B GIÁO DC VAØ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
VÕ THÀNH THNG
THÚC Y CHO THUÊ TÀI CHÍNH
NHM H TR PHÁT TRIN DOANH NGHIP
TRÊN A BÀN THÀNH PH CN TH ÑEÁN NAÊM 2020 LUN ÁN TIN S KINH T
Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
Mã s: 62 . 34 . 05 . 01
LUN ÁN TIN S KINH T
Ngi hng dn khoa hc: PGS,TS. LÊ THANH HÀ
Thành ph H Chí Minh – 2009 LI CAM OAN
Vi nhng li ích mà dch v cho thuê tài chính đem li, cùng vi cn
khát vn đu t ca các doanh nghip trên đa bàn thành ph Cn Th đ phát
trin, đã thu hút tôi chn đ tài này đ làm công trình nghiên cu ca mình.
Mt khác, qua công trình nghiên cu này tôi hy vng s đc đóng góp
mt phn nh công sc ca mình nhm thúc đy dch v cho thuê tài chính h
trï các doanh nghip trên đa bàn thành ph Cn Th phát trin. Vi mong
mun đó đã to cho tôi s hng khi tht s trong nghiên cu và là mt trong
1.1.1. Lch s ra đi và quá trình phát trin CTTC ca th gii 6
1.1.2. S ra đi và quá trình phát trin cho thuê tài chính Vit Nam 11
1.1.3. S ra đi và quá trình phát trin CTTC ti TP Cn Th 13
1.2. Tng quan c s lý lun v cho thuê tài chính 14
1.2.1. Các khái nim liên quan đn cho thuê tài chính 14
1.2.1.1. Khái nim cho thuê tài chính 14
1.2.1.2. Khái nim cho thuê vn hành 17
1.2.2. Các yu t nh hng đn hot đng cho thuê tài chính 21
1.2.2.1. Các ch th tham gia giao dch cho thuê tài chính 21
1.2.2.2. Ni dung chính ca hp đng giao dch cho thuê tài chính 24
1.2.3. Nhng loi hình cho thuê tài chính thông dng hin nay 26
1.2.3.1. Phân loi hp đng theo tng s tin thuê trong thi hn
c bn 26
1.2.3.2. Phân loi hp đng theo các ch th tham gia 26
1.2.4. Mt s k thut cn bn trong giao dch cho thuê tài chính 32
1.2.4.1. C s đnh giá thuê 32
1.2.4.2. Quy trình nghip v cho thuê tài chính 34
1.3. Nhng tin ích ca cho thuê tài chính 35
1.3.1. Tin ích đi vi nn kinh t 35
1.3.2. Tin ích đi vi ngi cho thuê 37
1.3.3. Tin ích đi vi ngi thuê 37
1.4. Các bài hc kinh nghim v phát trin hot đng CTTC mt
s nc trên th gii, TP H Chí Minh và bài hc kinh
nghim cho TP Cn Th 39
1.4.1. Các nguyên nhân phát trin thành công CTTC mt s nc trên
Th gii 39
1.4.2. Mt s bài hc kinh nghim v phát trin hot đng CTTC thành
ph H Chí Minh 45
1.4.3. Mt s bài hc kinh nghim cn vn dng nhm phát trin hot
2.4.2. Vic cung cp thông tin v dch v cho thuê tài chính đn các nhà
đu t, nhà doanh nghip trên đa bàn thành ph Cn Th còn rt
hn ch 76
2.4.3. Công ty cho thuê tài chính còn b hn ch v kênh huy đng vn
và mc tài tr 77
2.4.4. Giá cho thuê tài chính còn cao 78
2.4.5. Th tc cho thuê tài chính cha nhanh gn và tính chuyên nghip
ca đi ng qun tr còn hn ch 79
KT LUN CHNG 2 80
CHNG 3: GII PHÁP THÚC Y CHO THUÊ TÀI CHÍNH
NHM H TR PHÁT TRIN DOANH NGHIP TRÊN
A BÀN THÀNH PH CN TH N NM 2020 82
3.1. Mt s đnh hng chin lc phát trin kinh t ca thành ph
Cn Th đn nm 2020 82
3.2. Quan đim và mc tiêu thúc đy cho thuê tài chính nhm h tr
phát trin doanh nghip trên đa bàn TP. Cn Th đn nm
2020 84
3.2.1. Các quan đim thúc đy cho thuê tài chính nhm h tr phát trin
doanh nghip trên đa bàn TP. Cn Th đn nm 2020 84
3.2.2. Mc tiêu thúc đy cho thuê tài chính nhm h tr phát trin doanh
nghip trên đa bàn TP. Cn Th đn nm 2020 86
3.3. Các gii pháp thúc đy cho thuê tài chính nhm h tr phát
trin doanh nghip trên đa bàn TP. Cn Th
đn nm 2020 87
3.3.1. Nhóm gii pháp v mô nhm to điu kin phát trin cho thuê tài
chính trên đa bàn thành ph Cn Th đn nm 2020 87
3.3.2. Nhóm gii pháp phát trin các t chc CTTC và nâng cao hiu qu
hot đng CTTC nhm h tr phát trin DN trên đa bàn TP. Cn
Th đn nm 2020 93
UBND y ban nhân dân
VAT Thu giá tr gia tng.
