B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH INH VIT KHOA
GII PHÁP
HN CH RI RO TRONG CHO VAY BT NG SN
TI NGÂN HÀNG PHÁT TRIN NHÀ
NG BNG SÔNG CU LONG
CHI NHÁNH THÀNH PH CN TH LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2009
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
đn giáo viên hng dn - Tin s Trm Th Xuân Hng - đã dành cho tôi s tn
tâm, chia s và ch dn quý báu trong sut thi gian thc hin đ tài.
Do nng lc và điu kin tip cn ngun tài liu nghiên cu còn hn ch nên
lun vn chc chn s còn nhiu thiu sót, rt mong nhn đc s góp ý ca Quý
Thy, Cô, đng nghip đ lun vn đc hoàn thin hn.
Trân trng,
inh Vit Khoa
- ii -
Gii pháp hn ch ri ro cho vay bt đng sn ti MHB Cn Th inh Vit Khoa
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan rng các ni dung trình bày trong lun vn này, ngoi tr
các ni dung tham kho t các công trình khác nh đã nêu rõ trong lun vn, là do
chính tôi thc hin và cha đc công b trong bt k công trình nào khác.
Tôi hoàn toàn chu trách nhim trc nhà trng v s cam đoan này.
TP. HCM, ngày 30 tháng 09 nm 2009
Tác gi lun vn
inh Vit Khoa
- iii -
Gii pháp hn ch ri ro cho vay bt đng sn ti MHB Cn Th inh Vit Khoa
MC LC
1.2.6. Các nhân t nh hng đn hot đng cho vay BS: 13
1.2.6.1. Lm phát: 13
1.2.6.2. C ch chính sách tác đng đn cho vay BS : 13
1.2.6.3. Giá BS: 14
- iv -
Gii pháp hn ch ri ro cho vay bt đng sn ti MHB Cn Th inh Vit Khoa
1.2.6.4. Ngun vn cho vay BS: 15
1.2.6.5. Tâm lý nhà đu t : 15
1.3. KINH NGHIM HN CH RI RO TRONG CHO VAY BT NG SN MT
S NC TRÊN TH GII 16
1.3.1. Ri ro cho vay BS ti mt s nc : 16
1.3.1.1. M : 16
1.3.1.2. Nht: 18
1.3.2. Mt s kinh nghim hn ch ri ro trong cho vay BS đi vi các NHTM ti
Vit Nam : 22
Kt lun Chng 1: 24
CHNG 2 25
THC TRNG RI RO CHO VAY BT NG SN TI MHB CN TH 25
2.1. GII THIU S LC MT S NHTM TRÊN A BÀN TPCT 25
2.1.1. V huy đng vn: 26
2.1.2. D n cho vay: 26
2.1.3. Xu hng phát trin sn phm tín dng BS ti Cn Th: 27
2.2. KHÁI QUÁT V NGÂN HÀNG PHÁT TRIN NHÀ BSCL, CHI NHÁNH THÀNH
PH CN TH 31
2.2.1. S ra đi: 31
2.2.2. S lc tình hình hot đng kinh doanh ca MHB Cn Th : 33
2.2.2.1. Tình hình huy đng vn: 33
2.2.2.2. Tình hình s dng vn: 35
2.3. THC TRNG CHO VAY BT NG SN TI MHB CN TH 37
3.2. GII PHÁP I VI VI HI S NGÂN HÀNG MHB 70
3.2.1. Gia tng ngun vn huy đng trung và dài hn đáp ng nhu cu cho vay BS :
70
3.2.2. Tng cng công tác x lý n : 71
3.2.3. Nâng cao cht lng thm đnh, cho vay BS : 72
3.2.4. Qun lý và phát trin ngun nhân lc: 72
3.2.5. ánh giá đnh k TSB trong tín dng BS: 74
3.3. GII PHÁP I VI MHB CHI NHÁNH CN TH 74
3.3.1. Gii pháp nâng cao cht lng cho vay BS: 74
