục công dân rất quan trọng giúp cho bài làm văn bao quát đầy đủ ý
hơn. Từ đó bài làm có sức thuyết phục hơn nhất là đối với bài làm văn
thuyết minh. Ngoài các kiến thức về lịch sử, địa lý còn có thể kết hợp kiến
thức của các môn sinh học, công nghệ ở các dạng đề thuyết minh về cây
cối…
Mỗi người đều có một quê hương. Quê hương in sâu trong trái tim
của chúng ta bởi những hình ảnh của cây đa, giếng nước, mái đình, những
cánh đồng lúa chín và đặc biệt là những lũy tre rì rào ôm gọn lấy ngôi làng
nhỏ. Chúng em luôn thật tự hào khi được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất
đậm đà bản sắc dân tộc với nhiều chiến tích hào hùng cùng với hình ảnh
thân thuộc nhưng nổi bật cả là hình ảnh cây tre.