B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
j
TÔ HI DUNG QUN TR RI RO TÀI CHÍNH I
VI CÁC DOANH NGHIP NGÀNH
THÉP VIT NAM

Chuyên ngành: Kinh t tài chính ngân hàng
Mã s:60.31.12

LUN VN THC S

NGI HNG DN: TS. NGUYN HNG HI THÀNH PH H CHÍ MINH – 2009
2.2 c đim kinh doanh ca ngành thép và thc trng ri ro tài chính trong các
doanh nghip ngành thép Vit Nam 24
2.2.1 Tiêu hao nhiên liu ln, chu nh hng ca bin đng giá nhiên liu 24
2.2.2 Nhu cu vn lu đng ln, chu nh hng t bin đng lãi sut 25
2.2.3 Giá thép trong nc ph thuc vào giá th gii nên chu nh hng t bin
đng giá phôi thép và giá thép nhp khu 28
2.2.4 Giá tr nhp khu ln nên chu nh hng t bin đng t giá 31
2.3 Thc trng qun tr ri ro tài chính trong các doanh nghip ngành thép 36
2.3.1 Tng quan v thc trng th trng công c tài chính phái sinh ti VN 36
2.3.2 Các doanh nghip ngành thép đã đi phó ri ro nh th nào 40
2.3.3 Chi phí và hiu qu ca công tác qun tr ri ro tài chính 48
2.3.4 Nhng tn ti 49
2.3.5 Mt s nguyên nhân ca các tn ti 51
KT LUN CHNG 2 59

CHNG 3 60
CÁC GII PHÁP QUN TR RI RO TÀI CHệNH TRONG CÁC DOANH
NGHIP NGÀNH THÉP VIT NAM
3.1 Yêu cu ca vic qun tr ri ro tài chính đi vi các doanh nghip ngành thép
Vit Nam 60
3.2 Các gii pháp qun tr ri ro tài chính trong các doanh nghip ngành thép Vit
Nam 62
3.2.1 Nâng cao nhn thc và trình đ cho các cán b qun lý và cán b nghip v ti
các doanh nghip ngành thép Vit Nam 62
3.2.2 Áp dng mt c ch, chính sách phù hp và hoàn thin khung pháp lý v qun
tr ri ro tài chính 67
3.2.3 Nâng cao nng lc t vn và kh nng marketing ca h thng ngân hàng . 71
3.2.4 Xây dng quy trình qun tr ri ro tài chính thích hp 73
3.2.5 Vai trò ca Hi đng qun tr các doanh nghip thép 81
3.2.6 ánh giá so sánh s quan trng ca nhóm các gii pháp 83
DANH MC BNG BIU Bng II-1: T trng GDP ngành thép trong nn kinh t
Bng II-2: Chi phí nhiên liu
Bng II-3: S liu vn điu l, vn vay bình quân, doanh thu nm 2009 ca mt s
doanh nghip thép
Bng II-4: So sánh chi phí lãi vay 06 tháng đu nm 2007 và 2008
Bng II-5: So sánh chi phí lãi vay 06 tháng đu nm 2008 và và 06 tháng cui nm
2008
Bng II-6: So sánh chi phí lãi vay nm 2008 và nm 2009
Bng II-7: Li nhun trc thu 06 tháng đu nm 2008
Bng II-8: Li nhun trc thu 06 tháng cui nm 2008
Bng II-9: Li nhun trc thu nm 2008 và nm 2009
Bng II-10: Giá tr nhp khu nm 2008 và 2009 ca mt s doanh nghip thép
Bng II-11: Lãi (l) chênh lch t giá trong hai nm 2007, 2008 và 2009
Bng II-12: Trình đ chuyên môn cán b qun lý và chuyên viên Tng Công ty Thép
Vit Nam
Bng II-13: Trình đ ngoi ng ca cán b qun lý và chuyên viên Tng Công ty
Thép Vit Nam
Vn đ c bn ca lun vn là phân tích thc trng qun tr ri ro tài chính ca
các doanh nghip trong ngành thép Vit Nam và đ ra các gii pháp phát trin hot
đng qun tr ri ro tài chính ti các doanh nghip này. 3. Phng pháp nghiên cu:
 tài vn dng các phng pháp nghiên cu duy vt bin chng và duy vt
lch s kt hp vi vic phân tích, tng hp, thng kê, so sánh và đi chiu da trên
s liu thu thp đc có đ chính xác và tin cy cao. Lun vn còn s dng các tài
liu trong và ngoài nc v các vn đ liên quan đn đ tài nghiên cu.
4. i tng vƠ phm vi nghiên cu:
Trong đ tài này, chúng tôi tp trung nghiên cu mt s ni dung sau:
- Nhng vn đ c bn v qun tr ri ro tài chính và các sn phm tài chính
phái sinh.
- Thc trng ri ro tài chính và qun tr ri ro tài chính ti các doanh nghip
trong ngành thép Vit Nam
-  xut các gii pháp đ phát trin hot đng qun tr ri ro tài chính trong
các doanh nghip ngành thép Vit Nam
5. Kt cu lun vn:
Lun vn đ tài “Qun tr ri ro tài chính đi vi các doanh nghip ngành
thép” gm 03 chng:
- Chng 1: C s lý lun v ri ro tài chính và qun tr ri ro tài chính
- Chng 2: Thc trng qun tr ri ro tài chính trong các doanh nghip ngành
thép Vit Nam
- Chng 3: Các gii pháp qun tr ri ro tài chính trong các doanh nghip
ngành thép Vit Nam.
Qun tr ri ro tài chính là vn đ còn khá mi và cha có nhiu kinh nghim
thc tin. Trong phm vi đ tài này khó chuyn ti đc ht ni dung. Tác gi rt
mong nhn đc ý kin đóng góp ca Quý Thy cô, các chuyên gia tài chính và các
đng nghip đ công tác qun tr tài chính ngày càng phát trin và hoàn thin.

