U nang buồng trứng, chớ xem thường!
U nang buồng trứng (UNBT) chiếm tỷ lệ khoảng 80% các khối u buồng
trứng nói chung, là loại khối u rất hay gặp ở phụ nữ, đặc biệt phụ nữ trong
lứa tuổi sinh đẻ, đại đa số là u lành tính, chỉ có một tỷ lệ nhỏ có biến chứng
ung thư hóa. Khi phát hiện UNBT nên được điều trị sớm để tránh trường
hợp bỏ sót ung thư buồng trứng - một trong những nguy cơ gây tử vong cao
cho phụ nữ.
Các dạng UNBT thường gặp
U nang cơ năng: Là những khối u phát sinh do rối loạn hoạt động nội tiết
của buồng trứng, về mặt giải phẫu bệnh tổ chức buồng trứng không có thay đổi.
Nang bọc noãn: nang trứng chín không vỡ, không rụng trứng. Nang này
tiếp tục lớn lên, có thể to trên 10cm, tiếp tục chế tiết oestrogen làm bệnh nhân
chậm kinh. Khi nang vỡ đôi khi có thể gây chảy máu nhiều trong ổ bụng cần phải
mổ cấp cứu.
Nang hoàng tuyến: Hay gặp ở
những bệnh nhân chửa trứng, ung thư
nguyên bào nuôi, đa thai, bệnh nhân
điều trị vô sinh.
U nang thực thể: Ở những khối u
này thực sự có biến đổi về tổ chức học
buồng trứng, vì vậy đây là những khối u có
nguy cơ ung thư hóa:
U nang buồng trứng.
Phát hiện sớm u nang buồng
trứng
Siêu âm tiểu khung là phương
pháp khá đơn giản, độ chính xác cao,
có thể cho phép xác định loại u nang
và phát hiện các yếu tố nghi ngờ ác
ác của khối u như xét nghiệm máu đo
lượng chất Alpha Feto Protein.
Xoắn u nang: Có thể xảy ra với bất kỳ loại u nào, những u nhỏ, có cuống
dài, không dính là những u dễ bị xoắn. Khi u xoắn bệnh nhân đau bụng dữ dội,
liên tục, có thể buồn nôn, nôn, đôi khi có thể choáng vì đau. Bụng trướng, ấn đau
hạ vị và hai hố chậu, có phản ứng thành bụng. Thăm âm đạo thấy khối u rất căng,
ít di động, ấn đau chói.
Vỡ nang: Bệnh nhân thường đau
bụng đột ngột, liên tục, hạ vị và hai hố
chậu ấn đau, có phản ứng. Một số
trường hợp vỡ nang gây chảy máu trong,
bệnh nhân có thể choáng mất máu.
Thăm âm đạo thấy khối u khó xác định,
di động tử cung đau, cùng đồ sau đầy,
đau. Thường xảy ra sau khi vỡ nang,
bệnh nhân có hội chứng nhiễm khuẩn,
bụng trướng, có thể có cảm ứng phúc
mạc, thăm âm đạo thấy u dính, ít di động, ấn đau.
Chèn ép các tạng xung quanh: Biến chứng này thường muộn, khi u đã phát
triển lâu, kích thước lớn. U chèn ép bàng quang gây đái rắt, chèn ép trực tràng gây
táo bón, đôi khi chèn ép niệu quản gây ứ nước bể thận, thậm chí có những khối u
buồng trứng rất lớn chèn ép tĩnh mạch chủ dưới gây tuần hoàn bàng hệ, phù hai
chi dưới, cổ trướng. Ung thư hóa có thể xuất hiện ở nang nước.
Các biểu hiện bệnh ít đặc hiệu
Khi chưa có biến chứng, khối UNBT thường có các triệu chứng rất mơ hồ,
đa số trường hợp chỉ phát hiện được khối u buồng trứng một cách tình cờ khi siêu
âm bụng kiểm tra hay khi khám phụ khoa định kỳ.
Một số bệnh nhân có thể chậm kinh, rối loạn kinh nguyệt, một số khác có
cảm giác tức nặng ở vùng bụng dưới, nhưng các triệu chứng đều mơ hồ và không