MỤC LỤC
Trang
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..…………………………………………………… 1
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT …………………………………………… 1
LỜI MỞ ĐẦU ………………………………………………………………... 2
I. RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG
KINH DOANH CHỨNG KHOÁN …………………………………….….. 3
1. Khái niệm ………………………………………………………………….. 3
2. Phân loại …………………………………………………………………… 3
2.1. Rủi ro hệ thống ……………………………………………………….….. 3
2.1.1. Rủi ro thị trường …………………………………………………….….. 3
2.1.2 Rủi ro lãi suất ………………………………………………………….... 3
2.1.3. Rủi ro sức mua ……………………………………………………….…. 4
2.2. Rủi ro phi hệ thống ………………………………………………………. 4
2.2.1. Rủi ro kinh doanh …………………………………………………….… 5
2.2.2 Rủi ro tài chính ………………………………………………………….. 6
II. CÁC BIỆN PHÁP NHẰM HẠN CHẾ RỦI RO
TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CHỨNG KHOÁN ……………..6
1. Giải pháp đối với công ty niêm yết ……………………………………….. 6
Nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh và công tác quản trị công ty
2. Giải pháp đối với CTCK ………………………………………………….. 7
Phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp cho NĐT
3. Giải pháp đối với các nhà đầu tư ………………………………………… 8
3.1. Đa dạng hóa danh mục đầu tư …………………………………………… 8
3.2. Quản lý và kiểm soát rủi ro ………………………………………….…… 8
3.3. Kết hợp phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản ………………………….. 9
4. Kiến nghị đối với UBCKNN và các cơ quan chức năng ………………… 9
4.1. Cung cấp hàng hóa có chất lượng cao cho thị trường …………………… 9
4.2. Triển khai và áp dụng các công cụ tài chính phái sinh …………………... 9
4.3. Nâng cao chất lượng hoạt động công bố và minh bạch hóa thông tin
của các chủ thể tham gia trên thị trường ……………………………….. 10

SGDCK : Sở giao dịch chứng khoán
TP : Trái phiếu
TTCK : Thị trường chứng khoán
TTGDCK : Trung tâm giao dịch chứng khoán
UBCKNN : Uỷ ban chứng khoán Nhà nước
2
LỜI MỞ ĐẦU
Trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa, vấn đề lớn nhất đặt lên
hàng đầu đó là vấn đề cung ứng vốn cho nền kinh tế. Thị trường chứng khoán
chính là giải pháp cho vấn đề này bởi tính ưu việt của nó có thể cung cấp nguồn
tài chính cho tăng trưởng kinh tế một cách có hiệu quả hay nói cách khác thị
trường chứng khoán là tiền đề thúc đẩy sự hình thành và phát triển nền kinh tế
tri thức.
Việc thành lập thị trường chứng khoán ở Việt Nam là một đòi hỏi tất yếu
khách quan của lịch sử, là một yêu cầu trước xu thế hội nhập vào nền kinh tế
khu vực và thế giới và cũng là ý nguyện của toàn Đảng, toàn dân. Trong thời
gian qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc. Nhưng
sự phát triển đó vẫn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Yếu tố “bong bóng” trên thị trường
được thể hiện rất rõ. Một điều không cần phải tranh luận là mục đích cuối cùng
của nhà đầu tư là lợi nhuận. Tất cả các nhà đầu tư đều mong muốn các khoản
vốn của mình sinh lợi cao nhất với độ rủi ro thấp nhất, đây là 2 yếu tố chi phối
mọi hoạt động của họ. Vậy làm thế nào hạn chế đến mức thấp nhất những rủi ro
do thị trường chứng khoán mang lại để thỏa mãn kỳ vọng của nhà đầu tư một
cách tốt nhất, đồng thời thu hút các nhà đầu tư đến với thị trường chứng khoán
ngày một sôi động hơn. Chính vì thế, việc đưa ra các giải pháp nhằm hạn chế
rủi ro trong hoạt động chứng khoán có ý nghĩa thiết thực và cấp thiết.
3
I. RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CHỨNG
KHOÁN
1. Khái niệm

