B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH
BÙI TH HNH
GII PHÁP M RNG HOT NG HUY
NG VN TI NGÂN HÀNG
THNG
MI
C PHN XUT NHP KHU
VIT NAM
Chuyên ngành: kinh t tài chính-ngân
hàng
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu đc lp ca tôi. S liu đc
nêu trong lun vn là trung thc và có trích dn ngun. Kt qu nghiên cu trong
lun vn là trung thc và cha đc công b trong bt k công trình nghiên cu
nào.
Tác gi ký tên
MC LC
LI CAM OAN
MC LC
CÁC T VIT TT C S DNG TRONG LUN VN
LI M U
CHNG 1: LÝ LUN V HUY NG VN CA NGÂN HÀNG THNG
MI 1
1.1. Ngân hàng thng mi, chc nng và vai trò trong nn kinh t 1
1.1.1.
Khái nim v ngân hàng thng mi: 1
1.1.2. Chc nng ca ngân hàng thng mi: 2
1.1.2.1. Chc nng trung gian tín dng : 2
1.1.2.2. Chc nng to tin: 2
1.5.2.1. Môi trng pháp lý: 11
1.5.2.2. Môi trng chính tr, kinh t xã hi: 11
1.5.2.3. Tâm lý, thói quen ca khách hàng: 12
1.6. Kinh nghim và bài hc trong hot đng huy đng vn ca các ngân hàng nc
ngoài ti Vit Nam: 12
KT LUN CHNG 1 14
CHNG 2: PHÂN TÍCH THC TRNG HUY NG VN TI NGÂN
HÀNG TMCP XNK VIT NAM (EXIMBANK) 15
2.1. Tng quan v Ngân hàng TMCP XNK Vit Nam (Eximbank): 15
2.1.1.
Quá trình hình thành và phát trin: 15
2.1.2. Các sn phm, dch v: 18
2.1.3. Tình hình nhân s: 19
2.1.4. Mng li hot đng: 22
2.1.5. Kt qu hot đng chính ca Eximbank trong nm 2009: 22
2.2. Thc trng công tác huy đng vn ti Eximbank: 25
2.2.1.
Các hình thc huy đng vn đang đc thc hin ti Eximbank: 25
2.2.1.1. Các sn phm huy đng vn đi vi khách hàng cá nhân: 25
2.2.1.2. Các sn phm huy đng vn đi vi khách hàng doanh nghip 38
2.2.2. Phân tích quy mô và c cu ngun vn huy đng ti Eximbank: 45
2.3. ánh giá kt qu đt đc và các tn ti trong công tác huy đng vn ti
Eximbank: 57
2.3.1.
Kt qu đt đc: 57
2.3.2. Nhng hn ch: 59
2.3.3. Nguyên nhân ca nhng hn ch: 62
2.3.3.1. Nguyên nhân khách quan: 62
2.3.3.2. Nguyên nhân ch quan: 63
KT LUN CHNG 2 65
CÁC T VIT TT C S DNG TRONG LUN VN
NH : Ngân hàng
NHTW : Ngân hàng Trung ng
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
NHTM : Ngân hàng Thng Mi
TCTD : T chc tín dng
KHDN : Khách hàng doanh nghip
KHCN : Khách hàng cá nhân
ACB :Ngân hàng thng mi c phn Á Châu
BIDV : Ngân hàng u T và Phát Trin Vit Nam
Eximbank : Ngân hàng Thng Mi C Phn Xut Nhp Khu Vit Nam
Techcombank : Ngân hàng Thng Mi C Phn K Thng Vit Nam
VCB : Ngân hàng Thng Mi C Phn Ngoi Thng Vit Nam
Sacombank : Ngân hàng Thng Mi C Phn Sài Gòn Thng Tín
WTO : T ch
c thng mi th gii
IT : Information Technology: Công Ngh Thông Tin
SMS : Short Message Services: Dch v tin nhn qua đin thoi
POS : Point of Sale System: Máy cà th
ATM : Automatic Teller Machine: Máy rút tin t đng
CBCNV : Cán b công nhân viên
FED : Federal Reserve System: Cc d tr liên bang ca M
ECB : European Central Bank: Ngân hàng trung ng Châu Âu
NHNN : Ngân hàng nhà nc Vit Nam
SJC : Công ty vàng bc đá qu ý Sài Sòn
v khách hàng, Ngân hàng thng mi c phn xut nhp khu Vit Nam
(Eximbank), bng nhng kin thc đã đc trang b
trng cng nh t nhng
bài hc kinh nghim có đc sau 2 nm làm vic ngân hàng trong lnh vc huy
đng vn, tôi chn đ tài nghiên cu cho mình là "Gii pháp m rng hot đng
huy đng vn ti Ngân hàng thng mi c phn xut nhp khu Vit Nam
(Eximbank)'' vi hy vng đc góp mt chút công sc nh bé ca mình vào s phát
trin ca hot đng ngân hàng ni tôi công tác. 2) Mc đích nghiên cu ca đ tài:
T nhng nghiên cu trên lý thuyt, và phân tích thc trng huy đng vn ti
Ngân hàng TMCP XNK Vit Nam (Eximbank) đ đ ra các gii pháp nhm m
rng, đy mnh hot đng huy đng vn ti Eximbank.
