B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T Tp. HCM
Nguyn ình Dng
ÁNH GIÁ MC HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
KHI S DNG DCH V DI NG TR SAU
CA VIETTEL
LUN VN THC S KINH T
TP.H Chí Minh – Nm 2009
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T Tp. HCM
Nguyn ình Dng
ÁNH GIÁ MC HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
KHI S DNG DCH V DI NG TR SAU
CA VIETTEL
Chuyên ngành : Qun tr kinh doanh
Mã s : 60.34.05
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS: Nguyn Vn Ngãi
TP.H Chí Minh – Nm 2009
LI CM N
Trong quá trình nghiên cu và thc hin lun vn tt
nghip, tôi đã nhn đc s giúp đ t rt nhiu ngi. Vì vy,
trang đu tiên trong lun vn tt nghip tôi dành đ vit nhng
li cm n chân thành ca mình đn tt c mi ngi.
Trc ht, em xin chân thành cm n quý thy cô khoa
Qun tr kinh doanh trng i hc kinh t đã truyn đt cho
em nhng kin thc b ích trong sut quá trình hc tp.
Em xin cm n thy Nguyn Vn Ngãi, giáo viên hng
2.2.1 Khái nim 6
2.2.2 o lng cht lng dch v 7
2.3 Mô hình cht lng dch v 8
2.3.1 Mô hình nm khong cách cht lng dch v 8
2.3.2 Thành phn cht lng dch v 11
2.3.3 Thang đo cht lng dch v 14
2.3.4 Khái nim s tha mãn ca khách hàng 16
2.3.5 Phân bit cht lng dch v và s tha mãn ca khách hàng 19
2.3.6 Trung thành khách hàng 19
2.4 Các mô hình nghiên cu trc 20
2.5 Mô hình nghiên cu đ ngh và các gi thuyt 23
2.5.1 Mô hình nghiên cu đ ngh 23
2.5.2 Các gi thuyt ban đu 24
2.6 Tóm tt chng 2 25
CHNG 3: THIT K NGHIÊN CU 26
3.1 Phng pháp nghiên cu 26
3.2 Thông tin mu nghiên cu 26
3.2.1 Nhu cu thông tin 26
3.2.2 Nghiên c
u s b và nghiên cu đnh lng 28
3.3 Thit k mu và chn mu 30
3.4 Phng pháp và công c thu thp thông tin 31
3.4.1 Phng pháp thu thp d liu 31
3.4.2 Công c thu thp thông tin 32
3.4.3 Các giai đon thit k bng câu hi 35
3.4.4 Tóm tt các thang đo 36
4.1 K
t qa thu thp d liu 37
4.2 Mô t mu nghiên cu 37
4.2.1 Phân b mu theo đ tui và gii tính 37
III. Nhng s kin ni bt v phát trin dch v 75
PH
LC 2: LNH VC KINH DOANH & THÀNH TU 78
PH LUC 3: PHÁT TRIN KINH DOANH 84
PH
LC 4: MÔ HÌNH CHI NHÁNH KINH DOANH TP.HCM 86
PH LC 5: BNG CÂU HI NGHIÊN CU NH LNG 87
PH LC 6: BNG MÃ HÓA BIN 93
PH
LC 7: KT QU KIM NH CRONBACH ALPHA CHO THANG O
CHT LNG DCH V DI NG TR SAU CA VIETTEL 95
PH LC 8: KT QU KIM NH CRONBACH ALPHA CHO THANG O S
HÀI LÒNG KHÁCH HÀNG 103
PH
LC 9: KT QU KIM NH CRONBACH ALPHA CHO THANG O
LÒNG TRUNG THÀNH CA KHÁCH HÀNG 104
PH
LC 10: PHÂN TÍCH NHÂN T EFA CHO THANG O CHT LNG
DCH V DI NG TR SAU (vi 22 bin quan sát ban đu) 106
PH LC 11: PHÂN TÍCH NHÂN T EFA CHO THANG O CHT LNG
DCH V DI NG TR SAU (sau khi loi 2 bin: C105km, C107kn) 111
PH LC 12: PHÂN TÍCH NHÂN T EFA CHO THANG O S HÀI LÒNG
CA KHÁCH HÀNG 115
PH LC 13: KT QU PHÂN TÍCH HI QUY BI 117
PH LC 14: KT QU PHÂN TÍCH HI QUY BI (Sau khi loi bin F5) 120
DANH MC CÁC BNG, BIU
Bng 3.1: Tóm tt các thang đo Error! Bookmark not defined.