VN Vit Nam.
DANH MC CÁC BNG TRONG LUN ÁN BNG TÊN GI S TRANG
1.1 S khác bit gia CTTC và cho thuê vn hành 19
1.2 Các tiêu chí CTTC ca mt s quc gia và khu vc 20
2.1 Tng hp GDP trên đa bàn qua các nm 54
2.2 Tình hình thành lp doanh nghip đn ngày 30/10/2008 55
2.3 Doanh nghip trên đa bàn thành ph Cn Th phân theo loi
hình doanh nghip 56
2.4 Doanh nghip phân theo lnh vc hot đng trên đa bàn thành
ph Cn Th đn ngày 30/10/2007 57
2.5 Kh nng tip cn các ngun vn ca các doanh nghip va và
nh trên đa bàn thành ph Cn Th. 58
2.6 Tình hình s dng máy móc thit b trong các doanh nghip va
và nh trên đa bàn thành ph Cn Th. 59
2.7 Tình hình s dng vn đu t c bn ca các doanh nghip trên
đa bàn thành ph Cn Th nm 2008 60
2.8 Kt qu CTTC ca ALC II-chi nhánh Cn Th 63
2.9 Doanh s và d n cho thuê tài chính đi vi doanh nghip ti
TP. Cn Th 64
2.10 D n các t chc tín dng và cho thuê tài chính ti thành ph
Cn Th 67
1. Tính cp thit ca đ tài:
Xut phát t quy hoch phát trin kinh t-xã hi ca thành ph Cn Th
đn nm 2020 vi chng trình công nghip hoá, hin đi hóa nn kinh t,
nhu cu vn đu t cho vic thc hin quy hoch này lên đn 266.055 t đng
(Giá so sánh 1994) [63, tr.231].
đáp ng đc nhu cu vn phc v cho mc tiêu đu t đi mi k
thut - công ngh và máy móc thit b đòi hi thành ph Cn Th phi huy
đng nhiu ngun vn khác nhau.
Mt trong nhng ngun vn đó là dch v cho thuê tài chính (CTTC). Nó
đóng vai trò tài tr rt có ý ngha trong quá trình phát trin nn kinh t nói
chung và các doanh nghip nói riêng. Ngun tài tr này cng thng gn cht
vi các lnh vc sn xut kinh doanh ca các doanh nghip trên đa bàn thành
ph Cn Th vì nó là mt gii pháp cp tín dng bng hin vt (máy móc thit
b, nhà xng, …) thay th cho vic đi vay t các ngân hàng đ mua sm
phng tin sn xut kinh doanh.
CTTC khác vi vic cho vay trung và dài hn ca các ngân hàng thng
mi. Vic vay t các ngân hàng đòi hi các doanh nghip phi cm c, th
chp tài sn. iu kin này không phi doanh nghip nào, nht là các doanh
nghip va và nh, cng có kh nng đáp ng đc.
Mt khác, CTTC cng khác vi hot đng th trng chng khoán. Theo
quy đnh chung ca Nhà nc, ch các doanh nghip c phn mi đc phép
phát hành c phiu và trái phiu đ huy đng vn. Các công ty cho thuê tài
chính có kh nng cung cp c vn hin vt ln các dch v k thut cho 2
ngi thuê đt đc hiu qu t vic s dng tài sn thuê mua và không cn
phi có tài sn th chp.
Xét t góc đ doanh nghip, hình thc CTTC s đem đn các tin ích,
nh:
tôi chn đ tài nghiên cu ca lun án tin s là: "Thúc đy cho thuê tài
chính nhm h tr phát trin doanh nghip trên đa bàn thành ph Cn
Th đn nm 2020" vi mong mun đc đóng góp cho vic phát trin
doanh nghip trên đa bàn thành ph Cn Th.
2. Mc đích nghiên cu ca đ tài:
- Nghiên cu lý thuyt và thc tin ca hình thc CTTC và các kinh
nghim phát trin dch v CTTC gn vi vic tài tr vn có hiu qu cho
doanh nghip.