3) i tng và phm vi nghiên cu:
Phân tích thc trng huy đng vn ti Ngân hàng TMCP XNK Vit Nam
trong giai đon 4 nm (2006-2009) v hình thc huy đng, quy mô huy đng, c
cu huy đng đ tìm ra nhng u đim, nhng mt thun li, nhìn nhn nhng khó
khn, nhng hn ch còn tn ti ca ngân hàng mình trong hot đng huy đng vn,
t đó đ ra các gii pháp đ phát huy nhng thành qu đã đt đc, kh
c phc
nhng khó khn hn ch còn tn ti.
4) Phng pháp nghiên cu:
Lun vn đc nghiên cu da trên phng pháp duy vt bin chng, duy
vt lch s , kt hp vi phng pháp thng kê, phân tích, tng hp….
S liu đc s dng trong lun vn đc tìm kim, thu thp t 2 ngun:
D liu trong ni b ca ngân hàng Eximbank: Báo cáo thng niên, báo
cáo kt qu kinh doanh
D liu đc thu thp qua các phng tin truy
n thông: internet, tivi, báo
và hat đng trong ngành dch v tài chính. Pháp: ngân hàng thng mi là nhng
xí nghip hay c s nào thng xuyên nh
n tin ca công chúng di hình thc kí
thác hay hình thc khác các s tin mà h dùng cho chính h vào nghip v chit
khu, tín dng hay dch v tài chính. n : ngân hàng thng mi là c s nhn
các khon kí thác đ cho vay hay tài tr và đu t. Th Nh Kì: ngân hàng thng
mi là hi trách nhim hu hn thit lp nhm mc đích nhn tin kí thác và thc
hin các nghi
p v hi đoái, nghip v công hi phiu, chit khu và nhng hình
thc vay mn khác… Vit Nam, Pháp lnh ngân hàng ngày 23-5-1990 ca hi
đng Nhà nc Vit Nam xác đnh: Ngân hàng thng mi là t chc kinh doanh
tin t mà hat đng ch yu và thng xuyên là nhn tin kí gi t khách hàng vi
trách nhim hoàn tr và s dng s tin đó đ cho vay, thc hin nghip v
chit
khu và làm phng tin thanh toán. Theo lut Các t chc tín dng Vit Nam có
hiu lc vào tháng 10/1998: ''Ngân hàng là loi hình t chc tín dng đc thc
hin toàn b hot đng ngân hàng và các hot đng kinh doanh khác có liên quan''.
Ngh đnh ca Chính ph s 49/2000/N-CP ngày 12/9/2000 đnh ngha: Ngân
hàng thng mi là ngân hàng đc thc hin toàn b hot đng ngân hàng và các
hot đng kinh doanh khác có liên quan vì mc tiêu li nhun, góp phn thc hi
n
các mc tiêu kinh t ca nhà nc"; trong đó, hot đng ngân hàng là hot đng
kinh doanh tin t và dch v ngân hàng vi ni dung thng xuyên là nhn tin
gi, s dng s tin này đ cp tín dng và cung cp các dch v thanh toán khác.