trc hai h qu: đó là h qu ca đ nhy cm giao dch và h qu ca đ nhy cm
cnh tranh.
 nhy cm giao dch phát sinh khi có nhng thay đi trong giá hàng hóa, lãi
sut và t giá, và điu này s làm thay đi giá tr ca mt khon tin thu đc hoc các
khon chi phí. Ri ro giao dch ch tp trung vào nh hng ca nhng thay đi trong
giá c, còn tác đng ca thay đi giá đi vi s lng đc b qua.
 nhy cm cnh tranh phát sinh khi có nhng thay đi trong t giá hi đoái
hay lãi sut hoc giá c hàng hóa s làm tng thêm các đch th cnh tranh mi. Ví d
nh khi đng ni t tng giá, mt công ty thun tuý kinh doanh trong nc vn b tác
đng bi t giá do có s xut hin ca các công ty cnh tranh nc ngoài có chi nhánh
trong nc nhp hàng hóa t nc ngoài v tiêu th trong nc – giá c hàng hóa cùng
loi  nc ngoài gi đây r tng đi so vi hàng hóa trong nc. Nh vy, chính
nhng thay đi trong t giá, lãi sut, hoc giá hàng hóa đã tác đng lên doanh thu và th
phn ca công ty và sau đó lên li nhun ròng ca công ty.
Tóm li là, cho dù đó là đ nhy cm giao dch hay đ nhy cm cnh tranh,
nhng bt n trong t giá, lãi sut, hoc giá c hàng hóa chc chn s làm thay đi
dòng tin thc s ca công ty. Nhng bt n này ngày càng rõ ràng hn và ngày càng
có thêm nhiu công ty nhn ra tm quan trng ca nhng ri ro này.
 đ tài này, tôi ch đ cp đn ba loi ri ro ch yu t các yu t ca th
trng là: ri ro t giá, ri ro lãi sut và ri ro giá hàng hóa.
1.1.1.1 Ri ro t giá hi đoái:
 nhy cm giao dch hp th rt mnh m nhng bin đng trong t giá. ó
chính là s không tng thích gia doanh thu và chi phí. Mt ví d đn gin: T giá
đt ngt tng làm giá hàng hóa hay nguyên vt liu nhp t nc ngoài v tng cao, chi
phí mua hàng ca doanh nghip s bin đng tng, trong khi đó vi nhng áp lc khác
3
nhau, giá bán không th tng tng ng và doanh nghip s thu đc li nhun thp
hn thi kì trc thm chí là l.
Ngoài ra, mt ri ro tng đng, liên quan đn s bt n ca t giá, thng
đc đ cp trong các bng cân đi k toán ca công ty vi tên gi đ nhy cm

