BăGIỄOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM
HUNHăPHÚCăNGUYểNăTHNH
NỂNGăCAOăHIUăQUăTÀIăCHệNHăCAăCỄCăDOANHă
NGHIPăFDIăTIăCỄCăKHUăCHăXUTăVÀăKHUă
CỌNGăNGHIPăTP.HCMăSAUăKHNGăHONG.
LUNăVNăTHCăSăKINHăTă
LUNăVNăTHCăSăKINHăTă
HNGăDNăKHOAăHC:ă
TSăNGUYNăTNăHOÀNG TP.HăCHệăMINHăậ NMă2010
LIăCAMăOAN Tôi xin cam đoan lun vn nƠy lƠ do tôi đc lp thc hin di s hng
dn ca ngi hng dn khoa hc. Tôi xin chu hoƠn toƠn trách nhim v ni
dung ca lun vn. HUNHăPHÚCăNGUYểNăTHNH i
MCăLC
Trangăphăbìa.
Liăcamăđoan.
Mcălc.
DanhămcăcácăkỦăhiu,ăchăvitătt.
Danhămcăcácăbng, biu.
1.4.2. Phng pháp phơn tích. 21
Kt lun chng 1 22
Chngă2. KhngăhongătƠiăchínhătoƠnăcuănmă2008ăvƠătácăđngăcaănóăđnă
hiuăquătƠiăchínhăcácăDNăFDIătiăcácăKCXăậ KCN TP.HCM.
2.1. Khng hong tƠi chính toƠn cu nm 2008. 23
2.1.1. Ngun gc hình thƠnh nên cuc khng hong. 23
2.1.2. Din bin vƠ hu qu. 25
2.1.3. nh hng đn kinh t Vit Nam. 27
2.2. ánh giá thc trng hot đng vƠ tác đng ca cuc khng hong tƠi chính
đn hiu qu tƠi chính ca các doanh nghip FDI ti KCX-KCN TP.HCM. 30
2.2.1. Tng quan v tình hình hot đng ca các doanh nghip FDI ti KCX -
KCN TP.HCM. 31
2.2.1.1. Tình hình chung v hot đng vƠ thu hút đu t. 31
2.2.1.2. Tình hình hot đng thc t ca các doanh nghip FDI. 34
2.2.2. ánh giá hiu qu tƠi chính ca các doanh nghip FDI. 40
2.2.2.1. ánh giá chung v tình hình hot đng. 40
2.2.2.2. Ch tiêu ROE t nm 2005 đn nm 2009. 44
2.2.2.3. Phơn tích các nhơn t tác đng đn hiu qu tƠi chính 47
2.2.2.4. ánh giá các nhơn t tác đng đn hiu qu tƠi chính. 56
Kt lun chng 2 57
Chngă3. GiiăphápănơngăcaoăhiuăquătƠiăchínhăcaăcácădoanhănghipăFDIă
tiăcácăKCXăậ KCNăTP.HCMăsauăkhngăhongătƠiăchínhăthăgiiănm 2008.
3.1. Các gii pháp thc hin t bn thơn doanh nghip. 58
3.1.1. Gii pháp nơng cao kt qu hot đng sn xut kinh doanh. 58
3.1.1.1. M rng th trng tiêu th sn phm 58
3.1.1.2. Có chính sách qun tr chi phí tt hn. 59 iii
DANHăMCăCỄCăCHăTT
CDO
:
Collateralized debt obligations.
CDS
:
Credit Default Swap.
CK
:
NgƠnh c khí.
DM
:
NgƠnh dt may.
DN
:
Doanh nghip.
T
:
NgƠnh đin t.
FED
:
Cc d tr liên bang M.
HEPZA
:
Ban qun lỦ các khu ch xut vƠ công nghip TP. H Chí Minh.
HN
:
NgƠnh hóa nha.
FDI
:
Trong nc.
TP
:
NgƠnh thc phm.
TP.HCM
:
ThƠnh ph H Chí Minh.
TTNT
:
NgƠnh Trang trí ni tht.
USD
:
ô la M.
VT
:
Vn đu t.
VND
:
ng Vit Nam.
VN
:
Vit Nam.
v
DANHăMCăCỄCăBNG, BIU.
Bng 1.2: Chia tách t sut li nhun trên tƠi sn 12
Bng 1.3: Mi quan h gia li nhun trc thu vƠ lƣi vay vi li nhun thun 13
vi
DANHăMCăCỄCăHỊNHăV,ă TH.