- Kho sát, phân tích, nghiên cu và đánh giá thc trng hot đng
CTTC và các doanh nghip trên đa bàn thành ph Cn Th trong thi gian
qua.
- Trên c s đó đ xut các kin ngh, gii pháp thúc đy hình thc
CTTC đáp ng nhu cu phát trin doanh nghip trên đa bàn thành ph Cn
Th đn nm 2020.
3. i tng và phm vi nghiên cu ca đ tài:
- i tng nghiên cu ca đ tài là công ty cho thuê tài chính, doanh
nghip và s tng tác gia hai ch th này trong quan h CTTC.
- Phm vi nghiên cu ch yu là các doanh nghip trên đa bàn thành
ph Cn Th đn thi đim nm 2020. 4
4. Phng pháp nghiên cu:
Ngoài các phng pháp nghiên cu thông thng, chúng tôi tin hành
quá trình nghiên cu qua hai bc nghiên cu s b và nghiên cu chính thc
bng phng pháp t duy h thng đ tip cn nghiên cu ni dung ca đ
tài. C th: dùng các phng pháp điu tra, kho sát thc t, thng kê, phân
tích tng hp, suy lun hp lý, duy vt lch s và phng pháp chuyên gia.
T đó chúng tôi đã nhn dng mô t, phân tích, kim đnh, đánh giá và
phát hin các hình thc CTTC, nhu cu vn ca các doanh nghip cng nh 6
CHNG 1:
GII THIU TNG QUAN V C S LÝ LUN VÀ THC TIN
PHÁT TRIN CHO THUÊ TÀI CHÍNH
1.1. KHÁI LC V S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIN CA CHO
THUÊ TÀI CHÍNH.
1.1.1. Lch s ra đi và phát trin ca cho thuê tài chính trên th gii
Theo các th tch c, các giao dch thuê tài sn đã xut hin t nhng
nm 2000 - 2800 trc Công nguyên ti thành ph Sumerian ca ngi UR
[
73, p.912] (là mt thành ph phía nam ca thành ph Mesopotania c - gn
vnh Ba T và mt phn IRc ngày nay). Lúc này các thy tu gi vai trò
ngi cho thuê và ngi thuê là các nông dân t do [
62, tr.2]. Tài sn đc
đem ra giao dch rt đa dng gm: rung đt, súc vt kéo, công c sn xut
nông nghip, nhà ca, v.v
Vào khong nm 1700 trc Công nguyên, Vua Babilon là Hamnurabi
đã ban hành nhiu vn bn, trong đó có đa ra nhng qui đnh v hot đng
thuê tài sn [
83, p.4]. Trong các nn vn minh c đi khác, nh: Hy Lp, La
Mã, Ai Cp cng đã xut hin các hình thc cho thuê s dng đt đai, gia súc,
công c sn xut, v.v
u th k XIX và, đc bit, đu thp niên 50 ca th k XX giao dch
thuê mua đã có bc phát trin nhy vt. Vào nm 1952, khi công ty t nhân
này đã lên đn 450 t và đn nm 2005 giá tr trao đi ca nó đã đt mc xp
x gn 1.000 t USD [
29, tr.11].
Nhìn chung, sau hn 50 nm ra đi CTTC đã phát trin tr thành mt
hot đng kinh t ph bin trên quc t. Và, nu nhìn mt cách khái quát,
quá trình phát trin CTTC trên th gii đã din ra theo chu k vi 6 giai đon
khác nhau [
62, tr.4-9]: Thuê tài chính (Finance Leases); Thuê tài chính linh 8
hot (Flexible Finance Leases); Thuê vn hành (Operating Leases); Thuê mua
đi mi; Thuê mua hoàn thin và tín dng thuê mua trên mc hoàn thin
(Beyond Naturity Leases). Mi giai đon đu có nhng đc đim riêng.
C th:
* Giai đon 1: Thuê tài chính.
c đim ca giai đon này là:
- Tài sn cho thuê ch đc xem là hình thc tài tr, mc đ cnh tranh
trong giai đon này thp. Hp đng cho thuê thng là nhng hp đng hoàn
tr toàn phn, không đc phép hy ngang hp đng và ngi thuê s mua tài
sn khi ht thi hn hp đng vi giá tng trng.
- Thu nhp ca ngi cho thuê là do nhng tit kim v thu xut phát t
phn khu hao tài sn đem li. Và thu đc t s chênh lch v lãi sut huy
đng vn so vi lãi sut tài tr tr các chi phí qun lý và các chi phí khác ca
h.