1.1.2. Khái nim qun tr ri ro tƠi chính vƠ nhn din ri ro tƠi chính:
1.1.2.1 Khái nim qun tr ri ro tài chính:
Nh vy, đng trc áp lc v ri ro tài chính, các doanh nghip cn phi có
bin pháp đ phòng nga và hn ch ti đa nhng tn tht do các ri ro tài chính mang
li. Công vic này đc gi là qun tr ri ro tài chính.
Qun tr ri ro tài chính là xác đnh mc đ ri ro tài chính mà mt công ty
mong mun, nhn din đc mc đ ri ro tài chính hin nay ca công ty đang gánh
chu và s dng các công c phái sinh hoc các công c tài chính khác đ điu chnh
mc đ ri ro tài chính thc s theo mc ri ro tài chính mong mun.
Công c phái sinh là các công c tài chính có li nhun phát sinh t li nhun
ca các công c khác, ngha là thành qu ca chúng ph thuc vào din bin ca các
công c này. Bng vic s dng các công c phái sinh, các công ty và cá nhân có th
chuyn bt c ri ro nào h không mong mun cho các đi tác khác là nhng ngi
hoc là có ri ro đc bù đp hoc là mun tha nhn ri ro đó.
 các quc gia phát trin, hu ht tình trng ri ro kit giá tài chính là có th
phòng nga đc bi vì có s tn ti ca nhiu th trng ln và mt th trng hiu
qu mà thông qua đó nhng ri ro này có th đc trao đi cho nhau.
1.1.2.2 Nhn din ri ro tài chính:
Nhng ri ro mà mt công ty thng gp phi thng nm trong hai nhóm: ri
ro kinh doanh và ri ro tài chính.
5
i vi hu ht các t chc phi tài chính thì ri ro kinh doanh là ri ro có liên
quan đn hot đng sn xut và kinh doanh bán hàng. Thí d, mt nhà sn xut máy
tính gp ri ro kinh doanh là mt đi th cnh tranh ca h s gii thiu ra th trng
mt sn phm u vit hn v mt công ngh mà ly mt đi th phn ca nhà sn xut
đó. Nhìn chung, nhng ri ro kinh doanh thng không th phòng nga đc bi
chúng không mua đi bán li đc.
Ri ro th hai, ri ro tài chính hay ri ro kit giá tài chính là loi ri ro mà mt
doanh nghip gp phi do phi đi mt vi nhng đ nhy cm t các nhân t th
trng nh t giá, lãi sut, giá c hàng hóa và chng khoán đã đc trình bày  trên.

vi đu c. H tin rng qun tr ri ro bng các công c tài chính phái sinh s to thêm
nhng ri ro mi. Trên thc t, điu ngc li thì mi đúng. Mt hot đng qun tr ri
ro đc thit lp tt luôn làm gim bt đi nhng ri ro. Chính vic la chn không thc
hin nghip v qun tr ri ro s khin cho nhà qun tr luôn làm cho doanh nghip ca
h gp thêm nhng ri ro.
Khi mt công ty bt đu cho mt hot đng kinh doanh nào đó, công ty đã có
ch ý chp nhn ri ro. Ví d các hãng hàng không chp nhn cnh tranh trên th
trng vn chuyn hành khách t ni này đn ni khác. Tuy nhiên, nhng ri ro gn
lin vi giá du bt n là mt loi ri ro hoàn toàn khác mà h mun tng kh nó đi
vn hn. Vì th các hãng hàng không tin hành phòng nga ri ro giá du, điu này cho
phép h tp trung vào công vic kinh doanh chính ca mình. Tuy nhiên thnh thong h
cng có th cm thy giá du có xu hng gim xung và nh vy là h cho mình đã
quá đ cao vic phòng nga ri ro. Chính vì vy, h không thích phòng nga na mà
li thích qun tr ri ro bng cách thc khác, đó là xác đnh mc đ ri ro hin ti so
vi ri ro mong mun.
Mt vài công ty s dng qun tr ri ro nh là mt lý do đ đu c trong các lnh
vc mà h ít tinh thông hn là h ngh. Và vì th h phi chun b gánh chu nhng hu
7
qu nu d báo sai. Mt vài công ty thc hin qun tr ri ro bi vì h thc s tin rng
h có th d báo đc các bin đng - nhng ci ngun ca ri ro. Khi nhng ci
ngun ca ri ro đó không liên quan gì đn hot đng chính yu ca công ty, thì kt
qu ca mt d báo ti li đc cng hng thêm vi vic s dng các công c phái
sinh có đòn by cao có th làm cho vn đ s tr nên rt trm trng.
Ri ro kit giá tài chính – cho dù chúng có đc kim soát hay không – luôn tn
ti trong mi công vic kinh doanh. Nhà qun tr nào la chn phng án không thc
hin qun tr ri ro ngha là đang đánh cc rng th trng hoc là s vn yên tnh
hoc là s dao đng theo chiu thun li cho công ty ca mình.
1.1.3 Li ích ca qun tr ri ro tƠi chính:
Qun tr ri ro tài chính, vi vai trò là phòng nga nhng ri ro tài chính, s làm
gim bt nhng ri ro nu đc thc hin tt.