Hình 1.1 Vn đu t ca mt DN đin hình 8
Hình 2.1: Din bin thay đi giá nhƠ trong thi k bong bóng nhƠ đt M 24
Hình 2.2: Din bin thay đi ca lƣi sut 25
Hình 2.5: Biu đ v lnh vc đu t ca các doanh nghip FDI 34
Hình 2.8: Biu đ t l vn đu t thc hin ca DN FDI t nm 2006 ậ 2010 36
Hình 2.9: Biu đ kim ngch xut khu ca DN FDI t 2006 ậ 2010 37
Hình 2.10: Biu đ kim ngch nhp khu DN FDI nm 2006 ậ 2010 38
Hình 2.11: Biu đ s lao đng lƠm vic ti các DN FDI t nm 2006 ậ 2010 39
Hình 2.13: Biu đ vn đu t thc hin bình quơn theo ngƠnh 41
Hình 2.14: Biu đ cu trúc vn bình quơn theo ngƠnh 41
Hình 2.15: Biu đ v doanh thu bình quơn theo ngƠnh 42
Hình 2.16: Biu đ v li nhun bình quơn theo ngƠnh 43
Hình 2.17: Biu đ v ch s ROE bình quơn theo ngƠnh 45
Hình 3.1 : T trng chi phí bình quơn trên doanh thu bình quơn 59
1
MăU
1. Tínhăcpăthit caăđătƠi:
S phát trin ca các KCX vƠ KCN ti TP.HCM trong thi gian qua đƣ to
đng lc cho phát trin kinh t, góp phn chuyn dch c cu kinh t, nơng cao giá
tr sn xut công nghip, kim ngch xut nhp khu ca thƠnh ph vƠ đy nhanh tc
đ đô th hóa … Qua đó, đƣ có nhng đóng góp quan trng đi vi s nghip công
nghip hóa ậ hin đi hóa, phát trin kinh t thƠnh ph nói riêng vƠ c nc nói
ắNỂNGă CAOă HIUă QUă TÀIă CHệNHă CAă CỄCă DOANHă NGHIPă FDI
TIă CỄCă KHUă CHă XUTă VÀă KHUă CỌNGă NGHIPă TP.HCM SAU
KHNGăHONG” đ lƠm lun vn tt nghip cao hc ngƠnh kinh t tƠi chính
ngơn hƠng.
2. Mcătiêuănghiênăcu:
tƠi s tp trung nghiên cu nhng vn đ nh sau:
(1) Cuc khng hong tƠi chính th gii nm 2008. Nguyên nhơn sơu xa gơy
ra khng hong.
(2) Thc trng hot đng sn xut kinh doanh ca các doanh nghip FDI ti
các KCX ậ KCN TP.HCM.
(3) ánh giá tác đng cuc khng hong tƠi chính đn hiu qu tƠi chính ca
các doanh nghip FDI ti các KCX ậ KCN TP.HCM, trên c s đó đa ra các
gii pháp giúp các c quan qun lỦ NhƠ nc có chính sách thu hút ngun vn
FDI hp lỦ hn vƠ kim soát hiu qu hn tình hình hot đng ca các doanh
nghip FDI ti Vit Nam nói chung vƠ KCX ậ KCN thƠnh ph nói riêng.
3. iătngăvƠăphmăviănghiênăcu:
3.1 iătngănghiênăcu:
Trong tin trình bùng n kinh t ca đt nc, TP.HCM đƣ phát trin mt bc
dƠi vƠ tr thƠnh đu tƠu ca nn kinh t đt nc, đng thi cng lƠ viên nam chơm
có sc hút mnh m vi nhiu nhƠ đu t nc ngoƠi (FDI). Trong đó, các khu ch
xut vƠ khu công nghip TP.HCM đƣ góp phn không nh vƠo vic xơy dng vƠ
phát trin TP.HCM vƠ các doanh nghip FDI ti khu vc nƠy đƣ góp phn chuyn
dch c cu kinh t, thúc đy chuyn giao công ngh, đóng góp vƠo ngơn sách vƠ 3
các cơn đi v mô, thúc đy ci cách th tc hƠnh chính, tác đng lan ta đn các
thƠnh phn kinh t khác…, Do đó, đi tng nghiên cu lƠ hiu qu tƠi chính ca
các doanh nghip FDI ti các KCXậKCN TP.HCM.