3.3.2. Trích lp d phòng ri ro cho các khon cho vay BS mt cách đy đ và
chính xác : 76
3.3.3. Hn ch ti đa các khon cho vay đu c BS cha đng nhiu ri ro 76
3.3.4. Cng c h thng qun lý tín dng: 76
3.3.5. Thng xuyên theo dõi sát din bin ca th trng BS 77
3.4. GII PHÁP I VI NHNN: 77
3.5. GII PHÁP I VI CHÍNH PH VÀ B NGÀNH CÓ LIÊN QUAN 79
Kt lun Chng 3 80
KT LUN 81
TÀI LIU THAM KHO 82
PH LC 83
- vi -
Gii pháp hn ch ri ro cho vay bt đng sn ti MHB Cn Th inh Vit Khoa
DANH MC CÁC CH VIT TT
BS Bt đng sn
CB-CNV Cán b công nhân viên
CBTD Cán b tín dng
DN D n
DNNN Doanh nghip Nhà nc
Bng 2.5: Quy trình cp tín dng ti MHB Cn Th 40
Bng 2.6. Kt qu cho vay BS ca MHB Cn Th (2006-06/2009) 45
Bng 2.7. Mt s ch tiêu liên quan đn cho vay BS ti MHB Cn Th 47
Bng 2.8. C cu d n cho vay BS theo đi tng khách hàng ti MHB Cn Th t
2006 đn 06/2009 48
Bng 2.9. Thu lãi t cho vay BS ca MHB Cn Th qua các nm 49
Bng 2.10. Tc đ tng n xu trong cho vay BS t 2004 đn 06/2009 52 Bng 2.11. Tc đ tng doanh s cho vay BS ca MHB Cn Th 54 Bng 2.12. So sánh t l tng trng d n cho vay BS và t l tng trng vn huy
đng ti MHB Cn Th t nm 2006 đn 06/2009 55 Bng 2.13. LSCB đc điu chnh qua tng thi k 65 - viii -
- ix -
Gii pháp hn ch ri ro cho vay bt đng sn ti MHB Cn Th inh Vit Khoa
PH LC
Ph lc 1. Danh sách các TCTD ti đa bàn TPCT tính đn 30/6/2009 83 Ph lc 2. Mt s ch tiêu v hot đng ngân hàng liên quan đn cho vay bt đng sn ti các
NHTM trên đa bàn Thành ph Cn Th trong 2 nm 2007 – 2008 84 Ph lc 3:Trích dn Ngh quyt ca B Chính tr v xây dng và phát trin thành ph Cn Th
trong thi k công nghip hóa, hin đi hóa đt nc s 45-NQ/TW, ngày 17 tháng 02
nm 2005. 85
bit khi đc Chính ph phê duyt Cn Th là thành ph loi I t tháng 6/2009.
Là mt Ngân hàng non tr so vi hu ht các NHTM khác trên đa bàn, d
kin tình hình hot đng kinh doanh ca MHB Cn Th s gp phi nhiu khó khn
vi ngày càng nhiu ngân hàng mi - nhng đi th cnh tranh – đã, đang và s
đc thành lp, cùng nhiu ngân hàng khác tham gia vào th trng nh hp TPCT
và khu vc BSCL. S cnh tranh càng ngày càng khc lit. đm bo hot đng
kinh doanh ngày càng phát trin và đt hiu qu, tha mãn nhu cu ca khách hàng
mt cách tt nht, vic đánh giá ri ro trong cho vay BS – nghip v tín dng
chính ca Ngân hàng Phát trin nhà ng bng sông Cu Long, chi nhánh Cn Th
- đúng nh tên gi ca ngân hàng – là ht sc cn thit đ có nhng gii pháp hiu
qu, va có th cung ng đy đ vn cho th trng BS – huyt mch ca nn
kinh t, va đm bo an toàn cho hot đng tín dng, gim thiu ri ro và tng nng
lc cnh tranh cho Ngân hàng. ây là lý do mà tác gi chn đ tài “ Gii pháp hn
ch ri ro trong cho vay BS ti MHB Cn Th” đ nghiên cu.