này tính trên tng th s tt hn cho xã hi và nn kinh t. Qun tr ri ro cng luôn
cho phép các công ty to ra dòng tin cn thit đ thc hin các d án đu t ca mình.
Nu các ngun qu ni b không đ, h có th tìm kim ngun tài tr bên ngoài. Mt
vài công ty s ct gim đu t hn là gia tng vn mi.
Khi mt công ty bt đu cho mt hot đng kinh doanh nào đó, công ty đã có
ch ý chp nhn ri ro. Các công ty thép chp nhn cnh tranh gia các công ty vi
nhau v các chiêu đ hút khách hàng, nhng ri ro v t giá hi đoái, hay giá nguyên
liu đu vào li là mt loi ri ro hoàn toán khác mà h mun dp b nó đi đ tp trung
vào công vic kinh doanh chính ca mình. Tuy nhiên, thnh thong các công ty này li
d đoán giá thép có xu hng gim xung và h cho rng mình đã quá đ cao vic
phòng nga ri ro. Chính vì vy, h không thích phòng nga na mà li thích qun tr
ri ro bng cách thc khác, đó là xác đnh mc đ ri ro hin ti so vi ri ro mong
mun.
9
Cn phi lu ý là bn thân vic gim ri ro không là lý l hoàn ho đ lý gii
thích v vic ti sao công ty phi phòng nga và qun tr ri ro. Các công ty nào chp
nhn ri ro thp hn, thì trong dài hn h s nhn đc t sut sinh li thp hn. Hn
na, nu nh các c đông ca h thc s mun ri ro thp hn, h có th d dàng điu
chnh li các danh mc đu t ca h bng các thay th các chng khoán ri ro cao
bng chng khoán ri ro thp. Qun tr ri ro phi to ra giá tr cho c đông, tc là làm
ra cho h nhng gì mà bn thân h không th t mình làm đc.
Tóm li, qun tr ri ro tài chính s mang li nhiu li ích cho doanh nghip,
gm vic làm gim thiu đc kh nng phá sn vn rt tn kém, tit kim đc tin
thu, và to điu kin d dàng cho công ty đu t vào d án có li bng nhng li ích
nhn đc nh th, t đó gia tng giá tr cho doanh nghip và giá tr s đc to ra cho
các c đông.
1.2 Các sn phm qun tr ri ro tƠi chính:
Các sn phm tài chính phái sinh ph bin đc s dng đ qun tr ri ro gm:
1.2.1 Hp đng k hn: (Forward contract)
Hp đng k hn là hp đng gia hai bên - ngi mua và ngi bán - đ mua

qua các giao dch ti các th trng giao dch thép trên th gii. So vi nông sn,
du…, thì th trng giao dch các sn phm phái sinh cho kim loi xut hin khá
mun. Trong th trng kim loi thì thép li xut hin mun màng nht. Trên th gii
hin nay, Sàn giao dch kim loi London (The London Metal Exchange), vit tt là
LME, là th trng giao dch kim loi ln nht, ni tp trung khong 98% các giao dch
kim loi trên th gii. Chính vì vy, giá c ti Sàn London đc s dng nh giá tham
chiu cho th trng kim loi nói chung và thép nói riêng.