Chng 1: Tng quan lỦ thuyt v hiu qu tƠi chính doanh nghip vƠ các nhơn t
nh hng đn hiu qu tƠi chính.
Chng 2: Khng hong tƠi chính toƠn cu nm 2008 vƠ tác đng ca nó đn hiu
qu tƠi chính các DN FDI ti các KCX ậ KCN TP.HCM.
Chng 3: Gii pháp nhm nơng cao hiu qu tƠi chính ca các doanh nghip FDI
ti các KCX ậ KCN TP.HCM sau khng hong tƠi chính th gii nm 2008.
5
Chngă1.ă TngăquanălỦăthuytăvăhiuăquătƠiăchínhăDN vƠăcácănhơnătănhă
hngăđnăhiu quătƠiăchính.
1.1. HiuăquătƠiăchínhăcaăDN.
1.1.1. Kháiănim:
Có nhiu quan đim khác nhau v hiu qu. Vic xem doanh thu vƠ li nhun
lƠ hai yu t quan trng trong đánh giá hiu qu, lỦ thuyt h thng cho rng hiu
qu lƠ kh nng bin đi các yu t đu vƠo thƠnh các yu t đu ra di dng kh
nng sinh li hay gim thiu chi phí nhm tng tính cnh tranh. Trong đó, "u ra"
bao gm các ch tiêu liên quan đn giá tr sn xut, doanh thu, li nhun "u
đng sn xut kinh doanh. Do đó, khi phơn tích hiu qu hot đng cng nh hiu
qu tƠi chính ca mt DN, hiu rõ các ch tiêu đánh giá hiu qu tƠi chính vƠ
phng pháp phơn tích các nhơn t tác đng đn hiu qu tƠi chính ti mt DN, đòi
hi chúng ta phi phơn tích kt hp, đánh giá mt thc đo trong mi liên quan vi
mt thc đo khác. c bit lƠ xem xét thc đo ph bin nht, mi quan h gia
thu nhp vƠ vn đu t hay đc gi lƠ t sut sinh li trên vn đu t (ROI).
T sut sinh li trên vn đu t (ROI) đc tính toán nh sau:
ROI =
Thu nhp
Vn đu t
Mc dù, ROI đc tính toán theo công thc trên, nhng không có mt s thng
nht hoƠn toƠn v cách tính t s ln mu s trong mi liên h nƠy. Các khác bit
nƠy xut phát t các góc nhìn khác nhau ca nhng ngi s dng báo cáo tƠi
chính. Do đó, đ hiu rõ các khác bit nƠy phi tìm hiu v vn đu t vƠ thu nhp
ca DN.
1.2.1. Kháiănimăvăvnăđuăt.
1.2.1.1. Kháiănim:
Theo quy đnh ti iu 3, Lut u t s 59/2005/QH11 đc Quc hi thông
qua ngƠy 29/11/2005 thì vn đu t lƠ tin vƠ các tƠi sn hp pháp khác đ thc
hin các hot đng đu t theo hình thc đu t trc tip hoc đu t gián tip.
- Tin lƠ đng Vit Nam hoc ngoi t t do chuyn đi.
- TƠi sn hp pháp gm: 7
C phn, c phiu hoc các giy t có giá khác;
Trái phiu, khon n vƠ các hình thc vay n khác;