- Các hp đng tài tr trong giai đon này quy đnh quyn li và ngha
v trên tài sn thuê là ngang nhau đi vi ngi thuê. Ngi thuê phi thanh
toán tt c mi chi phí vn hành, bo trì, bo him và các loi thu tài sn.
Còn ngi cho thuê thng tài tr 100% vn tài tr [
62, tr.5].
qua hình thc tài tr trn gói và tài tr theo d án đu t, đã xut hin trong
giai đon này.
- Ngi cho thuê tìm mi cách đ gim giá cho thuê bng hình thc phát
trin theo chiu ngang đ tn dng li th quy mô ln. 10
Nguyên nhân s ra đi ca thuê mua đi mi đc xác đnh ch yu là
do cuc cnh tranh không ch din ra gia tín dng thuê mua vi các hình
thc tài tr khác mà còn ngay trong ngành cho thuê ngày mt gay gt hn.
iu này dn ti các nhà cho thuê càng phi n lc tìm kim các hình thc tài
tr mi nhm làm ni bt u th các dch v tín dng thuê mua. Thuê mua đi
mi hin đang phát trin khá nhanh và đc áp dng khá ph bin Nht Bn
[
62, tr.8].
* Giai đon 5: Thuê mua hoàn thin.
c trng chính ca giai đon phát trin này là:
- Nhm đt mc tiêu sinh li trong th trng hoàn thin, ngi cho thuê
đã chuyn trng tâm chú ý t phng thc tài tr sang chú trng vào cách
thc vn hành cho thuê nhm gim thiu chi phí, tng kh nng sinh li. Vì
vy, trong giai đon này ngi cho thuê tp trung nghiên cu chuyên sâu vào
tng ngành công nghip và c gng ci tin phng thc hot đng đ tr
thành nhà cung cp dch v vi giá thp.
- Trong giai đon này s phát trin ca ngành cho thuê đã thúc đy m
rng qui mô các công ty trên c s mua li hay sát nhp các công ty thuê mua
thành nhng tp đoàn ln nhm tng trng thu nhp ca công ty.
Nguyên nhân ra đi giai đon thuê mua hoàn thin ch yu là do ngành
cho thuê đã phát trin c chiu rng ln chiu sâu. T đó dn đn bão hoà th
trng cho thuê. Ngi cho thuê tìm cách làm ni bt dch v ca h, nh:
tng vòng quay vn, linh đng trong các phng thc tài tr và c cu phc
Quá trình ra đi và phát trin dch v CTTC Vit Nam, nu xét v mt
pháp lý, có th tm thi chia ra thành 3 giai đon nh sau: 12
Giai đon 1: T nm 1995 đn nm 2000.
ây là giai đon khi đu ca dch v CTTC Vit Nam. Trong giai
đon này có 8 công ty CTTC đã đc thành lp và hot đng trong khuôn kh
Ngh đnh 64/CP "Qui ch tm thi v t chc và hot đng ca công ty cho
thuê tài chính Vit Nam". Theo đó hot đng cho thuê thun tuý là CTTC và
ch yu mang tính khi đng to lp th trng và kim th phn.
Giai đon 2: T nm 2001 đn nm 2006
ây là giai đon bt đu phát trin ca dch v CTTC Vit Nam. Trong
giai đon này có thêm 3 công ty CTTC mi đc thành lp và đi vào hot
đng trong khuôn kh Ngh đnh 16/CP và Ngh đnh 65/2005/N-CP v t
chc và hot đng công ty CTTC thay cho Ngh đnh 64/CP v "Qui ch tm
thi v t chc và hot đng ca công ty cho thuê tài chính Vit Nam" đã áp
dng giai đon trc. Theo các quy đnh này hot đng ca các công ty
CTTC đc phép m rng thêm nghip v "Mua và cho thuê li" (hay còn gi
là bán và tái thuê) và các công ty CTTC đc thc hin phng thc cho thuê
vn hành (hay còn gi là cho thuê hot đng).
Giai đon 3: T nm 2006 đn nay
Vic ra đi Lut kinh doanh bt đng sn nm 2006 đã cho phép: "thuê
mua nhà , công trình xây dng là hình thc kinh doanh bt đng sn. Theo
đó, bên thuê mua tr thành ch s hu nhà hoc công trình xây dng đang
thuê mua sau khi đã tr ht tin thuê theo hp đng thuê mua" (iu 4 khon
12). ây là mt tín hiu mi không ch cho phép các công ty CTTC có th s
m rng thuê li tài sn cho thuê trong tng lai (bt đng sn) mà còn, giúp
cho nhiu doanh nghip, nht là DN va và nh, đang thiu vn mua tài sn
bt đng sn đ làm mt bng, tr s sn xut kinh doanh.