11
1.3.1 Gii thiu SƠn Giao dch kim loi London:
Nhng kinh nghim không gì so sánh đc thit lp nên Sàn giao dch kim loi
London nh mt trung tâm vi nhng kh nng, ngun lc và các mi quan h đã đc
kim chng gia cng đng kim loi và tài chính, đ thc hin các công c qun tr ri
ro đáng tin cy và đy n lc ca th trng cho ngành công nghip thép.
Cung cp mt môi trng an toàn và đc điu chnh tt là điu c bn thành
công ca Trung tâm. LME có mt yêu cu nghiêm ngt đ đm bo rng giao dch trên
th trng này đc kim soát theo cách trt t, đó là Trung tâm đu t có t chc
(RIE) mang li mt s bo v chc chn cho nhng ch th tham gia. S điu chnh ca
th trng đc thc hin rng khp bi LME, trong khi C quan dch v tài chính
(FSA) chu trách nhim điu chnh s toàn vn và kim soát tài chính ca các thành
viên LME.
c đt ti London, LME có mt tm đn và phi hp toàn cu  khp các
công ty thành viên là các t chc giao dch trc tip ti Sàn, và cung cp các dch v
đc gia công riêng bit cho nhng khách hàng đc tri dài khp các vùng min
mong mun tin hành các giao dch ti LME, và các cuc thng lng đc thc hin
bi các thành viên sut 24h mt ngày cng nh ti Sàn Ring bng vic hô giá công
khai, bng giao dch qua đin thoi hoc giao dch đin t thông qua LME Select. Cng
nh nhng giao dch  Châu Âu, LME đã có mt v trí tt đ đm trách đc ht các
phn giao dch ca M và Châu Á qua đa đim ca nó  Luân ôn.
c thành lp đã trên 130 nm, nhng Sàn giao dch kim loi London ch yu

cht bi vic cht  mc giá cho hàng hóa cùng loi c bn trong th trng futures.
Trong vic ngn nga này, mt t chc có th cht  mt mc giá kì hn chp nhn
đc.
13
iu này ngha là nó b nhng li nhun t trên tri ri xung, nhng nó cng
bo v t chc trc nhng khon l t trên tri ri xung và có th cho phép nó quyt
đnh  mc ri ro sn lòng chp nhn đc. Nh đ cp  trên đây, vic ngn nga là
hot đng song song vi vic mua bán hàng hóa vt cht, hot đng trên Trung tâm
không thay th ngành công nghip nh các kênh thông thng ca vic mua bán thép.
Trong phn ln và ch yu các trng hp, nó đc s dng đn gin nh mt công c
tài chính đ qun tr tình hình bt n giá c thng thy trên th trng vt cht. Tuy
nhiên, đ ngn nga thành công, tt c giá c trong chui phân phi nên đc thay th
da trên giá  LME. iu này s đt đc s ngn nga hiu qu nht và h tr cho
các yêu cu ca các tiêu chun tính toán vic ngn nga.
1.3.3.2 nh giá - To ra mt mc giá minh bch và đáng tin
Mt trong nhng chc nng c bn ca LME là tìm ra giá c cho ngành công
nghip có th s dng nh mt tham chiu khi đnh giá các giao dch vt cht. LME
không kim soát hoc c đnh mc giá nó ban hành, và cng không tìm kim. Thc ra,
giá c LME là kt qu ca hot đng giao dch hàng ngày ti Trung tâm  khp các
công ty thành viên ca LME, và do đó nó đi din cho các giao dch thc s gia ngi
mua và ngi bán.
Trung tâm LME không có li ích gì trong trng hp giá cao hay thp, điu liên
quan cn bn ca nó là các mc giá đc tìm ra mt cách rõ ràng và minh bch, trong
s phù hp vi s điu chnh th trng nghiêm ngt ca LME. Trong phng thc đn
gin nht, chc nng ca LME là đ giúp tìm ra giá mà  đó mt bên sn lòng đ mua
và mc giá mà  đó mt bên sn lòng bán. Mt trong nhng khác bit đáng k nht là
giá LME, khi so sánh vi giá tham chiu gn đây đc ngành thép s dng, thì giá
LME da trên các giao dch thc s.
Mt đc đim then cht khác ca LME là tính tp trung thanh khon. Tính thanh
khon đc s dng đ ch s ngi mua và ngi bán trên th trng. Vic tìm ra giá