Bng 4.1: Phân b mu theo gii tính và đ tui Error! Bookmark not defined.
Bng 4.2: Phân b mu theo trình đ hc vn và ngh nghip Error! Bookmark not
defined.
Hình 2.3: Các nhân t quyt đnh đn cht lng dch v đc nhn thc bi khách hàng
ca Parasuraman và các cng s Error! Bookmark not defined.
Hình 2.4: Mô hình đo lng cht lng dch v siêu th Error! Bookmark not defined.
Hình 2.5: Lòng trung thành ca khách hàng s dng dch v thông tin di đng Error!
Bookmark not defined.
Hình 2.6: ánh giá mc đ hài lòng ca khách hàng s dng dch v thông tin di đng
Error! Bookmark not defined.
Hình 2.7: Mô hình nghiên cu đ ngh Error! Bookmark not defined.
H Kinh T TP.HCM 1 Lun vn thc s Kinh T
TH: Nguyn ình Dng
.CHNG 1: PHN M U
1.1 C s hình thành đ tài
Marketing – Chính là các hot đng ca con ngi hng đn vic
tha mãn nhu cu và c mun thông qua các tin trình trao đi. Do đó, vic
nm bt các yu t là cho khách hàng tha mãn là mt trong nhng chìa khóa
giúp cho các công ty m rng cánh ca th trng. Khi mà các trit lý kinh
doanh ngày nay đã thay đi, đ nâng cao li th cnh tranh, các công ty đã
chuyn đnh hng t ly sn xut làm trng tâm sang ly khách hàng làm
trng tâm “Tha mãn ti đa nhu cu ca khách hàng” tr thành mc tiêu ti
thng ca các công ty, phân phi nhng tha m
ãn ca khách hàng mt cách
hiu qa hn các đi th cnh tranh, đó là nn tng vng chc giúp cho công
ty thành công trên thng trng. c bit trong th trng dch v vin
thông di đng hin nay Vit Nam, mt trong nhng th trng có tc đ
tng trng rt cao trong my nm qua do yu t cnh trnh, kinh t chính tr
phát trin nhanh và n đnh có rt nhiu công ty, doanh nghip, cá nhân có
nhiu c hi kinh doanh n nên làm ra nhu cu s dng dch v đin thoi di
đng ging nh là mt nhu cu thit yu. Các công ty cung cp dch v vin
thông cnh tranh nhau ngày mt gay gt hn.
Vic tìm kim khách hàng đã khó, làm sao khách hàng có đc nim
Có nhiu gói dch v tr trc nh Economy phù hp vi đi tng
s dng mc cc hàng tháng di 150.000, gói Tomato phù hp vi đi
tng khách hàng là nông dân, công nhân ngi có thu nhp thp ch yu là
đ nghe, không cn np tin vn có th s dng đc ch cn trong vòng 3
H Kinh T TP.HCM 3 Lun vn thc s Kinh T
TH: Nguyn ình Dng
tháng phát sinh mt cuc gi đi hoc gi đn là s dng đc. Gói Daily là
gói dch v thuê bao ngày, tng t nh gói cc Basic + ca dch v tr
sau, có mc cc r phù hp vi đi tng s dng ít ngày nh khách du
lch, vit kiu v thm quê,… Gói Ciao là gói cc dành cho gii tr có
nhiu dch v gia tng nh truy cp GPRS đ vào web, checkmail,…
có đc v trí hin nay là mt điu khó, nhng làm sao có th gi
vng và ngày càng phát trin hn na là điu khin các nhà lãnh đo, qun lý
ca Viettel không ngng n lc và đim xut phát cho các n lc đó chính là
khách hàng, làm sao đánh giá đc mc đ tha mãn và s tín nhim ca
khách hàng. Nhng yu t nào Viettel cha tha mãn đc khách hàng ?
nhng đim nào cn ci tin dch v đ tha mãn khách hàng tt hn ? … đó
chính là lý do hình thành đ tài: “ÁNH GIÁ MC HÀI LÒNG CA
KHÁCH HÀNG S DNG DCH V IN THOI DI NG TR SAU
CA VIETTEL”.