- 1 -
Gii pháp hn ch ri ro cho vay bt đng sn ti MHB Cn Th inh Vit Khoa
II. MC TIÊU NGHIÊN CU:
Mc tiêu nghiên cu đ tài này là phân tích và đánh giá vai trò ca cho vay
BS đi vi s phát trin ca MHB Cn Th, nhn din các ri ro trong cho vay
BS đ t đó, đ xut các gii pháp hn ch ri ro, bin ri ro thành c hi nhm
tng nng lc cnh tranh, kin toàn h thng và xây dng thng hiu cho MHB
Cn Th, chun b chuyn đi thành mt ngân hàng c phn đc la chn hàng
đu ca khách hàng.
III. PHNG PHÁP NGHIÊN CU:
tài đc nghiên cu bng nhiu phng pháp khác nhau, gm:
- Phng pháp tng hp thông tin, s liu có sn (sách v, tp chí chuyên
ngành, các bài phân tích ca các chuyên gia, các din đàn trên mng internet,
các báo cáo ca các ngân hàng, và các tài liu khác);
- Phng pháp thng kê;
Ngoài mc đích sinh li, hot đng cho vay BS hin nay ca các TCTD
ch yu h tr vn góp phn phát trin th trng BS, c th nhm vào 3 mc tiêu
chính sau :
Th nht, cho vay mc đích kinh doanh BS, mc tiêu này ch yu tài tr
vn cho các t chc xây dng vn phòng, cao c cho thuê, xây dng nhà , cn h
đ bán, xây dng các trung tâm thng mi
Th hai, cho vay mc đích phc v sn xut mà ch yu là tài tr vn cho
các doanh nghip trong vic xây dng m rng nhà xng sn xut, xây dng c s
làm vic, nhà xng mi nhm n đnh sn xut thay vì phi tn chi phí đi thuê.
Th ba, cho vay phc v nhu cu tiêu dùng v nhà , đt cho ngi dân,
đây chính là mc tiêu chính hin nay mà các ngân hàng đang hng ti. Mc tiêu
này góp phn gii quyt nhu cu xây dng, sa cha, mua nhà, mua đt đ đi vi
các cá nhân, h gia đình. ây cng chính là nhu cu thit yu ca ngi dân đ n
đnh cuc sng, an c – lc nghip.
Mi TCTD đu có cách tip cn khác nhau trong hot đng cho vay BS,
tùy vào đnh hng chin lc phát trin, kh nng cnh tranh và s sáng to trong
khuôn kh lut đnh v nghip v cho vay BS ca mình.
- 3 -
1.1.2. Phân loi cho vay BS:
Xét v đi tng th hng, do đc thù ca ca th trng BS và chính
sách cho vay ca các TCTD, đi tng ca cho vay BS rt đa dng, đn t mi
thành phn trong xã hi, gm các công ty, tp đoàn đu t kinh doanh BS, các ch
d án đu t xây dng, các cá nhân có nhu cu tín dng v đt và nhà , v.v. Có th
phân thành 3 loi cho vay BS chính nh sau :
* Cho vay BS tiêu dùng : Vay mua nhà, mua đt, cn h đ hoc vay sa
cha, xây dng nhà . i tng khách hàng vay loi này thng là cá nhân, h gia
đình vay vn phc v cho mc đích tiêu dùng nhà , ngun thu nhp dùng đ tr n
t lng, hoc thu nhp tích ly khác … tr góp dn t 5 – 10 nm.
* Cho vay đu c BS : Vay đ mua bán, kinh doanh BS phc v cho
tài sn có th gim t 10% đn 20% ngay sau khi nhn th chp nh xe c, máy
móc thit b.