1.3.4. C ch thanh toán bù tr  LME vƠ c quan điu tit th trng:
1.3.4.1 C ch thanh toán:
Tt c các hp đng LME đc kí bi LCH.Clearnet - mt ban đc lp, có t
chc.
Mô t tóm tt v s minh bch ca Trung tâm nh sau: mt thành viên kí hp
đng vi mt thành viên khác đ mua nguyên vt liu. C hai thành viên nhp nhng
chi tit ca giao dch vào mt h thng máy tính liên kt, vn cung cp thông tin cho
LCH.Clearnet. Khi c các bên đi đn tha thun v nhng chi tit nh thi gian giao
dch, giá c, ngày ht hn hp đng, các bên hp đng và s lng, thì giao dch đc
chp nhn nh đã tha thun.
LCH.Clearnet gi mt vai trò trong hp đng  nhng giao dch tha thun này,
tr thành ngi bán đi vi ngi mua và ngc li. Do đó, các thành viên đc bo v
khi các ri ro ca vic hy giao dch bi các thành viên khác.
LCH.Clearnet gánh vác ri ro th trng khi nó chp nhn các giao dch thanh
toán và nó kim soát ri ro này bi yêu cu thanh toán lãi; lng tin mt kim soát
phm vi bt c mt khon l nào mà mt hp đng có th có. LCH.Clearnet nhìn thy
tt c các v th ca mt thành viên khi yêu cu li nhun, nh mt thành viên có th có
mt vài v th lãi hoc l. Do đó, h s đòi hi các khon lãi trên c s v th thc ca
thành viên. Các khon li nhun có th đc cung cp bng tin mt cng nh kí qu:
mt ngân hàng đm bo là mt ví d ca kiu kí qu đc chp nhn này.
1.3.4.2 Các c quan điu tit th trng:
Trung tâm có mt yêu cu lut đnh đ đm bo rng vic kinh doanh trên th
trng đc qun lý theo mt cách trt t và minh bch, cung cp s bo v thích hp
cho các nhà đu t và nhng ch th đang cn qun tr ri ro.
S điu chnh ca th trng đc thc hin bi LME, trong khi c quan dch v
tài chính (FSA) chu trách nhim điu chnh s lành mnh tài chính và qun lý giao
dch ca các thành viên LME.
16
c coi nh mt trung tâm đu t có t chc, và thích nghi vi nhng yêu cu
điu chnh ca nc Anh và nhng điu chnh quc t khác, thông qua s minh bch v

- i vi các doanh nghip chuyên cán li:
+ Mang đn giá bán c đnh dài hn và cht lãi
+ Phòng nga khác bit v thi gian gia mua và bán
+ u th cnh tranh (mang đn giá bán c đnh)
+ S dng c cu giao hàng ca Trung tâm nh mt ngun nguyên vt liu 
thi đim thit ht nghiêm trng
- i vi các doanh nghip xây dng:
+ Cht giá bán kì hn - lp ngân sách chính xác cho yêu cu chi phí ngành
thép
+ Giá hp đng LME đc đm bo – không bên nào có th ri b khi hp
đng
- i vi các doanh nghip thng mi:
+ Ngn nga vic mua bán vt cht
+ Mang đn giá bán c đnh có kì hn
+ Hoán đi nguyên vt liu vt cht trên nn tng v trí và loi hàng
+ u th cnh tranh (mang đn giá bán c đnh)
+ Bo v v th hàng hóa vt cht trc s st gim giá c.

18
1.3.6 Mt ví d v phòng nga ti Trung tơm LME:
Kch bn:
- Bây gi là T7/2009.
- Gii phân tích th trng d đoán rng giá ca phôi thép s rt xung trong 3
tháng ti.
- Mt công ty sn xut phôi thép có 30 ngàn tn có th bán ra trong 3 tháng;
- Giá kì hn 3 tháng ti LME hin hành là 515$/mt, giá này là hp dn vi nhà
sn xut.
-  bo v hàng tn kho ca h trc s gim giá d kin và đt đc mc giá
 T10/2009 là 515$/MT, hay đm bo dòng tin ca h, thì h s tin hành nh sau:
Mc tiêu: đt đc mc giá 515$/mt trong tháng 10/2009.