Các quyn theo hp đng, bao gm c hp đng chìa khóa trao tay, hp
đng xơy dng, hp đng qun lỦ, hp đng phơn chia sn phm hoc doanh
Hình 1.1ăVnăđuătăcaămtăDNăđinăhình
C phn u đãi
C phn thng
N ngn hn
N dài hn
1.2.1.2. Xácăđnhăvn đuăt.
Nh đƣ trình bƠy trên, vic phơn loi vn đu t tùy thuc vƠo mc tiêu vƠ
đi tng phơn tích. Do đó, khi phơn tích t sut sinh li có th xem xét vn đu t
di các góc đ sau:
Tng tài sn:
T sut sinh li ca mt DN có th đc tính trên góc đ tng tƠi tr - n cng
vn c phn hay đn gin lƠ tng tƠi sn. T sut sinh li trên tng tƠi sn lƠ mt
thc đo thích hp đ tính hiu qu ca hot đng kinh doanh. T s nƠy phn ánh
li nhun ca DN đc sinh ra t tng tƠi sn. Thc đo nƠy không phơn bit li
nhun đc to ra t ngun tƠi tr nƠo. Do vy, phơn tích ch tp trung vƠo đánh giá
hoc d báo thƠnh qu hot đng. Tuy nhiên, khi ly tng tƠi sn lƠm c s tính
ROI đôi khi phi thc hin mt s điu chnh sau:
- iu chnh tƠi sn không hot đng: lƠ mt loi điu chnh liên quan đn các tƠi
sn không hot đng. Các điu chnh loi b các khon đu t vƠo chng
khoán th trng vƠ các khon tin mt vt tri t vn đu t. Vic điu chnh
nhm tp trung phơn tích các tƠi sn hot đng vƠ tách bit phơn tích hot đng 9
kinh doanh vƠ các hot đng tƠi chính ca DN. Vic điu chình nƠy đc bit
hu ích đi vi DN có đu t đáng k vƠo tƠi sn tƠi chính.
- iu chnh tƠi sn vô hình: lƠ loi tr các tƠi sn vô hình ra khi vn đu t.
iu chnh nƠy xut phát t nghi vn liên quan đn giá tr hoc gi đnh lƠ bn
đu t.
Vn đu t đc tính trong mt thi k:
Bt k vn đu t đc xem xét di góc đ nh th nƠo, cng phi so sánh t
sut sinh li ca tng thi k trên c s đu t ca thi k đó. Con s trung bình
phn ánh thay đi vn đu t trong mt thi k.
Phng pháp ph bin nht lƠ cng vn đu t đu k vƠ cui k chia cho 2.
NgoƠi ra, có th s dng phng pháp tính bình quơn theo quỦ, theo đó cng vn
đu t ti thi đim cui mi quỦ vƠ chia cho 4.
1.2.2. Kháiănimăv thuănhp.
1.2.2.1. Khái nim
Thu nhp lƠ phn còn li sau khi ly doanh thu vƠ thu nhp khác tr đi chi phí
vƠ thit hi. Thu nhp lƠ mt ch tiêu đo lng hot đng kinh doanh vƠ thu nhp
đc s dng bng các con s k toán. Thu nhp có th lƠ thu nhp trc thu hoc
thu nhp sau thu.
1.2.2.2. Xácăđnhăthuănhp.
Phơn tích t sut sinh li trên vn đu t đòi hi thc đo v thu nhp. Vic
đnh ngha thu nhp tùy thuc vƠo đnh ngha vn đu t. Do đó, khi xác đnh thu
nhp đ phơn tích t sut sinh li trên vn đu t phi tng ng vi vn đu t đƣ
đc xác đnh.
Nu vn đu t đc xác đnh lƠ tƠi sn thì s dng thu nhp trc thu hoc
thu nhp trc thu vƠ lƣi vay. Không loi tr lƣi vay ra khi thu nhp lƠ cn thit
bi vì lƣi vay đc xem lƠ khon phi thanh toán cho nhƠ cung cp n. Tng t, c
tc cng đc xem lƠ khon thanh toán cho c đông. Do đó, thu nhp trc lƣi vay
vƠ c tc đc s dng khi tính t sut sinh li trên tƠi sn. 11
Vn đu t đc xác đnh lƠ c phn thng thì s dng thu nhp ròng sau khi
khu tr các khon lƣi vay vƠ c tc c phn u đƣi khi tính t sut sinh li trên vn
Doanh thu
x 100%
Doanh thu
Tng tƠi sn bình quơn 12
Trong ch tiêu trên, t sut sinh li ca tƠi sn lƠ kt qu tng hp ca nhng n
lc nhm nơng cao hiu qu cá bit ca các yu t s dng cho quá trình kinh
doanh, lƠ kt qu ca nhng n lc m rng th trng, tng doanh s, tit kim chi
phí. Mi quan h gia li nhun vƠ doanh thu đc gi lƠ t sut sinh li trên doanh
thu vƠ đo lng kh nng sinh li ca DN trên mc doanh s đt đc. Doanh thu
trên tƠi sn đc gi lƠ hiu sut s dng tƠi sn vƠ đo lng tính hiu qu ca tƠi
sn to đc t doanh thu. Hai t s nƠy lƠ thc đo hu ích thng đc đòi hi
khi phơn tích đ đánh giá kh nng sinh li ca DN. Mi quan h gia t sut li
nhun trên doanh thu vƠ hiu sut s dng tƠi sn có th minh ha qua bng 1.2.
