U xơ tử cung & U nang buồng trứng
U xơ tử cung là gì?
Cứ khoảng 4 – 5 phụ nữ trong độ tuổi trên 35 lại có một người bị u xơ tử cung. Đây là một loại
khối u không phải ung thư của tử cung xuất hiện trong thời kỳ sinh đẻ của người phụ nữ. Vị trí
của u xơ có thể xuất hiện bên trong hoặc bên ngoài nội mạc tử cung, cũng như bên trong hoặc
bên ngoài lớp cơ của thành tử cung. Thường u xơ bắt nguồn từ chỉ một tế bào cơ trơn rồi tiếp
tục phát triển lên. Tên gọi đầy đủ là U xơ cơ tử cung (gọi tắt là u xơ tử cung).
Một người có thể có một hoặc nhiều u xơ cùng lúc trên tử cung. Kích thước của nó có thể thay
đổi từ cỡ hạt đậu đến quả bưởi. Đa số u xơ có kích thước nhỏ, nhưng đôi khi khối u phát triển
đến kích thước không ngờ. Khối u xơ có thể phát triển chậm chạp, nhưng đôi khi lại rất nhanh.
Trong suốt thời gian phát triển, u xơ gần như vô hại. Nó không làm tăng nguy cơ ung thư tử cung
và hầu hết không tiến triển thành ung thư.
Nếu khối u gây đau chói đột ngột vùng chậu thì cần phải được điều trị cấp cứu. Biến chứng này
hiếm xảy ra. Nói chung u xơ tử cung ít gây khó chịu và hiếm khi cần phải điều trị. Người ta có thể
sử dụng thuốc hoặc phẫu thuật để làm giảm kích thước hoặc cắt bỏ hoàn toàn khối u.
Dấu hiệu và triệu chứng
Có thể bạn không cảm thấy bất thường gì xảy ra trong cơ thể nếu bạn bị u xơ tử cung. Đến hơn
50% phụ nữ bị u xơ không biểu hiện triệu chứng. Hầu hết các u xơ tử cung được phát hiện tình
cờ khi thăm khám vùng chậu định kỳ hoặc theo dõi trước khi sanh. Những dấu hiệu thường gặp
nhất của u xơ tử cung là:
• Chảy máu kinh bất thường - nặng hơn hoặc kéo dài hơn.
• Đau bụng hoặc đau lưng vùng thấp.
• Giao hợp đau.
• Triệu chứng thiếu máu (do mất nhiều máu kinh).
• Tiểu khó hoặc tiểu lắt nhắt do khối u xơ chèn ép lên bàng quang.
• Tăng áp lực vùng chậu.
• Vô sinh hoặc sẩy thai.
• Táo bón.
Soi buồng tử cung cũng có thể được sử dụng. Đó là một thủ thuật không xâm nhập, người ta
dùng một đầu camera nhỏ, phát sáng đưa vào trong buồng tử cung thông qua ngõ âm đạo và cổ
tử cung. Phương pháp này cho phép bác sĩ nhìn thấy được lớp nội mạc buồng tử cung và có thể
lấy một mẫu mô nhỏ nếu cần thiết (để làm tế bào học).
Biến chứng
U xơ tử cung thường không nguy hiểm, nhưng đôi khi có thể gây khó chịu, hoặc có thể có biến
chứng như thiếu máu (do mất nhiều máu hơn khi hành kinh), khó thụ thai vì khối u có thể làm
biến dạng tử cung và lớp nội mạc tử cung, gây bất lợi cho sự làm tổ của trứng. Đôi khi khối u có
thể gây cản trở hoặc tắc nghẽn ống sanh, nhất là các u nằm ở eo tử cung, có thể gây khó khăn
cho cuộc sanh. Tuy nhiên, thường u xơ tử cung mềm đi khi có thai và ít khi gây trở ngại cho thai
kỳ.