1.2 Mc tiêu nghiên cu
ánh giá mc đ tha mãn ca khách hàng s đc Viettel thc hin
hàng qúi, do đó đ tài này đc thc hin nh mt công c đ xây dng
khung đánh giá khách hàng, t đó công ty s d dàng hn trong vic tái đánh
giá li hàng quí. Vì vy mc tiêu ca đ tài này nhm đn là:
Xác đnh mc đ tha mãn ca khách hàng đi vi dch v di đng tr
sau ca Viettel.
Xác đnh các yu t quan trng làm tha mãn khách hàng.
ánh giá ca khách hàng v u đim và nhc đim ca dch v di
đng tr sau Viettel.
kin ngh
Phân tích: S tha mãn, lòng
trung thành ca khách hàng.
ánh giá ca khách hàng v
u nhc đim ca dch v di
đ
ng tr sau
Viettel
Mã hóa nhp liu
X lý s b
Tp d liu thu thp
H Kinh T TP.HCM 6 Lun vn thc s Kinh T
TH: Nguyn ình Dng
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
2.1 Ti sao phi nghiên cu v cht lng dch v
Trong hai thp niên qua, dù có rt nhiu nghiên cu khách nhau v cht
lng dch v nhng đn nay nó vn là mt trong nhng đ tài đc các nhà nghiên
cu quan tâm nhiu nht. Các ch đ v “cht lng dch v” đang ngày càng nóng
bng bi vì mi liên h mt thit ca nó đi vi yu t chi phí sn xut (Crosby,
1979), li nhun ca doanh nghip (Buzzell & Gale, 1987), s hài lòng ca khách
hàng (Bolton & Drew, 1991), s trung thành ca khách hàng (Reichheld &Sasser,
1990), hay s truyn ming tích cc t khách hàng. Ngoài ra, cht lng dch v
còn là yu t to nên s khách bit và là v khí quan trng trong vic to nên li th
cnh tranh mà bt k t chc hay doanh nghip nào cng đu mun s hu (Berry
&ctg., 1988).
2.2 Cht lng dch v
2.2.1 Khái nim
Kotler (1990) cho rng: “ Dch v là nhng quá trình hay nhng hot đng
ca nhà cung cp nhm đáp ng nhu cu ca khách hàng. Dch v mang tính cht
vô hình và khó đoán trc đc kt qu. Sn phm ca quá trình này có th là vt
1996). Trong khi đó, s k vng ca khách hàng li đc xem nh kh nng khách
H Kinh T TP.HCM 8 Lun vn thc s Kinh T
TH: Nguyn ình Dng
hàng nhn đc nhng gì khi h tham gia vào mt hot đng nào đó (Clow
&Beisel, 1995; Oliver, 1980).
Theo Kurtz và Clow (1998) thì mc k vng ca khách hàng ph thuc vào
rt nhiu yu t khác nhau và đc chia thành ba nhóm chính nh hình 2.1:
Hình 2.1: S hình thành mc k vng ca khách hàng
Ngun: Kurtz & Clow, 1998.
2.3 Mô hình cht lng dch v
Có nhiu tiêu chí đ đo lng và đánh giá cht lng dch v, nhng đn nay
vn cha có s thng nht chung v vn đ này vì mi nhà nghiên cu khác nhau li
chú trng vào mt khía cnh khách nhau. Tuy vy, mô hình nm khong cách cùng
vi các gi thuyt v cht lng dch v ca Parasuraman & ctg., (1985) đc rt
nhiu nhà nghiên cu quan tâm và ng dng rt rng rãi. Qua đó, Parasuraman và
các cng s đã khái quát hóa cht lng dch v mt cách toàn din và khá chi tit.
