1
Phân tích quan hệ chi phí –
sản lượng – lợi nhuận
Vũ Hữu Đức
2
Mục tiêu
• Sau khi học xong chương này, người học
có thể:
–Giải thích được khái niệm số dư đảm phí và
lập BCKQHĐKD theo số dư đảm phí
– Trình bày quan hệ giữa chi phí, khối lượng
và lợi nhuận (CVP)
–Vận dụng quan hệ CVP vào các bài toán
quản trị.
–Giải thích các hạn chế của việc phân tích
CVP
2
3
Nội dung
•Số dư đảm phí
• Phân tích điểm hòa vốn và lợi nhuận mục
tiêu
• Phân tích độ nhạy
• Phân tích kết cấu chi phí
• Phân tích kết cấu mặt hàng
4
Số dư đảm phí
Doanh thu
Biến phí
Số dư đảm phí
Định phí

X%
8
Số dư đảm phí
• Bài toán (tiếp theo)
• Công ty Hùng Vương có tổng định phí là
1.200 triệu đồng.
– Xác định lợi nhuận trong mỗi tình huống sản
lượng?
–Nhận xét về số tiền lợi nhuận tăng lên so với
số tiền doanh thu tăng lên? Giải thích?
5
9
Báo cáo kết quả kinh doanh
theo số dư đảm phí
Báo cáo kết quả HĐKD
(kế toán tài chính)
Báo cáo kết quả HĐKD
(theo số dư đảm phí)
Chỉ tiêu Số tiềnChỉ tiêu Số tiền%
Doanh thu 1.000 Doanh thu
GVHB (BP) 400 Biến phí
CP bán hàng (BP) 100 Số dư đảm phí
CP bán hàng (ĐP) 150 Định phí
CP quản lý (BP) 50 Lợi nhuận
CP quản lý (ĐP) 200
Lợi nhuận 100
10
Phân tích điểm hòa vốn
• Điểm hòa vốn là mức sản lượng hay doanh thu mà lợi
nhuận bằng 0. Lúc này số dư đảm phí = định phí

được một con số lợi nhuận cho trước.
Doanh thu
Biến phí
Số dư đảm phí
Định phí
LN mục tiêu
8
15
Phân tích lợi nhuận mục tiêu
• ĐP + LNMT = SDĐP
• ĐP + LNMT = SDĐP đơn vị x Sản lượng
mụctiêu
•SL mục tiêu = (ĐP + LNMT)/ SDĐP đơn vị
Tương tự:
•DT mục tiêu = (ĐP + LNMT)/ % SDĐP
16
Thí dụ
• Công ty Hùng
Vương phải tiêu
thụ được bao
nhiêu sản phẩm
để đạt mức lợi
nhuận là 1200
triệu đồng?
Số dư đảm phí
Lợi nhuận
mục tiêu
Định
phí
9

• Đánh giá ảnh hưởng đến lợi nhuận của phương
án trên, giả sử các chi phí sử dụng máy do bên
cho thuê chịu.
11
21
Bài toán 2: Thay đổi biến phí và sản lượng
•Một phương án được công ty đưa ra là cải tién
mẫu mã bao bì với chi phí 0,2 triệu một sản
phẩm. Dự kiến phương án này sẽ làm tăng sản
lượng 15%.
• Đánh giá ảnh hưởng đến lợi nhuận của phương
án trên.
22
Bài toán 3: Thay đổi định phí, giá bán và
sản lượng
•Giả sử công ty có kế hoạch đẩy mạnh công tác
marketing với hy vọng tăng sản lượng lên 30%:
–Giảm giá bán 0,2 triệu sản phẩm
–Tăng chi phí quảng cáo lên 400 triệu đồng.
• Đánh giá ảnh hưởng đến lợi nhuận của phương
án trên.
12
23
Bài toán 4: Thay đổi định phí, biến phí và
sản lượng
• Công ty dự kiến đầu tư một hệ thống thiết bị
mới sẽ làm giảm chi phí nguyên liệu 0,3
triệu/sản phẩm đồng thời chất lượng sản phẩm
tăng lên làm sản lượng tăng 5%. Chi phí khấu
hao và sử dụng thiết bị trong kỳ dự tính là 320

•Kết cấu chi phí khác nhau sẽ dẫn đến sự
biến động lợi nhuận khác nhau khi sản
lượng thay đổi.
14
27
Thí dụ
• Hai công ty A và B cùng ngành nghề, có sản lượng năm
nay cùng là 1000 sp với giá bán cùng là 20 triệu
đồng/sp. Biến phí đơn vị của A là 16 triệu đồng trong
khi của B là 12 triệu đồng. Tổng định phí của A là
2.000 triệu đồng và của B là 6.000 triệu đồng.
• Tính lợi nhuận của 2 công ty.
•Lợi nhuận của 2 công ty sẽ thay đổi thế nào nếu sản
lượng tiêu thụ của 2 công ty cùng tăng lên 20% và cùng
giảm 20%. Nhận xét.
28
Nhận xét
•Kết cấu nào có lợi nhất khi sản lượng tăng lên?
•Kết cấu nào bất lợi nhất khi sản lượng giảm
xuống?
•Khi sản lượng tăng 1% thì lợi nhuận của mỗi
công ty tăng bao nhiêu %? So sánh với tỷ lệ số
dư đảm phí trên lợi nhuận
•Khi sản lượng giảm 1% thì lợi nhuận của mỗi
công ty giảm bao nhiêu %? So sánh với tỷ lệ số
dư đảm phí trên l
ợi nhuận
15
29
Đòn bẩy hoạt động

33
Thí dụ
• Công ty có 2 mặt hàng A và B với doanh
thu lần lượt là 1000 và 3000 triệu đồng.
Biến phí của 2 mặt hàng lần lượt là 800
và 2100 triệu đồng. Tính số dư đảm phí
và tỷ lệ số dư đảm phí?
•Nếu doanh thu của A và B bây giờ là
2000 triệu đồng mỗi mặt hàng, tính số dư
đảm phí và tỷ lệ số dư đảm phí? Nhận xét
34
Bài học kinh doanh
18
35
Giới hạn của phân tích CVP
• Phân tích CVP là một công cụ đơn giản.
Nó dựa trên các giả định sau:
– Quan hệ ứng xử chi phí là tuyến tính
– Giá bán không đổi khi sản lượng thay đổi
– Chi phí phải phân tích chính xác thành biến
phí và định phí
–Biến phí đơn vị và định phí không đổi trong
phạm vi thích hợp
–Kết cấu mặt hàng không đổi