2
1.1.2. Chc nng ca ngân hàng thng mi:
1.1.2.1. Chc nng trung gian tín dng :
Khi thc hin chc nng trung gian tín dng, ngân hàng thng mi đóng vai
trò là cu ni gia ngi tha vn và ngi có nhu cu v vn. Vi chc nng này,
ngân hàng thng mi va đóng vai trò là ngi đi vay, va đóng vai trò là ngi
3
khác ca Ngân hàng thng mi là chc nng tín dng và chc nng thanh toán.
Thông qua chc nng trung gian tín dng, ngân hàng s dng s vn huy đng
đc đ cho vay, s tin cho vay ra li đc khách hàng s dng đ mua hàng hóa,
thanh toán dch v trong khi s d trên tài khon tin gi thanh toán ca khách hàng
vn đc coi là mt b phn ca tin giao dch, đc h s dng đ mua hàng hóa,
thanh toán dch v… V
i chc nng này, h thng ngân hàng thng mi đã làm
tng tng phng tin thanh toán trong nn kinh t, đáp ng nhu cu thanh toán, chi
tr ca xã hi. Rõ ràng khái nim v tin hay tin giao dch không ch là tin giy
do NHTW phát hành mà còn bao gm mt b phn quan trng là lng tin ghi s
do các ngân hàng thng mi to ra. Chc nng này cng ch ra mi quan h gia
tín dng ngân hàng và lu thông ti
n t. Mt khi lng tín dng mà ngân hàng
thng mi cho vay ra làm tng kh nng to tin ca ngân hàng thng mi, t đó
làm tng lng tin cung ng.
1.1.2.3. Chc nng trung gian thanh toán:
đây ngân hàng thng mi đóng vai trò là th qu cho các doanh nghip
và cá nhân, thc hin các thanh toán theo yêu cu ca khách hàng nh trích tin t
tài khon tin gi ca h đ thanh toán tin hàng hóa, dch v
hoc nhp vào tài
khon tin gi ca khách hàng tin thu bán hàng và các khác thu khác theo lnh ca
h. Vic ngân hàng thng mi thc hin chc nng trung gian thanh toán có ý
ngha rt to ln đi vi toàn b nn kinh t. Vi chc nng này, các ngân hàng
thng mi cung cp cho khách hàng nhiu phng tin thanh toán tin li nh séc,
y nhim chi, y nhim thu, th rút tin, th thanh toán, th tín dng,…Tùy theo
nhu c
u, khách hàng có th chn cho mình phng thc thanh toán phù hp. Nh
đó mà các ch th kinh t không phi gi tin trong túi, mang theo tin đ gp ch
n, gp ngi phi thanh toán dù gn hay xa mà h có th s dng mt phng
1.2.1. Khái nim huy đng vn:
Hot đng huy đng vn ca các ngân hàng thng mi là hot đng mà
trong đó các ngân hàng này tìm kim ngu
n vn kh dng t các ch th khác nhm
đm bo s vn hành bình thng, hiu qu ca bn thân nó theo đúng các quy đnh
pháp lut
1.2.2. S cn thit ca vic huy đng vn:
i vi hot đng ca mt ngân hàng thng mi, vic huy đng vn đóng
vai trò vô cùng quan trng bi s cn thit phi tn ti khách quan ca no. Các ngân
5
hàng thng mi mun tn ti thì phi huy đng vn và phi đy mnh vic huy
đng vn, bi nu không có ngun vn huy đng mà ch có ngun vn t có thì mt
ngân hàng thng mi không th tn ti, hot đng và cnh tranh đc, mt khác nó
còn là xng sng, là yu t ngun, là yu t xut phát đ đy mnh các hot đng
dch v
khác ca mt ngân hàng thng mi nh hot đng tín dng, thanh toán
quc t và các dch v khác ca mt ngân hàng
1.2.3. Ý ngha huy đng vn
1.2.3.1. i vi khách hàng
Nghip v huy đng vn cung cp cho khách hàng mt kênh tit kim và
đu t nhm làm sinh li đng tin ca h, to c hi gia tng tiêu dùng trong tng
lai.
Cung cp cho khách hàng mt ni an toàn đ
ct tr và tích ly vn tm
thi nhàn ri.