2.3.1 Mô hình nm khong cách cht lng dch v
Parasuraman và các cng s đã đa ra mô hình nm khong cách cht lng
dch v nh hình 2.2:
S
k vng ca
khách hàng
Các yu t bên trong
- Nhu cu
- Mc đ liên quan
- Kinh nghim
Các yu t bên ngoài
- S cnh tranh
- Bi cnh xã hi
- Truyn ming
Kho
ng cách 1
Kho
ng cách 5
Kho
ng cách 4
Kho
ng cách 2
Kho
ng cách 3
Khách hàng
Doanh nghi
p
H Kinh T TP.HCM 10 Lun vn thc s Kinh T
TH: Nguyn ình Dng
Khong cách th ba xut hin khi nhân viên dch v không chuyn giao
dch v cho khách hàng theo nhng tiêu chun đã xác đnh. Trong dch v, các nhân
viên có liên h trc tip vi khách hàng đóng vai trò rt quan trng trong quá trình
to ra cht lng. Tuy nhiên, do s hn ch v k nng, kin thc, nng lc,… nên
không phi lúc nào tt c nhân viên đu có th hoàn thành nhim v theo các tiêu
chí đã đ ra.
Khong cách th t là s tác đng ca các phng tin truyn thông qung
cáo, thông tin lên s k vng ca khách hàng v cht lng dch v. Nhng ha hn
trong các chng trình qung cáo có th làm gia tng k vng ca khách hàng,
nhng s làm gim cht lng mà khách hàng cm nhn đc khi chúng không
đc thc hin theo đúng nhng gì đã cam kt.
Khong cách th nm xut hin khi có s khác bit gia cht lng k
vng bi khách hàng và cht lng h cm nhn đc sau khi s dng dch v.
Cht lng dch v ph thuc vào khong cách th nm này. Mt khi khách hàng
không nhn thy s khác bit gia cht lng h k vng và cht lng h cm
6. Thông tin (Communication): liên quan đn vic giao tip, thông đt cho
khách hàng bng ngôn ng h d dàng hiu bit và lng nghe h v nhng
vn đ liên quan đn h nh gii thích dch v, chi phí, gii quyt khiu ni,
thc mc.
7. Tín nhim (Credibility): nói lên kh nng to lòng tin cho khách hàng, làm
cho h tin cy vào doanh nghip. Kh nng này th hin qua tên tui, uy tín
thng hiu ca doanh nghip, nhân cách ca nhân viên dch v giao tip
trc tip vi khách hàng.
8.
An toàn (Security): liên quan đn kh nng đm bo s an toàn cho khách
H Kinh T TP.HCM 12 Lun vn thc s Kinh T
TH: Nguyn ình Dng
hàng th hin qua s an toàn v vt cht, tng cng cng nh đ bo mt
thông tin.
9. Hiu bit khách hàng (knowing the customer): th hin qua kh nng hiu
bit nhu cu ca khách hàng thông qua vic tìm hiu nhng đòi hi ca
khách hàng, quan tâm đn cá nhân h và nhn dng đc các khách hàng
thng xuyên.
10. Phng tin hu hình (Tangibles): th hin qua ngoi hình, trang phc ca
nhân viên phc v, các trang thit b phc v cho dch v.
Hình 2.3: Các nhân t quyt đnh đn cht lng dch v đc nhn thc bi
khách hàng ca Parasuraman và các cng s
Ngun: Parasuraman, A., Zeithaml, V.A., and Berry, L.L (1985), “A conceptual model of service
quality and its implications for future research”, Journal of Marketing, Vol. 49, Issue 4, pp. 8.
Trong các nghiên cu sau đó, Parasuraman, Zeithaml và Berry (1988, 1991, 1993)
đã điu chnh li và đa ra mt bn lit kê đc trng hn v các khía cnh ca
CLDV. Theo đó, đ đánh giá tng th CLDV thì cn thiêt phi da trên 5 khía cnh
ca CLDV (gi là thang đo SERVQUAL) nh sau:
Các yu t quyt đnh đn
cht lng dch v:
1. Tính hu hình: iu kin vt cht, trang thit b và hình thc ca nhân viên.
Th hin các mt: Trang thit b hin đi; iu kin vt cht có hình thc
hp dn và lôi cun; Nhân viên có trang phc gn gàng, cn thn; Hình thc
b ngoài ca điu kin vt cht ca doanh nghip phù hp vi lnh vc dch
v cung cp; S thun tin v gi gic hot đng đi vi khách hàng.
