Xây dựng quy trình phòng bệnh Newcastle và Gumboro
bằng vaccin cho gà Sao
Nguyễn Thị Nga, Phùng Đức Tiến, Cao Đình Tuấn, Nguyễn Hồng Dung,
Dơng Thị Oanh, Phạm Minh Hờng, Nguyễn Thị Nhung
Trung tâm Nghiên cứu Gia cầm Thuỵ Phơng
Summary
Based upon the fluctuations of active and passive antibody amount, the schedule of vaccine usage
is planned for Guinea fowls. For layers, ND-IB vaccine drops are administered at 10 and 25 days old and
ND-Imulsion injection is done at 45 and 170 days old. For broilers, ND-IB vaccine drops are administered
at 10 and 25 days old and ND-Imulsion injection is done at 45 days old.
Guinea fowls donot have immunological responses against Gumboro despite the normal
development of the Fabricius bag. While intensifying toxicification, they express no syptoms, panthogenic
history and negative responses against standard antigens as well as antibody. With farming practices, it is
not necessary to use vaccines for prevention of Gumboro.
These results have been applied at the Thuy Phuong Poultry Research Center and some other
provinces still ensuring the high survival of 90-98.73%.
1. Đặt vấn đề
Gà Sao (Guineafowl) đợc nhập về Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thuỵ
phơng từ tháng 4 năm 2002, đó loại gà đợc thuần hoá từ hoang dã có chất lợng
thịt thơm ngon. Theo tài liệu của một số nớc nh Nemoci drubeze - Cộng hoà
Sec, (1997), Diseases of birds - Nhật, (2000). Manual of Standards Diagnostic Test
and Vaccines, (2000), A gyongytyuk - Hungrari, (2004) thì Guineafowl hoàn
toàn kháng đợc bệnh Gumboro, Marek, Leuco. nhng đối với bệnh Newcastle thì
rất mẫn cảm. Bệnh Newcastle và Bệnh Gumboro đều do virus gây nên. Bệnh có mặt ở
khắp nơi trên thế giới, gây thiệt hại lớn cho chăn nuôi gia cầm. Để phòng chống bệnh
này, ngoài công tác vệ sinh an toàn sinh học thì phòng bệnh bằng vaccin là biện pháp
tích cực và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, câu hỏi đợc đặt ra là liệu gà Sao nuôi tại
Trung tâm có phải là giống gà không mắc những bệnh này hay không? Với điều
kiện tại Việt Nam thì sức đề kháng đối với bệnh này nh thế nào? để trả lời
những câu hỏi trên, chúng tôi tiến hành thực hiện việc thử nghiệm sử dụng vaccin
Newcastle và Gumboro cho gà Sao, góp phần hoàn thiện quy trình thú y cho gà Sao

con nuôi đối chứng (đợc lặp lại 2 lần)
trí thí nghiệm:
* Thí nghiệm 1: Theo dõi diễn biến hàm lợng kháng thể thụ động và chủ
động chống bệnh Newcastle
Gà con từ đàn bố mẹ đợc tiêm vaccin Newcastle, lấy máu ở các thời điểm:
1, 3, 5, 7, 9 ngày tuổi, số lợng mẫu: 10 mẫu/lần. Khi nào hàm lợng kháng thể
giảm xuống dới 3log2 thì sử dụng vaccin
- Theo dõi diễn biến hàm lợng kháng thể Newcastle sau khi sử dụng vaccin
- Lấy mẫu ở các thời điểm: 7, 14, 21, ngày sau khi sử dụng ND-IB và sau
khi sử dụng vaccin nhũ dầu 14, 21, 35 và cứ sau 1 thánglấy mẫu kiểm tra 1 lần, số
lợng mẫu: 10% tổng đàn
- Khi hàm lợng kháng thể giảm dới 3log2 thì sẽ sử dụng vaccin nhắc lại
hoặc tiêm ND-Imultion, theo hớng dẫn của Mary Young, Robyn Alders, Sally
Grimes, Peter Spradbrow, Paula Dias, Amílcar da Sliva and Quintino Lobo;
Controlling newcastle disease in Village Chickens, (2002).
* Thí nghiệm 2: Theo dõi diễn biến hàm lợng kháng thể thụ động và chủ động
chống bệnh Gumboro
- Theo dõi diễn biến hàm lợng kháng thể thụ động
Lấy máu lúc gà đợc 1, 3, 5 ngày tuổi, chắt huyết thanh để làm phản ứng kết tủa
khuyếch tán trên thạch (AGP)
- Theo dõi diễn biến hàm lợng sau khi sử dụng vaccin Gumboro
Sau khi sử dụng vaccin đợc7, 14, 21 ngày lấy máu kiểm tra AGP
Công cờng độc
Công cờng độc sau khi tiêm ND-Imulsion lần 1 đợc 30 ngày tuổi: số
lợng công cờng độc là 10 con sử dụng vaccin và 10 con không sử dụng vaccin
Newcastle. Giống để sử dụng công cờng độc: Newcastle VN91. Kiểm tra hàm
lợng kháng thể Newcastle của lô đối chứng trớc khi công cờng độc, đảm bảo
không có kháng thể Newcastle
Công cờng độc khi gà đợc 42 ngày tuổi, số lợng công cờng độc là 10 con sử
dụng vaccin và 10 con không sử dụng vaccin

