Website: Email : Tel : 0918.775.368
MỤC LỤC
1 LỜI MỞ ĐẦU....................................................................................................2
2 TỔNG QUAN VỀ MÁY BÁN HÀNG TỰ ĐỘNG..............................................3
3 CÁC ĐIỀU KIỆN VÀ TRIỂN VỌNG VIỆC SỬ DỤNG MÁY BÁN HÀNG TỰ
ĐỘNG TẠI VIỆT NAM................................................................................14
4 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY VIỆC SỬ DỤNG MÁY BÁN HÀNG TỰ ĐỘNG ......21
5 KẾT LUẬN......................................................................................................33
6 Tài liệu tham khảo..........................................................................................34
Triển vọng phát triển máy bán hàng tự động tại Việt Nam
1 LỜI MỞ ĐẦU
Máy bán hàng tự động là phương tiện mua bán quen thuộc của rất nhiều
nước trên Thế giới. Cách thức mua bán này được xem là xu thế của những
đô thị hiện đại với nhịp sống ngày càng sôi động và đòi hỏi cao.
Việt Nam được xem là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển kinh
tế và tốc độ đô thị hóa nhanh nhất Thế giới. Tuy vậy, phương thức mua bán
hiện đại này vẫn chưa xuất hiện nhiều ở nước ta.
Trước thực tế đó, chúng tôi thực hiện bài nghiên cứu này với mục đích tìm
hiểu rõ hơn về máy bán hàng tự động; từ đó có thể đưa ra những nhận xét về
triển vọng phát triển máy bán hàng tự động tại Việt Nam và những đề xuất
nhằm giúp các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực này có thể thực hiện hoạt động
kinh doanh của mình tốt hơn.
Thuật ngữ “máy bán hàng tự động” (vending machine) trên Thế giới bao
gồm cả những chiếc máy thu phí giao thông, máy bán vé tại các điểm đỗ xe,
máy rút tiền tự động…Trong khuôn khổ bài nghiên cứu này, chúng tôi chỉ
xin được đề cập tới loại máy bán hàng tự động thông dung nhất: máy bán
các sản phẩm hàng hóa tiêu dùng.
Vì kiến thức và kinh nghiệm còn nhiều hạn chế, chúng tôi rất mong nhận
được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn.
2
Triển vọng phát triển máy bán hàng tự động tại Việt Nam
Cho đến nay, máy bán hàng tự động đã xuất hiện ở hầu hết các quốc gia trên
thế giới với trình độ phát triển rất cao. Mỗi một loại máy cung cấp một
chủng loại hàng hóa khác nhau và hình dáng, kích cỡ của mỗi loại máy phụ
thuộc vào loại hàng hóa hay số lượng mà nó có thể cung cấp. Việc thanh
toán tại những chiếc máy bán hàng tự động cũng đa dạng hơn. Không chỉ
chấp nhận tiền xu, hiện nay ở một số nước tiên tiến, người ta đã phát minh
ra cả những chiếc máy có thể nhận biết tiền giấy, thẻ tín dụng v.v.. Mỹ và
Nhật là hai quốc gia có thị trường máy bán hàng tự động sôi động nhất.
Như vậy, có thể kết luận rằng máy bán hàng tự động đã có một lịch sử lâu
đời và ngày càng được hiện đại hóa, mang nhiều tính năng để có thể đáp
ứng mọi nhu cầu của người tiêu dùng.
Để có cái nhìn trực quan hơn về máy bán hàng tự động, chúng tôi xin được
giới thiệu một vài hình ảnh tiêu biểu về máy bán hàng tự động tai Nhật Bản
và Mỹ, những nơi được coi là phát triển nhất với những chiếc máy này.