Trong một số hiếm trường hợp, khối u nằm dưới thanh mạc, ngoài lớp cơ tử cung và có cuống,
nó thể bị xoắn vặn gây nên cơn đau chói nặng nề và đột ngột ở vùng bụng dưới của bạn. Trường
hợp này cần phải được phẫu thuật gấp.
Điều trị
Nếu khối u xơ không có triệu chứng gì, bạn chỉ cần theo dõi thường xuyên, thăm khám và siêu
âm theo dõi kích thước của nó. Nếu u xơ có triệu chứng, bác sĩ của bạn sẽ áp dụng một trong
những biện pháp sau đây:
Dùng thuốc
Thuốc ngừa thai uống hoặc các hormone sinh dục giúp kiểm soát triệu chứng cường kinh. Tuy
nhiên các thuốc này không làm thay đổi kích thước khối u. Các thuốc đồng vận với hormone Gn-
RH (Hormone phóng thích hormone hướng sinh dục) (như Lupron, Viadur, …) có thể làm giảm
kích thước khối u xơ do hạ thấp nồng độ estrogen trong cơ thể bạn. Điều trị này không thể dùng
lâu dài, thường áp dụng để chuẩn bị cho phẫu thuật. Không may là các chất đồng vận của Gn-
RH gây ra nhiều triệu chứng của mãn kinh như cơn nóng bừng, tính khí nóng nảy, nhức đầu, khô
kích thước hoặc biến mất hoàn toàn.
Đây là một phương pháp tương đối mới mẻ trong điều trị u xơ tử cung, đặc biệt được dùng nhiều
trong các u xơ gây chảy máu nhiều sau sanh. 85% phụ nữ được điều trị theo phương pháp này
hoàn toàn không còn các triệu chứng đau hoặc các triệu chứng do khối u. thường bệnh nhân
phải nằm lại trong bệnh viện để theo dõi một ngày, và hầu hết các bệnh nhân áp dụng biện pháp
này đều có triệu chứng co thắt cơ bụng trong vài giờ đến vài ngày sau thủ thuật. Tỷ lệ sang chấn
tử cung cũng như nhiễm trùng rất thấp. Các nghiên cứu về khả năng có thai trở lại sau thủ thuật
hiện chưa hoàn thành. Tỷ lệ tái phát u xơ cũng chưa được biết rõ, và những ảnh hưởng lâu dài
của thủ thuật còn phải được nghiên cứu thêm.
Phòng ngừa.
Mặc dù người ta đang đào sâu nghiên cứu về nguyên nhân bệnh sinh của u xơ nhưng hiện vẫn
còn nhiều điều chưa rõ ràng trong vấn đề này. Chính vì vậy mà việc phòng ngừa bệnh còn nhiều
trở ngại và chưa có biện pháp nào thực sự hiệu quả. Một điều may mắn là hầu hết các u xơ tử
cung đều không đòi hỏi phải điều trị.
U nang buồng trứng
là một loại u lành tính chiếm tuyệt đại đa số trong các loại u lành tính của buồng trứng
(loại u đặc buồng trứng thường chiếm tỷ lệ nhỏ và thường là ác tính).
U nang buồng trứng là những túi chứa đầy dịch ở trong hoặc trên bề mặt của buồng
trứng. Mỗi người phụ nữ bình thường có hai buồng trứng hình quả hạnh nằm hai bên tử
cung. Nhiều người phụ nữ bị u nang buồng trứng nhưng với kích thước nhỏ và không hề
gây bất cứ ảnh hưởng hay khó chịu nào, và tồn tại suốt đời của họ.
Tuy nhiên một số u nang có thể gây ra triệu chứng nặng có thể đe dọa tính mạng.
Các dấu hiệu và triệu chứng có thể xảy ra do u nang buồng trứng như:
• Xuất huyết âm đạo bất thường
• Đau vùng chậu (bụng dưới và hai hố chậu ) – liên tục hoặc từng cơn, có thể lan ra
sau lưng hoặc xuống hai đùi.
• Đau nhiều ở khung chậu khi bắt đầu hoặc kết thúc hành kinh.
• Đau khung chậu khi giao hợp.