- Ngân hàng thng nhn tài sn đm bo là BS vì loi tài sn này sn có
các giy t chng minh quyn s hu, quyn s dng rõ ràng và có th xác đnh ch
s hu/s dng mt cách d dàng. Bt k mt s mua bán, chuyn nhng hay vay
vn đu phi qua công chng và đng ký giao dch đm bo. Sn có các giy t
BS làm th chp, ngân hàng có th thanh lý tài sn đ thu hi n trong trng hp
ri ro khách hàng không tr đc n;
- Quy trình cho vay cn có s tham gia ca các c quan ban ngành khác
trong xã hi v thm đnh giá, xác đnh quyn s dng và s hu nhà đt, v.v;
- òi hi tính chuyên môn cao khi thm đnh cho vay đ tránh ri ro vì BS
có giá tr ln.
1.1.4. Vai trò ca cho vay BS:
1.1.4.1. i vi nn kinh t - Xã hi :
Ngun vn tín dng BS là mt trong nhng ngun lc trong xã hi mang
li c hi v nhà cho phn ln dân lao đng, nhm n đnh và nâng cao cht
lng cuc sng cng nh c hi phát trin sn xut cho các doanh nghip va và
nh, t đó tng nng lc cnh tranh, to c hi vic làm mi và thu hút lao đng,
tn dng đc ngun nhân lc chuyên môn thp, giá r trong xã hi.
- 5 -
Thông qua ngun vn tín dng BS cho các chng trình và d án phát trin
nhà , khu đô th, thng mi, h tng c s, hàng nm h thng ngân hàng đã góp
phn đy nhanh tin đ đô th hóa, chnh trang b mt đô th, là nn tng đ thu hút
đu t t các ngun lc bên ngoài góp phn vào s nghip công nghip hóa, hin
đi hóa đt nc.
Th trng BS là mt b phn không tách ri ca nn kinh t hàng hóa.
Vic bm vn đúng mc cn thit cho th trng BS, khi thông dòng chy vn
trong nn kinh t, hin nhiên s thúc đy th trng này phát trin, kéo theo nhng
nh hng tích cc đi vi nn kinh t nói chung, k c th trng tài chính (th
trong tín dng BS là các tài sn phát sinh t ngun vn vay.
Mt khi điu kin và c hi tip cn tín dng BS tr nên d dàng, đa dng
và ngang bng cho mi tng lp xã hi có nhu cu, th trng BS s tr nên nhn
nhp hn bao gi ht.
- Khách hàng ca các khon vay kinh doanh BS có c hi tái to BS, m
rng kinh doanh sang các lnh vc khác, tng cng li th cnh tranh trong kinh
doanh ca mình.
- i vi các pháp nhân, đc bit là các doanh nghip va và nh, tín dng
BS phc v sn xut là c hi cho h phát trin sn xut, không phi mt tin đi
thuê nhà xng, tng nng lc cnh tranh.
- H gia đình và các cá th có thu nhp trung bình, thp nhng n đnh có c
hi n đnh cuc sng vi các sn phm tín dng BS tiêu dùng thông qua các d
án nhà có quy mô va và nh, giá c phù hp, và các chng trình nhà xã hi
cho thuê và cho thuê mua.
1.2. RI RO TRONG CHO VAY BT NG SN
1.2.1. Khái nim:
Ri ro trong cho vay BS là s thit hi có th gây ra cho các NHTM khi
cho vay các đi tng đ s dng vn vào các mc đích liên quan đn BS nh
mua đt, mua nhà đ , xây ct và sa cha nhà , xây dng vn phòng cho thuê,
đu t kinh doanh BS, đu t xây dng d án nhà , v.v.