4
Triển vọng phát triển máy bán hàng tự động tại Việt Nam
Một dẫy máy bán hàng tự động đặt bên ngoài một tòa nhà cao tầng tại Nhật
Một seri máy bán hàng tự động được thiết kế liền kề ( tại Mỹ)
Một chiếc máy bán cà phê
Một góc phố quen
thuộc tại Nhật
5
Triển vọng phát triển máy bán hàng tự động tại Việt Nam
2.2 Lợi ích của việc sử dụng máy bán hàng tự động
Hệ thống bán hàng tự động là một phát minh nhằm phục vụ những nhu cầu
ngày càng cao của con người. Trên thế giới ngày nay phương tiện này đã
được sử dụng một cách phổ biến. Từ thành phố này đến thành phố khác, từ
địa phương này đên địa phương khác, từ thị trấn này đến thị trấn khác... hay
Máy bán hàng tự động như một người bán hàng đa năng và dễ tính nhất,
có thể phục vụ nhiều mặt hàng rất phong phú. Máy được thiết kế hoàn
hảo, bán rất nhiều mặt hàng, đa phần phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và
tiêu dùng thường xuyên của con người. Cho dù là một người khó tính thì
chắc chắn cũng sẽ không thể phàn nàn vì nó được. Khách hàng muốn
mặt hàng gì, yêu cầu chất lượng như thế nào, số lượng bao nhiêu máy
cũng có thể đáp ứng được. Có rất nhiều máy bán hàng chuyên bán một
loại sản phẩm nhưng cũng có rất loại nhiều máy hoạt động như một cửa
hàng bách hoá. Nó bán nhiều mặt hàng để đáp ứng nhiều nhu cầu của
khách hàng cùng một lúc. Nếu bạn cần mua đồ uống máy sẽ có vô số loại
đồ uống cho bạn chọn lựa, nếu bạn muốn mua sắm gì cho mình, cho bạn
bè hay người thân bạn cũng có thể tìm được mặt hàng mình cần.
Ưu điểm lớn nữa của máy bán hàng là máy có thể hoạt không mệt mỏi,
bán hàng 24h/ngày, 7 ngày một tuần, 365 ngày một năm, bất cứ khi nào
và bất cứ nơi đâu. Hầu hết các cửa hàng, siêu thị .. đều không mở cửa lúc
đêm khuya. Nhưng máy bán hàng tự động lại khác. Nếu đang đêm bị
một cơn khó ngủ, muốn ra ngoài và ăn một chút gì đó thì máy bán hàng
tự động sẽ xuất hiện và khách hàng sẽ không phải chờ đợi lâu. Hay nếu
trong một đêm nào đó bỗng nhiên người thân bị đau bụng mà trong nhà
lại không có thuốc để uống. Đang là đêm nên sẽ khó có thể tìm được một
bác sĩ hay một hiệu thuốc nào còn mở cửa cả. Nếu như lúc đó không có
những chiếc máy bán hàng tự động thì thử hỏi hậu quả sẽ như thế nào!
7
Triển vọng phát triển máy bán hàng tự động tại Việt Nam
Lúc này chúng ta sẽ thấy những chiếc máy bán hàng tự động quan trọng.
Con người cần có thời gian nghỉ ngơi sau một ngày làm việc mệt nhọc.
Đêm đến là thời gian thư giãn của họ. Song dịch vụ ban đêm cũng rất
cần thiết cho đời sống của con người. Máy bán hàng tự động đã ra đời để
hỗ trợ cho con người và làm viêc chăm chỉ phục vụ lợi ích của con
người.
có thể cung cấp đáp ứng đầy đủ những nhu cầu đó của khách hàng.
Do những lợi ích kể trên nên sự ra đời của máy bán hàng tự động là tất yếu.
Máy bán hàng tụ động ra đời đã góp phần nhằm nâng cao chất lượng phục
vụ cuộc sống con người. Việt Nam cũng cần phải quan tâm tới vấn đề phát
triển hệ thống bán hàng tự động này, để tương lai không xa nó sẽ phổ biến
trên khắp đất nước.
2.3 Hạn chế của máy bán hàng tự động
Như đã đề cập ở trên, máy bán hàng tự động có rất nhiều những tiện ích mà
các nhà kinh doanh nên quan tâm tới. Tuy nhiên không phải vì thế mà loại
hình dịch vụ mua sắm thông qua tự động hóa này không có những mặt hạn
chế cần phải tính đến trong quá trình sử dụng.