hãi đối với các NĐT và họ sẽ cố gắng rút vốn bằng cách bán CP. Những phản
ứng dây chuyền làm tăng vượt số lượng bán, giá cả CP sẽ rơi xuống thấp so với
giá trị nội tại của nó. Tuy nhiên, vẫn có thể có hiện tượng mua vào rất nhiều khi
có những sự kiện bất thường xảy ra, lúc đó giá cả CP sẽ tăng lên.
2.1.2 Rủi ro lãi suất
Rủi ro lãi suất nói đến sự không ổn định trong giá trị thị trường và số tiền
thu nhập trong tương lai, nguyên nhân là do dao động trong mức lãi suất chung.
4
Nguyên nhân cốt lõi của rủi ro lãi suất là sự lên xuống của lãi suất chuẩn
(có thể là lãi suất TP Chính phủ), khi đó sẽ có sự thay đổi trong mức sinh lời kỳ
vọng của các loại CK khác, đó là các loại CP và TP công ty. Nói cách khác, sự
thay đổi về chi phí vay vốn đối với các loại TP Chính phủ sẽ dẫn đến sự thay
đổi về chi phí vay vốn của các loại CK của công ty.
Các NĐT thường coi tín phiếu kho bạc là không rủi ro. Các loại TP Chính
phủ kỳ hạn dài thì không có rủi ro thanh toán (nhưng vẫn có rủi ro về giá cả).
Các mức lãi suất TP Chính phủ có kỳ hạn khác nhau được dùng làm chuẩn để
xác định lãi suất TP công ty có thời gian đáo hạn tương tự. Do vậy, những thay
đổi trong lãi suất TP Chính phủ sẽ làm ảnh hưởng tới toàn bộ hệ thống CK, từ
TP cho đến các loại CP rủi ro nhất.
Lãi suất TP Chính phủ cũng thay đổi theo cung cầu trên thị trường. Khi
ngân sách thâm hụt thì Chính phủ sẽ phát hành thêm TP để bù đắp, như vậy sẽ
làm tăng mức cung CK trên thị trường. Các NĐT tiềm năng sẽ chỉ mua các TP
này nếu lãi suất cao hơn lãi suất các loại CK đang lưu hành. Do lãi suất TP
Chính phủ tăng, nó sẽ trở nên hấp dẫn hơn và các loại CK khác sẽ bị kém hấp
dẫn đi. Hệ quả là, những người này quyết định mua TP Chính phủ thay vì mua
TP công ty, và do vậy lãi suất TP công ty cũng phải tăng lên. Lãi suất TP công
ty tăng sẽ dẫn đến giá của TP giảm và cũng làm cho giá của các loại CP thường
và CP ưu đãi giảm xuống như một phản ứng dây chuyền.
Như vậy, ta thấy có sự ảnh hưởng của việc thay đổi lãi suất do các loại
công cụ có liên hệ với nhau. Sự tăng lên của lãi suất chuẩn sẽ làm ảnh hưởng

Có nhiều yếu tố dẫn đến tính bất ổn trong EBIT của DN, bao gồm: tính khả biến
của doanh thu, các chi phí hoạt động, tính biến đổi của giá bán, sự tồn tại sức
mạnh thị trường, phạm vi đa dạng hóa sản phẩm,…
Rủi ro kinh doanh có thể chia làm 2 loại: rủi ro từ bên trong công ty (chính
sách quản trị công ty) và rủi ro từ bên ngoài công ty (môi trường kinh doanh).
Rủi ro kinh doanh bên trong gắn liền với hiệu quả của hoạt động kinh
doanh mà công ty đang tiến hành. Mỗi công ty có một hệ thống các rủi ro kinh
doanh với các mức độ rủi ro khác nhau riêng của mình. Một sự thay đổi lãnh
đạo không đúng lúc và đúng người, chính sách marketing không hiệu quả, dự
báo sai lầm về tính mùa vụ của sản phẩm dẫn đến tồn kho quá nhiều,… có thể
làm giảm đáng kể lợi nhuận.
Rủi ro kinh doanh bên ngoài là kết quả của những ảnh hưởng môi trường
kinh doanh đến lợi nhuận của công ty. Mỗi công ty phải đối mặt với một hệ
thống các yếu tố rủi ro bên ngoài khá riêng biệt phụ thuộc vào môi trường hoạt
động riêng biệt của chính họ. Đó có thể là vụ tẩy chay của khách hàng khi phát
hiện sản phẩm của công ty không đảm bảo chất lượng hoặc khi một nhà cung
cấp hủy hợp đồng cung ứng nguyên vật liệu quan trọng làm nhà máy phải hoạt
động cầm chừng và có thể đi đến ngừng hoạt động. Đó cũng có thể là do xuất
hiện một đối thủ cạnh tranh quốc tế trên thị trường làm công ty mất thị phần ở
mức đáng kể, hoặc Chính phủ cấm hút thuốc nơi công cộng, nâng thuế tiêu thụ
đặc biệt đối với xe hơi và rượu,…. Nhân tố bên ngoài quan trọng nhất có lẽ là
chu kỳ kinh doanh. Doanh thu của một số ngành công nghiệp (thép, ôtô) có xu
hướng biến đổi theo chu kỳ, trong khi đó một số ngành khác lại không có tính
chu kỳ (công nghiệp thực phẩm). Những yếu tố dân số học như tuổi thọ, giới
tính,… cũng ảnh hưởng đến thu nhập. Chính trị cũng là một trong những rủi ro
bên ngoài của hoạt động kinh doanh. Chính sách của Chính phủ, nhất là những
chính sách liên quan đến tiền tệ và thuế khóa có ảnh hưởng rất lớn đến thu nhập
của các công ty cũng như mức độ sẵn sàng của các nguồn vốn.
6