2. tin cy: kh nng thc hin dch v nh đã cam kt mt cách chính xác
và đáng tin cy. Th hin các mt sau: Thc hin đúng nhng gì đã cam
kt vi khách hàng; Th hin s quan tâm và gii quyt thu đáo các vn đ
ca khách hàng; Thc hin dch v đúng ngay t đu; Cung cp dch v
đúng lúc; Thông báo cho khách hàng bit rõ khi nào dch v s đc thc
hin.
3. đáp ng: Th hin s sn lòng giúp đ khách hàng và cung cp dch v
đúng lúc. Th hin các mt: Cung cp dch v nhanh chóng, đúng hn ca
nhân viên; Sn lòng giúp đ khách hàng ca nhân viên; Nhanh chóng gii
quyt các yêu cu ca khách hàng.
4. đm bo: Th hin kin thc và c ch lch s ca nhân viên và kh
nng ca h trong vic to ra bu không khí thân mt và tin tng. C th:
S tin tng, tín nhim ca khách hàng đi vi nhân viên; S an tâm ca
khách hàng khi giao dch vi nhân viên; S lch s, nhã nhn ca nhân viên;
Trình đ, kin thc ca nhân viên.
5. thu cm: th hin s quan tâm chm sóc khách hàng ca nhân viên ngay
c nhng vn đ riêng t ca khách hàng. C th: Doanh nghip chú ý đn
tng cá nhân khách hàng; Nhân viên th hin s quan tâm cá nhân đi vi
H Kinh T TP.HCM 14 Lun vn thc s Kinh T
TH: Nguyn ình Dng
khách hàng; S hiu bit ca nhân viên v nhu cu đc bit ca khách hàng;
Doanh nghip xem li ích ca khách hàng là trên ht.
2.3.3 Thang đo cht lng dch v
đo lng cht lng dch v trong lnh vc tip th, chúng ta có th s
dng nhiu thang đo khác nhau. Trong đó, SERVQUAL là mt trong nhng thang
và mt là cho dch v cm nhn) làm gim đ tin cy và giá tr phân bit ca thang
đo”. Hn na, theo các tác gi này thì vic ng dng thanh đo SERVPERF s hiu
qu hn SERVQUAL vì nó đã gim thiu đi 50% s lng câu hi kho sát, t 44
bin xung còn 22 bin quan sát. Vi quan đim này, thang đo SERVPERF đã nhn
đc nhiu ng h t các tác gi ni ting nh: Bolton & Drew (1991), Churchill &
Surprenant (1982), Woodruff & ctg., (1983),… và các nhà nghiên cu khách trên
th gii.
Nhn xét:
Thang đo SERVPERF (xây dng t thang đo SERVQUAL) ca Cronin và
Taylor (1992) là công c đc s dng khá rng rãi hin nay và đc các nhà
nghiên cu đánh giá rt cao. Tuy nhiên, dù đã đc đo th và đánh giá trong nhiu
lnh vc dch v khác nhau nhng SERVPERF cng tn ti mt s nhc đim sau:
H Kinh T TP.HCM 16 Lun vn thc s Kinh T
TH: Nguyn ình Dng
Theo các nhà nghiên c thì thang đo SERVPERF bao gm 22 bin quan sát,
vi 5 thành phn cht lng dch v không phi là mt công c vn nng. Vì vy,
khi s dng cn phi có nhng điu chnh cho phù hp vi tình hình thc t
(Schneider & White, 2004).
Các thành phn này có th bin đi tùy theo các tình hung (Schneider &
White, 2004), v trí đa lý, mô trng hay vn hóa khác nhau (Kim & Jin, 2002).
Vic phát sinh vn đ trên cng d hiu, bi theo chính tác gi Parasuraman
& ctg., (1988) khi nhn xét v thang đo SERVQUAL (nn tng ca SERVPERF)
cng cho rng: Do mc tiêu mun có mt thang đo tng quát nên ch gi li nhng
bin quan sát phù hp và có ý ngha vi tt c các ngành dch v.
2.3.4 Khái nim s tha mãn ca khách hàng
Có nhiu quan đim khác nhau v s tho mãn ca khách hàng nh:
S tho mãn ca khách hàng là mt phn ng mang tính cm xúc ca khách
hàng đáp li vi kinh nghim ca h vi mt sn phm hoc dch v
(Bachelet 1995: 81)
S tho mãn khách hàng li là mc đ ca trng thái cm giác ca mt ngi