Giúp khách hàng có c hi tip cn vi các dch v khác ca ngân hàng
(dch v thanh toán qua ngân hàng, dch v tín dng khi khách hàng cn vn cho
sn xut, kinh doanh hoc cn khi tiêu dùng).
1.2.3.2. i vi ngân hàng:
Nghip v huy đng vn mang li ngun vn cho NH thc hin các nghip
t hai ngun:
Do khách hàng np tin mt vào
Do khách hàng nhn tin chuyn khon t các đn v khác. S d này
nhm duy trì kh nng thanh toán và chi tr ca khách hàng bt c thi đim nào.
Tuy nhiên, không phi lúc nào khách hàng cng huy đng s d tài khon tin gi
thanh toán c
a h vào thanh toán. Do vy, đôi khi s d này nhàn ri tm thi cho
đn khi huy đng vào thanh toán. Nhng lúc tm thi nhàn ri s d này tr thành
ngun vn ca ngân hàng, do đó ngân hàng có th s dng cho hot đng ca mình.
Tuy nhiên, do tài khon tin gi là loi tài khon không k hn, khách hàng có th
rút tin bt c lúc nào mà không cn báo trc cho ngân hàng, nên ngân hàng rt
khó k hoch hóa vic s dng loi ti
n này. Chính vì vy, đi vi loi tin gi này
thng ngân hàng tr lãi sut thp, hoc thm chí không trã lãi cho khách hàng. Do
không đc hng lãi cao nên khách hàng thng duy trì s d tài khon tin gi
thanh toán không nhiu, ch va đ đáp ng nhu cu chi tr hng ngày ca h. Mc
7
dù s d tài khon tin gi ca tng khách hàng không ln, nhng do là trung tâm
tp trung tin t và cung cp dch v thanh toán, nên ngân hàng thng mi có s
lng khách hàng rt đông khin cho tng s vn huy đng qua tin gi thanh toán
ca tt c khách hàng tr nên ln đáng k.
1.3.1.2. Tin gi tit kim:
a. Tin gi tit kim không k hn:
c thit k dành cho đi tng khách hàng cá nhân hoc t chc, có tin
tm thi nhàn ri mun gi ngân hàng vì mc tiêu an toàn và sinh li. Vi s tin
gi tit kim không k hn, khách hàng có th gi tin và rút tin bt c lúc nào
trong gi giao dch. Tuy nhiên khác vi hình thc tin gi cá nhân, mi ln giao
dch khách hàng phi xut trình s tit kim và ch có th thc hin đc các giao
dch ngân qu nh là gi tin và rút tin ch không th thc hin đc các giao
Lãi sut đc hng: là lãi sut áp dng đ
tính lãi cho ngi mua giy t
có giá đc hng.
1.3.2.1. Huy đng vn ngn hn:
huy đng vn ngn hn, các t chc tín dng phát hành giy t có giá
ngn hn (di 12 tháng) nh: k phiu, chng ch tin gi ngn hn, tín phiu và
các giy t có giá ngn hn khác.
1.3.2.2. Huy đng vn trung và dài hn:
Mun huy đng vn trung và dài hn các NHTM có th phát hành k phi
u,
trái phiu và c phiu.
1.3.3. Huy đng vn t các t chc tín dng khác và t Ngân hàng Nhà
nc:
Các ngân hàng thng mi có th vay và cho vay ln nhau thông qua th
trng liên ngân hàng (Interbank Market): ây là trng hp ngân hàng có lng
tin gi ti Ngân hàng Nhà nc thp không đ đáp ng cho nhu cu chi tr. Khi
đó, di s t chc ca Ngân hàng Nhà nc, ngân hàng này s đc vay ca mt
ngân hàng khác có lng tin g
i d tha ti Ngân hàng Nhà nc, vì khon cho
vay là mt b phn ca tin gi thanh toán nên thi gian vay thng ch là mt
ngày (vay qua đêm). Ngoài ra các ngân hàng có th cho vay trc tip ln nhau thông
qua th trng liên ngân hàng.