10 100
5 10 2 4 3 1
6,30,316
10 100
7 10 3 4 2 1
5,10,331
10 100
8 10 1 4 4 1
3,50,283
9 90
9 10 3 5 2
2,90,246
7 70

Biểu đồ 1
. Diễn biến hàm lợng kháng thể thụ động Newcastle ở gà Sao con
Diễn biến hàm lợng kháng thể thụ động
Newcastle
0
1
2
3
4
5
6
7
8
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Ngày tuổi
HI Tb

hãng Medion sản xuất.
. Hàm lợng kháng thể sau khi sử dụng vaccin ND-IB
Bảng 2
. Hàm lợng kháng thể sau khi sử dụng vaccin ND-IB
Hiệu giá HI (log2) HI>3log2
Ngày
sau
khi sử
dụng
vaccin

Số mẫu
kiểm
tra
2 3 4 5 6
HI trung
bình
MeanSE
Số
mẫu
%
ND-IB lần 1
7 20 4 10 6
3,10,246
16 80
14 20 8 8 4
3,80,263
20 100

ND-IB lần 2

Bảng 3
. Diễn biến hàm lợng kháng thể Newcastle sau khi sử dụng vaccin nhũ
dầu ND-Imulsion
Ngày Số Hiệu giá HI (log2) HI trung bình HI>3log2
sau khi
sử
dụng
vaccin

mẫu
kiểm
tra
3 4 5 6 7 8
MeanSE
Số
mẫu
%
ND-Imulsion lần 1(45 ngày tuổi)
14 20 4 8 6 2
4,30,316
20 100

21 20 2 6 8 4
6,70,316
20 100

30 20 4 10 6
7,10,246
20 100


5,50,272
20 100Biểu đồ 2
. Diễn biến hàm lợng kháng chủ động Newcastle sau khi sử dụng vaccin
Diễn biến hàm lợng kháng thể sau khi sử dụng vaccin
0
1
2
3
4
5
6
7
8
0 50 1 00 150 200
Ngày sau khi sử dụng vaccin
Hàm lợng HI (log2)
HI Tb lần 1
HI Tb lần 2

Sau khi sử dụng vaccin nhũ dầu lần 1 hàm lợng kháng thể tăng cao vào lúc
21 ngày và kéo dài đến tận 120 ngày mới giảm xuống còn 3,9log2.
Để chuẩn bị phòng bệnh Newcastle trong giai đoạn sinh sản và để cho thế
hệ sau có hàm lợng kháng thể thụ động phòng bệnh cho những ngày đầu mới nở.
Mặt khác tại thời điểm này hàm lợng kháng thể đã bắt đầu giảm mạnh chúng tôi
tiến hành tiêm nhắc lại vaccin nhũ dầu, 30 ngày sau khi tiêm hàm lợng kháng thể
đạt 7,3log2, đến 180 ngày sau khi tiêm đạt 5,5log2 với 100% mẫu kháng thể bảo
hộ.

Phổi Bình thờng Bình thờng
Dạ dày cơ Xuất huyết Bình thờng
Dạ dày tuyến Xung huyết, thành bị dày lên. Bình thờng
Ruột Niêm mạc viêm dày, xuất huyết ruột già, van
hồi manh tràng xuất huyết nặng.
Bình thờng
Hậu môn Xuất huyết Bình thờng
Gan, lách,
thận
1 số con gan, lách hơi sng có điểm xuất huyết,
thận chứa nhiều ure trắng
Bình thờng
Não Xung huyết ở tiểu não Bình thờng