Hạn chế thứ nhất là máy bán hàng tự động chỉ có thể sử dụng được khi có
nguồn điện cung cấp đều đặn, thường xuyên. Trong quá trình hoạt động
máy, nếu như có sự cố mất điện xảy ra thì máy sẽ phải tạm ngừng cho đến
khi có điện trở lại.
Thứ hai, máy bán hàng tự động trước hết vẫn chỉ là một cái máy, vì thế
không thể tránh khỏi việc hỏng máy hoặc trục trặc kỹ thuật xảy ra. Khi đó
dịch vụ bán hàng tự động phải ngừng phục vụ để chờ xử lý.
Thứ ba, có thể xảy ra hiện tượng mất cắp hàng hóa trong máy nếu như
không có các biện pháp bảo vệ phù hợp.
9
Triển vọng phát triển máy bán hàng tự động tại Việt Nam
Cuối cùng, mặc dù công nghệ hiện đại nhưng không phải bất cứ mặt hàng gì
cũng có thể bán được bằng máy bán hàng tự động. Ví dụ như những mặt
hàng có kích thước quá lớn, quá nặng đều chưa thể mua được tại đây.
Để khắc phục những hạn chế nêu trên, chúng tôi đã đưa ra những đề xuất
giải pháp ở phần sau.
2.4 Các điều kiện để sử dụng máy bán hàng tự động
Lợi ích mà máy bán hàng tự động đem lại là quá rõ ràng. Tuy nhiên, để
những chiếc máy tiện dụng này đi vào hoạt động thì cần một số điều kiện
hàng lớn đòi hỏi chi phí rất lớn.
• Nếu là người muốn thực hiện công việc buôn bán của mình
bằng máy bán hàng tự động, chi phí sẽ nhỏ hơn nhiều. Ở nước ngoài,
việc kinh doanh bằng máy bán hàng tự động được xếp vào hình thức
buôn bán nhỏ. Bởi người kinh doanh sẽ chỉ phải đầu tư một khoản
tiền không lớn lắm (khoảng dưới 5000$). Ngoài ra, họ còn được
hưởng một số ưu đãi về thuế. Những chi phí khác như thuê mặt bằng,
chi phí duy trì hoạt động...cũng tương đối nhỏ.
Điều kiện về hàng hóa
Chủng loại hàng hóa có thể được cung cấp qua máy bán hàng tự động rất
phong phú và đa dạng. Người ta đã có thể cung cấp mọi mặt hàng từ máy
bán hàng tự động: phổ biến nhất là cà phê, thuốc lá, đồ uống, snack, bao cao
su…Đặc biệt hơn, ta cũng có thể tìm thấy hoa tươi, đồ hải sản tươi sống, đồ
chơi, trứng….Nếu như ở Mỹ, các nhà cung cấp hàng hóa thường thiên về
những mặt hàng có giá không cao như đồ uống, thuốc lá.. thì tại Nhật, thậm
chí bạn có thể mua được cả một chiếc nhẫn đính hôn tại một chiêc máy bán
hàng tự động. Tuy vậy, nói chung để có thể đưa được vào máy bán hàng tự
động, hàng hóc phải có một số yêu cầu sau:
11
Triển vọng phát triển máy bán hàng tự động tại Việt Nam
• Về kích thước
Hàng hóa cung cấp bằng máy bán hàng tự động hầu hết có kích thước
tương đối nhỏ gọn như nước đóng lon, snack, kẹo…Các loại mặt
hàng này ngoài có đặc điểm là nhỏ gọn, còn phải có hình dạng nhất
định, không dễ bị thay đổi hình dạng bởi những tác động vật lý và
sinh học bên ngoài.
• Về chủng loại
Về lý thuyết, bất cứ loại hàng hóa nào cũng có thể cung cấp qua máy
bán hàng tự động. Đối với các loại hàng thực phẩm, thời hạn sự dung
của sản phẩm phải tương đối dài. Tại Nhật, người ta còn cung cấp cả