9
Ngoài các t chc tín dng, Ngân hàng Nhà nc cng có th là ni cung
cp vn cho ngân hàng thng mi thông qua nghip v chit khu (discount) và tái
chit khu (rediscount) thng phiu và các chng t có giá tr hoc cho vay li
theo h s tín dng mà ngân hàng thng mi xut trình. iu kin tip vn ca
ngân hàng Trung ng đi vi ngân hàng thng mi d dãi hay kht khe ph
thuc vào mc tiêu ca chính sách ti
n t trong tng thi k, uy tín và cht lng
vn ca ngân hàng. Nu ngân hàng phi tr mt mc lãi sut ln đ thu hút và duy
trì s n đnh lng tin gi ca khách hàng thì có th làm gia tng chi phí, gim
thu nhp tim n
ng ca ngân hàng. Nhng mt áp lc thc t buc các ngân hàng
luôn phi duy trì lãi sut tin gi cnh tranh đ thu hút các khon tin gi mi và
duy trì tin gi hin có. Các ngân hàng cnh tranh đ thu hút ngun vn tin gi
không ch vi các ngân hàng khác mà còn vi các t chc tit kim, vi các công c
ca th trng vn (trái phiu, k phiu, c phiu). Vào nhng thp niên 90 ca th
k 20, Chính ph ca hu ht các nc đu có xu hng áp đt lãi sut trn cho
tin gi các ngân hàng nhm bo v ngân hàng tránh khi mt mc lãi sut huy
đng quá cao, có th làm ngân hàng lâm vào tình trng phá sn. Vic làm này đã
khin các ngân hàng phi cnh tranh vi nhau và vi các trung gian tài chính khác
v mt giá c: ngân hàng chu toàn b chi phí dch v liên quan đn tin gi. Tuy
nhiên nhiu ngân hàng cho rng, chin lc marketing này không có hiu qu
vì nó
có làm gia tng các tài khon nhng li là các tài khon có s d nh vi mc đ
nhy cm cao buc ngân hàng phi đi mt vi tình trng bùng n chi phí hot
đng. Khi c quan qun lý loi b lãi sut trn thì vic xây dng mc lãi sut cnh
tranh càng tr nên cn thit, ngha là mi dch v liên quan đn tin gi thng
đc đnh giá sao cho khon thu đ bù đ
p tt c các phn ln chi phí cho vic cung
cp các dch v đó.
1.5.1.2. Cht lng dch v ca ngân hàng:
Khi đánh giá cht lng dch v ca các ngân hàng, khách hàng s xem xét
trên các mt: S đa dng ca các dch v, đc đim vt cht và đi ng nhân s ca
ngân hàng.
Các ngân hàng có dch v tt và đa dng nh dch v ngân hàng đi
n t
(Internet banking, Home banking, Mobile banking, Phone banking….), các dch v
Tính cht n đnh v chính tr có nh h
ng rt ln vào tâm lý ca ngi gi
tin. Mt quc gia mà có nn chính tr n đnh thì ngi dân s tin tng vào s tn
ti bn vng ca h thng ngân hàng ca quc gia đó và kt qu là h s tìm đn
ngân hàng là ni gi ngun vn nhàn ri ca h đ sinh li thông qua lãi sut.
12
S phát trin hay không phát trin ca nn kinh t có tác đng rt ln đn
kh nng huy đng ca các ngân hàng. Môi trng kinh t n đnh thì ngun vn
gi ti ngân hàng càng cao và ngc li, khi nn kinh t không n đnh ngi dân
s tìm kim đn các công c đu t khác mà không chu nh hng nhiu ca s
mt giá ca đng tin nh vàng, bt đng s
n…
1.5.2.3. Tâm lý, thói quen ca khách hàng:
tng thi k và tùy vn hóa ca tng đa phng mà hình thành nên thói
quen gi tin mt hay không gi tin mt ti nhà ca ngi dân có vn nhàn ri.
mt s nc vi s phát trin cao ca các dch v ngân hàng, ngi dân đã tìm thy
đc các tin ích, s an toàn trong vic thc hin giao dch, thanh toán không dùng
tin mt, do đó h đã m
tài khon ti ngân hàng, kt qu là ngân hàng đã thu hút
đc mt lng vn ln t tài khon tin gi thanh toán. Vit Nam, tim lc vn
nhàn ri trong dân c còn rt ln bi ngi dân còn gi thói quen thanh toán bng
tin mt, có ca thì ct ca nhà, hay ngi dân t cho vay mn ln nhau thông
qua hình thc vay nóng đc lãi sut cao hn mà do trình đ ngi ta cha nhìn
nhn đc s r
i ro ca nó. Vì vy các ngân hàng thng mi cn to ra nhng tin
ích trong thanh toán và chính sách lãi sut hp lý đ dn thay đi đc thói quen
ca ngi dân.