- 7 -
1.2.2. Các loi ri ro trong cho vay BS:
Có nhiu loi ri ro trong hot đng cho vay BS, nhng có th k đn 2
loi ri ro chính trong cho vay BS là :
* Ri ro thanh khon : các khon cho vay BS thng có thi gian thu hi
vn dài, trong khi ngun vn huy đng t các NHTM thng là ngn hn. Các ngân
hàng luôn ri vào trng thái s dng vn ngn hn đ cho vay trung, dài hn. Tình
trng mt thanh khon s xy ra khi áp lc phi tr n ti hn gia tng, nhng vn
cha thu hi đc t các khon vay dài hn. Mt khi khách hàng tin gi đng lot
ri ro đáng k cho h thng ngân hàng nói riêng. Vì khi cho vay BS, ngân hàng đã
da dm quá nhiu vào tài sn th chp là BS đã đc thi phng, khi giá nhà đt
h thp, nhng ngi đi vay mt kh nng tr n thì có thanh lý tài sn th chp
cng không đ đ thu hi vn.
Khi th trng BS trm lng thì thanh khon kém là ni lo ln nht. Vào
lúc này, ngân hàng cn cân nhc và có quyt đnh đu t đúng đn nhm hn ch ri
ro trong tín dng BS. Nhiu ngi hiu lm rng khi th trng BS đi xung,
các ngân hàng cho vay BS khó khn. Nhng trên thc t th trng BS nói
chung ch đóng bng phân khúc nhà , còn các phân khúc khác nh cao c, vn
phòng… thì vn rt tt.
Ngoài ra, hàng lot rào cn v c ch, chính sách và th tc giy t x lý
TSB trong gii quyt n xu, n quá hn cng là mt trong nhng nguyên nhân
làm trm trng thêm ri ro trong tín dng BS cho dù đang trong cn st nóng giá
đt, đt rt d bán.
1.2.4. Hu qu ca ri ro trong cho vay BS :
Các d án đu t BS ln thng có thi gian hoàn vn chm và dài hn,
thông thng dao đng trong khon 10 – 15 nm, trong khi ngun vn huy đng t
các NHTM ch yu là ngn hn di 12 tháng, ngân hàng ri vào tình trng ly vn
ngn hn cho vay dài hn, điu này s dn đn ri ro mt thanh khon trong h
thng ngân hàng khi khách hàng tin gi đng lot rút vn đn hn.
Ri ro v n xu luôn là ni ám nh các ngân hàng, đc bit khi cho vay các
d án ln v BS. Trong bi cnh cuc khng hong toàn cu đang lan rng, h
- 9 -
thng ngân hàng đang dn sit cht li các khon cho vay BS, nhiu d án kinh
doanh BS đã và đang b dng li do thiu vn. Khi đó, nhiu ngân hàng s gp
khó trong vic tìm ch cho các tài sn BS tch thu t nhng khách hàng không còn
kh nng tr n.
Vi nhiu doanh nghip không tr đc n ti hn, có NHTM c phn đã
phi dùng ti bin pháp cho vay bc cu hay cung cp các khon vay gi đu, có
- Phá v k hoch kinh doanh và kh nng thanh toán ca NH;
- Làm gia tng chi phí có tính cht hiu ng, nht là chi phí trích lp d
phòng ri ro cho khon vay;
- Làm gim hiu qu kinh doanh, gim li nhun, gim giá tr c phiu.
- Gp khó khn trong vic tìm kim đi tác chin lc, kêu gi vn
1.2.5.2. D n cho vay BS/Tng d n:
D n cho vay BS luôn chim mt t trng ln trong tng d n tín dng
ca các NHTM. Tuy nhiên, d n này luôn bin đng và thiu tính bn vng và đây
là lnh vc đu t mà mc đ ri ro ca nó ph thuc nhiu vào s bin đng giá c
trên th trng BS.
T l này càng ln, tng trng ca ngân hàng càng cao nhng ri ro cng
càng cao vì thc t, cho vay BS phn ln đu da vào tài sn th chp, nguy him
đây là tài sn th chp đc các ngân hàng đnh giá cao so vi giá th trng
nhm lôi kéo khách hàng. iu này d thy nhiu ngân hàng nh, mi thành lp,
buc phi cnh tranh bng nhng phng thc nh đnh giá tài sn th chp cao,
đn gin hóa th tc và rút ngn thi gian thm đnh, cho vay.