Bngă1.2ăChiaătách tăsutăliănhunătrênătƠiăsn.
:
Chi phí bán
hƠng
Giá vn hƠng
bán
-
+
+
Chi phí bán
hƠng
Giá vn hƠng
bán
+
+
Khác
+
TƠi
sn
c
đnh
TƠi sn vô
hình vƠ
nhng tƠi
sn khác
+
TƠi sn ngn hn
TƠi sn dƠi hn
+
HƠng tn
kho
Li nhun thun t hot đng sn xut
kinh doanh.
Chi phí
lƣi vay
Li nhun k toán trc thu
Tng chi phí
Thu thu
nhp
Li nhun
sau thu 14
1.2.5. Tăsutăsinhăliăvnăchăsăhuă(ROE).
Kh nng sinh li vn ch s hu th hin qua mi quan h gia li nhun ca
DN vi vn ch s hu, vn thc có ca DN:
T sut
sinh li trên
vn ch s hu
=
Li nhun sau thu
x 100%
Ngun vn CSH bình quơn
Ch tiêu nƠy th hin mt trm đng vn đu t ca ch s hu s to ra bao
nhiêu đng li nhun cui cùng, li nhun sau thu. Hiu qu ca toƠn b các
ngun lc tƠi chính suy cho cùng th hin qua ch tiêu kh nng sinh li vn ch s
hu. Do đó, ROE lƠ thc đo ch yu đ đo lng hiu qu tƠi chính.
LN trc thu
x
Doanh thu thun
x
TƠi sn
x
(1-T)
Doanh thu
thun
TƠi sn
VSCH
vi T lƠ thu sut thu nhp DN
Trong mi quan h trên, ROE có mi liên h vi ch tiêu t sut li nhun trên
doanh thu vƠ hiu sut s dng tƠi sn. Rõ rƠng, hiu qu kinh doanh ca DN cao s
dn đn kh nng sinh li vn ch s hu ln vƠ ngc li. Hiu qu kinh doanh lƠ
ngun gc ch yu to nên hiu qu tƠi chính ca DN. Tuy nhiên không phi lúc
nƠo hiu qu kinh doanh tng s dn dn hiu qu tƠi chính tng, điu đó còn ph
thuc vƠo nhiu nhơn t khác.
1.3.2. KhănngătăchăvătƠiăchính.
Kh nng t ch tƠi chính đc th hin qua ch tiêu t sut t tƠi tr. Có th
thy rng, ng vi hiu qu kinh doanh cho trc nu t sut t tƠi tr cƠng ln thì
hiu qu tƠi chính ca DN s cƠng nh. Có th xem xét qua công thc sau:
ROE
=
ROA
x
(1 - T) x
TƠi sn
VCSH
mua cng đc tính trong khon nƠy. Cu trúc tƠi chính nh th nƠo lƠ do chính
sách tƠi chính ca DN. Liên quan đn đòn by tƠi chính, công thc ca hiu qu tƠi
chính có th đc vit li nh sau:
ROE
=
ROA
x (1 - T)
x (1 + BTC)
H
TC
=
H
KD
x (1 - T)
x (1 + BTC)
Do vy, có th thy rng, nu h s đòn by tƠi chính cƠng cao thì hiu qu tƠi
chính ca DN s đc tng lên. ơy chính lƠ thƠnh tích ca mt chính sách tƠi
chính tt. Tuy nhiên trong công thc trên, t sut sinh li tƠi sn vn còn b nh
hng bi cu trúc ngun vn, vì li nhun đ tính ch tiêu nƠy đƣ tr đi chi phí lƣi
vay. Do vy đ xem xét riêng nh hng ca vic vay n vƠ đòn by tƠi chính đi
vi hiu qu tƠi chính ta nghiên cu nh sau:
Nu gi: LNTT lƠ li nhun trc thu.
LNST lƠ li nhun sau thu.
LV lƠ chi phí lƣi vay.
N lƠ n phi tr.
TS lƠ tng tƠi sn trong bng CKT.
T lƠ thu sut thu nhp DN.
RE lƠ t sut sinh li kinh t ca tƠi sn.