Đàn gà đợc tiêm vaccin ăn uống bình thờng, không có biểu hiện bệnh
Nh vậy đáp ứng miễn dịch và độ dài miễn dịch ở gà Sao với vaccin nhũ
dầu là rất tốt. Theo kết quả nghiên cứu của Trần Thị Lan Hơng, (1999) thì ở các
giống gà khác ở thời điểm sau khi tiêm hệ I 30 ngày đạt hiệu giá kháng thể là
5,9log2
3.2. Thí nghiệm 2
Kết quả sau khi làm phản ứng AGP để xác định hàm lợng kháng thể thụ
động và chủ động của gà Sao thể hiện ở bảng 5
Bảng 5. Kết quả phản ứng AGP
Ngày tuổi Số mẫu kiểm tra

Kháng thể thụ động ( AGP) Kháng thể chủ động

1 10 Âm tính
3 10 Âm tính
5 10 Âm tính

Loại vaccin Ngày tuổi sử dụng Cách sử dụng
ND-IB lần 1 10 Nhỏ mắt mũi
ND-IB lần 2 25 Nhỏ mắt mũi
ND-Imulsion lần 1 45 Tiêm dới da cổ
ND-Imulsion lần 2 175 Tiêm dới da cổ

3.4. Kết quả áp dụng quy trình vào sản xuất
Qua theo dõi sức khoẻ của đàn gà Sao đợc nuôi tại Trung tâm nghiên cứu
gia cầm Thuỵ Phơng sau khi áp dụng lịch sử dụng vaccin phòng bệnh Newcatle
và không sử dụng vaccin Gumboro cho thấy: đàn gà phát triển bình thờng với các
chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật đạt cao
Năm 2006 Trung tâm đã xây dựng các mô hình nuôi gà Sao tại Hà Nội, Thái
Nguyên, Thanh Hoá. Các mô hình này áp dụng quy trình phòng bệnh trên cho kết
quả rất tốt ở cả mô hình nuôi sinh sản và nuôi thịt
Bảng 7
. Tỷ lệ nuôi sống qua các giai đoạn - gà Sao sinh sản
Hà Nội
( n=2400con)
Thái Nguyên
(n=3200con)
Nam Định
(n=2200)
Giai đoạn
(tuần
tuổi)
Đầu kỳ
(con)
TLNS
(%)
Đầu kỳ

lợng kháng thể đạt 3,3log, sau 14 ngày đạt 3,9log2,sau 21 ngày đạt 4log2 và có
100% mẫu kháng thể >3log2. Đàn gà đạt hàm kháng thể bảo hộ bệnh Newcsatle
Hàm lợng kháng thể sau khi tiêm vaccin nhũ dầu ND-Imulsion đạt khá cao
sau khi tiêm 21 ngày và cao nhất 30 ngày sau khi tiêm (đạt 7,1log2 ở lần 1 và 7,3 ở
lần 2) và kéo dài đến tận 120 ngày sau khi tiêm mới bắt đầu giảm nhng vẫn đạt
3,9log2 ở lần 1 và sau khi tiêm 1 50 ngày ở lần tiêm thứ 2 vẫn đạt 5,5log2 với
100% mẫu >3log2.
Sau khi công cờng độc Newcastle, đàn gà sử dụng vaccin đợc bảo hộ
100% còn đàn gà không sử dụng vaccin chết 100%. Nh vậy gà Sao có thể đề
kháng tốt với virus Newcastle cờng độc sau khi sử dụng vaccin,
Lịch sử dụng vaccin cho gà Sao:
Đối với gà sinh sản: ND-IB nhỏ vào lúc 10 và 25 ngày tuổi
ND-Imulsion tiêm vào lúc 45 và 170 ngày tuổi
Đối với gà nuôi thịt: ND-IB nhỏ vào lúc 10 và 25 ngày tuổi
ND-Imulsion vào lúc 45 ngày tuổi
Gà Sao không có đáp ứng miễn dịch với bệnh Gumboro, mặc dù túi
Fabricius vẫn phát triển bình thờng
Gà Sao hoàn toàn kháng đợc bệnh Gumboro do đó không cần phải sử dụng
vaccin phòng bệnh Gumboro cho giống gà này
Tài liệu tham khảo
1.
adimir Jurajda. Virove nemoci drubeze, 2000
2. Szalay István; Barna Judit; Korosiné Molnar Andrea; Agyongtyuk, 2004
3. Mary Young, Robyn Alders, Sally Grimes, Peter Spradbrow, Paula Dias, Amílcar da Sliva
and Quintino Lobo . Controling Newcastle Disease in Village Chickens- A laboratory
Manual, 2002
4. Timms and D.J.Alexander. Cell-mediated immune response of chickens to Newcastle disease
vaccines, 1997.

5. Trần Thị Lan Hơng. Xác định đáp ứng miễn dịch của gà Hybro, Plymouth, sau khi sử dụng