1.6. Kinh nghim và bài hc trong hot đng huy đng vn ca các ngân hàng
nc ngoài ti Vit Nam:
K t khi Vit Nam m ca trong lnh vc ngân hàng, nhiu t chc tài
hot đng maketing và tho
mãn nhu cu ca khách hàng. Nhng nhân viên này luôn ch đng liên h vi
khách hàng đ bit đc k hoch s dng ngun vn sp ti ca khách hàng t đó
t vn các sn phm huy đng vn phù hp ti u vi nhu cu ca khách hàng.
Ví d, Ngân hàng Standard Chartered đã lp ra các nhóm nhân viên t vn
trc tip đn các gia đình, các doanh nghip, trung tâm thng m
i, hi tho đ
gii thiu và bán các sn phm huy đng vn, sn phm dch v ca ngân hàng
mình.
14
KT LUN CHNG 1
Nghip v huy đng vn không ch có vai trò quan trng trong hot đng
kinh doanh ca các Ngân hàng thng mi mà còn có ý ngha rt to ln đi vi nn
kinh t. Nghiên cu các hình thc huy đng vn, nhng yu t nh hng và nhng
ri ro trong hot đng huy đng vn giúp cho các NHTM có cái nhìn khái quát v
công tác huy đng vn, t đó đa ra đc các đnh hng, chin lc phát trin các
sn phm huy đ
ng vn ti u vi th trng, m rng đc quy mô th phn huy
đng vn.
C Phn Xut Nhp Khu Vit Nam (Vietnam Export Import Commercial Joint -
Stock Bank), gi tt là Vietnam Eximbank. n nay vn điu l ca Eximbank đt
8.800 t đng. Vn ch s hu đt 13.627 t đng. Eximbank hin là mt trong
nhng Ngân hàng có vn ch
s hu ln nht trong khi Ngân hàng TMCP ti Vit
Nam. Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam có đa bàn hot đng rng
khp c nc vi Tr S Chính đt ti TP. H Chí Minh và 140 Chi nhánh, phòng
giao dch đc đt ti Hà Ni, à Nng, Nha Trang, Cn Th, Qung Ngãi, Vinh,
Hi Phòng, Qung Ninh, ng Nai, Bình Dng, Tin Giang, An Giang, Bà Ra-
Vng Tàu, c Lc, Lâm ng và TP.HCM. ã thit lp quan h
đi lý vi hn
750 Ngân hàng ti 72 quc gia trên th gii.
MT S THÀNH TU T C:
Thng hiu Vàng - Golden Brand Awards 2009 do Hip Hi Chng hàng
gi và bo v thng hiu Vit Nam (VATAP) bình chn.
Thng hiu "đc yêu thích" do Tp chí Thng Mi t chc bình chn.
Thng hiu "Kinh t đi ngoi hàng đu Vit Nam" và "Nhà hot đ
ng
Kinh t đi ngoi tiêu biu" do y Ban Quc gia v hp tác kinh t quc t, ài
16
Ting nói Vit Nam, Liên Hip các t chc Hu Ngh Vit Nam, Tp chí Vn Hin
Vit Nam phi hp t chc.
Thng hiu Vit 2009 do đc gi Tp Chí Thng Hiu Vit bình chn
Tháng 7/2008, Eximbank vinh d nhn đc danh hiu "Ngân hàng tt
nht Vit Nam" do Tp chí The Banker trao tng.
Tháng 4/2008, Eximbank đt danh hiu "Thng Hiu Mnh 2007" do
báo Kinh T Vit Nam và B Thng M
i. Trong 4 nm liên tip Eximbank đã
đc ngi tiêu dùng trên c nc bình chn.
Tháng 2/2008, Eximbank vinh d nhn đc danh hiu "Dch v đc hài