Nu t l này càng thp thì nguy c mt th trng, gim nng lc cnh
tranh, gim li nhun và có th nh hng đn thng hiu. T l này thp cng
làm gim li nhun ca ngân hàng vì li nhun t hot đng cho vay BS đc coi
nh mt món mi béo b đi vi tt c các NHTM tham gia vào hot đng này.
1.2.5.3. D n cho vay BS/Vn huy đng:
T l này càng ln càng đm bo đu ra cho vn huy đng ca ngân hàng,
tuy nhiên ri ro cho ngân hàng cng càng cao do mt tính thanh khon vì huy đng
ngn hn nhng li cho vay dài hn – c mi khon vay BS đc phát sinh mi là
- 11 -
gia tng thêm mt khon vay trung, dài hn. T l này cao cho chúng ta thy s bt
hp lý trong vic huy đng vn và s dng vn ti các NHTM, hin nay phn ln
vn huy đng ti các NHTM đu là vn ngn hn, vn trung và dài hn ch chim
mt t trng nh trong tng vn huy đng. Vì vy d n cho vay BS – là các
BS thông dng là : Phng pháp so sánh trc tip; Phng pháp chi phí; Phng
pháp thu nhp; Phng pháp thng d ca đt và phng pháp li nhun.
Mi loi BS đu có th s dng các phng pháp đnh giá khác nhau, trong
đó bao gi cng có mt phng pháp đnh giá phù hp vi nó nht. Mt phng
pháp đc đánh giá là phù hp khi các điu kin đ thc hin phng pháp đó đc
đáp ng d dàng, đy đ, chính xác và kp thi. Vit nam, vic đnh giá BS
thông thng đc thc hin bi 2 phng pháp, đó là phng pháp so sánh trc
tip và phng pháp thu nhp. Các TCTD cng vy, h da vào 2 phng pháp này
đ thc hin vic đnh giá BS làm c s xác đnh giá tr tài sn đm bo n vay.
Các ngân hàng đnh giá BS ch yu d trên c s giá th trng – là giá tr giao
dch trên th trng ti thi đim đnh giá hoc gn vi thi đim đnh giá.
Các ngân hàng thng cn c vào khung giá đt, giá nhà do UBND Tnh,
Thành ph ban hành hàng nm, kt hp vi kho sát giá th trng đ đa ra mt
khung giá quy đnh chung cho vic đnh giá. Tùy theo tng loi đng ph, v trí,
quy hoch, c s h tng … mà ngân hàng s áp dng h s sinh li trên tài sn đ
đnh giá, trên c s ly giá nhà nc nhân thêm cho h s sinh li, h s này s
đc áp dng linh hot cho phù hp vi giá th trng ca tng loi đng ph, loi
đt, giá tr vt t, trang trí ni tht …
Sau khi xác đnh giá tr ca BS, ngân hàng da vào đây đ xác đnh giá tr
ca khon vay theo mt t l da trên tài sn th chp (chng hn nh cho vay 50%
hoc 80% giá tr BS do ngân hàng đnh giá). Vic xác đnh giá tr khon vay 50%
hay 80% giá tr BS còn tùy thuc vào rt nhiu yu t nh : mc đ uy tín ca
khách hàng, hiu qu ca phng án vay vn, tình trng pháp lý tài sn, tình hình
ngun vn, mc tiêu tng trng, tình hình th trng BS, yu t cnh tranh …
Mi ngân hàng đu có mt phng pháp xác đnh giá tr BS khác nhau, và
mi phng pháp cng đo lng đc mc đ ri ro mà ngân hàng đang đi din.
- 13 -
1.2.6. Các nhân t nh hng đn hot đng cho vay BS:
1.2.6.1. Lm phát: